Problemy Organizacji Pozarządowych w Polsce

Problemy organizacji pozarządowych Rybnik 2008

Obszar 1 – problemy na podstawie badań organizacji

Obszar 2 – problemy administracyjne

Obszar 3 – próba spojrzenia „okiem eksperta”

Problemy na podstawie badań organizacji

Najczęściej wskazywanym przez śląskie organizacje problemem jest kwestia dostępu do środków finansowych (zmartwienie prawie każdej organizacji, bez względu na jej kondycję finansową)

Na drugim miejscu znalazł się problem związany ze społecznym zapleczem działań organizacji – brak osób gotowych angażować się w działania społeczne.

Niewiele mniej organizacji skarżyło się na biurokrację, zwłaszcza zaś na skomplikowane procedury związane z dostępem do funduszy unijnych

Istotnym problemem okazało się także „wypalenie”, znużenie liderów organizacji i osób zaangażowanych w jej prace.

Typ problemu (% wskazań - problem odczuwalny lub zdecydowanie odczuwalny) 53,7% Nadmiernie rozbudowana biurokracja administracji publicznej 55,3% Nadmierne skomplikowane formalności związane z korzystaniem ze środków grantodawców, sponsorów lub funduszy UE 78,7% Brak osób gotowych bezinteresownie angażować się w działania organizacji 87,2% Trudności w zdobywaniu funduszy lub sprzętu niezbędnego do prowadzenia działań organizacji

28,3% Trudności w utrzymaniu dobrego personelu, wolontariuszy 28,5% Niejasne reguły współpracy organizacji z administracją publiczną 19,2% Zbyt wysokie obciążenia podatkowe organizacji 30,5% Niedoskonałość lub brak przepisów regulujących działania organizacji 33,4% Brak dostępu do wiarygodnych informacji, ważnych dla organizacji 47,6% Znużenie liderów organizacji, „wypalenie" osób zaangażowanych w jej prace

14,0% Nadmierna kontrola ze strony administracji publicznej 8,7% Niekorzystny wizerunek organizacji pozarządowych w oczach opinii publicznej i w mediach, brak zaufania do organizacji pozarządowych 9,2% Konflikty z innymi instytucjami (oprócz organizacji pozarządowych) 3,9% Odchodzenie od misji, dla której powstała organizacja 9,2% Konkurencja ze strony innych organizacji pozarządowych 9,4% Brak współpracy lub konflikty w środowisku organizacji pozarządowych 13,4% Konflikty, napięcia wewnątrz naszej organizacji

Problemy administracyjne

Procedury rejestracyjne

Brak jednolitej interpretacji prawa

Mało precyzyjne zapisy ustawowe –zwłaszcza w przypadku ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie

Nadzór kontrolny ze strony samorządu terytorialnego

Brak polityki państwa

Próba spojrzenia „okiem eksperta”

Brak dywersyfikacji środków

Brak myślenia sektorowego

Niska świadomość społeczna i niska świadomość liderów organizacji

Katastrofalny poziom zaufania społecznego

Słabe prawo, mało sprawne państwo

Próba spojrzenia „okiem eksperta”

Małe zasoby ludzkie – zwłaszcza w obszarach specjalistycznych jak księgowość, prawo, fundrising

Uzależnienie decyzyjne – quango

Myślenie kategoriami społecznika zamiast profesjonalisty

Brak planowania

Polityka samorządów

Niska świadomość liderów organizacji

Prosz ę sobie wyobrazi ć , ż e Pa ń stwa organizacja otrzymała dodatkowe pieni ą dze, którymi mogliby Pa ń stwo swobodnie dysponowa ć . Na kt ó ry z wymienionych celów wydaliby Państwo te pieniądze?

Odpowiadając na tak zadane pytanie, śląskie organizacje najczęściej wskazywały przede wszystkim na te kategorie wydatków, na które organizacjom pozarządowym zwykle najtrudniej znaleźć środki:

wydatki na sprzęt i wyposażenie,

rozwój działalności,

podniesienie kwalifikacji.

Na drugim biegunie znalazły się inwestycje w lokaty i w działalność gospodarczą.

Taka strategia może martwić, świadczy bowiem z jednej strony o dużym „wygłodzeniu” organizacji, dużym zapotrzebowaniu na środki, które mogłyby wykorzystać na własny rozwój, z drugiej zaś, o przyjmowaniu przez badanych krótkofalowej, doraźnej perspektywy, nastawieniu na konsumowanie, nie akumulowanie środków.

Niska świadomość liderów organizacji

Hierarchia potrzeb organizacji związanych ze szkoleniami i dostępem do informacji nawiązuje do problemów, które najbardziej dają im się we znaki.

Zdecydowanie największym zainteresowaniem cieszyły się szkolenia związane z pozyskiwaniem przez organizacje funduszy.

Prawie 40% organizacji wyraziło także chęć skorzystania ze szkoleń dotyczących bezpośrednio dziedziny, którą się zajmują, a także zagadnień formalno prawnych.

Co trzecia organizacja wyraziła zainteresowanie nauką języków obcych.

Co niepokojące, niemal tyle samo organizacji (28%) stwierdziło, że nie potrzebuje żadnych szkoleń. W całej Polsce takie przekonanie było dużo rzadsze (18%).

W jakich dziedzinach przede wszystkim pracownikom Państwa organizacji przydatne byłyby szkolenia (% wskazań) 28,3% Znajomość języków obcych 28,0% W ogóle nie potrzebujemy szkoleń 32,2% Zagadnienia prawno-formalne związane z funkcjonowaniem organizacji pozarządowej 38,6% Wiedza związana ze specyficzną dziedziną, w której działa organizacja 54,3% Pozyskiwanie funduszy

13,9% Stosowanie nowoczesnych technologii (w tym zastosowanie komputerów i Internetu) 14,0% Pozyskiwanie i organizowanie pracy wolontariuszy 16,1% Umiejętności interpersonalne (komunikacja, autoprezentacja, negocjacje) 22,0% Budowanie wizerunku organizacji, promocja, współpraca z mediami 24,9% Finanse organizacji (księgowość, zarządzanie finansami)

9,1% Zarządzanie ludźmi (budowanie zespołu, prowadzenie zebrań, przywództwo) 1,3% Inne 11,7% Budowanie relacji z innymi sektorami, współpraca z administracją publiczną 11,8% Zarządzanie programami organizacji (planowanie, ewaluacja) 13,2% Działalność gospodarcza/odpłatna, sprzedaż, marketing, przygotowanie biznes planu

Większość analiz oparto na wynikach badania „Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2006”, przeprowadzonego przez Stowarzyszenie Klon/Jawor (realizacja CBOS) w ramach projektu EQUAL „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej” na reprezentatywnej próbie 1200 organizacji pozarządowych w Polsce.

W badaniu uczestniczyło 207 organizacji z województw Śląskiego i Opolskiego, wylosowanych z zachowaniem reprezentatywności dla tego obszaru. Zbadanie tak dużej ich liczby było możliwe dzięki współfinansowaniu badania ze środków IW EQUAL w ramach projektu „Partnerstwo na rzecz Profesjonalizacji Trzeciego Sektora”