Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
Uiteenzetting voor Natch - Juridische aspecten van marketing en verkoop via internet
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Uiteenzetting voor Natch - Juridische aspecten van marketing en verkoop via internet

  • 395 views
Published

Slides van de voordracht die Mr. Tom Devolder gaf voor Natch Europe op 10/05/2012. …

Slides van de voordracht die Mr. Tom Devolder gaf voor Natch Europe op 10/05/2012.

Creative Commons: BY-NC-ND

Published in Business
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
395
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
2
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. (E²) De juridische aspectenvan e-businessEen toelichting en praktijkgerichte analysevan de juridische aspecten van marketing enverkoop via internetNatch, Lokeren, 10/05/2012 #NatchBright @BrightAdvocaten
  • 2. Overzicht1. Inleiding / 7 basisprincipes2. Marketing 1. Indirecte marketing 2. Directe marketing 3. Sociale media3. Verkoop via internet4. Internationale aspecten5. Risico‟s & Toekomst
  • 3. Wettelijk kaderBasisprincipesVrijheid van marketing en handel via internetINLEIDING
  • 4. InleidingWettelijk kader• Geen uniforme regelgeving• Europees recht• Naast algemeen verbintenissenrecht, ook: – Wet Marktpraktijken en Consumentenbescherming (2010) – Wet Diensten Informatiemaatschappij (2003) – Wet Verwerking Persoonsgegevens (1992)• Ook sectorale en product- en dienstgebonden regelgeving4
  • 5. InleidingBasisprincipes1. Hoedanigheid van de internaut2. Informatie aan de markt3. Privacy4. Auteurs- en merkenrecht5. Handelspraktijken6. Reclame7. Aansprakelijkheid van tussenpersonen5
  • 6. InleidingBasisprincipe 1 – Hoedanigheid van de internaut• Consument  Particulier  Handelaar – Consumentenbescherming• Natuurlijke persoon  Rechtspersoon – Bescherming persoonsgegevens – Spamwetgeving (algemene e-mailadressen vs. persoonlijke e-mailadressen)• Online  offline – “diensten van de informatiemaatschappij” – Regels WDI6
  • 7. InleidingBasisprincipe 2 – Informatie aan de markt• Algemene informatie (geldt ook offline) – Goede trouw – Specifieke informatieverplichtingen – Opnieuw: sectorale regelgeving• Verplichtingen eigen aan diensten van de informatiemaatschappij – Verplichte informatie op websites – Verplichte informatie op e-commerce websites7
  • 8. 8
  • 9. InleidingBasisprincipe 3 – Privacy• Toepassingsgebied• Toelaatbaarheid• Rechten van de betrokkene – Recht op informatie – Recht op inzage en verbetering – Recht op verzet (= opt-out principe)• Aangifteverplichting – Maar: uitzonderingen voor interne bedrijfsprocessen9
  • 10. 10
  • 11. InleidingBasisprincipe 4 – Auteurs- & merkenrecht• Auteurswerk: oorspronkelijk en vormgegeven werk• Merk: teken ter onderscheiding van waren en diensten – Tekst, maar ook grafisch element, combinatie van grafisch element en tekst, geluid & film• Eind jaren „90, begin 2000  problematiek van domeinnamen• Nu: problematiek van onrechtstreeks gebruik van merken (SEO) & gebruik via sociale media – Procedures tegen Ebay / Google11
  • 12. InleidingBasisprincipe 5 - Handelspraktijken• Handelspraktijken – Definitie – Verbodsbepalingen – Zowel B2C als B2B• Europese richtlijn – maximale harmonisatie• Criteria – Zwarte lijst  hoe dan ook verboden – Agressieve en misleidende handelspraktijken12
