0
A PLANIFICACIÓN
    LINGÜÍSTICA NO ENSINO


O EQUILIBRIO LINGÜÍSTICO
       NECESARIO
         Mercedes Queixas Zas
Coordi...
A LINGUA: UNHA NECESIDADE
       COMPARTIDA
                 ESCOLA




   FAMILIA                   CONTORNO




        ...
A NECESIDADE
                     DUN NOVO TEMPO
                       EDUCATIVO




             COÑECEMENTO      AVALIA...
Referente lexislativo con obxectivo
común: consecución competencia
comunicativa plurilingüe

 Lei orgánica de educación (2...
Outros documentos

 Plan Xeral para a Normalización da Lingua Galega
 (22/09/04)
 Carta Europea de linguas rexionais e min...
Funcionamento do cerebro dun bilingüe


 Modelo 1: competencia subxacente separada
Funcionamento do cerebro dun bilingüe


 Modelo 2: competencia subxacente común
Funcionamento do cerebro dun bilingüe

  Modelo 2: competencia subxacente común




 •Fonte integrada de pensamento
 • Cap...
Competencia subxacente común
                  Transferencia da competencia de Lx a Ly


 Adecuada motivación para aprende...
Hipótese da interdependencia




Fonte: Huguet (2003)
Hipótese da interdependencia
Hipótese da interdependencia

 14
 12
 10
                                        Alumnado galego
 8
 6                   ...
ANÁLISE DE RENDEMENTO ESCOLAR EN
CONTEXTOS BILINGÜES: LINGUA INGLESA
      14,5

       14

      13,5

       13
        ...
Hipótese da interdependencia

 Maior facilidade para transferir coñecementos
 dunha LB a unha LA ca dunha LA a unha
 LB. U...
PERCEPCIÓN DO ALUMNADO SOBRE
    FUNCIONAMENTO LINGÜÍSTICO DOS
               CENTROS

1= só castelán       2= máis castel...
PERCEPCIÓN DO ALUMNADO SOBRE
PORCENTAXE EN GALEGO NO 1º CICLO ESO

     90

     80

     70

     60

     50
           ...
PERCEPCIÓN DO ALUMNADO SOBRE
PORCENTAXE EN GALEGO NO 2º CICLO ESO

 80
 70
 60
 50
 40                                    ...
PORCENTAXE DOCENCIA EN GALEGO EN 2º
ESO SEGUNDO TITULARIDADE DO CENTRO

 90
 80
 70
 60
 50
                              ...
PORCENTAXE DOCENCIA EN GALEGO EN 4º
ESO SEGUNDO TITULARIDADE DO CENTRO

 80
 70
 60
 50
 40                               ...
Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO,
                     Bieito Silva (dir.)

 “Estes déficits na...
Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO,
                     Bieito Silva (dir.)

 “Para moitos docen...
Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO,
                     Bieito Silva (dir.)

 “O    recoñecement...
Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO,
                     Bieito Silva (dir.)

 A metodoloxía, o t...
Obxectivo da escola →Competencia

Creación de espazos de uso     Eliminación prexuízos




    Mellora a competencia    Re...
Modelos de ensino bilingüe
 Modelos de segregación: implica separación de alumnado
 por lingua.
 Modelos de transición: o ...
Modelos lingüísticos educativos en España

 Modelo de unilingüismo en castelán (maioría das
 CCAA do Estado español)
 Mode...
Obxectivo xeral en materia lingüística

 Preámbulo Decreto 124/2007
 O plan xeral de normalización da lingua galega establ...
Obxectivo xeral en materia lingüística

 Preámbulo Decreto 124/2007
 Cómpre reforzar a dimensión comunicativa do galego en...
Decreto 124/07
 É a primeira concreción do PXNLG para o ensino galego.
 Aposta por un modelo educativo semellante ao decre...
Decreto 124/07
    Plan de formación
    Posta en valor da competencia lingüística
    Regulación das horas de docencia no...
Proxecto lingüístico de centro
        Punto de partida sociolingüístico do centro




