OpenAIREplus Türkiye Masası’ndan E-Bilim için Bilimsel Bilgiye Açık Erişim Desteği

  • 482 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
482
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
9
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. OpenAIREplus Türkiye Masası’ndan E-Bilim için Bilimsel Bilgiye Açık Erişim Desteği Dr. Burcu Keten Orta Doğu Teknik Üniversitesi 07 Kasım 2012, Inet-tr’12 Anadolu Üniversitesi
  • 2. E-Bilim Nedir?İşbirliğine ve ağa dayalı, veri yoğun ve büyük ölçüde veri tarafından yönlendirilen bilim
  • 3. E-Bilimin Temel Konuları Nelerdir? •Veri yaşam döngüsü •Bilimsel iletişimDr. Tony Hey, Microsoft Başkan Yardımcısı, şirketin araştırmaları hızlandırmak, eğitimi geliştirmek veyenilikleri beslemek için üniversite ve araştırma kuruluşlarıyla ortak çalışmalar yürütmesinden sorumludur.
  • 4. E-Bilim Neyi Gerektirir? •Büyük veri setleri •Dağıtık hesaplama •Birlikte çalışabilirlik
  • 5. Açık Erişim Nedir? Bilimsel literatürün internet aracıyla finansal, yasal ve teknik bariyerler olmaksızın, erişilebilir, okunabilir, kaydedilebilir, kopyalanabilir, yazdırılabilir, taranabilir, tam metne bağlantı verilebilir, yazılıma veri olarak aktarılabilir ve her türlü yasal amaç için kullanılabilir biçimde kamuya ücretsiz açık olması2001 Budapeşte Açık Erişim İnisiyatifi
  • 6. Açık Erişim Neden Önemlidir? • Bilimsel bilgiyi özgürleştirir• Bilimsel iletişimi geniş platformlara taşır • Araştırmanın etkisini arttırır• Disiplinlerarası etkileşimi ve işbirliğinin destekler
  • 7. Açık Erişim İçin Temel Yollar Nelerdir? 1) Kişisel Arşivleme • Makalenin kişisel web sitesine koyulması, blog, üniversite web sitesi • Kurumsal AE Arşivi veya tematik arşiv Yeşil Yol (Green OA Self Archiving) 2) Açık Erişimli Dergiler Altın Yol (Gold OA Publishing)
  • 8. Kurumsal Arşiv Nedir? Bir kurumun ürettiği bilimsel literatürün dijital ortama toplandığı, saklandığı, indekslendiği, korunduğu ve dağıtımının sağlandığı hizmetler dizisini içeren veritabanıdırANKOS AEKA (İlkay Holt), Kurumsal Arşiv Yaratma, ANKOS 6. Yıllık Toplantısı
  • 9. Açık Erişimin Kurumsal Yararları Nelerdir? • Bilimsel faaliyet çıktılarını dünya ile paylaşılır • Kurumun görünürlüğünü ve tanınırlığını artırır • İşbirliğini ve disiplinlerarası çalışmaları destekler• Araştırma ve eğitimi destekler, performans ölçümünü kolaylaştırır • Uzun süreli koruma sağlar
  • 10. Kurumsal Açık Erişimin Temel Unsurları Nelerdir? • Kurumsal Tanımlama • Bilimsel İçerik • Sürekli Büyüme ve Kalıcılık • Karşılıklı işleyebilirlik (Interoperability)
  • 11. Türkiye’de Açık Erişim Çalışmaları • Proje Ortaklıkları •OpenAIREplus
  • 12. Açık Bilimsel Bilgi Dünyası’na Yol AçmaHazırlıkları: OpenAIREplus
  • 13. OpenAIREDijital arşiv ağları aracılığıyla bilimsel yayınları veilişkilendirilmiş bilgiyi yöneten, katılımcı bir AvrupaBirliği Açık Erişim altyapısıdır7ÇP Açık Erişim yayınlarını harmanlar ve indekslerİlişkili verilerin alt kümelerini ve diğer içeriksel bilgiyiharmanlar, geliştirilmiş yayınları göstermek içinçapraz linkleme yaparOpenAIRE portalı, depolama ve erişim; kılavuzhazırlama ve yardım masası gibi hizmetler sağlarOpenAIRE çalıştay serileri düzenler ve açık erişim ileilgili raporlar yayınlar
  • 14. OpenAIRE Portalı http://www.openaire.eu/14 OpenAIREplus Overview for NOADs
  • 15. OpenAIRE Veritabanı15 OpenAIREplus Overview for NOADs
  • 16. OpenAIRE Türkiye Sayfası16 OpenAIREplus Overview for NOADs
  • 17. OpenAIREplusOpenAIREplus, OpenAIRE ile paralel bir projedir.Türkiye Projeye OpenAIREplus ile birlikte dahilolmuştur.