  • 13. InleidingBasisprincipe 6 - Reclame• Reclame – specifieke handelspraktijk – Zeer ruime definitie  quasi elke (semi-)commerciële communicatie – Verbod op misleidende en denigrerende reclame – Vergelijkende reclame  specifieke regels – Reclame moet “als zodanig herkenbaar” • Zoniet: expliciet aanmerken als „reclame‟ – Reclame via elektronische post  opt-in principe13
  • 14. InleidingBasisprincipe 7 – Aansprakelijkheid van tussenpersonen• Principes – Exoneratie van aansprakelijkheid – Geen algemene toezichtsverplichting• Belang bij marketing & verkoop via internet – SEO – UGC (sociale media, fora & blogs, enz.) – Verkoopplatformen• Belang bij vrijheid van meningsuiting & privacy• notice & takedown procedure14
  • 15. InleidingVrijheid van marketing en handel via internet• Vrijheid van vestiging• Richtlijn 2000/31/EG (= E-commerce richtlijn) – Principe van het vrij verrichten van „diensten van de informatiemaatschappij‟ – Home Country Rule principe• Ook mededingingsrecht speelt - Website / e-commerce = passieve verkoop - Directe marketing = actieve verkoop15
  • 16. Indirecte marketingDirecte marketingSociale mediaMARKETING VIA INTERNET
  • 17. Indirecte marketingOverzicht1. Website2. Banners / inzetreclame3. Veilingsites, fora, weblogs, enz.4. Indirecte/verborgen reclame (o.m. metatags)5. SEO17
  • 18. Indirecte marketing1. Websites• Verplichte informatie op websites – Lijst aan identificatie- en contactgegevens – “gemakkelijke, rechtstreekse en permanente toegang” – „Offline‟ informatieverplichtingen blijven van toepassing• Verplichte informatie op e-commerce websites – Bijkomende informatieverplichting vóór plaatsen van order – Bijkomende informatieverplichting ná plaatsen van order18
  • 19. 19
  • 20. 20
  • 21. Indirecte marketing2. Banners / inzetreclame• Meeste raakvlakken met klassieke marketing in dag- of weekbladen, kranten, enz. – Vandaar ook weinig tot geen juridische risico‟s• Dus: algemene regels inzake reclame• Wel: reclame moet als dusdanig herkenbaar zijn – Dus: banner / (inzet)reclame die niet onmiddellijk als reclame zichtbaar is  vermelding „Reclame‟ – Op heden probleem bij sociale media (zie verder)21
  • 22. 22
  • 23. Indirecte marketing3. Veilingsites, fora, weblogs, enz• Problematiek van de UGC• Beperkte aansprakelijkheid van tussenpersonen – Interne policy en procedure! – Let op voor actieve handelingen• Onrechtmatige / schadeberokkende inhoud – Laster en eerroof / belaging – Oneerlijke handelspraktijk (indien tussen ondernemers)23
  • 24. Indirecte marketing4. Indirecte/verborgen reclame (o.m. metatags)• Indirecte/verborgen reclame (o.m. metatags) – Reclame moet als dusdanig herkenbaar zijn – Metatags (minder relevant op vandaag, zie SEO) – Product placement op internet: gesponsorde blogberichten, gesponsorde Tweets of Facebook-berichten (zie hierna), enz.• Opnieuw: vereiste dat reclame steeds als dusdanig herkenbaar moet zijn! Zoniet: expliciet meedelen24
  • 25. Indirecte marketing5. SEO• Natuurlijke SEO: technische beïnvloeding zoekmachines – Probleem: kan „spamdexing‟ als oneerlijke handelspraktijk worden beschouwd? – Afhankelijk van de feiten (en rechtbank…)• Gesponsorde SEO: Google Adwords – Google / Louis Vuitton (HvJ 23/03/2010) – Interflora / Marks & Spencer (HvJ 22/09/2011)25