            Planificación lingüísti...
Que debe garantir o PLC?
■ Que o alumnado que ten a lingua galega como lingua
  habitual poida mantela e consolide unha co...
En que aspectos debemos reparar
para abordar un PLC?
 Análise da situación sociolingüística de partida
 (lingua do contorn...
Que plan de traballo preciso?
                REALISTA


 INNOVADOR                  CONSENSUADO




 SECUENCIADO         ...
Proxecto lingüístico de centro (PLC)

                        PROXECTO
                       LINGÜÍSTICO
                ...
Contidos fundamentais do PLC

 En que materias diferentes das xa marcadas no
 decreto se vai usar como lingua vehicular o ...
Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro



 a) As linguas que se deben empregar nas
 áreas, materias, módulos ou ámbitos...
Primaria
                                      1º     2º     3º     4º     5º     6º

Lingua castelá e literatura         ...
ESO
Materias en galego establecidas nos           1º   2º   3º    4º
artigos 6 e 9 do Decreto 124/07
Bioloxía e xeoloxía  ...
Bacharelato
                  Artes              CC e      Hum e CCSS Hor    Total   Faltan
                              ...
Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro


b) As oportunas medidas de apoio e
  reforzo para un correcto uso lingüístico
...
Estratexias didácticas: innovación +
         calidade educativa
Estratexias do profesorado de linguas para facilitar a
tr...
Estratexias didácticas
Estratexias para que as áreas non-lingüísticas contribúan á
competencia lingüística do alumnado:
 –...
Estratexias didácticas
Estratexias de centro para asegurar que os usos lingüísticos
que se fan no centro favorecen o obxec...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA

                                 ?...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA

OBXECTIVO FINAL: O alumnado rendib...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA

REFERENTE: MARCO EUROPEO COMÚN DE
...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA

REFERENTE: Decreto 133/2007 (Currí...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA

REFERENTE: Decreto 133/2007 (Currí...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA

REFERENTE: Decreto 133/2007
LINGUA...
A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS
 COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN
           PEDAGÓXICA
CONCEPCIÓNS PARA SUPERAR:
   •   Fi...
Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro

 C) Os criterios para determinar a lingua
 predominante do contorno a que se re...
Determinación da lingua do
contorno
Fontes primarias             Fontes primarias
  Cuantitativas                Cualitati...
DAFO
FORTALEZAS: Factores internos ao centro que sustentan
o éxito das futuras accións
DEBILIDADES: Factores internos ao c...
DAFO
            FACTORES      FACTORES
            INTERNOS      EXTERNOS


ASPECTOS    DEBILIDADES   AMEAZAS
NEGATIVOS

...
Fontes secundarias
  – Datos fornecidos polos pais
  – Datos estatísticos oficiais
     • Censo de poboación e vivendas
  ...
Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro

 D) As medidas adoptadas para que o
 alumnado que non teña o suficiente dominio...
Medidas de atención á diversidade

 Titoría (seguimento, integración, valoración das
 linguas de orixe…)
 Apoio dentro/fór...
Medidas de atención ao alumnado
estranxeiro
 Exención (Decreto 124/07)
 Orde 20 de febreiro de 2004 (DOG nº 40 do 26 de
 f...
Profesorado de apoio

Artigo 4º
As delegacións provinciais da Consellería de
  Educación e Ordenación Universitaria avalia...
A necesidade de elaborarmos unha
  planificación sociolingüística plurianual

                                            ...
Planificación sociolingüística plurianual:
por que?
                                  VISUALIZA
                          ...
Planificación sociolingüística plurianual

OPONSE A:             CONCORDA CON:

  IMPROVISACIÓN       ☺ PROGRAMACIÓN

  PA...
Planificación sociolingüística plurianual :
quen a elabora?

                  EQUIPO
                 DIRECTIVO




     ...
Axentes da planificación sociolingüística
plurianual
FUTURO:
A PLANIFICACIÓN LINGÜÍSTICA NO ENSINO


 Novos retos por             Mellores resultados
  descubrir para         ...
A lingua é a chave que abre o mundo,
Manuel María


Quen sabe falar nunca é pobre (proverbio africano)
Se aínda somos gale...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

A Planificación Lingüística no Ensino

1,481

Published on

Presentación elaborada por Mercedes Queixas Zas para as xornadas de formación "Competencia en comunicación lingüística nunha Europa plurilingüe e pluricultural" (Pontevedra, novembro 2008).

