Spóldzielnie socjalne

Spółdzielnie socjalne

Spółdzielnie socjalne. Wszystko, co chcecie wiedzieć… lecz boicie się zapytać

Spółdzielnia socjalna jest zrzeszeniem osób, które wspólnie, w oparciu o osobistą pracę prowadzą przedsiębiorstwo i realizują cele społecznej oraz zawodowej reintegracji. Spółdzielnia socjalna jest szczególnym rodzajem spółdzielni pracy.

Spółdzielnia socjalna działa na rzecz:

społecznej reintegracji jej członków: działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu.

zawodowej reintegracji jej członków: działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy.

Trzy sposoby oddziaływania spółdzielni socjalnej:

reintegracja społeczno – zawodowa członka spółdzielni: członkostwo i praca w spółdzielni pozwalają włączyć się mechanizmy ogólnospołeczne (członek pracuje, zarabia, spełnia podst. role społeczne, zdobywa nowe umiejętności praktyczne, kształci niezbędne w pracy odruchy typu: punktualność, rzetelność, odpowiedzialność).

kształtowanie zdolności wszystkich członków spółdzielni do pracy grupowej – konieczność pracy w spółdzielni, a zarazem kierowania nią (poprzez decyzje walnego zgromadzenia) wymusza zdolność do współdziałania i współodpowiedzialności.

wpływ na środowisko lokalne – spółdzielnia powinna być możliwie mocno zakorzeniona w swoim środowisku lokalnym. Jest to efektem m. in. małego możliwego kapitału początkowego oraz ukierunkowania na niszowe obszary działalności. Pojawia się także pewien wątek etyczny, związany z nastawieniem klientów.

Dwie najważniejsze ustawy:

Ustawa o spółdzielniach socjalnych z 27 kwietnia 2006 r. (Dz. U. 2006 nr 94, poz. 651 (prawo szczegółowe)

Prawo spółdzielcze (Dz. U. 1982 nr 30, poz. 210, tekst jednolity Dz. U. 2003 r. nr 188, poz. 1848) (prawo ogólne)

Spółdzielnia socjalna musi prowadzić działalność gospodarczą. Spółdzielnia socjalna może prowadzić działalność statutową nieodpłatną i odpłatną na rzecz swoich członków i swojego środowiska lokalnego.

Działalność statutowa może być formą działalności społecznej i oświatowo – kulturalnej na rzecz członków spółdzielni i ich środowiska lokalnego oraz działalności społecznie użytecznej w sferze zadań publicznych.

Kto może założyć spółdzielnię socjalną?

Spółdzielnię socjalną może założyć minimum 5, maksimum 50 osób.

1. Osoba bezrobotna :

między 18 a 60 (65) rokiem życia,

zarejestrowana w PUP,

bez prawa do emerytury lub renty,

nie pobierająca zasiłku stałego,

nie aresztowana i nie pozbawiona wolności.

Nie ma znaczenia, jak długo osoba posiada status bezrobotnego, liczy się fakt posiadania tego statusu!

2. Osoby podlegające wykluczeniu społecznemu, żyjące w sytuacji powodującej ubóstwo oraz uniemożliwiającej uczestnictwo w życiu rodzinnym, społecznym i zawodowym, tj.:

bezdomni – realizujący indywidualny program wychodzenia z bezdomności,

uzależnieni od alkoholu – po zakończeniu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego,

c) uzależnieni od narkotyków – po zakończeniu terapii w zakładzie opieki zdrowotnej, d) chorzy psychicznie – wg ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, e) zwalniani z zakładów karnych, f) uchodźcy realizujący indywidualny program integracji (w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej).

3. Osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie:

o zakwalifikowaniu do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub

o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy lub

o niepełnosprawności, wydanym przed 16 rokiem życia.

Członkami mogą być także osoby, które ze względu na swoje szczególne kwalifikacje , których nie posiadają członkowie spółdzielni , są niezbędne w prawidłowym funkcjonowaniu spółdzielni socjalnej (np. prawnik, księgowy, menedżer). Liczba tych osób nie może przekroczyć 20% wszystkich członków spółdzielni . Trwające ponad 3 miesiące przekroczenie tej kwoty jest podstawą do postawienia spółdzielni socjalnej w stan likwidacji.

