монгол хэл хувилбар

9,267 views
9,019 views

Published on

1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • түлхүүр үгийн өгөөч боломжтой юу
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
9,267
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
14
Actions
Shares
0
Downloads
181
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

монгол хэл хувилбар

  1. 1. Хувилбар А-3<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br />Сарьсан багваахай<br />Жигүүртэн, араатан хоёр хэрэлдэхэд сарьсан багваахай ямагт тэднээс хол зогсоно. Хэрэв жигүүртэн дийлбэл тэр жигүүртэн шувуудын сүрэгт нисэн ирж “Би угаасаа шувуу” гэдэг байжээ. Хэрэв араатан дийлбэл сарьсан багваахай араатны сүрэгт нисэн ирж “ Би уулаасаа дөрвөн хөлтэй амьтан ” гэдэг байжээ. Гэтэл удалгүй араатан жигүүртэн хоёр найрамдахад түүнийг хөөжээ. Тэр цагаас хойш сарьсан багваахай ичээд өдөр нуугдаж, шөнө нисдэг болжээ. Санаа муут яван хатна, сарьсан багваахай наранд хатна гэгчийн үлгэр энэ болой.<br /> 1. Сарьсан багваахай араатны сүрэг дийлбэл хэрхдэг вэ?<br /><ul><li>А. Жигүүртний сүрэгт ирж хов зөөдөг байв
  2. 2. B. Би угаасаа дөрвөн хөлтэй амьтан гэдэг байв
  3. 3. C. Араатнууд минь ээ эв найрамдалтай байя гэдэг байв
  4. 4. D. Би угаасаа шувуу учраас энд байх хэрэггүй гэдэг байв</li></ul> 2. Сарьсан багваахай юунаас болж хөөгдсөн бэ?<br /><ul><li>А. хэрэлдсэнээсB. унтсанаасC. урваснаасD. холдсоноос</li></ul> 3. Эхийн тулгуур үгийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А.жигүүртний сүрэг, араатны сүрэг, найрамдал, сарьсан багваахай, санаа муу
  5. 5. B. дийлэх, сарьсан багваахай, ичээд, хатна, үлгэр
  6. 6. C. би, сарьсан багваахай, шувуу, дөрвөн хөлтөн, найрамдах, үлгэр
  7. 7. D. тэднээс хол, тэр жигүүртэн, араатны сүрэг, тэр цаг, санаа муу, нар</li></ul> 4. Эхийн гол санаанд тохирох хэлцийг олоорой.<br /><ul><li>А.Улааныг үзэж урвах, шарыг үзэж шарвах
  8. 8. B. Сайн санааны үзүүрт тос
  9. 9. C. Сохрын газар сохор, доголонгийн газар доголон
  10. 10. D. Өглөөний инээд үдшийн ханиад</li></ul> 5. Эхийн хэв маягийг олоорой<br /><ul><li>А. Эргэцүүлэмж B. Тайлбарламж C. Хүүрнэмж D. Тоочимж</li></ul> 6. “Тэр цагаас хойш сарьсан багваахай ичээд өдөр нуугдаж, шөнө нисдэг болжээ”<br /> өгүүлбэрийн онцолсон үгээр үйл явдлын аль цагийг төлөөлж байна вэ?<br /><ul><li>А.шувуудын сүрэг хэрэлдэх үед
  11. 11. B. араатны сүрэг хэрэлдэх үед
  12. 12. C. араатан жигүүртэн хоёр найрамдах үед
  13. 13. D. өдөр нуугддаг цагт</li></ul> 7. “Өдөр нуугдаж, шөнө нисдэг болжээ ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо утгатайC. Төсөө утгатай
  14. 14. B. Эсрэг утгатайD. Зүйлчилсэн утгатай</li></ul> 8. “Жигүүртэн, араатан хоёр хэрэлдэхэд сарьсан багваахай ямагт тэднээс хол зогсоно” <br /> өгүүлбэрийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /><ul><li>А. жигүүртэн B. ямагт C. араатан D. сарьсан багваахай</li></ul> 9. “ Хоёр хүний хооронд хов зөөж явдаг” – гэсэн өгүүлбэрт санаагаараа тохирох хэлцийг <br /> олоорой.<br /><ul><li>А.Хоёр хүн эвгүй бол шавар хэрэм мэт хэврэг
  15. 15. B. Хоёрын хооронд гурвын дунд
  16. 16. C. Эр эмийн хооронд илжиг жороолох
  17. 17. D. Хүн хэдий ухаантай ч хэлэхээс нааш санахгүй</li></ul> 10. Дэлгэрэнгүй өгүүлбэрийг олоорой. <br /><ul><li>А. Ах сургаал хэлэвC. Цэцгээр чимлээ
  18. 18. B. Адуу малаа өсгөвD. Аав явлаа</li></ul> 11. Ажиглаад хүүрнэх өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Битгий саад болоод байгаарай
  19. 19. B. Хэзээ нэгэн цагт амжилтанд хүрнэ
  20. 20. C. Хоёулаа хурдан шиг явах уу
  21. 21. D.Энд ил гал гаргаж болохгүй</li></ul> 12. Ертөнцийн гурвыг нөхөж зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Өндөр тэнгэр ............................. давхрагатай1. цасан
  22. 22. B. Өвсөн дэлхий ............................. давхрагатай2. мөсөн
  23. 23. C. Өргөн далай ................................ давхрагатай3. үүлэн
  24. 24. А. a-2, b-1, c-3 B. a-1, b-2, c-3 C. a-2, b-3, c-1 D. a-3, b-1, c-2</li></ul> 13. Нэрийн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. ганзага мялаахC. түр хүлээ
  25. 25. B. үлээсэн шаарD. морио уя</li></ul> 14. Өөр утгын зүйлчлэлд хамаарах үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. цаас B. дэвтэр C. сурагч D. үзэг</li></ul> 15. “ь”-ийн дараа заримдаг гийгүүлэгч залгавал “и” болох үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. зорь B. сахь C. хорь D. ань</li></ul> 16. “Алдаатай оноотой насний ариун нандин үеэрхэл минь” – өгүүлбэрт алдаатай үг <br /> хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. 2 / үеэрхэл, насний/C. 1 / насний /
  26. 26. B. 3 / үеэрхэл, насний, ариун /D. Алдаатай үг байхгүй</li></ul> 17. Доромж үг аль нь вэ?<br /><ul><li>А. ажнай B. морь C. адсага D. адуу</li></ul> 18. “ холуур ” гэсэн үгийн ойролцоо утгат үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. алсуур B. ойроор C. наагуур D. энүүхнээр</li></ul> 19. Тэмээнд 12 жилийн шинж байдгийг зөв харгалзуулаарай. <br /><ul><li>А. Хулгана1. гэдэстэй
  27. 27. B. Үхэр2. тавагтай
  28. 28. C. Бар3. хамартай
  29. 29. D. Туулай4. биетэй
  30. 30. Е. Луу5. чихтэй</li></ul> 20. Утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. нэгхэн1. чамласан
  31. 31. B. нэжгээд2. нэг болгох
  32. 32. C. нэгэнт3. нэг удаа
  33. 33. D. нэг мөсөн4. нэгээр таслах
  34. 34. Е. нэгтгэх5. тус бүр</li></ul> Хувилбар В-1<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Монгол гэр<br />Монгол гэр нь нүүж суухад тохиромжтой хөнгөн авсаархан сууц юм. Овор багатай боловч дотоод талбай ихтэй, салхинд тогтвортой, агаар сайн орж ирдэг, эрүүл ахуйд сайн нийцсэн гэж үздэг. Гэр нь унь, тооно, хана, хаалганаас бүрдэнэ. Гэрийг хэмжээгээр нь бага, дунд, их таван ханат гэж нэрлэнэ. Малчид гэрийнхээ тооноор туссан нарны гэрлээр цагийг баримталдаг заншилтай байжээ.<br /> 1. Монгол гэрийн дотоод талбай их байдаг нь юутай холбоотой байдаг вэ?<br /><ul><li>А. Гэрийн овор хэмжээ бага байдагтай холбоотой
  35. 35. B. Салхинд тогтвортой, агаар сайн орж ирдэгтэй холбоотой
  36. 36. C. Эрүүл ахуйд нийцсэн байдагтай холбоотой
  37. 37. D. Тойрог хэлбэртэй байдагтай холбоотой</li></ul> 2. Дээрх эх нь юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Монгол гэрийн тухайB. Эрүүл ахуйн тухай
  38. 38. C. Малчдын тухайD. Агаар салхины тухай</li></ul> 3. Бүгд утгын нэг зүйлчлэлд байгаа хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. гэр, сууц, агаар, салхи, талбай, орж ирдэг, бүрдэнэ
  39. 39. B. унь, тооно, хана, хаалга
  40. 40. C. их таван ханат, бага таван ханат, дунд таван ханат, нарны гэрэл
  41. 41. D. салхи, агаар, эрүүл ахуй, гэр, малчид, гэрэл, заншил, баримталдаг</li></ul> 4. Эхийн найруулгын хэв маягийг тодорхойл.<br /><ul><li>А. Хүүрнэмж B. Тайлбарламж C. Тоочимж D. Эргэцүүлэмж</li></ul> 5. Дээрх эхийн тулгуур үгсийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. гэр, агаар, эрүүл ахуй, унь, тооно, хана, хаалга, нарны гэрэл, цаг, заншил
  42. 42. B. гэр, сууц, талбай, салхи, агаар, эрүүл ахуй, унь, тооно, тогтвортой, бүрдэнэ
  43. 43. C. эрүүл ахуй, унь тооно, хана, хаалга, малчид, хэмжээ, нэрлэнэ, сайн
  44. 44. D. баримталдаг, гэр, хаалга, хана, бүрдэнэ, гэрийн хэмжээ, их, бага, дунд ханат</li></ul> 6. Эхийн “Монгол гэр нь нүүж суухад тохиромжтой хөнгөн авсаархан сууц юм” өгүүлбэрт<br /> асуулт тавин хувиргавал тодосгосон үгэнд ямар асуулт тавих вэ?<br /><ul><li>А. Юу нь? Ямар?B. Хэн нь? Ямар?