Published in: Education, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,481
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
23
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "A Planificación Lingüística no Ensino"

  1. 1. A PLANIFICACIÓN LINGÜÍSTICA NO ENSINO O EQUILIBRIO LINGÜÍSTICO NECESARIO Mercedes Queixas Zas Coordinadora territorial ENDL – A Coruña queixaszas@edu.xunta.es
  2. 2. A LINGUA: UNHA NECESIDADE COMPARTIDA ESCOLA FAMILIA CONTORNO LINGUA GALEGA
  3. 3. A NECESIDADE DUN NOVO TEMPO EDUCATIVO COÑECEMENTO AVALIACIÓN DE AVALIACIÓN DE NOVO MARCO CIENTÍFICO AO RESULTADOS RESULTADOS LEGAL REDOR DA EN SISTEMAS NO SISTEMA EDUCATIVO APRENDIZAXE EDUCATIVOS EDUCATIVO LINGÜÍSTICA BILINGÜES GALEGO
  4. 4. Referente lexislativo con obxectivo común: consecución competencia comunicativa plurilingüe Lei orgánica de educación (2006). Lei de normalización lingüística (1983) Decreto 124/2007 (DOG de 29 de xuño) Decreto 130/07 que regula as ensinanzas en EP Decreto 133/07 que regula as ensinanzas da ESO
  5. 5. Outros documentos Plan Xeral para a Normalización da Lingua Galega (22/09/04) Carta Europea de linguas rexionais e minoritarias de 1992 (ratificada polo goberno do Estado español en 2001). Marco europeo común de referencia para as linguas: aprendizaxe, ensino, avaliación. Consello escolar de Galicia Informes do Consello de Europa.
  6. 6. Funcionamento do cerebro dun bilingüe Modelo 1: competencia subxacente separada
  7. 7. Funcionamento do cerebro dun bilingüe Modelo 2: competencia subxacente común
  8. 8. Funcionamento do cerebro dun bilingüe Modelo 2: competencia subxacente común •Fonte integrada de pensamento • Capacidade humana para almacenar e funcionar doadamente en dúas ou máis linguas • Desenvolver unha das linguas = desenvolver o sistema cognitivo global, a capacidade comunicativa, a linguaxe
  9. 9. Competencia subxacente común Transferencia da competencia de Lx a Ly Adecuada motivación para aprender a lingua receptora Exposición adecuada a ela: cantidade input/output correcto calidade input/output variado uso de diferentes variedades lgcas. + manipulación diferencial materiais lgcos.
  10. 10. Hipótese da interdependencia Fonte: Huguet (2003)
  11. 11. Hipótese da interdependencia
  12. 12. Hipótese da interdependencia 14 12 10 Alumnado galego 8 6 Alumnado doutras 4 comunidades autónomas 2 0 4º EP 6º EP 2º ESO 4º ESO
  13. 13. ANÁLISE DE RENDEMENTO ESCOLAR EN CONTEXTOS BILINGÜES: LINGUA INGLESA 14,5 14 13,5 13 Alumnado galego 12,5 Alumnado do resto do 12 Estado 11,5 11 10,5 2º ESO
  14. 14. Hipótese da interdependencia Maior facilidade para transferir coñecementos dunha LB a unha LA ca dunha LA a unha LB. Usar a LB na escola garantía da competencia bilingüe. Canto maior sexa o éxito na adquisición dunha segunda lingua, máis doada resultará a aprendizaxe da(s) seguinte(s)
  15. 15. PERCEPCIÓN DO ALUMNADO SOBRE FUNCIONAMENTO LINGÜÍSTICO DOS CENTROS 1= só castelán 2= máis castelán 3= galego/castelán 4= máis galego 5= só galego 4 Centro cidade Periferia 2 Vila Aldea 0
  16. 16. PERCEPCIÓN DO ALUMNADO SOBRE PORCENTAXE EN GALEGO NO 1º CICLO ESO 90 80 70 60 50 1º ESO 40 2º ESO 30 20 10 0 CS CN MT TC RL CR MUS OP
  17. 17. PERCEPCIÓN DO ALUMNADO SOBRE PORCENTAXE EN GALEGO NO 2º CICLO ESO 80 70 60 50 40 3º ESO 4º ESO 30 20 10 0 CS Fº Qº Bª Xª MT PL EF TC MUS RL
  18. 18. PORCENTAXE DOCENCIA EN GALEGO EN 2º ESO SEGUNDO TITULARIDADE DO CENTRO 90 80 70 60 50 PÚBLICO 40 PRIVADO 30 20 10 0 CS CN MT TC MUS REL TC OPT
  19. 19. PORCENTAXE DOCENCIA EN GALEGO EN 4º ESO SEGUNDO TITULARIDADE DO CENTRO 80 70 60 50 40 PÚBLICO PRIVADO 30 20 10 0 CS Bª Xª MT Fª Qª EF TC MUS PL