  • 26. 26
  • 27. Indirecte marketingDirecte marketingSociale mediaMARKETING VIA INTERNET
  • 28. Direct marketingOverzicht1. E-mail, SMS/MMS, DM‟s, enz.2. Virale marketing en tell-a-friend3. Behavioral advertising4. SoLoMo28
  • 29. Directe marketingE-mail, SMS/MMS, DM’s, enz.• Inhoudelijke vereisten directe berichten – Duidelijk herkenbaar als reclame – Identiteit van de onderneming duidelijk raadpleegbaar – Verbod naamlening (art. 14, §3 WDI)• Opt-in principe – Voorafgaande, vrije, specifieke en geïnformeerde toestemming – Verzetsrecht en Uitzonderingen• Bewijs29
  • 30. 30
  • 31. Directe marketingVirale marketing en tell-a-friend• Begrippen• Juridische probleempunten – Reclame of niet?  gevolgen – Verwerking van persoonsgegevens?  gevolgen – Opt-in bij virale e-mailmarketing?  gevolgen• Toepassingsgeval – Nice People zaak (Hof v. Beroep, Luik) – Quid via Facebook of Twitter?31
  • 32. 32
  • 33. Directe marketingBehavioral advertising• Behavioral advertising – Technieken: invullen gebruikersprofiel door gebruiker, maar ook „cookies‟, „web beacons‟, Facebook like-buttons enz. – Opinie Group 29 van 06/2010• Juridische problematiek – Privacywetgeving  BA-profielen = persoonsgegevens – Art. 5.3 e-Privacy RL verplichte opt-in • maar: nog niet omgezet in BE-recht • onduidelijkheid: cookie-instelling browser ook opt-in?33
  • 34. 34
  • 35. 35
  • 36. Directe marketingSoLoMo• Social, Localisation & Mobile• Diverse (nieuwe) privacy-issues – Gedrags- en locatiegestuurde reclame – Locatiegegevens = persoonsgegevens – Aanbeveling van de Groep Gegevensbescherming Art. 29 • Localisatie steeds default op „uit‟ • Betrokkene verstaanbaar en voldoende informeren • recht tot inzage locatiegegevens36
  • 37. 37
  • 38. 38
  • 39. Indirecte marketingDirecte marketingSociale mediaMARKETING VIA INTERNET
  • 40. Sociale mediaAlgemeen• Afhankelijk van het doelpubliek (direct of indirect), gelden voor sociale media dezelfde regels – o.m. 7 basisprincipes – als voor directe en indirecte marketing• Let wel: gebruiksvoorwaarden v/d diverse sociale media platformen!40
  • 41. 41
  • 42. 42
  • 43. Sociale mediaSpecifieke problemen uit de praktijk• Reclame via sociale media  mag (alg. vw.), maar moet herkenbaar zijn; zoniet „Reclame‟ vermelden (of #spon, of #ad)• Concurrentie / oneerlijke handelspraktijken via sociale media• „Eigendom‟ van sociale media accounts• Sociale media & onrechtmatige content43
  • 44. 44
  • 45. 45
  • 46. 46
  • 47. AlgemeenAlgemene voorwaardenOvereenkomst op afstandBewijsVERKOOP VIA INTERNET
  • 48. Verkoop via internetAlgemeen• Offline = Online – Analoge toepassing algemeen verbintenissenrecht – Toestemming, hoedanigheid, oorzaak & voorwerp – Verplichtingen verkoper offline gelden ook online• Bepaalde contracten wettelijk onmogelijk via internet – Overeenkomsten die authentieke akte vereisen – Personen- en familiaalrechtelijke overeenkomsten48
  • 49. Verkoop via internetAlgemene voorwaarden op websites• Algemene principes• Cumulatieve voorwaarden – mogelijke kennisname + zekere instemming (mag impliciet) – Bewijslast steeds in hoofde van verkoper (C + P)• Specifieke bepalingen – Beding dat kennisname veinst = nietig & onrechtmatig – Mogelijkheid tot opslag en weergave• Praktijktip: – verwerken in check-out procedure (bijv. checkbox & hyperlink) – algemene voorwaarden meedelen in PDF-formaat49