  45. 45. C. Аль нь? Ямар?D. Хэн? Юу?</li></ul> 7. Үг нийлэх аргаар бүтсэн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. авсаархан сууцB. гэрийн хэмжээ
  46. 46. C. их ханатD. эрүүл ахуй</li></ul> 8. Дагаврын аргаар бүтсэн үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. ирдэгC. хийсэн
  47. 47. B. нэрлэнэD. туссан</li></ul> 9. “Алтан нар” , “ Мөнгөн сар” – холбоо үг нь ямар дүрслэх ур маягаар илэрсэн байна вэ?<br /><ul><li>А. багасгал B. ихэсгэл C. адилтгал D. зүйрлэл</li></ul> 10. “Авсаархан” – үгийг ойролцоо утгат үгийг олоорой. <br /><ul><li> А. том хэмжээB. овор хэмжээ бага
  48. 48. C. хэлбэргүйD. тойрог</li></ul> <br /> 11. Дараах үгсийг зөв бичих дүрмийн талаас ажиглаад цэгийн оронд тохирох үгийг ол.<br />Суухад, гэрлээр, ороход, ...................................<br /><ul><li>А. хаалганаас B. цагийг C. бодлоор D. очиход</li></ul> 12. “Малчид нарны гэрлээр цаг баримталдаг” – өгүүлбэрийн цөм бүтцийг ол.<br /><ul><li>А. Малчид цаг баримталдаг
  49. 49. B. Малчид баримталдаг
  50. 50. C. Малчид нарны гэрлээр баримталдаг
  51. 51. D. Нарны гэрэл баримталдаг</li></ul> 13. Дараах үгсээс ялгах эгшигтэй үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. гэрB. бага
  52. 52. C. гэрэлD. таван</li></ul> 14. Дараах тодорхойлолтонд тохирох үгийг зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Жинхэнэ нэр1. баримталдаг
  53. 53. B. Ерийн нэр2. нэрлэдэг
  54. 54. C. Үүсмэл үг3. малчид
  55. 55. D. Дагаврын аргаар үүссэн олон тоот 4. нарны</li></ul> 15. Үг шууд утгаараа байгаа хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хар цай B. Хар даавуу C. хар санаа D. хар төрөх</li></ul> 16. Эсрэг утгатай хэлц орсон хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Эрийг бүү бас далайг бүү янд
  56. 56. B. Хүний эрхээр жаргахаар өөрийн эрхээр зов
  57. 57. C. Хааны алба халаатай, эзний алба ээлжтэй
  58. 58. D. Дэм дэмэндээ дээс эрчиндээ</li></ul> 17. Дараах үгийг үгийн бүтцээр зөв задалсан хэсгийг ол. <br /><ul><li>А. тохир+мж+тойC. тохир+м+ж+той
  59. 59. B. тохь+р+мж+тойD. тохь+р+м+ж+той</li></ul> 18. Дараах үгийг үеэр зөв тасалсан хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. ба+рим+тал+дагB. бар+им+тал+даг
  60. 60. C. ба+ри+м+тал+дагD. бар+им+та+л+даг</li></ul> 19. Дараах үгсийн төрлийг жишээтэй нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Ойролцоо үг1. Гарц, гарлага
  61. 61. B. Эсрэг үг2. Овор хэмжээ
  62. 62. C. Төрөл үг3. Хорголоо тоолох
  63. 63. D. Хэлц үг4. Өндөр нам
  64. 64. Е. Оноосон нэр5. Сүхбаатар, Баавгай</li></ul> 20. Дараах хэлц үгийг ойролцоо утгатай хэлц үгтэй нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Хорголоо тоолох1. Хэлээд хэлний гарз
  65. 65. B. Хамхуул шиг амьтан2. Уутны ам уруугаа харах
  66. 66. C. Модоо барих3. Гар татах
  67. 67. D. Тал засах4. Өд шиг хөнгөн
  68. 68. Е. Чихгүй толгой5. Хоёр нүүр гаргах</li></ul> Хувилбар В-2<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Шумуул<br /> Нэгэн шумуул зүүн гарын бугуйн дээр ирж суув. Цусанд дуртай тэр шунаг амьтныг үзэн ядах ухаан тархинд гялс хийхэд, баруун гараа далайн шумуул дээр буулгалаа. Тэр өвс шиг амьтны утас шиг амь зөвхөн салхинд нь сүрэх бөгөөтөл ийнхүү өөрийгөө өвтгөтөл чанга цохисон нь үнэхээр шумуулд эр бяраа гаргаж хонзон санасан хэрэг болой.<br /> 1. Шумуулыг яагаад үзэн ядах сэтгэл төрсөн бэ?<br /><ul><li>А. Цусаар хооллодог, цусанд дуртай амьтан болохоор
  69. 69. B. Зүүн гарын бугуйн дээр ирж суусан болохоор
  70. 70. C. Өвс шиг биетэй, утас шиг амьтай болохоор
  71. 71. D. Өөрийгөө өвдтөл чанга цохисон болохоор</li></ul> 2. Дээрх эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Цусны тухайB. Өш хонзонгийн тухай
  72. 72. C. Өвсний тухайD. Өөрийгөө чанга өвтгөсөн тухай</li></ul> 3. Дээрх эхийн тулгуур үгсийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. гар, өвс, эр бяраа гаргах, өш
  73. 73. B. шумуул, ирж, буух сүйрэх
  74. 74. C. шумуул, гарын бугуй, цус, гар, хонзон
  75. 75. D. гар, сүйрэх, цохих, шунаг амьтан</li></ul> 4. Дээрх эхийн гол санааг хэлцээр зөв илэрхийлсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Муу нь муудаа муна гадсандаа
  76. 76. B. Эр бяраа гайхуулах
  77. 77. C. Ниргэсэн хойно нь хашхирах
  78. 78. D. Муугаас муу модноос хөө</li></ul> 5. Дээрх эхийн найруулгын хэв маягийг тодорхойлно уу.<br /><ul><li>А. Тайлбарламж B. Хүүрнэмж C. Эргэцүүлэмж D. Тоочимж </li></ul> 6. Эхийн “ Тэр өвс шиг амьтны утас шиг амь ” өгүүлбэрт ямар дүрслэх ур маяг хэрэглэн <br /> бичсэн байна вэ?<br /><ul><li>А. тойруулалB. ихэсгэл
  79. 79. C. адилтгалD. зүйрлэл</li></ul> 7. Дагаврын аргаар бүтсэн үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. шумуулB. амьтан
  80. 80. C. хийхэдD. цохисон</li></ul> 8. “ Цусанд дуртай тэр шунаг амьтныг үзэн ядав “ – өгүүлбэрийн онцолсон үгэнд асуулт<br /> тавин хувиргавал ямар асуулт тавих вэ?<br /><ul><li>А. Юунд? Юуг?C. Хэний? Юуг?
  81. 81. B. Хэнд? Юуг?D. Юуны ? Юу?</li></ul> 9. Дараах үгсээс үүсмэл үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. өөрийгөө B. салхинд C. өвтгөтөл D. хийхэд</li></ul> 10. Утгын хүрээгээрээ үл тохирохыг нь олоорой. <br /><ul><li> А. цусB. шүүсC. нөжD. тархи</li></ul> 11. Зөв бичих дүрмийн талаас ажиглаад цэгийн оронд тохирох үгийг ол.<br />амьтныг, тархинд, олныг, ядахад ...................................<br /><ul><li>А. урхинд B. хийхэд C. гарах D. бусдын</li></ul> 12. “ Шумуулд эр бяраа гаргав ” – өгүүлбэрээс хэдэн холбоо үг үүсэх вэ?<br /><ul><li>А. 1 / эр бяраа /B. 2 / эр бяр, шумуулд гаргав /
  82. 82. C. 3 / эр бяр, шумуулд гаргав, эр бяраа гаргав /
  83. 83. D. 4 / эр бяр, шумуулд гаргав, шумуулын эр бяр, эр бяр гаргав /</li></ul> 13. “Нэгэн шумуул зүүн гарын бугуйн дээр ирж буув” – өгүүлбэрийн онцолсон үгэнд тохирох<br /> тодорхойлолтыг олоорой.<br /><ul><li>А. үүсмэлB. жинхэнэ нэр
  84. 84. C. дагаврын аргаар бүтсэнD. төлөөний үг</li></ul> 14. “Нэгэн шумуул зүүн гарын бугуйн дээр ирж буув” – өгүүлбэрийн цөм бүтцийг тодорхойл.<br /><ul><li>А. Шумуул зүүн гарын бугуйн дээр ирж суув.
  85. 85. B. Бугуйн дээр ирж суув.
  86. 86. C. Зүүн гарын бугуйн дээр суув.
  87. 87. D. Шумуул ирж суув.</li></ul> 15. Ойролцоо утгатай хэлц үг орсон хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. Хааны алба халаатай эзний алба ээлжтэй
  88. 88. B. Өргүй бол баян өвчингүй бол жаргал
  89. 89. C. Муу үг модон ултай сайн үг саад олонтой
  90. 90. D. Ам бардам гуя шалдан</li></ul> 16. Алдаагүй _ үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. бэхэжэнэB. бэхэжнэ
  91. 91. C. бэхжинэD. бэхэжнэ</li></ul> 17. Үгийн бүтцээр зөв задалсан хэсгийг олоорой. <br /><ul><li>А. дүрс+л+хC. дүрс+лэх
  92. 92. B. дүр+с+л+хD. дү+р+с+л+х</li></ul> 18. Дараах үгийг үеэр зөв тасалсан хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. өвт+гө+вөлB. өв+т+гө+төл
  93. 93. C. өв+т+гөт+өлD. өвтгө+төл</li></ul> 19. Хэлц үгийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Дээлийн гол1. Харамч
  94. 94. B. Чөмөг царцам2. Урагшгүй анхиагүй
  95. 95. C. Нар гарах3. Маш хүйтэн
  96. 96. D. Нүглийн нүдийг гурилаар хуурах4. Баярлах
  97. 97. Е. Гар хатуу5. Юмыг хуурамчаар хийх</li></ul> 20. “Өнгө нь хүний уураг тархинд өвөрмөц мэдрэмжийг төрүүлдэг” – өгүүлбэрийг уншиж <br />ойлгоод доор дасгалыг ажиллаарай.<br /><ul><li>А. ЗТЯ-тай үг1. Уураг тархинд
  98. 98. B. Зэрэгцсэн нийлмэл үг2. Хүний
  99. 99. C. Хамаатуулах нөхцөлтэй тэмдэг үг3. Мэдрэмжийг
  100. 100. D. ХТЯ-ын нөхцөлтэй нэр үг4. Төрүүлдэг
  101. 101. Е. Тусах үйл үг5. Өнгө нь</li></ul> Хувилбар В-3<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Гэлэн шувуу<br />Тас манай орны хамгийн том шувуу. Харахад багахан бодын чинээ. Далавчны дэлгэмэл урт нь гурван метр. Толгой нүцгэн, / нүцгэн ч юу байх вэ? Сайн ажиглавал тачирхан ноолуураар бүрхмэл / , хүзүү урт, нисэж яваа үедээ “ эвхэж “ богинохон болгодог онцлогтой. Хөл бахим агаад сарлагийн саваг шиг өдөөр бүрхмэл байдаг. Тас бол амьтны амь хороодоггүй сэгээр хооллодог, өндөр уулын сахил хүртсэн шувуу билээ.<br /> 1. Тас шувууг яагаад сахил хүртсэн шувуу гэж нэрлэв.<br /><ul><li>А. Толгой нь нүцгэн амьтан учраас
  102. 102. B. Амьтны амь хороодоггүй, сэгээр хооллодог болохоор
  103. 103. C. Манай орны хамгийн том шувуу болохоор
  104. 104. D. Өндөр ууланд амьдардаг болохоор</li></ul> 2. Дээрх эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Тас бодын чинээ байх тухайB. Тас шувууны тухай
  105. 105. C. Сахил хүртэх тухайD. Тасын эд эрхтний онцлогийн тухай</li></ul> 3. Дээрх эхийн найруулгын хэв маягийг тодорхойлно уу.<br /><ul><li>А. Тайлбарламж B. Хүүрнэмж C. Эргэцүүлэмж D. Тоочимж </li></ul> 4. Дээрх эхийн тулгуур үгсийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. тас шувуу, далавч, толгой, хөл, сэг, хоол, сахил
  106. 106. B. тас шувуу, далавч, толгой, хөл, амьтан, богино, нисэх, бахим
  107. 107. C. далавч, толгой, хөл, амьтан, амь, сэг, хоол, харах, дэлгэмэл
  108. 108. D. толгой, хөл, амьтан, боино, нисэх, бахим, хороох, сахил хүртэх</li></ul> 5. Дээрх эхийн “ Хөл бахим агаад сарлагийн саваг шиг өдөөр бүрхмэл байдаг “ – өгүүлбэрт <br /> ямар дүрслэх ур маяг орсон байна вэ?<br /><ul><li>А. багасгалB. ихэсгэл
  109. 109. C. адилтгалD. зүйрлэл</li></ul> 6. “ Хөл бахим агаад сарлагийн саваг шиг өдөөр бүрхмэл байдаг “ – өгүүлбэрийн онцолсон <br /> үгэнд асуулт тавин хувиргавал ямар асуулт тавих вэ?<br /><ul><li>А. Юунд? Юуг?C. Хэний? Юуг?