  20. 20. Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO, Bieito Silva (dir.) “Estes déficits na instalación social e escolar do idioma galego son considerados tanto polo profesorado como polos participantes nos grupos de discusión como o factor que condiciona máis negativamente a consecución de resultados pedagóxicos satisfactorios nesta área”. “Non parece arriscado percibir no recurso reiterado ás condicións sociolingüísticas un argumento exculpatorio que libere de responsabilidades persoais no ámbito estrito do quefacer docente: na renovación das metodoloxías, na procura de actividades de aprendizaxe máis motivadoras, etc.”
  21. 21. Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO, Bieito Silva (dir.) “Para moitos docentes (a programación didáctica) trátase dunha tarefa que se realiza máis por prescrición administrativa que por conciencia da súa utilidade pedagóxica; unha percepción que se ve reforzada polo protagonismo que se lle atribúe ao libro de texto como verdadeira guía da práctica docente”. “A coordinación tamén mostra carencias importantes (...). A presenza no currículo da ESO de varias linguas (o galego, o castelán e, de forma moi xeneralizada, dous idiomas estranxeiros) obrigaría a que houbese unha coordinación intensa entre todas elas, tanto para evitar disfuncións como para aproveitar sinerxias. Esta coordinación debería realizarse a dous niveis: didáctica integrada de linguas e proxecto lingüístico de centro”.
  22. 22. Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO, Bieito Silva (dir.) “O recoñecemento por parte do profesorado dunha coordinación intradepartamental deficiente e da ausencia case absoluta de contacto con outras áreas entendemos que son eivas importantes para avanzar de xeito satisfactorio na competencia idiomática dos estudantes”. “Coidamos que é necesario promover a reorientación dos docentes en activo cara a enfoques comunicativos que poñan o uso lingüístico no centro da súa actividade didáctica”.
  23. 23. Situación do ensino da lingua e da literatura galega na ESO, Bieito Silva (dir.) A metodoloxía, o tipo de actividades de aprendizaxe, a forma de desenvolvelas e os recursos en que se apoia o proceso didáctico configuran, no seu conxunto, unha práctica docente moi reiterativa e tradicional (...). Todos eses indicadores remiten a unha maneira de facer pouco innovadora e tamén pouco axeitada aos intereses do alumnado e ás demandas do propio sistema educativo”. “Finalmente, non deixa de sorprender positivamente que o profesorado de lingua e literatura galega da ESO, sen excepcións, se encontre motivado e satisfeito profesionalmente e non experimente desexos de cambiar de profesión (...) De ser así, teríase gañada a base fundamental sobre a que asentar a renovación psicopedagóxica que se deduce que é imprescindible na ensinanza da lingua e da literatura galega na ESO”.
  24. 24. Obxectivo da escola →Competencia Creación de espazos de uso Eliminación prexuízos Mellora a competencia Repercusión positiva no uso
  25. 25. Modelos de ensino bilingüe Modelos de segregación: implica separación de alumnado por lingua. Modelos de transición: o obxectivo é o progresivo abandono da lingua socialmente minorizada. Modelos de mantemento: implica non separación de alumnado por lingua, todas as linguas son vehiculares e a lingua minorizada non está en situación de inferioridade. Obxectivo:adquirir competencia semellante nas dúas linguas oficiais. Modelos de enriquecemento: inmersión lingüística na segunda lingua.
  26. 26. Modelos lingüísticos educativos en España Modelo de unilingüismo en castelán (maioría das CCAA do Estado español) Modelo de separación electiva de linguas (Euskadi) Modelo de conxunción de linguas (Cataluña, Illas Baleares e Galicia) • A lingua propia debén en vehicular do ensino • A lingua propia máis o castelán reparten a docencia das materias PLANIFICACIÓN PLANIFICACIÓN