Członkostwo w spółdzielni socjalnej mogą nabyć organizacje pozarządowe oraz gminne osoby prawne , których statutowym zadaniem jest działanie na rzecz integracji społecznej i zawodowej mieszkańców gminy.

Od rejestracji do likwidacji

Spółdzielnie socjalne rejestruje się w Krajowym Rejestrze Sądowym – w rejestrze przedsiębiorców (mają więc osobowość prawną). Spółdzielnia socjalna nie uiszcza opłaty sądowej od wniosku o wpis tej spółdzielni do Krajowego Rejestru Sądowego oraz nie uiszcza opłaty za ogłoszenie tego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Spółdzielnie socjalne mają obowiązek nawiązać stosunek pracy ze swoimi członkami na podstawie spółdzielczej umowy o pracę, a w wyjątkowych wypadkach na podstawie innych umów zawartych w kodeksie pracy lub umów cywilnoprawnych.

Władze spółdzielni socjalnej:

walne zgromadzenie członków,

zarząd,

opcjonalnie – rada nadzorcza.

Nadwyżka bilansowa – w spółdzielni jest to zysk pomniejszony o podatek dochodowy.

Podział nadwyżki bilansowej w spółdzielni socjalnej:

co najmniej 40 % - przeznaczane na fundusz zasobowy,

co najmniej 40 % - przeznaczane na cele społecznej i zawodowej reintegracji członków spółdzielni,

przeznaczane na fundusz inwestycyjny.

Art. 19. ustawy o spółdzielniach socjalnych - w przypadku likwidacji spółdzielni socjalnej środki pozostające po:

spłaceniu zobowiązań,

złożeniu do depozytu sądowego stosownych sum zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne,

wydzieleniu kwot przeznaczonych na wypłaty udziałów,

dzieli się między jej członków, jednak nie więcej niż 20% środków, w pozostałej części przekazuje się na Fundusz Pracy.

Wsparcie ze strony państwa

Zwolnienie z opłat rejestracyjnych – za wpis spółdzielni do KRS i za wydrukowanie wzmianki o dokonaniu wpisu w KRS spółdzielni socjalnej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym.

Zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych dochodów spółdzielni socjalnej wydatkowanych w roku podatkowym na społeczną i zawodową reintegrację jej członków – w części niezaliczonej do kosztów uzyskania przychodu.

Możliwość refundowania przez okres 12 miesięcy składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe opłacanych przez pracownika spółdzielni, mającego status osoby bezrobotnej. Składki są refundowane ze środków Funduszu Pracy przez starostę na podstawie odpowiedniej umowy między starostą a spółdzielnią oraz udokumentowanego wniosku spółdzielni.

Możliwość dofinansowania ze środków Funduszu Pracy kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa w podjęciu działalności gospodarczej w formie spółdzielni socjalnej do 80% udokumentowanych kosztów (w wysokości nieprzekraczającej przeciętnego wynagrodzenia).

Możliwość wsparcia dla osoby bezrobotnej do 300% przeciętnego wynagrodzenia na założenie spółdzielni socjalnej – na utworzenie kapitału początkowego.

Możliwość wsparcia dla osoby bezrobotnej do 200% przeciętnego wynagrodzenia na przystąpienie do spółdzielni socjalnej, czyli na wsparcie kapitału początkowego spółdzielni przez nowych członków.

Możliwość wsparcia ze strony PFRON dla osób niepełnosprawnych zakładających spółdzielnię socjalną do wysokości trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia. Oprocentowanie pożyczki wynosi 5% udzielonej kwoty za cały okres spłaty pożyczki. Kwotę oprocentowania rozkłada się na cały okres spłaty pożyczki nie dłuższy jednak niż 48 miesięcy. Na wniosek pożyczkobiorcy starosta może umorzyć pożyczkę do wysokości 50% pod warunkiem prowadzenia działalności przez okres co najmniej 24 miesięcy oraz po spełnieniu innych warunków umowy.

Możliwość angażowania do pracy wolontariuszy.

Możliwość wykonywania przez spółdzielnię socjalną zadań na rzecz administracji publicznej na zasadach określonych w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie – w ramach prowadzonej działalności statutowej: nieodpłatnej i odpłatnej.