  110. 110. B. Хэнд? Юуг?D. Юуны ? Юу?</li></ul> 7. Зэрэгцсэн нийлмэл үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. сэгээр хооллох B. өндөр уул
  111. 111. C. аз жаргал D. сахил хүртэх</li></ul> 8. Үндсэн утгаараа байгаа үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хөл бахимB. хөл хүрэхгүй
  112. 112. C. хөл нь хөсөрD. хөл алдах</li></ul> 9. “ Тас манай орны амьтны амь хороодоггүй сэгээр хооллодог ” – өгүүлбэрээс хэдэн<br /> холбоо үг үүсэх вэ?<br /><ul><li>А. 1 / тас шувуу /
  113. 113. B. 2 / тас шувуу, манай орон /
  114. 114. C. 3 / тас шувуу, манай орон, хамгийн том /
  115. 115. D. 4 / тас шувуу, манай орон, хамгийн том, том шувуу /</li></ul> <br /> 10. “Тас бол амьтны амь хороодоггүй сэгээр хооллодог “ – өгүүлбэрт өгүүлэхүүн гишүүн хэд <br /> байна вэ?<br /><ul><li>А. байхгүйB. 1 / хороодоггүй /
  116. 116. C. 2 / хороодоггүй, хооллодог /D. 3 / хороодоггүй, хооллодог, амьтны /</li></ul> 11. Зөв бичих дүрмийн талаас ажиглаад цэгийн оронд тохирох үгийг ол.<br />харахад, амьтны, нисэж, ...................................<br /><ul><li>А. хооллодог B. сарлагийн C. олны D. ажиглавал</li></ul> 12. “ Далавчны дэлгэмэл урт нь гурван метр ” – өгүүлбэрийн онцолсон үгэнд тохирох<br /> тодорхойлолтыг олоорой.<br /><ul><li>А. ҮүсмэлB. НТЯ-ын нөхцөлтэй
  117. 117. C. Тооны нэрD. Хамаатуулах нөхцөлтэй</li></ul> 13. “ Тас манай орны хамгийн том шувуу ” – өгүүлбэрт тонгоргох хувиргал хийсэн хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. Тас хамгийн том шувуу.
  118. 118. B. Тас бол манай орны хамгийн том шувуу.
  119. 119. C. Хамгийн том шувуу.
  120. 120. D. Манай орны хамгийн том шувуу бол тас юм.</li></ul> 14. Дэлгэрэнгүй өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Тас амь хороодоггүй B. Тас сэгээр хооллодог
  121. 121. C. ХороодоггүйD. Амь хороодоггүй</li></ul> 15. Эсрэг утгатай үг орсон хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Ороо нь ороогоороо, жороо нь жороогоороо
  122. 122. B. Их барьсан ч өмхий, бага барьсан ч өмхий
  123. 123. C. Үнэнээр явбал үхэр тэргээр туулай гүйцнэ.
  124. 124. D. Нуухыг нь авах гээд нүдийг нь сохлох</li></ul> 16. Зөв бичгийн дүрмийн алдаатай үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хооллодогB. хувцасладаг
  125. 125. C. усладагD. цоожилдог</li></ul> 17. Үгийн бүтцээр зөв задалсан хэсгийг олоорой. <br /><ul><li>А. далавч+ныB. дал+вч+ны
  126. 126. C. дал+вч+ыD. далвач+ы</li></ul> 18. Дараах үгийг үеэр зөв тасалсан хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. бо+ги+но+хонB. бо+гино+хон
  127. 127. C. бог+ино+хонD. боги+но+хон</li></ul> 19. Тооны нэрийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Үндсэн тоо1. Гуравхан, дөрөвхөн
  128. 128. B. Дэс тоо2. Гуравны нэг, дөрөвний нэг
  129. 129. C. Тойм тоо3. Гурав, дөрөв
  130. 130. D. Бутархай тоо4. Гуравдугаар, дөрөвдүгээр
  131. 131. Е. Чамлах утгатай тоо5. Гурав орчим, дөрвөөд</li></ul> 20. Ойролцоо утга бүхий хэлцүүдийг зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Буруу ишилсэн сүх1. Ичих нүүрээ элгэндээ наах
  132. 132. B. Олсон зөөснөө дуусгах2. Хэлээд хэлний гарз
  133. 133. C. Цагаандаа гарах3. Үйл тамаа цайх
  134. 134. D. Махаа идэх4. Тэмээ гэхээр ямаа гэх
  135. 135. Е. Чихгүй толгой5. Чимхээр олж атгаар гээх</li></ul> Хувилбар C-1<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Анд бололцсон нь<br />Тэмүжин явсаар ээж дүү нартайгаа нийлэв. Тэгтэл нэг өдөр тэдний найман шарга морийг дээрэмчид дээрэмдэн авч явжээ. Тэмүжин дээрэмчдийн араас мөрдөн явж байгаад Боорчи нэртэй залуутай тааралдав. Боорчи Тэмүжинийг ганцаараа явах хэцүү гээд ажлаа орхин, хоёул хамт хайхаар явжээ. Тэмүжин Боорчи хоёр морио олж, дээрэмчдээс булааж аваад буцав. Энэ цагаас хойш тэр хоёр хагацашгүй андууд болсон юм. <br /> 1. Дээрэмчид Тэмүжинийхээс юуг дээрэмдсэн бэ?<br /><ul><li>А. гэр орныг нь B. найман шарга морийг нь
  136. 136. C. дүү нарыг ньD. нум сумыг нь</li></ul> 2. Боорчи, Тэмүжин ямар андууд болсон бэ?<br /><ul><li>А. Тэрхэн үед тусалсанB. Өгөөмөр андууд
  137. 137. C. Нэг нэгнийхээ үгэнд ордоггүйD. Бие биенээсээ салшгүй</li></ul> 3. Эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Дээрэмчдийн тухайB. Тэмүжиний бага насны тухай
  138. 138. C. Найз нөхөрлөлийн тухайD. Найман шарга морины тухай</li></ul> 4. Эхийн онцолсон хэсэгт тохирох хэлцийг олоорой.<br /><ul><li>А. Хагацашгүй сайн нөхөрт марташгүй муу үгийг бүү хэл
  139. 139. B. Хүн хүнийхээ дэмэнд, загас усныхаа хүчинд
  140. 140. C. Хүлэг байвал унаатай, хүн байвал хүнстэй
  141. 141. D. Дайчин баатрын сүр их, дархан хүний ур их</li></ul> 5. Дээрх эхийн найруулгын хэв маягийг тодорхойлно уу.<br /><ul><li>А. Эргэцүүлэмж B. Тайлбарламж C. Хүүрнэмж D. Тоочимж </li></ul> 6. Эхийн эхлэл хэсгийг хураасныг олоорой. <br /><ul><li>А. Дээрэмчид дайравB. Тэмүжин ирэв
  142. 142. C. Найман шаргыг алдавD. Боорчитой нөхөрлөв</li></ul> 7. “ Гаднаа гяланцаг, дотроо паланцаг ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо утгатайB. Зүйлчилсэн утгатай
  143. 143. C. Эсрэг утгатайD. Төсөө утгатай</li></ul> 8. “Тэмүжин дээрэмчдийн араас мөрдөн явж байгаад Боорчитой тааралдав. ” – онцолсон<br /> үгийн үйлийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /><ul><li> А. БоорчиB. Дээрэмчид
  144. 144. C. ТэмүжинD. Морь</li></ul> 9. “Удаан нөхөрлөж, улам дотносох” – гэсэн өгүүлбэрт тохирох хэлцийг сонгоорой.<br /><ul><li>А. Алтан аяганаас ус уухB. Тангараг тасрах
  145. 145. C. Таван салаа боов өгөхD. Зүү орох зайгүй</li></ul> 10. Дэлгэрэнгүй өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. ажил хийх B. ажил дуусах
  146. 146. C. ажлаа орхих D. ажлаараа орох</li></ul> 11. Ажиглаад захирах өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Бид түүгээр чинь бишгүй л явлаа. B. Хаа холоос хэнийг дуудна вэ
  147. 147. C. Хэн нэгэнд тус хүргэD. Давахгүй гэсэн давааг давъя гэвэл гармуй</li></ul> 12. “ Эрвийх дэрвийхээрээ ” – хэлцийн утгыг олоорой.<br /><ul><li>А. найр тавих B. чадлаараа, байдгаараа
  148. 148. C. санаа зовох D. амрах</li></ul> 13. Нэрийн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. айлд очих B. сэтгэл зовох
  149. 149. C. богиноссон хувцас D. дэглэм сахих</li></ul> 14. Өөр утгын зүйлчлэлд хамаарах үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. дуу B. ая C. зохиогч D. шүлэг</li></ul> 15. “ л “ – залгавар залгахад эгшиг өмнө нь бичих үг аль вэ?<br /><ul><li>А. ном B. хөл C. тос D. там</li></ul> 16. Үеэр зөв тасалсан хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. найрам+далB. нө+хөр+лөл
  150. 150. C. бол+хD. ө+гүүл+бэр+ийг</li></ul> 17. “ буудаллалаа “ – үгийг бүтцээр задлаад нэрээс үйл үг бүтээх дагаврыг олоорой.<br /><ul><li>А. бууB. -дал C. -л D. -лаа</li></ul> 18. “ тараах “ гэсэн үгийн эсрэг утгатай үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. цацах B. бөөгнүүлэх
  151. 151. C. бутраахD. сандаачих</li></ul> 19. Тооны нэрийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Дээсэн дөрөөн дээр1. Жаахан унтах
  152. 152. B. Дуг хийх2. Дэн дун, хаашаа ч болж мэдэх
  153. 153. C. Долоон голтой3. Амь бөхтэй
  154. 154. D. Дээлээ даахгүй4. Арай чүү
  155. 155. Е. Дөнгөн данган5. Доожоогүй</li></ul> 20. Оньсгогыг тааж зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Төмөр бух модон дөртэй 1. Сам, шүүр
  156. 156. B. Ганц нүдтэй ган биетэй2. Аяга
  157. 157. C. Мянган хүн нэг хөлтэй 3. Сүх
  158. 158. D. Ямба нь их яс нь хэврэг4. Хайч