  27. 27. Obxectivo xeral en materia lingüística Preámbulo Decreto 124/2007 O plan xeral de normalización da lingua galega establece como un dos seus obxectivos xerais conseguir para a lingua galega máis funcións sociais e máis espazos de uso, priorizando a súa presenza en sectores estratéxicos. Para conseguir estes fins cómpre afondar no desenvolvemento dos preceptos da Lei de normalización lingüística no tocante ao ensino, sen dúbida un sector fundamental para a implantación de hábitos lingüísticos en galego, e establecer unha nova regulamentación do galego que facilite o seu emprego de xeito progresivo e xeneralizado en todos os niveis e graos non universitarios.
  28. 28. Obxectivo xeral en materia lingüística Preámbulo Decreto 124/2007 Cómpre reforzar a dimensión comunicativa do galego en relación con contextos vivos, facilitarlle ao alumnado unha oferta educativa que o axude a percibir a utilidade da lingua e que o capacite para o seu uso correcto e eficaz, erradicando especialmente o seu emprego sexista en todos os ámbitos e respectando, así mesmo, a situación sociolingüística en que se enmarca cada centro. Artigo 9 A educación secundaria obrigatoria proporcionaralle a todo o alumnado unha boa competencia en lingua galega que repercuta de forma positiva no seu uso.
  29. 29. Decreto 124/07 É a primeira concreción do PXNLG para o ensino galego. Aposta por un modelo educativo semellante ao decreto anterior: modelo de conxunción de linguas. Reitera o obxectivo último trazado na LNL: garantir a competencia lingüística en galego e castelán. Nace como superación do decreto anterior: modelo de bilingüismo complementario modelo de mantemento (bilingüismo aditivo). Reproduce un modelo pouco intervencionista por parte da Administración. Nado como froito inicial dun consenso parlamentario pleno.
  30. 30. Decreto 124/07 Plan de formación Posta en valor da competencia lingüística Regulación das horas de docencia no ensino obrigatorio (decreto de mínimos: 50%) Tratamento individualizado do ensino infantil Docencia para persoas adultas Elaboración e publicación de materiais curriculares en galego Reordenación do sistema de exención de lingua galega Avaliación interna e externa do grao de cumprimento do Plan de Normalización Lingüística do centro. Posta en valor dos Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística. Elaboración do Proxecto Lingüístico de Centro (PLC)
  31. 31. Proxecto lingüístico de centro Punto de partida sociolingüístico do centro Planificación lingüística do centro Consecución de obxectivos en competencia lingüística
  32. 32. Que debe garantir o PLC? ■ Que o alumnado que ten a lingua galega como lingua habitual poida mantela e consolide unha competencia plena nela. ■ Que o alumnado que ten o castelán como lingua habitual adquira plena competencia en galego, de maneira que se favorezan os contextos en que se exprese nela. ■ Que o alumnado adquira plena competencia en castelán tamén. ■ Que o alumnado adquira a competencia establecida no currículo para as linguas estranxeiras.
  33. 33. En que aspectos debemos reparar para abordar un PLC? Análise da situación sociolingüística de partida (lingua do contorno educativo, do profesorado, do alumnado e ambientalidade lingüística do centro). Descrición de puntos fortes e febles no centro: administración, xestión pedagóxica, relación co contexto familiar, relación co contorno, interacción didáctica… Reflexión e avaliación interna sobre a experiencia dinamizadora aplicada no centro.