  • 50. Verkoop via internetOvereenkomst op afstand: begrip• Enkel t.a.v. consumenten• Twee regelgevingen: algemeen én voor financiële diensten• Interpretatie „overeenkomst op afstand‟ & toepassingsgebied• Belangrijk aandachtspunten 1. informatieverplichtingen vóór de verkoop en ná de verkoop; 2. herroepingsrecht en terugbetalingsverplichting; 3. Levering• Dwingend recht: elke contractuele afwijking = nietig• Verregaande sancties50
  • 51. Verkoop via internetOvereenkomst op afstand: aanvullende informatieplicht• Informatieverplichting vóór verkoop – Bijv. Leveringskosten, wijze van betaling, het al dan niet bestaan van een herroepingsrecht, wijze van terugneming en teruggave van het goed, de kosten voor het gebruik van de techniek voor communicatie op afstand, enz.• Informatieverplichting ná verkoop – Ten laatste bij levering of uitvoering van de dienst – Op „duurzame‟ drager – Doch vooral: herroepingsbeding51
  • 52. Verkoop via internetOvereenkomst op afstand: herroepingsrecht (1/2)• Herroepingsrecht – Zonder opgave van motief – Geen boete, administratieve kost of schadevergoeding – Enkel kosten terugzending lastens de consument, maar uitzonderingen• Herroepingsbeding – Minimum 14 kalenderdagen, meer mag – Op de eerste bladzijde + formele tekst + formele opmaak – Quid e-mail?52
  • 53. 53
  • 54. Verkoop via internetOvereenkomst op afstand: herroepingsrecht (2/2)• Bepaalde gevallen: „ontstentenis‟ v/ herroepingsbeding – Enkel in de gevallen door de WMPC of een KB voorzien – Moet worden vermeld!• In uitzonderlijke gevallen: regels herroepingsrecht geen toepassing – Bijv. betaling parking per SMS, aankoop beltonen per SMS – logies, vervoer, het restaurantbedrijf en vrijetijdsbesteding,54
  • 55. 55
  • 56. Verkoop via internetOvereenkomst op afstand: Levering• Levering – binnen 30 dagen, tenzij anders overeengekomen – Risico van verzending: steeds verkoper!• Laattijdige of gebrek aan levering – Vermoeden van wanprestatie in hoofde van verkoper – Ontbinding d.m.v. eenvoudige kennisgeving, eventueel schadevergoeding• Levering online diensten56
  • 57. Verkoop via internetBewijs• Rechtsfeiten• Rechtshandelingen – tegen handelaren: vrij bewijs – tegen particulieren/consumenten: strikter bewijsregime• Consumenten: – regels inzake bewijsstukken – onrechtmatig beding inzake bewijsmiddelen – bij verkoop op afstand: bedingen inzake bewijslastomkering zijn nietig57
  • 58. Verkoop via internetDwingende bepaling Consument HandelaarInformatieplicht Wettelijke informatieplicht Wettelijke informatieplicht (ruim) (beperkter, WDI)Regels WDI Alle van toepassing Diverse uitsluitingen mogelijkHerroepingsrecht Min. 14 dagen N.v.t.Laattijdige levering 30 d. + actiemogelijkheden ≈ afspraken tussen partijenRisico inzake levering Steeds voor verkoper ≈ afspraken tussen partijenBewijsregeling Wettelijk geregeld, in Vrije bewijsvoering, vrijheid voordeel consument afspraken daaromtrentOnrechtmatige Nietig „Toegelaten‟, zolang ze voorwerpbedingen OVK niet uithollen58
  • 59. HerkomstlandbeginselRechtsmacht & bevoegdheidToepasselijk rechtINTERNATIONALE ASPECTEN