  159. 159. Е. Хав гэхийг анддаггүй хар гөлөг5. Зүү</li></ul>Хувилбар C-2<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Тайчуудтай байлдсан тулалдаанд<br />Чингис хааныг Онон голд ирэхэд Тайчууд тэнд байлдахаар хүлээж байлаа. Ингээд өдөржин тулалдсаар орой болов. Тэр байлдаанд Чингис хааны хүзүү шархдаж, дайсны нөгөө талд хоцорчээ. Хажууд нь зөвхөн Зэлмэ л байв. Зэлмэ Чингис хааны бөглөрсөн цусыг амаараа сорж асгасаар ухаан оруулжээ. Цус их алдсан тул Чингис хааны ам цангаж байлаа. Зэлмэ хувцасаа тайлж нүцгэлээд дайсны дунд орж тараг олж ирэв. Энэ үед үүр цайж Чингис хааны бие сэргэжээ. <br /> 1. Чингис хааныг Ононд ирэхэд хэрхсэн бэ?<br /><ul><li>А. Найз нөхөд нь уулзахаар хүлээж байв
  160. 160. B. Тайчууд байлдахаар хүлээж байв
  161. 161. C. Ээж дүү нар нь баярлан угтав
  162. 162. D. Өрлөг, цэргүүд нь жигдрэн жагссан байв</li></ul> 2. Чингис хааны ам яагаад цангав?<br /><ul><li>А. Унд хоолгүй удсан учраасB. Цус их алдсан учраас
  163. 163. C. Уух ус байхгүй учраасD. Тарагнаас өөр зүйл уудаггүй байсан учраас</li></ul> 3. Чингис тулалдаанд бэртэхэд хэн ач тус хүргэж хэрхэн аврав?<br /><ul><li>А. Боорчи, шархдуулсан цэргийг барьж авчирсан
  164. 164. B. Хасар, Тайчуудаас өшөөгий нь авч өгч
  165. 165. C. Зэлмэ, бөглөрсөн цусыг нь сорж, тараг авчирч
  166. 166. D. Өэлүн эх, шархыг нь анагааж эдгээж</li></ul> 4. Эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Зэлмэ дайсны дотор нэвтрэн орсон тухай
  167. 167. B. Тайчууд байлдаанд илүү давамгай байсан тухай
  168. 168. C. Найз нөхрийн чанар бэрх цагт танигддаг тухай
  169. 169. D. Чингис хаан дайсны нөгөө талд хоцорсон тухай</li></ul> 5. Эхийн гол санааг хэлцээр илэрхийлснийг олоорой.<br /><ul><li>А. Дайсан ирэхэд тэмцэл хэрэгтэй, тайван суухад эв хэрэгтэй
  170. 170. B. Хүн хүнийхээ дэмэнд, загас усныхаа хүчинд
  171. 171. C. Зовсон цагт нөхрийн чанар танигдана
  172. 172. D. Дайчин баатрын сүр их, дархан хүний ур их</li></ul> 6. Дээрх эхийн найруулгын хэв маягийг тодорхойлно уу.<br /><ul><li>А. Эргэцүүлэмж B. Тайлбарламж C. Хүүрнэмж D. Тоочимж </li></ul> 7. “ Далавчгүй шувуу нисэхгүй, эвгүй хүн өөдлөхгүй ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо B. Зүйлчилсэн
  173. 173. C. Эсрэг D. Төсөө </li></ul> 8. “Энэ үед үүр цайж Чингис хааны бие сэргэжээ ” – онцолсон үгийн үйлийн эзэн буюу<br /> өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /><ul><li> А. ЧингисB. Зэлмэ
  174. 174. C. үүрD. бие</li></ul> 9. “ Манай хоёр охин дандаа л хэрэлддэг ” – гэсэн өгүүлбэрт тохирох хэлцийг сонгоорой.<br /><ul><li>А. ам алддагB. ам ажил нь зөрдөг
  175. 175. C. ам өгдөгD. ам муруйдаг</li></ul> 10. Хоёр бүрэлдэхүүнт өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Дорж ажил хийдэг B. Цэцэг ажлаа дуусгав
  176. 176. C. Бат ажлаа орхив D. Төмөр ажилдаа ирэв</li></ul> 11. Ажиглаад хүүрнэх өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Би үүгээр явъя, чи түүгээр яв B. Чингис хаан дайсны нөгөө талд хоцорчээ
  177. 177. C. Ачийг мартаарайD. Би нууцаа ярих уу</li></ul> 12. “ Зангууны үлгэр ” – хэлцийн утгыг олоорой.<br /><ul><li>А. тал засах B. баярлах
  178. 178. C. бүтэхгүй D. амархан</li></ul> 13. Нэрийн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. манайд ирээрэй B. сайхан сэтгэл
  179. 179. C. тогтож хайрла D. түр хүлээзнэ</li></ul> 14. Өөр утгын зүйлчлэлд хамаарах үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. лууван B. манжин C. сонгино D. тогооч</li></ul> 15. “ л “ – залгавар залгахад эгшиг хойно нь бичих үг аль вэ?<br /><ul><li>А. чагт B. эмээл C. ногт D. тавь</li></ul> 16. Үеэр зөв тасалсан хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. бух+им+далB. ногд+ол
  180. 180. C. эмхт+гэлD. хар+уул</li></ul> 17. “ саальчдаасаа “ – үгийг бүтцээр задлаад олон тооны залгаврыг олоорой.<br /><ul><li>А. -аасB. - ль C. -чин D. -д</li></ul> 18. “ маргах “ гэсэн үгийн эсрэг утгатай үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. мэтгэлцэх B. хэрэлдэх
  181. 181. C. зөвлөхD. зөрөлдөх</li></ul> 19. Хэлцийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Нар гарах1. Анхааралгүй болох
  182. 182. B. Мөрий нь гаргах2. Амрах
  183. 183. C. Нуруу тэнийх3. Тал засах, хөөргөх
  184. 184. D. Хор буцлах4. Барьцах, атаархах
  185. 185. Е. Сэтгэл бэлчих5. Баярлах</li></ul> 20. Оньсгогыг тааж зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Уулын хүү улаан торгон дээлтэй 1. өрх
  186. 186. B. Торх нь тор гэхэд тос нь бүлтэсхийв2. сонгино
  187. 187. C. Наранд гурвалжин, саранд дөрвөлжин 3. самар
  188. 188. D. Хадны өвөрт хавцал агуй4. оюун ухаан
  189. 189. Е. Бор туулайг морь гүйцэхгүй5. ам</li></ul>Хувилбар C-3<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Зэв Чингисийн жанжин болсон нь<br />Маргааш өдөр нь Тайчуудын цэргүүд зугтжээ. Харин жирийн иргэд нь үлдсэн байлаа. Урьд Чингис хаанд тусалж байсан Сорхон шар мөн тэнд байв. Чингис хаан Тайчуудаас “ Өчигдөр миний морины хүзүүг хэн харвасан бэ?” гэж асуулаа. Тэгэхэд нэгэн хүн “ Би харвасан. Одоо намайг албал ал! “ гэж зоригтой хэллээ. Чингис хаан “ Чи дайсан боловч шударга байна.Миний морины хүзүүг зэвээр харвасан тул Зэв гэж нэрлэе “ гээд жанжнаа болгов. <br /> 1. Тайчуудын жирийн иргэдийн дотор Чингист тусалж байсан хэн байв?<br /><ul><li>А. Сорхон шар B. Таргудай Хирилтуг
  190. 190. C. ЗэвD. жирийн цэрэг</li></ul> 2. Чингис хаан өөрийг нь алах гэсэн хүнийг яагаад өршөөсөн бэ?<br /><ul><li>А. Морийг нь шархдуулсан учраас
  191. 191. B. Жирийн иргэд нь амий нь өршөө гэж гуйсан учраас
  192. 192. C. Өөрөө амьд үлдээхийг хүссэн учраас
  193. 193. D. Үнэнч байсан учраас</li></ul> 3. Хэдийд дайсны цэргүүд зугтсан гэсэн бэ?<br /><ul><li>А. Байлдаан болсон өдөр
  194. 194. B. Байлдаан болсны маргааш өдөр
  195. 195. C. Байлдаан болохын урд өдөр
  196. 196. D. Байлдаан болсны маргааш орой</li></ul> 4. Эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Тайчуудын цэрэг зугтсан тухай
  197. 197. B. Зэв морины хүзүүг шархдуулсан тухай
  198. 198. C. Зэв Чингисийн өмнө шударга зангаар хэргээ хүлээсэн тухай
  199. 199. D. Зэв Чингисийн жанжин болсон тухай</li></ul> 5. Эхийн гол санааг хэлцээр илэрхийлснийг олоорой.<br /><ul><li>А. Сэтгэлий нь сэргээж, санаагий нь амраах
  200. 200. B. Дайснаа дарж, дархан цолоо мандуулах
  201. 201. C. Шулуун замаар явахад аятай, шударга хүнтэй ярихад бахтай
  202. 202. D. Дайчин баатрын сүр их, дархан хүний ур их</li></ul> 6. “ Чингис хаан Тайчуудаас “ Өчигдөр миний морины хүзүүг хэн харвасан бэ?” гэж асуулаа. <br /> Тэгэхэд нэгэн хүн “ Би харвасан. Одоо намайг албал ал! “ гэж зоригтой хэлэв “ хэсэг нь:<br /><ul><li>А. Эхлэл хэсэг B. Төгсгөл хэсэг C. Гол хэсэг D. Тоочсон хэсэг </li></ul> 7. “ Сэтгэлийн ариун, итгэлийн дээд ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо B. Зүйлчилсэн
  203. 203. C. Эсрэг D. Төсөө </li></ul> 8. “Тайчуудын цэргүүд зугтахад жирийн иргэд нь үлдсэн бөгөөд Чингис хаанд тусалж <br /> байсан Сорхон шар мөн тэнд байв ” – онцолсон үгийн үйлийн эзэн буюу<br /> өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /><ul><li>А. 3 / цэргүүд, иргэд нь, Сорхон шар /
  204. 204. B. 4 / цэргүүд, иргэд нь, Чингис хаан, Сорхон шар /
  205. 205. C. 5 / цэргүүд, иргэд нь, Чингис хаан, Сорхон шар, тэнд /
  206. 206. D. 2 / цэргүүд, Сорхон шар /</li></ul> 9. “ Маргааш өдөр нь Тайчуудын цэргүүд зугтжээ ” – гэсэн өгүүлбэрт тохирохгүй хэлцийг <br /> сонгоорой.<br /><ul><li>А. амь зулбахB. амь наана, там цаана
  207. 207. C. хүссэн юм хүзүүгээрD. амь,амиа бодох</li></ul> 10. Хоёр бүрэлдэхүүнт өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Жирийн иргэдийг үлдээжээ B. Тайчууд зугтжээ