  34. 34. Que plan de traballo preciso? REALISTA INNOVADOR CONSENSUADO SECUENCIADO PARTICIPATIVO INTEGRADOR
  35. 35. Proxecto lingüístico de centro (PLC) PROXECTO LINGÜÍSTICO DE CENTRO (PLC) Elaborado por Documento de Recolle medidas Validez unha comisión carácter para un curso anual designada polo pedagóxico- concreto. ED administrativo
  36. 36. Contidos fundamentais do PLC En que materias diferentes das xa marcadas no decreto se vai usar como lingua vehicular o galego (Decreto 124/07 como decreto de mínimos, nunca de máximos). Medidas para que o alumnado que descoñeza as linguas vehiculares do ensino, e nomeadamente o galego, poida seguir con éxito esas materias.
  37. 37. Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro a) As linguas que se deben empregar nas áreas, materias, módulos ou ámbitos de coñecemento distintos dos sinalados nos artigos 7º a 12º.
  38. 38. Primaria 1º 2º 3º 4º 5º 6º Lingua castelá e literatura 4 4 4 4 4 3 Lingua galega e literatura 4 4 4 4 4 3 Lingua estranxeira 2 2 3 3 3 3 Educación artística 2 2 2 2 2 2 Educación física 2 2 2 2 2 2 Matemáticas 5 5 4 4 4 4 Coñecemento do medio 5 4 5 4 5 4 Relixión/Alternativa 1 2 1 2 1 2 Educación para a cidadanía - - - - - 2 TOTAIS 25 25 25 25 25 25 50% 12,5 12,5 12,5 12,5 12,5 12,5 Materias en galego establecidas nos 14 13 13 12 13 13 artigos 6 e 8 do Decreto 124/07
  39. 39. ESO Materias en galego establecidas nos 1º 2º 3º 4º artigos 6 e 9 do Decreto 124/07 Bioloxía e xeoloxía - - 2 3* Ciencias naturais 4 3 0 0 Ciencias sociais, xeografía e historia 3 3 3 3 Educación para a cidadanía e DDHH 0 2 0 0 Física e química 0 0 2 3* Lingua galega e literatura 4 3 3 3 Matemáticas 4 4 4 3 TOTAL 15 15 14 9-15 HORAS QUE FALTAN PARA OS 1 1 2 7-1 MÍNIMOS
  40. 40. Bacharelato Artes CC e Hum e CCSS Hor Total Faltan Tecnol. plástic escénica as s 1 Com. Lingua galega e literatura 3 Filosofía e cidadanía 2 Ciencias para o mundo contemporáneo 2 10 6 Mod. Cultura Matemat. Historia audiovisual mundo 3 contemp. 2 Com. Lingua galega e literatura 3 Historia da filosofía 3 Historia de España 3 12 4 Mod. TEG Hª mus Matemat. Xeografía P e danza 3
  41. 41. Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro b) As oportunas medidas de apoio e reforzo para un correcto uso lingüístico escolar e educativo, co fin de alcanzar o obxectivo xeral establecido na Lei de normalización lingüística e na LOE no que afecta ao fomento do plurilingüismo.
  42. 42. Estratexias didácticas: innovación + calidade educativa Estratexias do profesorado de linguas para facilitar a transferencia das aprendizaxes lingüísticas – Partir do tipo de coñecemento do alumnado • Coñecemento de cada lingua • Coñecemento propio do alumnado bilingüe (MCRL) – Tratamento Integrado das Linguas – Enfoque comunicativo – Reflexión lingüística contextualizada e contrastiva INNOVACIÓN INNOVACIÓN
  43. 43. Estratexias didácticas Estratexias para que as áreas non-lingüísticas contribúan á competencia lingüística do alumnado: – Usos correctos do profesorado. – Participación activa do alumnado como reforzo das destrezas básicas: ler, comprender, escribir e falar. – Comprensión e planificación do texto oral e escrito. Ensinar a pensar.
  44. 44. Estratexias didácticas Estratexias de centro para asegurar que os usos lingüísticos que se fan no centro favorecen o obxectivo de competencia bilingüe que guía a Planificación lingüística do centro: – Profesorado (formación, asesoramento, actitudes…) – Familias (información). – Centro como espazo comunicativo (biblioteca, radio, conferencias, teatro, música…). – Interrelación entre os diferentes proxectos que conforman o PE (lector, tics, interdisciplinar...). – Intercambio de experiencias con outros centros. – Aproveitamento do contorno como axente educativo.