  • 60. Internationale aspectenHerkomstlandbeginsel• Art. 5 WDI  Home Country Control. Principes: – de Europese harmonisatie van regels inzake informatiediensten – een verplicht wederzijdse erkenning door de EU-lidstaten van rechtsregels van andere EU-lidstaten – een controle op dienstverleners door het land van herkomst.• Aantal uitzonderingen, o.m. inzake consumentenovereenkomsten en auteursrecht
  • 61. Internationale aspectenRechtsmacht: Brussel I-Vo– Consumenten • specifieke regeling indien onderneming “zijn activiteiten op het land van de consument richt’ • HvJ. 7 december 2010 (Pammer) • vordering door een consument: (a.) lidstaat waar de onderneming haar zetel heeft, (b.) lidstaat waar de consument woonplaats heeft. • vordering tegen een consument: lidstaat waar de consument woonplaats heeft.– Rechtskeuze: exclusieve bevoegdheid van de gekozen rechtsmacht– Algemene regel • Woonplaats verweerder of plaats waar de verbintenis is uitgevoerd of moet worden uitgevoerd– Bijzondere bepalingen / exclusieve rechtsmachten: opgelet, veel uitzonderingen!
  • 62. Internationale aspectenToepasselijk recht: Rome I-verordening– Rechtskeuze: het recht dat de partijen hebben gekozen– Consumenten (art. 6 Rome I Vo.): • Indien de “verkoper zijn activiteiten o.m. op het land van de consument richt” • HvJ. 7 december 2010 (Pammer) • rechtskeuze is toegestaan, maar kan geen afbreuk doen aan de dwingende bepalingen– Regel bij verkoop en dienstverlening: recht van het land waar de verkoper/dienstverlener zijn gewone verblijfplaats heeft– Catch-all: • verblijfplaats van partij die de kenmerkende prestatie moet verrichten, zoniet • het land waarmee zij het nauwst verbonden is.– Let wel: • (1): bijzondere bepalingen voor tal van contracten • (2): Rome I-Vo regelt contractuele geschillen. Voor extra-contractueel: Rome II-Vo
  • 63. RISICO’S & TOEKOMST
  • 64. Risico’s bij niet-naleving• Klant• Concurrenten – Niet-naleving dwingende bepalingen = oneerlijke marktpraktijk – Stakingsvordering• FOD Economie – Routinecontroles + klacht gebaseerde controles – Administratieve sancties of/en doorverwijzing aan O.M.• Openbaar ministerie – Overgrote deel van de bepalingen van de WMPC, WDI en WVP zijn correctioneel gesanctioneerd – Correctionele veroordeling (= psychologisch impact)64
  • 65. Toekomst• Europa – Richtlijn 2011/83/EU (25/10/2011) – Nieuwe verordening inzake privacy en verwerking persoonsgegevens – Nieuwe verordening inzake Europees Kooprecht• België – Ingrijpende aanpassing WMPC65
  • 66. CONCLUSIE
  • 67. Conclusie• Als consument – “u hebt meer rechten dan u denkt”• Als ondernemer – “u hebt meer verplichtingen dan u denkt” – De juridische „valkuilen‟ zijn er, om te blijven en wellicht te verzwaren (privacy…) – Bij aanvatten e-commerceactiviteit  zorg ervoor dat uw site onmiddellijk aan de wettelijke vereisten voldoet• Maar… – Diverse nieuwe wetgevende initiatieven op til…67
  • 68. Nog vragen? Contacteer me gerust!Tom Devolderadvocaat@TomDevolderBright AdvocatenAccent Business Park - Gebouw C1 | Kwadestraat 149 / bus 22 | 8800 Roeselaretel.: +32 (51) 20 28 76 | fax: +32 (51) 21 28 76 | www.b-right.betom.devolder@b-right.be | mob.: +32 (496) 76 70 62 | SkypeTM : bright_tomdevolder68 #NatchBright