  208. 208. C. Зэв хэлжээ D. Морины хүзүүг харважээ</li></ul> 11. Ажиглаад асуух өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Би шүлгээ уран уншлаа B. Тэр их сайхан зураг зуржээ
  209. 209. C. Миний дүү дуу сонсооройD. Тэнд хэн байв</li></ul> 12. “ Биеэ оторлох ” – хэлцийн утгыг олоорой.<br /><ul><li>А. малаа бэлчээрт гаргах B. биеэрээ үлгэр дууриал үзүүлэх
  210. 210. C. биеийн амрыг харж зүгээр суух D. бие сэтгэлийн зовлонд унах</li></ul> 13. Нэрийн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. зурагт үзэх B. мэдээ авах
  211. 211. C. удирдлагаар удирд D. зурагтын тавиур</li></ul> 14. Өөр утгын зүйлчлэлд хамаарах үгийг олоорой.<br /><ul><li> А. элдүүр мод B. хутга заазуур
  212. 212. C. гурилын мод D. бэлтгэгч хүн</li></ul> 15. Нэрийн тийн ялгалын нөхцөл нь аль вэ?<br /><ul><li>А. - үүд B. -аач C. -оос D. -тал</li></ul> 16. Урт эгшгээр эхэлсэн залгавар залгахад авиа гээгдэх үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. чанарB. нэгдэлC. эмхтгэл D. хороо</li></ul> 17. “ нүүдэлчидтэй нь “ – үгийг бүтцээр задлаад биед хамаатуулах нөхцөлийг олоорой.<br /><ul><li>А. -чинB. - д C. нь D. -тэй</li></ul> 18. “ бархирах “ гэсэн үгийн эсрэг утгатай үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. чарлах B. орилох
  213. 213. C. жимийхD. үглэх</li></ul> 19. Хэлцийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Алтан хошуу өргөх 1. шоовдорлох
  214. 214. B. Алганы хонхорхой хазах2. ховлох
  215. 215. C. Яс хавталзах3. бүтэшгүй
  216. 216. D. Хор буцлах4. сэтгэл зовох
  217. 217. Е. Нүд үзүүрлэх5. барьцах, атаархах</li></ul> 20. Тийн ялгалын нөхцөлийг жишээтэй нь харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Өгөх оршихын тийн ялгалтай 1. эгчээс захиа авах
  218. 218. B. Заахын тийн ялгалтай2. торонд хийх
  219. 219. C. Хамтрахын тийн ялгалтай 3. хоёроор үржих
  220. 220. D. Үйлдэхийн тийн ялгалтай4. морийг аргамжих
  221. 221. Е. Гарахын тийн ялгалтай5. Надтай хамт явах</li></ul>Хувилбар D-1<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br />Махны төрөл нь зочныг хүндлэх хэмжээг заадаг байна. Мах болгонд хүндэтгэлийн зэрэг бий. Хүндэт зочин болох аав, ээж, авга, нагац, өндөр настан, албаны эрхэм хүнийг хамгийн дээдээр хүндэлбэл ууц тавина. Ууцыг дал дөрвөн өндөр, хонт, шаант, дагана. Үлэмж хүндтэй эр,эм хоёр хүн танайд ирвэл эрэгтэйд нь дал, эмэгтэйд нь өвчүү чанаж өгөх хэрэгтэй. Өвчүү бол эмэгтэй хүн болон зээдээ өгдөг учиртай мах гэнэ.<br /> 1. Зээ гэж ямар төрлийн хүнийг хэлэх вэ?<br /><ul><li>А. Өөрийн төрсөн эмэгтэй дүү B. Өөрийн төрсөн эгч
  222. 222. C. Өөрийн охины хүүхэдD. Өөрийн хүүгийн хүүхэд</li></ul> 2. Хамгийн дээдээр хүндэлсэн хүндээ монголчууд ямар зоог барьдаг вэ?<br /><ul><li>А. Ууц, дал дөрвөн өндөр, хонт, шаантB. Өвчүү
  223. 223. C. Дал, дөрвөн өндөр D. Ууц, өвчүү</li></ul> 3. Дээрх эхэд юуны тухай өгүүлсэн бэ?<br /><ul><li>А. Хоолны тухайB. Махны тухай
  224. 224. C. Зочноо хүндэтгэх тухайD. Төрөл садангийн тухай</li></ul> 4. Эхээс утгын зүйлчлэлээр ялгасан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Аав, ээж, авга, нагац, өндөр настан, эрэгтэй, эмэгтэй хүн
  225. 225. B. Ууц , дал дөрвөн өндөр, хонт, шаант, дал, өвчүү, зээ, өндөр настан
  226. 226. C. Хамгийн дээд, хүндлэх, хүндэтгэл, мах, зочин, өвчүү, хонт, шаант
  227. 227. D. Аав, ээж, авга, нагац, өндөр настан, мах, зочин, өвчүү, хонт</li></ul> 5. Эхийн гол санааг хэлцээр зөв илэрхийлсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Сээрийн бөхөөс сэтгэлийн бөх
  228. 228. B. Хүн ахтай дээл захтай
  229. 229. C. Ахаа алд хүндэл, дүүгээ дэлэм хүндэл
  230. 230. D. Далыг далуулаа</li></ul> 6. Дээрх эхийн тулгуур үгсийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. Мах, зочин, аав, ээж, авга, нагац, зээ, ууц, дал дөрвөн өндөр, хүндэтгэл
  231. 231. B. Ууц , дал дөрвөн өндөр, хонт, шаант, дал, өвчүү, хүндлэх, хэмжээ заадаг
  232. 232. C. Хамгийн дээд, хүндлэх, хүндэтгэл, мах, зочин, өвчүү, хонт, шаант
  233. 233. D. Аав, хоёр хүн, ирвэл, мах, зээ, өвчүү, өгдөг, хэрэгтэй, албаны хүн, шаант</li></ul> 7. “ Нааш харахад нь нар гэрэлтэм, цааш харахад нь сар гэрэлтэм ” гэсэн нь ямар дүрслэх <br />ур маягаар илэрсэн байна вэ?<br /><ul><li>А. багасгалB. ихэсгэл C. адилтгал D. зүйрлэл </li></ul> 8. “ үлэмж “ – үгийн утгыг олоорой.<br /><ul><li>А.сүртэй B. бага C. их D. сүрдэм</li></ul> 9. “ Махны төрөл нь зочныг хүндлэх хэмжээг заадаг байна ” – өгүүлбэрээс хэдэн холбоо<br /> үг үүсгэх вэ?<br /><ul><li>А. 2 / махны төрөл, зочныг хүндлэх /
  234. 234. B. 3 / махны төрөл, зочныг хүндлэх, төрөл нь заадаг /
  235. 235. C. 4 / махны төрөл, зочныг хүндлэх, төрөл нь заадаг, хэмжээг заадаг /
  236. 236. D. 5 / махны төрөл, зочныг хүндлэх, төрөл нь заадаг, хэмжээг заадаг, хүндлэх хэмжээ /</li></ul> <br /> 10. “ Махны төрөл нь зочныг хүндлэх хэмжээг заадаг “ –өгүүлбэрт үйл үг хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. 1 / заадаг / B. 2 / заадаг, төрөл /
  237. 237. C. 2 / заадаг, хүндлэх / D. 3 / заадаг, хүндлэх, зочныг /</li></ul> 11. Зөв бичгийн дүрмийн талаас ажиглаад тохирох үгийг олоорой.<br />Зочныг, тавина, төрлийн, ..........................<br /><ul><li>А. хамгийн B. гүйнэ C. хүндлэх D. барина</li></ul> 12. “ Хамгийн дээдээр хүндэлбэл ууц тавина ” – өгүүлбэрийн онцолсон үгэнд тохирохыг <br /> олоорой.<br /><ul><li>А. үүсмэл B.НТЯ-тайC. жинхэнэ нэр D. үйл үг</li></ul> 13. “ Хамгийн дээдээр хүндэлбэл ууц тавина ” – өгүүлбэрт тонгоргох хувиргал хийсэн <br />хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Хамгийн дээдээр хүндэлбэл тавина B. Дээдээр хүндэлбэл ууц тавина
  238. 238. C. Хамгийн дээдээр хүндэлнэ D. Ууцыг хамгийн дээдээр хүндэлбэл тавина</li></ul> 14. “ Хүндтэй хүн танайд ирнэ” –өгүүлбэрийн цөм бүтцийг олоорой.<br /><ul><li> А. Хүндтэй хүн ирнэ B. Хүн ирнэ
  239. 239. C. Хүн танайд ирнэ D. Танайд ирнэ</li></ul> 15. Ойролцоо утгатай үг орсон хэлцийг ол.<br /><ul><li>А. Эрдэмтэй хүн даруу, их мөрөн дөлгөөнB. Ам бардам, гуя шалдан
  240. 240. C. Муу үг модон ултай D. Олны олон таван цэн</li></ul> 16. Алдаагүй үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хоногийн B. хонгийнC. хонгын D. хоногын</li></ul> 17. Үгийн бүтцээр зөв задалсан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хүн+д+л+хB. хүнд+л+х C. хүнд+лэх D. хүн+д+лэх</li></ul> 18. Үеэр зөв тасалсан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хү-ндэт-гэлийн B. хүн-дэт-гэ-лийн
  241. 241. C. хү-ндэт-гэл-ийнD. хүн-дэтг-эл-ийн</li></ul> 19. Үгсийн аймгийг жишээтэй нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. жинхэнэ нэр 1. хөдөө, наагуур
  242. 242. B. үйл үг2. өнөөдөр, саяхан
  243. 243. C. тооны нэр3. гурав, дөрөв
  244. 244. D. орны нэр4. хүндлэх, зочлох
  245. 245. Е. цагийн нэр5. ууц, мах</li></ul> 20. Ойролцоо утга бүхий хэлцүүдийг зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Ниргэсэн хойно нь хашгирах 1. Ам бардам, ажил шулдан
  246. 246. B. Хонь чоно болох2. Үүр цайсан хойно мануухай босгох
  247. 247. C. Ам бардам гуя шалдан3. Тангараг тасрах
  248. 248. D. Хоосон буунаас хорин хүн айх4. Мал гэхээр манас хийх мах гэхээр ухасхийх Е. Ууж идэхдээ уургын морь5. Үхсэн буурын толгойноос амьд ат айх</li></ul>Хувилбар D-2<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br />Алтан хундага<br />Манай орны зарим нутагт анхны яргуйтай бараг нэгэн зэрэг алтан шар голчтой том цагаан дэлбээ бүхий гоёмсог цэцэг цоморлогоо дэлгэдэг. Түүнийг монгол Алтан хундага цэцэг гэдэг бөгөөд зарим нутагт Цагаан баргад ч гэж нэрлэх нь бий. Алтан хундага зүрх судасны олон төрлийн өвчинг анагаадаг. Монгол Алтан хундага том цагаан цэцэгтэй тул бусдаас содон. Түүнийг хавар ид цэцэглэж байхад нь хайчаар хайчлах буюу гар хадуураар хадаж авдаг. <br /> 1. Анхны яргуй хэдийд ургадаг вэ?<br /><ul><li>А. ӨвөлB. хаварC. ЗунD. намар</li></ul> 2. Алтан хундага цэцгийг өөрөөр юу гэж нэрлэдэг вэ?<br /><ul><li>А. Цагаан бармад B. Хундага