  45. 45. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA ??? LINGUA DISCIPLINA LINGUA ACADÉMICA OFICIAL FERRAMENTA LINGUA COMUNICATIVA ESTRANXEIRA
  46. 46. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA OBXECTIVO FINAL: O alumnado rendibiliza as súas aprendizaxes lingüísticas e desenvolve ao máximo a súa competencia plurilingüe. METODOLOXÍA: • Da unificación terminolóxica á planificación conxunta • Compartir programación, metodoloxías, criterios de avaliación NECESIDADES: • Ser un equipo docente • Reflexionar sobre a necesidade dun cambio metodolóxico • Coñecer que teñen en común as linguas do currículo • Coñecer didáctica das linguas en contextos bilingües • Adaptar os materiais didácticos ás novas finalidades
  47. 47. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA REFERENTE: MARCO EUROPEO COMÚN DE REFERENCIA PARA AS LINGUAS (2002) • As linguas relaciónanse entre si e interactúan • A aprendizaxe de idiomas é unha tarefa que dura toda a vida • Ten especial importancia o desenvolvemento da motivación, a destreza e a confianza á hora de se enfrontar a unha experiencia lingüística fóra do centro escolar. • O plurilingüismo ten que contemplarse no contexto do pluriculturalismo: a lingua é un medio de acceso ás manifestacións culturais que representa.
  48. 48. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA REFERENTE: Decreto 133/2007 (Currículo LG) “ O traballo por proxectos que impliquen varias disciplinas é, neste sentido, de grande utilidade. Fundamentalmente é preciso asegurar a coordinación do profesorado de lingua galega co que imparte as outras linguas no centro. Convén buscar a maneira de rendibilizar os coñecementos lingüísticos e literarios que ten o alumnado, aproveitando todos os contidos adquiridos nunha das materias para a aprendizaxe das outras. Unha proposta didáctica integradora das distintas linguas do centro asegura a transferencia de saberes entre elas”.
  49. 49. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA REFERENTE: Decreto 133/2007 (Currículo LC) “A lingua é un instrumento fundamental no desenvolvemento das outras materias que compoñen o currículo, polo que se converte nun elemento determinante do labor educativo que reverte na propia materia e nas demais, co que se fai necesaria unha coordinación coa materia de lingua galega e literatura e coas demais linguas do centro”.
  50. 50. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA REFERENTE: Decreto 133/2007 LINGUA GALEGA OBXECTIVOS LINGUA CASTELÁ CONTIDOS LINGUAS ESTRANXEIRAS AVALIACIÓN
  51. 51. A DIDÁCTICA INTEGRADA DAS LINGUAS COMO ESTRATEXIA DE INNOVACIÓN PEDAGÓXICA CONCEPCIÓNS PARA SUPERAR: • Filosofía monolingüe do sistema educativo. • Concepción compartimentada da aprendizaxe de linguas. • Obsesión purista e normativa. • Abuso de metodoloxías centradas no código sen ningunha proxección real sobre o uso. PLAN DE TRABALLO: • Formación do profesorado • Organización do currículo
  52. 52. Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro C) Os criterios para determinar a lingua predominante do contorno a que se refire o artigo 7º deste decreto.
  53. 53. Determinación da lingua do contorno Fontes primarias Fontes primarias Cuantitativas Cualitativas – Enquisas • Indicador global – Puntos fortes • Indicadores – Puntos febles sectoriais: – DAFO profesorado, alumnado, contexto sociolingüístico exterior e ambientalidade do propio centro
  54. 54. DAFO FORTALEZAS: Factores internos ao centro que sustentan o éxito das futuras accións DEBILIDADES: Factores internos ao centro que formulan freos e obstáculos OPORTUNIDADES: Factores presentes no contorno que poden influír positivamente. Facilitan novos ámbitos de actuación e novos métodos de traballo. AMEAZAS: Factores presentes no contorno que poden influír negativamente