  • 18. OpenAIREplusOpenAIRE  Sadece projelerle ilgili yayınlarıkapsarOpenAIREplus  Projeler ile yapılan yayınlarınyanında veri setlerini de kapsar
  • 19. OpenAIREplus41 ortak, 5 yeni katılımcı, 3 türdeş alanlıaraştırma topluluğu (EBI – biyoloji, DANS – sosyal bilimler, STCF/BADC – iklim)
  • 20. OpenAIREplus ve TürkiyeTÜBİTAK (Fonların Sağlanması)İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (Resmi Proje Ortağı)ANKOS Açık Erişim ve Kurumsal Arşivler (DSpace YazılımıAltyapısında Kurumsal Arşiv Kurulum Desteği)
  • 21. Avrupa Komisyonu,Avrupa Araştırma Konseyi’nin açık erişimpolitikalarını desteklemekte,AB 7. Çerçeve Program başlığı altında desteklediğiaraştırma ve projelerin sonuçlarının dünyadaki tümaraştırmacılara yol göstermesini hedeflemektedir.
  • 22. OpenAIREplusBu kapsamda Komisyon, 7. Çerçeve Program veAvrupa Araştırma Konseyi destekli makalelerintanımlanması, saklanması, erişimi vegörüntülenmesi için elektronik bir arayüz vedestek mekanizması kurarak geliştirmeyiplanlamıştır.
  • 23. Avrupa Komisyonu, Ağustos 2008’den sonra, yedialanda imzalanan hibe anlaşmalarına eklediği özel39. Madde ile;7. Çerçeve Program kapsamında hazırlananaraştırma makalelerinin elektronik kopyalarınınkurumsal veya tematik bir dijital arşivdesaklanmasını istemektedir.
  • 24. Açık Erişimle ile İlgili 39. Özel Madde:“sağlık”, “enerji” “çevre” (iklim değişiklikleri dahil),“bilgi ve iletişim teknolojileri” (bilişsel sistemler,etkileşim, robotik) ve “sosyo-ekonomik bilimler vebeşeri bilimler” alanındaki tematik konu başlıkları ile“araştırma altyapıları” ve “toplum bilim” başlıklıuygulama alanlarını kapsamaktadır.1.084 proje bu kapsamdadır(http://www.openaire.eu/en/component/openaire/stats/default/393, 06.11.2012)
  • 25. Madde II.30.4’e göre hibeden yararlananlar:Bilimsel yayın olarak kabul edilmiş bir araştırmamakalesinin yayımlanmış ya da yayıma hazır son halininelektronik bir kopyasını yayımlama sırasında kurumsalveya tematik bir dijital arşivde saklanmasını sağlamalı,Bu elektronik kopyanın herkes tarafından erişilebilirolması için gerekli çabayı göstermelidir.Eğer çalışma açık erişimli olarak yayımlanmışsa [6 veya12 ay içerisinde] yayıncı tarafından ücretsiz olarakerişime açılmalıdır.
  • 26. OpenAIREplus’ın Amaçları - 1DRIVER altyapısı tarafından dizinlenmiş OpenAIREveritabanını genişletmek.OpenAIREplus portalı üzerinden içeriği; taranmaya,görüntülenmeye ve istatistik almaya açarak StandartProtokoller aracılığıyla, üçüncü-parti uygulamalara vehizmet sağlayıcılara sunmak.
  • 27. OpenAIREplus’ın Amaçları - 2Bilimsel bilgiye erişim için Yayınları, Verisetlerini veProjeleri bütünleşik hale getiren katılımcı bir Açık Erişimaltyapısı geliştirmek.OpenAIRE arşiv ağlarını, tematik arşivler ve verisetiarşivleriyle zenginleştirerek genişletmek.