  249. 249. C. Монгол хундагаD. Алтан цэцэг</li></ul> 3. Дээрх эхэд юуны тухай өгүүлсэн бэ?<br /><ul><li>А. цэцэгний тухайB. хаврын улирлын тухай
  250. 250. C. монгол орны тухайD. өвчинг анагаах тухай</li></ul> 4. Алтан хундага яагаад бусад цэцэгнээс содон байдаг вэ?<br /><ul><li>А. том цагаан цэцэгтэйB. өвчинг анагаадаг
  251. 251. C. хавар ургадагD. гоёмсог цэцэг</li></ul> 5. Эхээс утгын зүйлчлэлээр ялгасан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. алтан хундага, цагаан бармад, цэцэг
  252. 252. B. алтан хундага, цагаан бармад, цэцэг, хайч
  253. 253. C. алтан хундага, цагаан бармад, цэцэг, зүрх судас
  254. 254. D. алтан хундага, цагаан бармад, цэцэг, хавар, хайч, нутаг</li></ul> 6. Түлхүүр үгсийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. алтан хундага, цагаан бармад, цэцэг
  255. 255. B. алтан хундага, гоёмсог, анагаадаг, дэлгэдэг
  256. 256. C. дэлгэдэг, анагаадаг, алтан хундага, хайчилдаг, хадаж авдаг
  257. 257. D. алтан хундага, хадаж авдаг, цагаан бармад, монгол цэцэг</li></ul> 7. “ Алтан хундага ”- холбоо үгэнд ямар дүрслэх ур маяг илэрч байна вэ?<br /><ul><li>А. багасгалB. ихэсгэл C. адилтгал D. зүйрлэл </li></ul> 8. “ алт “ – гэдэг үг үндсэн утгаараа байгаа үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. алт эрдэнэ B. алтан нар C. алтан хундага D. алтанцэцэг</li></ul> 9. “ Түүнийг хавар хайчаар хайчилж авдаг ” – өгүүлбэрээс хэдэн холбоо үг үүсэх вэ?<br /><ul><li>А. 2 / түүнийг хайчилдаг, хавар хайчилдаг /
  258. 258. B. 3 / түүнийг хайчилдаг, хавар хайчилдаг, хайчаар хайчилдаг /
  259. 259. C. 4 / түүнийг хайчилдаг, хавар хайчилдаг, хайчаар хайчилдаг, хайчилж авдаг /
  260. 260. D. 5 / түүнийг хайчилдаг, хавар хайчилдаг, хайчаар хайчилдаг, хайчилж авдаг,
  261. 261. хайчаар авдаг /</li></ul> 10. “Түүнийг хавар ид цэцэглэхэд нь хайчаар хайчлах буюу гар хадуураар хадаж авдаг “ <br /> – өгүүлбэрт үйл үг хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. 1 / цэцэглэж /B. 3 / цэцэглэж, түүнийг, хайчлах /
  262. 262. C. 3 / цэцэглэж, хайчлах, хадаж / D. 4 / цэцэглэж, хайчлах, хадаж, авдаг /</li></ul> 10. Зөв бичгийн дүрмийн талаас ажиглаад тохирох үгийг олоорой.<br />орны, хундага, төрлийн, ..........................<br /><ul><li>А. хамгийн B. монгол C. хадаж D. хайчлах</li></ul> 12. “ Монгол алтан хундага том цагаан цэцэгтэй тул бусдаас содон. ” – өгүүлбэрийн <br />онцолсон үгэнд тохирохыг олоорой.<br /><ul><li>А. үйл үг B. үүсмэл C. тэмдэг нэр D. жинхэнэ нэр</li></ul> 13. “ Монгол алтан хундага бусдаас содон ” – өгүүлбэрийн онцолсон үгэнд асуулт тавин <br /> зөв хувиргасан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хэн?, ямар? B. юу?, ямар?
  263. 263. C. хэн?, яав? D. юу?, яасан?</li></ul> 14. “Монгол алтан хундага бусдаас содон ” – өгүүлбэрийн цөм бүтцийг олоорой.<br /><ul><li> А. Монгол алтан хундага содон B. Алтан хундага бусдаас содон
  264. 264. C. Бусдаас содон нь алтан хундага D. Алтан хундага содон</li></ul> 15. Эсрэг утгатай үг орсон хэлцийг ол.<br /><ul><li>А. Ниргэсэн хойно нь хашгирах B. Эр хүн долоо дордож, найм сэхнэ
  265. 265. C. Муу үг модон ултай D. Ганцаас газар дүүрнэ</li></ul> 16. Зөв бичих дүрмийн алдаатай бичсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. онол B. хувцаслаC. хавтсал D. цоожил</li></ul> 17. Үгийн бүтцээр зөв задалсан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. хай+чил+хB. хайч+л+х C. хайч+лах D. хай+ч+л+х</li></ul> 18. Үеэр зөв тасалсан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. цом-ор-ло-гоо B. цо-мор-ло-гоо
  266. 266. C. цом-ор-лог-ооD. цо-мо-рло-гоо</li></ul> 19. Үгсийн аймгийг жишээтэй нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. үйл үг 1. гайхалтай
  267. 267. B. заах төлөөний үг2. услав
  268. 268. C. орон цагийн нэр3. юу? вэ?
  269. 269. D. асуух төлөөний үг4. энэ, тэр
  270. 270. Е. тэмдэг нэр5. дээгүүр, дараа</li></ul> 20. Ойролцоо утга бүхий хэлцүүдийг зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Эрийг бүү бас , далайг бүү янд 1. Цаг цагаараа байдаггүй, цахилдаг
  271. 271. хөхөөрөө байдаггүй
  272. 272. B. Ганцаас газар дүүрнэ 2. Олон хүн сайнтай, муутай
  273. 273. C. Амьд хүн аргатай, аргалын гал цогтой 3. Амьд явбал алтан аяганаас ус ууна
  274. 274. D. Аавын хүү алагтай цоогтой 4. Дуслыг хураавал далай,дуулсныг
  275. 275. хураавал эрдэм
  276. 276. Е. Урьдах юм ул болж удаах нь зул болно 5. Дахан доор эр, даахин доор хүлэг</li></ul>Хувилбар D-3<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br />Өвлийн шөнө<br />Тэсгэм хүйтэн өвлийн шөнө тэнгэрийн од оч мэт гялалзаад уул нурууг бүрхсэн хунгар цасны хасын өнгө түүний гэрэлд алмаазын адил гялтганана. Хөндийн салхи өмнөөс үлээгээд голын мөс тас няс хагарна. Хөндийн тал мэлцийн цэлийгээд хааяа нэг уулын орой мэлцийн цэлийн үзэгдэнэ. Хуучин сар шөнө дундын үед цухуйхад гэрийн нохой түүнийг ширтэн дэмий л хуцна. Хөдөөгийн айлын гадуур нэг ч үймээнгүй, үхэр хонь хаяяа нэг хивж үзэгдэнэ. <br /> 1. Хунгар гэж ямар цасыг хэлэх вэ?<br /><ul><li>А. дөнгөж орсон цас B. ороод хатуурсан цас
  277. 277. C. Цас орж шуурсны дараа жалганд хурсан цасD. Ууланд орсон цас</li></ul> 2. Дээрх эхэд ямар улирлын тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. өвөлB. хавар C.зун D. намар</li></ul> 3. Дээрх эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Өвлийн шөнийн байгалийн тухайB. Өвлийн шөнийн салхины тухай
  278. 278. C. Өвлийн шөнө орж буй цасны тухайD. Өвлийн шөнө хотолж буй малын тухай</li></ul> 4. “ Хунгар цасны хасын өнгө ... “ гэсэн хэсэгт ямар өнгөний тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. харB. бараан C. цагаан D. цэнхэр</li></ul> 5. Дээрх эхийн тулгуур үгсийг зөв бүлэглэсэн хэсгийг ол.<br /><ul><li>А. өвөл, шөнө, тэнгэр, од, уул нуруу, хунгар цас, голын мөс, сар, хөдөөгийн айл, нохой,
  279. 279. үхэр хонь
  280. 280. B. өвөл, шөнө, тэнгэр, од, уул нуруу, хунгар цас, гялтганана, мэлцийн, цэлийн
  281. 281. C. уул нуруу, хунгар цас, хуучин сар, гэрийн нохой, цухуйх, хэвтэнэ
  282. 282. D. тэсгэм, хүйтэн, хөндийн салхи, хагарна, цухуйхад, үзэгдэнэ, хуцна, хивнэ</li></ul> 6. Эхээс утгын нэг зүйлчлэлээр ялгасан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. өвөл, шөнө, тэнгэр, од, голын мөс, сар, хөдөөгийн айл, нохой, үхэр хонь
  283. 283. B. өвөл, шөнө, тэнгэр, од, уул нуруу, хунгар цас, гялтганана, мэлцийн, цэлийн
  284. 284. C. тэнгэр, од, уул нуруу, хунгар цас, салхи, мөс, сар
  285. 285. D. тэсгэм, хүйтэн, хөндийн салхи, хагарна, цухуйхад, үзэгдэнэ, хуцна, хивнэ</li></ul> 7. “ Тэнгэрийн од оч мэт гялалзав ” – өгүүлбэрт ямар дүрслэх ур маяг илэрч байна вэ?<br /><ul><li>А. багасгалB. ихэсгэл C. адилтгал D. зүйрлэл </li></ul> 8. “ алмааз “ – үгийн утгыг олоорой.<br /><ul><li> А. шил зүсэгч багаж B. Шил мэт гялтганасан нэг төрлийн эрдэнийн чулуу
  286. 286. C. уулын чулуу D. гол доторх мөнгөлөг чулуу</li></ul> 9. “ Дархан хүн дархалсан эддээ хайртай ” – өгүүлбэрт үүсмэл үг хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. байхгүйB. 1 / дархалсан /
  287. 287. C. 2 / дархалсан, эддээ /D. 5 / дархалсан, хайртай /</li></ul> 10. “ Идэр залуус алс газрыг сонирхон сурахаар одно “ –өгүүлбэрт үйл үг хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. байхгүй B. 1 / сурахаар /