  55. 55. DAFO FACTORES FACTORES INTERNOS EXTERNOS ASPECTOS DEBILIDADES AMEAZAS NEGATIVOS ASPECTOS FORTALEZAS OPORTUNIDADES POSITIVOS
  56. 56. Fontes secundarias – Datos fornecidos polos pais – Datos estatísticos oficiais • Censo de poboación e vivendas Do 2001. Datos por comarcas e por concellos • Enquisa de condicións de vida das familias Do 2003. Datos por provincias . Datos a nivel municipal (SNL) – MSG Do 1992 ou do 2004. Lingua inicial e competencia lingüística. Sete cidades e outras entidades de poboación clasificadas por número de habitantes
  57. 57. Artigo 14. Proxecto lingüístico de centro D) As medidas adoptadas para que o alumnado que non teña o suficiente dominio das linguas poida seguir con aproveitamento as ensinanzas que se lle impartan.
  58. 58. Medidas de atención á diversidade Titoría (seguimento, integración, valoración das linguas de orixe…) Apoio dentro/fóra da aula (con PT ou con outro profesor) Reforzo Adaptación curricular (áreas de linguas) Desdobramentos e agrupamentos específicos (só en secundaria)
  59. 59. Medidas de atención ao alumnado estranxeiro Exención (Decreto 124/07) Orde 20 de febreiro de 2004 (DOG nº 40 do 26 de febreiro) – Acción titorial – Curriculares • Reforzo educativo • Adaptación curricular • Flexibilización de idade – Organizativas • Grupos de adquisición de linguas • Grupos de adaptación da competencia curricular
  60. 60. Profesorado de apoio Artigo 4º As delegacións provinciais da Consellería de Educación e Ordenación Universitaria avaliarán en todos os centros que escolaricen alumnado procedente do estranxeiro os recursos existentes e as necesidades derivadas desa escolarización co propósito de propicia-las dotacións necesarias para levar a cabo as atencións establecidas nesta orde
  61. 61. A necesidade de elaborarmos unha planificación sociolingüística plurianual PSC Ao redor da PSC Debe elaboralo Non é obrigatorio, articúlase a Serve de referente unha comisión mais si necesario dinamización Ten unha validez ampla do centro e para trazar con rigor lingüística axeitada inicial para o PLC o camiño cara á plurianual ser consensuado á tipoloxía de cada (prescritivo) consecución do centro dentro do PE para ser asumido. obxectivo lingüístico Toma como principal referente a lingua do contorno
  62. 62. Planificación sociolingüística plurianual: por que? VISUALIZA SITUACIÓN DOCUMENTO SOCIOLINGÜÍSTICA PLURIANUAL DE PARTIDA NECESARIO PARA FACILITA COMPLETAR O A REFLEXIÓN DECRETO 124/2007 INTERNA APOSTA POR PROCURA O UN ENSINO TRABALLO EN PLURILINGÜE EQUIPO REAL
  63. 63. Planificación sociolingüística plurianual OPONSE A: CONCORDA CON: IMPROVISACIÓN ☺ PROGRAMACIÓN PARCIALIDADE ☺UNIVERSALIDADE RUTINA ☺ IMAXINACIÓN DISPERSIÓN ☺ SINERXÍA
  64. 64. Planificación sociolingüística plurianual : quen a elabora? EQUIPO DIRECTIVO APOIO ENDL CCP DO CLAUSTRO
  65. 65. Axentes da planificación sociolingüística plurianual
  66. 66. FUTURO: A PLANIFICACIÓN LINGÜÍSTICA NO ENSINO Novos retos por Mellores resultados descubrir para para conseguir no o profesorado alumnado Avances cara unha sociedade culta, respectuosa e referente de convivencia social
  67. 67. A lingua é a chave que abre o mundo, Manuel María Quen sabe falar nunca é pobre (proverbio africano) Se aínda somos galegos é por obra e gracia do idioma (Castelao) Gran parte das dificultades polas que atravesa o mundo débese a que os ignorantes están completamente seguros e os intelixentes cheos de dúbidas (Bertrand Russell)
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×