  • 28. OpenAIREplus - İstatistiklerAçık erişimli yayın sayısı (yeşil yol ya da altın yol) -9474Hala ambargolu olan yayın sayısı - 17535
  • 29. Araştırma çıktılarına açık erişim,Avrupa Birliği’nin AR-GE faaliyetlerine yatırımlarınınetkisini artırırEmek ve zaman kaybının önüne geçerZenginleştirilebilir araştırmaların ön plana çıkmasınısağlarKüçük ve orta ölçekli işletmelerin ve girişimcilerinticarileşme ve yenilenme faaliyetlerinde araştırmaverilerine hızlı bir şekilde ulaşmalarına imkan tanır
  • 30. Ulusal Yardım Masalarının Rolü Çalışma Paketi 2 kapsamında : Farkındalık yaratma ve yaygınlaştırma Çalışma Paketi 4 kapsamında : Destek hizmetleri sunma30 OpenAIREplus Overview for NOADs
  • 31. Ulusal Yardım Masalarının Rolüİşbirliği ağını güçlendirmek ve genişletmekKurumsal arşivlemeyi teşvik etmek!!Eğitimler ve desteğe katılımı teşvik etmekAçık erişim ve bağlantılı veri için yerel savunucularbulmakAraştırmacılar arasında geniş bir bilgi ve geribildirimağı oluşturmakAçık erişim çalışmalarını toplumsal bir hareketedönüştürmek
  • 32. Ulusal Yardım Masası Çalışmaları -1 ANKOS Açık Erişim ve Kurumsal Arşivler (AEKA) Çalışma Grubu ile işbirliğiGrubun amaçları:• Türkiye’de açık erişim oluşturma sürecine yönelik çeşitli düzeydeki girişimlere temel oluşturmak, destek olmak• Dünya’da ve Türkiyede AEKA konusunda yapılan çalışmalara ilişkin üye kurumları bilgilendirmek• Açık erişimi kendi kurumları içerisinde yayma ve uygulama fırsatları oluşturmak• Kurumların kendi arşivlerini oluşturmaları için yöntem göstermekWeb sayfası: http://acikerisim.ankos.gen.tr/
  • 33. Ulusal Yardım Masası Çalışmaları - 2 Toplantı ve sunumlar• Kütüphane Haftası, “OpenAIREplus Sunumu” 25 Mart 2012 İstanbul Kadir Has Üniversitesi, 26 Mart 2012 Ankara Milli Kütüphane• Elazığ Fırat Üniversitesi ANKOS 12. Yıllık Toplantısı “AEKA ve OpenAIREplus Projesi Sunumu” 28 Nisan 2012• Batman Üniversitesi ÜNAK Yıllık Toplantısı “Bilimsel Bilgiye Erişim İçin Açık Erişimli ve Katılımcı Bir Altyapı: OpenAIREplus Sunumu” 5 Ekim 2012• Ulusal Açık Erişim Haftası Faaliyetleri, İstanbul Koç Üniversitesi “Açık Erişim ve OpenAIREplus” başlıklı sunum 18 Ekim 2012• Açık Erişim Paneli, Marmara Üniversitesi,“Bilimsel Akademik Çalışmalarınızın ve Projelerinizin Etkisini Arttırın: Açık Erişim” başlıklı sunum 2 Kasım 2012
  • 34. Ulusal Yardım Masasının Çalışmaları - 3 Çalıştaylar• Hacettepe Üniversitesi 3. Uluslararası Değişen Dünyada Bilgi Yönetimi Sempozyumu “Açık Erişim Arşivi Oluşturma Süreci: Problemler ve Çözüm Önerileri” Sunumu ve Çalıştayı, 19-21 Eylül 2012• Ulusal Açık Erişim Çalıştayı “Açık Erişim Arşivi Oluşturma Süreci: Problemler ve Çözüm Önerileri” Sunumu ve Çalıştayı, 8-9 Kasım 2012• Ulusal Açık Erişim Çalıştayı “DSpace Kurumsal Arşiv Sisteminin Kurulması ve Uygulanması”, 8-9 Kasım 2012
  • 35. Türkiye’nin Proje BeklentileriTürkiye’nin fon destekli proje çıktılarının Avrupa Birliğive Dünya ile paylaşılacağı katılımcı, açık erişimli biraltyapı kurmakVeriseti kavramını uygulamaya geçirmek ve uygunmetadata ve toplama stratejileriyle bir e-altyapı kurmakTürkiye’de DRIVER’a uyumlu altyapıya sahip kurumsalarşivlerin kurulmasına destek sağlamak
  • 36. Unutmayalım…...Modern bilimin bilginin serbestçe dolaşımına gereksinimi var ...Ulusal sınırların, disiplinlerin ve bilimsel toplulukların ötesinde açık bir e-altyapı içinde...Neelie Kroes (European Commission, 2012)
  • 37. Ulusal Açık Erişim Haftası, 8-9 Kasım, Ankara
  • 38. Burcu Keten bketen@metu.edu.tr