  288. 288. C. 2 / сурахаар, одно / D. 3 / сурахаар, одно, сонирхон /</li></ul> <br /> 11. Зөв бичгийн дүрмийн талаас ажиглаад тохирох үгийг олоорой.<br />тэнгэрийн, алмаазын, хөдөөгийн, ..........................<br /><ul><li>А. голын B. хөндийн C. мэлцийн D. цэлийн</li></ul> 12. “ Хөндийн салхи өмнөөс үлээв ” – өгүүлбэрийн онцолсон үгэнд тохирохыг олоорой.<br /><ul><li>А. тооны нэр B. үйл үгC. үүсмэл D. нэр үг</li></ul> 13. “Хөндийн салхи өмнөөс үлээгээд голын мөс тас няс хагарна ” – өгүүлбэрт дэлгэрүүлэх <br />хувиргал хийсэн хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. Хөндийн салхи өмнөөс үлээгээд голын хүйтэн мөс тас няс хагарна
  289. 289. B. Хөндийн салхи өмнөөс үлээгээд голын мөс хагарна
  290. 290. C. Хөндийн салхи урдаас үлээгээд голын мөс тас няс хагарна
  291. 291. D. Голын мөс тас няс хагарч хөндийн салхи өмнөөс үлээнэ</li></ul> 14. “ Хөндийн салхи өмнөөс үлээнэ ” –өгүүлбэрийн цөм бүтцийг олоорой.<br /><ul><li> А. Хөндийн салхи үлээнэ B. Салхи үлээнэ
  292. 292. C. Салхи өмнөөс үлээнэ D. Өмнөөс үлээнэ</li></ul> 15. Ойролцоо утгатай үг орсон хэлц үгийг ол.<br /><ul><li>А. Хүний эрхээр жаргахаар өөрийн эрхээр зов
  293. 293. B. Дэм дэмэндээ дээс эрчиндээ
  294. 294. C. Их барьсан ч өмхий, бага барьсан ч өмхий
  295. 295. D. Эрдэмтэй хүн даруу, их мөрөн дөлгөөн</li></ul> 16. Зөв бичих дүрмийн алдаагүй бичсэн үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. өмсчхөөд B. өмсчихийгC. өмсчхийг D. өмсчөхийг</li></ul> 17. Үгийн бүтцээр зөв задалсан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. өмс+ч+ийг B. өмс+х+ийг C. өмс+чих+ийг D. өмс+чих+х+ийг</li></ul> 18. Үеэр зөв тасалсан хэсгийг олоорой.<br /><ul><li>А. гял+тга+на+на B. гялт+га+на+на
  296. 296. C. гял+тган+анаD. гялт+ган+ан</li></ul> 19. Үгсийн аймгийг жишээтэй нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. үйл үг 1. наагуур
  297. 297. B. тооны нэр2. тарив
  298. 298. C. орох цагийн нэр3. живаа
  299. 299. D. төлөөний үг4. хурдтай
  300. 300. Е. тэмдэг нэр5. чи</li></ul> 20. Ойролцоо утга бүхий хэлцүүдийг зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Тэмээ гэхэд ямаа гэх 1. Ор мөргүй
  301. 301. B. Муу хүн чөлөөнөөр, чоно борооноор2. Буруу ишилсэн сүх шиг
  302. 302. C. Сайхан сэтгэл уруу ус хийх3. Хий тааруулах
  303. 303. D. Харах бараагүй хайх мөргүй4. Өрөөсөн гуталгүй
  304. 304. Е. Ороо нь ороогоороо жороо нь жороогоороо5. Урмыг хугалах</li></ul>Хувилбар Е-1<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Гэзгий нь авлаа<br />Урьд цагт нэг хүн айлд унтах болжээ. Тэр айл оройн хоолонд мах чанаж, хоноцдоо хаа тавьж өгчээ. Нөгөө хүн богтсыг аваад өвөр талаас нь хэрчиж идэв. Гэтэл айлын хүүхэд “ Гэдсийг нь хагаллаа “ гэж шивнэж байна гэнэ. Буруу огтолж байна гэж бодоод араас нь огтолжээ. Хүүхэд “ Гэзгийг нь авлаа “ гэж байна гэнэ. Тэр хүн цөхрөнгөө барж “ Махыг зөв барьж огтолж сур “ гэдэг хууччуудын үгийг анзаардаггүй явсандаа гэмшин дэмий л нэрэлхэж “ Би цатгалан байна. Айлд жаахан өөх идчихсэн чинь ер юм идэж болох биш “ гээд хоосон хоносон гэнэ. <br /> 1. Айл хоноцдоо ямар хоол тавьж өгсөн бэ?<br /><ul><li>А. ГуяB. Өвчүү
  305. 305. C. Хаа D. Гэдэс</li></ul> 2. Богтос чөмгийг араас огтолоход хүүхэд юу гэж хэлсэн бэ?<br /><ul><li>А. Гэдсийг нь хагаллаа гэжB. Гэзгийг нь авлаа гэж
  306. 306. C. Арай л буруу огтолж байнаD. Ямар сонин хүн бэ</li></ul> 3. Зочин айлд хонохдоо сайн хооллож чадаагүйн учир юу вэ?<br /><ul><li>А. Айлд жаахан өөх идчихсэн тул юм идэж болохгүй байсан учраас
  307. 307. B. Айлын хүүхэд дооглож үймүүлээд байсан учраас
  308. 308. C. Айлын авгай хоолоо харамласан учраас
  309. 309. D. Монгол ёс заншил нарийн утга учиртай байдгийг сайн мэддэггүй учраас </li></ul> 4. Эхийн гол санааг олоорой. <br /><ul><li>А. Хүүхдийн үг үнэн бөгөөд хатуу байдаг
  310. 310. B. Өвгөд дээдсийн сургаалыгүл хайхарч явсаны үр гарсан
  311. 311. C. Хүний газар ёс заншлыг сахин явахгүй бол болохгүй
  312. 312. D. Явуулын айлд ирвэл хоол хийж өгдөг</li></ul> 5. Эхийн хэв маягийг олоорой.<br /><ul><li>А. Эргэцүүлэмж B. Тайлбарламж
  313. 313. C. Хүүрнэмж D. Тоочимж </li></ul> 6. “Тэр хүн цөхрөнгөө барж “ Махыг зөв барьж огтолж сур “ гэдэг хууччуудын үгийг <br /> анзаардаггүй явсан ”- өгүүлбэрийн онцолсон үг нь хэнийг төлөөлж байна вэ?<br /> А. үеийн хүмүүс B. залуучуудC. ахмадууд D. хүүхдүүд <br /> 7. “ Хоног өнгөрч өдөр ирэх, хоноц явж өглөө болох ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо утгатайB. Зүйлчилсэн утгатай
  314. 314. C. Эсрэг утгатайD. Төсөө утгатай</li></ul> 8. “Тэр айл оройн хоолонд мах чанаж, хоноцдоо хаа тавьж өгч гэнэ ” – онцолсон үгийн<br /> үйлийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /> А. айл B. хоолC. хаа D. хоноц <br /> 9. “ Би цатгалан байна. Айлд жаахан өөх идчихсэн чинь ер юм идэж болох биш “ гээд<br /> хоосон хоносон гэнэ. ” – гэсэн өгүүлбэрт тохирох хэлцийг сонгоорой.<br /><ul><li>А. Нэрийн нэмэр, нэдрийн зовлон B. Нэрийн төлөө нэхэж, үрийн төлөө үхэх
  315. 315. C. Нэрэлхвэл өлсөнө, нимгэлвэл даарна D. нэрэлхүү хүн наймаа хийж чадахгүй</li></ul> 10. “ Махыг зөв барьж огтолж сур “ – өгүүлбэрийг дэлгэрүүлж хувиргасныг олоорой.<br /><ul><li>А. Махыг зөв барьж огтолж сураарай
  316. 316. B. Махыг огтолж сур
  317. 317. C. Махыг зөв барьж огтолж сурвал ядахнаа гараа эсгэхгүй
  318. 318. D. Махыг зөв барьж огтолж сурсан шүү</li></ul> 11. Ажиглаад хүүрнэх өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Тэнд тавьсан эмээл хаана байнаB. Биднийг дагуулан яваарай
  319. 319. C. Түүхээ мартаж болохгүйD. Хонь ямааг бог мал гэнэ</li></ul> 12. Ертөнцийн гурвыг нөхөж зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Үхэр малын ............................. өмхий1. дотор
  320. 320. B. Үлээсэн гүзээний ............................. өмхий2. хүүр
  321. 321. C. Үхсэн малын ................................ өмхий3. хамар
  322. 322. А. a-2, b-1, c-3 B. a-1, b-2, c-3 C. a-2, b-3, c-1 D. a-3, b-1, c-2</li></ul> 13. Үйлийн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. явуулын хүн B. үг анзаардаггүй
  323. 323. C. чанасан хүн D. богтос чөмөг</li></ul> 14. Өөр утгын зүйлчлэлд хамаарах үгийг олоорой.<br /><ul><li> А. цамц B. мөрөн C. дээл D. монгол гутал</li></ul> 15. Урт эгшгээр эхэлсэн залгавар залгахад бусдаасаа өвөрмөц бичигдэх үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. даалуу B. хөзөр C. шагай D. чулуу</li></ul> 16. “ Энэ үед үнэн сэтгэлээр хөдөлмөрлөх чин санаа өвөрөлөсөн хүн улам цөөрсөөр ” – <br /> өгүүлбэрт алдаатай үг хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. 2 / хөдөлмөрлөх, өвөрөлөсөн /B. 3 / сэтгэлээр, хөдөлмөрлөх, өвөрөлөсөн /
  324. 324. C. 1 /өвөрөлөсөн /D. Алдаатай үг байхгүй</li></ul> 17. Эерүүлсэн үг нь аль вэ?<br />А. буга B. нохой C. боохой D. булга<br /> 18. “ нээх “ гэсэн үгийн ойролцоо утгат үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. онгойлгох B. хаах
  325. 325. C. шургуулахD. таглах</li></ul> 19. Хэлцийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. гар татах 1. асрамжлуулах
  326. 326. B. гараа өргөх2. зодох
  327. 327. C. гар харах3. нарийлах
  328. 328. D. гар сул4. бууж өгөх
  329. 329. Е. гар хүрэх5. өглөгч</li></ul> 20. Зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. тоононы 1. хатавч
  330. 330. B. хаалганы2. цамхаг
  331. 331. C. өрхний 3. үдээр
  332. 332. D. унины4. солго
  333. 333. Е. хананы5. оосор</li></ul>Хувилбар Е-2<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br /> Аянч мэлхий<br />Эрт урьд цагт нэгэн нуурт хоёр галуу, нэг мэлхий хамт амьдардаг байв. Гэтэл нуурын ус хатаж, усгүй болоход хоёр галуу өөр газар одох болов. Мэлхий хоёр галуунаас нөхөд минь намайг нэгэн усанд хүргэж өгөөч хэмээн гуйваас галуу өгүүлрүүн: “Авч явах аргыг чи өөрөө олбол бид авч явъя “ гэхэд мэлхий нэгэн нарийн саваа авчран ийн заав. Энэ модны дундаас би зууна. Та хоёр үзүүрээс зууж явагтун хэмээвээс тэр ёсоор мэлхийг авч нисэн явав. Олон хүн амьтан үзэж “ Энэ хоёр галуу яасан уран ухаантай вэ “ гэж шагшин өгүүлэхэд мэлхий үл тэсэн: Энэ хоёр галууны арга ухаан бус, миний арга ухаан буюу хэмээн өгүүлэх гэхэд аманд зууж явсан модоо алдаж, газар унан бяц үсэрч үхэв гэнэ. <br /> 1. Галуу, мэлхийн амьдарч байгаа орчинд ямар аюул нүүрлэсэн бэ?<br /><ul><li>А. түймэр гарсанB. ган болсон C. салхи шуурсан D. галт уул дэлбэрсэн</li></ul> 2. Галуунууд мэлхийд ямар тусыг хүргэсэн бэ?<br /><ul><li>А. Ямар ч тусыг хүргээгүйB. Ус зөөж авчирч өгсөн
  334. 334. C. Мэлхийг саваа модоор дамнаж зөөж явсанD. Нуруун дээрээ суулгасан</li></ul> 3. Мэлхий яагаад өндрөөс унаж үхсэн бэ?<br /><ul><li>А. Галуунууд хорлосон учраасB. Олон хүн амьтан татаж унагасан учраас
  335. 335. C. Саваа мод нь хугарч унасан учраасD. Мэлхий үг хэлэх гэж амаа ангайсан учраас </li></ul> 4. Эхийн гол санаанд тохирсон хэлцийг олоорой. <br /><ul><li>А. Очсон газарт нь орон, ойчсон газарт нь ордон
  336. 336. B. Онгирно гэдэг олгойн хий, огино гэдэг шарны хий
  337. 337. C. Олон үгэнд олзгүй, ганц үгэнд гарзгүй
  338. 338. D. Онгирч байж осолд хүрнэ, шаралхаж байж самуунд хүрнэ</li></ul> 5. Эхийн хэв маягийг олоорой.<br /><ul><li>А. Эргэцүүлэмж B. Тайлбарламж
  339. 339. C. Хүүрнэмж D. Тоочимж </li></ul> 6. Эхийн төгсгөл хэсгийг олоорой. <br /><ul><li>А. Та хоёр үзүүрээс зууж явагтун хэмээвээс тэр ёсоор мэлхийг авч нисэн явав
  340. 340. B. Олон хүн амьтан үзэж “ Энэ хоёр галуу яасан уран ухаантай вэ “ гэж шагшин өгүүлэв
  341. 341. C. Миний арга ухаан буюу хэмээн өгүүлэх гээд унажээ
  342. 342. D. Нуурын ус хатаж, усгүй болоход хоёр галуу өөр газар одох болов</li></ul> 7. “ Омог хөдлөөд зовно, хилэн цохилоод сөнөнө ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо B. Эсрэг
  343. 343. C. Төсөө D. Зүйлчилсэн </li></ul> 8. “ Үзүүрээс зууж явагтун хэмээвээс тэр ёсоор мэлхийг авч нисэв ” – онцолсон үгийн <br /> үйлийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /> А. мэлхий B. хоёр галууC. хүн амьтан D. хүн<br /> 9. “ Буурлын буяныг бууруулж, аав ээжээрээ тэжээлгэж амьдардаг залхуу үеийнхэн болчих<br /> вий дээ “ – өгүүлбэрт өгүүлэхүүн хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. 2 / бууруулж, тэжээлгэж / C. 3 / бууруулж, буяныг, тэжээлгэж /
  344. 344. B. 4 / бууруулж, тэжээлгэж, амьдардаг, болчих вий дээ / D. 1 /тэжээлгэж /</li></ul> 10. “Эрт урьд цагт нэгэн нуурт хоёр галуу, нэг мэлхий хамт амьдардаг байв “ – өгүүлбэрийг <br /> дэлгэрүүлж хувиргасныг олоорой.<br /><ul><li>А. Эрт урьд цагт нэгэн нуурт хоёр галуу, нэг мэлхий хамт амьдардаг байжээ
  345. 345. B. Эрт урьд цагт нэгэн нуурт хоёр галуу, нэг мэлхий хамт эвтэй найртай амьдардаг байжээ
  346. 346. C. Хоёр галуу, нэг мэлхий хамт амьдардаг байв
  347. 347. D. Урьд цагт хоёр галуу, нэг мэлхий хамт амьдардаг байв</li></ul> 11. Ажиглаад хүүрнэх өгүүлбэрийг олоорой.<br /><ul><li>А. Тэр мэлхий зөрүүдэлсэн үүB. Намайг яваад үзээрэй
  348. 348. C. Хүн амьтан хараад яасан бэD. Хоёр галуу мэлхийг дамжлав</li></ul> 12. Ертөнцийн гурвыг нөхөж зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. Жалганд ургасан ............................. нэг улаан1. жавж
  349. 349. B. Жаварт гүйсэн .................................. нэг улаан2. үнэг
  350. 350. C. Зуудаг нохойн .................................. нэг улаан3. сухай
  351. 351. А. a-2, b-1, c-3 B. a-1, b-2, c-3 C. a-3, b-2, c-1 D. a-3, b-1, c-2</li></ul> 13. Үйлийн холбоо үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. цугларсан хүн амьтан B. арга буюу хэмээх
  352. 352. C. хэлэх үг D. намгийн мэлхий</li></ul> 14. Өөр утгын зүйлчлэлд хамаарах үгийг олоорой.<br /><ul><li> А. мэлхий B. галуу C. нуур D. нугас</li></ul> 15. Гээгдэхгүй эгшгийн дүрмээр бичигдэх үг нь аль вэ?<br /><ul><li>А. газар B. чанар C. отор D. авдар</li></ul> 16. “ Олон зууны тэртээгээс өнөөдрийг хүртэл өвөг дээдэс маан хүний хүмүүжилийн сайн <br /> сайхан чанарыг шижир мэт тунгаан авчээ ” – өгүүлбэрт алдаатай үг хэд байна вэ?<br /><ul><li>А. 2 / маан, хүмүүжилийн /B. 3 / тэртээгээс, маан, хүмүүжилийн /
  353. 353. C. 1 / хүмүүжилийн /D. Алдаатай үг байхгүй</li></ul> 17. Доромж үг нь аль вэ?<br />А. идэх B. зооглох C. гударах D. зажлах<br /> 18. “ хаах “ гэсэн үгийн эсрэг утгат үгийг олоорой.<br /><ul><li>А. шургуулах B. хамхих
  354. 354. C. онгойлгох D. таглах</li></ul> 19. Хэлцийг утгатай нь зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. гол харлах 1. сайн ойлгосон
  355. 355. B. гол гаргах2. өлсөх
  356. 356. C. гол орох3. бултах
  357. 357. D. голдоо нүхтэй4. бага шиг юм идэж уух
  358. 358. Е. голдоо ортол5. ухаантай</li></ul> 20. Зөв харгалзуулаарай.<br /><ul><li>А. морины 1. саваг
  359. 359. B. тэмээний2. зогдор
  360. 360. C. үхрийн 3. дэл
  361. 361. D. ямааны4. ноос
  362. 362. Е. хонины5. ноолуур</li></ul>Хувилбар Е-3<br />Санамж: 1. Эхтэй холбоотой даалгаврыг ажиллахдаа эхийг анхааралтай уншиж ойлгоорой.<br /> 2. Сонгох даалгаврын зөвхөн нэгийг сонгоорой.<br />Саарын явдал өглөөн сүүдэр, сайны явдал оройн сүүдэр<br />Өглөөний сүүдэр сүртэй урт байж байгаад, богиносон богиноссоор үд болоход бараг үгүй болдог бөгөөд харин тэр богино сүүдэр орой болох тусам уртдан уртадсаар наран жаргахын үед асар уудамд дэлгэн арвиждаг. Энэ мэтчилэнгээр муу хүн эхлээд учрахдаа өглөөн сүүдэр шиг сүржин байж байгаад удах тусмаа зан нь хувирч, муудан муудсаар алга болдог билээ. Тэгвэл сайн хүн эхлээд хямсгар хөгийн амьтан шиг байж байгаад удаан нөхөрлөх тусам улам улам өгөөмрөөр тавигдсаар амьдралын бүх замыг хамарсан том ачтан болдог билээ. <br /> 1. Өглөөний сүүдэр хэдийд богино болдог вэ?<br /><ul><li>А. нар мандахад B. өдөр болоход C. үдэш болоход D. нар жаргахын үед</li></ul> 2. Сүржин хүн удах тусам зан нь ямар болдог гэсэн бэ?<br /><ul><li>А. Муудан муудсаар алга болдогB. Нөхөрлөх тусам өгөөмөр болдог
  363. 363. C. Хүн чанарын хувьд өөрчлөлт орохгүйD. Их ачтан болдог</li></ul> 3. Эхэд юуны тухай өгүүлж байна вэ?<br /><ul><li>А. Өглөөний сүүдэр урт байдаг тухай
  364. 364. B. Сайн хүн эхлээд хөгийн амьтан байдаг тухай
  365. 365. C. Найз нөхөрлөлд сайн муу хүн дайралддаг тухай
  366. 366. D. Зөвхөн муу хүний чанар өөдгүй байдаг тухай</li></ul> 4. Эхийн онцолсон хэсгийн санаанд тохирох хэлцийг олоорой. <br /><ul><li>А. Шар гозойхB. Тар нь танигдах
  367. 367. C. Нойтон хамуу шигD. Цээжний махаа барах</li></ul> 5. Эхийн хэв маягийг олоорой.<br /><ul><li>А. Эргэцүүлэмж B. Тайлбарламж C. Хүүрнэмж D. Тоочимж </li></ul> 6. Эхэд “хөгийн амьтан шиг”гэж хэнийг зүйрлэсэн бэ? <br /><ul><li>А. муу хүнийгB. сайн хүнийгC. амьтныгD. сүүдрийг</li></ul> 7. “ Үнэн үг үнэ хүргэнэ, худал үг хор хүргэнэ ” гэсэн өгүүлбэр нь утгаараа:<br /><ul><li>А. Ойролцоо B. Эсрэг C. Төсөө D. Зүйлчилсэн </li></ul> 8. “ Өлсөж үхэхээ шахсан бадарчин үнээ саах цагаар ганц л айлтай тааралджээ ” – <br /> онцолсон үгийн үйлийн эзэн буюу өгүүлэгдэхүүнийг олоорой.<br /><ul><li> А. үнээ B. саальчин
  368. 368. C. бадарчин D. хүн </li></ul> 9. “ Удаан нөхөрлөх тусам улам улам дотносох “ – өгүүлбэрт тохирох хэлцийг олоорой.<br /><ul><li>А. Алтан аяганаас ус уухB. Чих нь алт бол
  369. 369. C. Цаасан малгай өмсгөх D. Зүү орох зайгүй</li></ul> 10. “ Муу хүн эхлээд учрахдаа өглөөн сүүдэр шиг сүржин байдаг “ – өгүүлбэрийг <br />

×