Your SlideShare is downloading. ×
0
×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Presentatie netwerk Koolstof 3 juli 2013

127

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
127
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Koeien voeren! Doel = meer melk uit eigen ruwvoer ir. Frank Verhoeven Boerenverstand Consultancy
  • 2. Praktisch aan de slag met duurzaamheid!
  • 3. Voerprijzen stijgen € 5 € 10 € 15 € 20 € 25 € 30 PrijsA-brokper100kgbijlevering8tonbulk A-brok 1992 - 2013 Hoogste maandprijs Jaargemiddelde Laagste maandprijs Lineair (Jaargemiddelde) Bron: LEI
  • 4. Sojaprijzen stijgen € 0 € 100 € 200 € 300 € 400 € 500 € 600 PrijsSojaper100kggroothandel Soja 1992 - 2013 Hoogste maandprijs Jaargemiddelde Laagste maandprijs Lineair (Jaargemiddelde) Bron: LEI
  • 5. De melkprijs? € 15 € 20 € 25 € 30 € 35 € 40 € 45 € 50 Melkprijsineuroper100kg Melkprijs 1992 - 2013 Hoogste maandprijs Jaargemiddelde Laagste maandprijs Lineair (Jaargemiddelde) Quotum verruiming Bron: LEI
  • 6. Wie verdienen (veel) geld? 0,00 2,00 4,00 6,00 8,00 10,00 12,00 4000   5000   6000   7000   8000   9000   10000   11000   Voerkosten (€ / 100 kg melk) vs melkproductie/koe kg melk per koe/jaar Voerkosten 4,8 cent x 600.000 kg melk = 1 netto inkomen!
  • 7. Hoe haal ik meer melk van eigen land?
  • 8. N  en  P     Aanvoer   (kracht)voer   N  en  P     Afvoer   melk  en     vlees   N  en  P     Benu?ng   eigen  voer   BEREKEND   N  en  P     excreCe   (BEX)     BEX (zuiniger voeren & minder mestafzet)
  • 9. N  en  P     Aanvoer   (kracht)voer   N  en  P     Afvoer   melk  en     vlees   Ammoniak = NB wet = vergunning = provincie/EZ = PAS N  emissie   (BEA)     N  en  P     Benu?ng   eigen  voer   BEREKEND   BEA (verliezen naar de lucht beperken)
  • 10. N  en  P   Aanvoer   (kracht)voer   N       Afvoer   melk  en     vlees   N  en  P  OVERSCHOT   -­‐     N  BEA  (NH3)   =  N  en  P  BODEMOVERSCHOT   (BEN  &  BEP)   N  emissie   (BEA)     BEN & BEP (nitraat & fosfaat) Nitraat = derogatie! Fosfaat = mestwet = EZ = Brussel
  • 11. Kringloopwijzer! www.mijnkringloopwijzer.nl
  • 12. Van kringloopwijzer naar kringloopboer! Kringloopcijfers leggen uw zwakke punten bloot! Koeien effectiever voeren? à leren melken van gras! (www.mijnrantsoenwijzer.nl) Bodem in conditie brengen! (www.mijnbodemconditie.nl)
  • 13. Kringloopwijzer: koeien voeren!
  • 14. Meer  melk  uit  1  kg  drogestof  voer     à bedrijfsniveau  /  lange  termijn      (Kringloopwijzer,  bouwplan-­‐  aandeel  beheersland,  zelf  krachtvoer    verbouwen,  mestwet,  fokdoel)   à koppelniveau  /  korte  termijn      (tankmelk,  voermeetweken,  producCegroepen,  BSK-­‐syndroom)       Hogere voerefficiëntie
  • 15. Voerefficiëntie in de praktijk
  • 16. Voeropname Melkgift 18 20 22 24 26 20 1,10 1,00 25 1,40 125 1,14 30 1,50 1,36 1,25 1,15 35 1,59 1,46 1,35 40 1,67 1,54 Waar zit u?
  • 17. Groep Dagen in productie Voerefficiëntie (kg melk/kg ds) Eén groep, alle koeien 150 tot 225 1,4 tot 1,6 1e lactatie < 90 1,5 tot 1,6 1e lactatie >200 1,2 tot 1,3 2e + lactatie <90 1,6 tot 1,8 2e + lactatie >200 1,3 tot 1,2 Nieuwmelkte koeien <21 1,1 tot 1,2 Probleem koppels 150 tot 200 <1,3 Waar zit u? Bron: Provimi
  • 18. Exclusief  jongvee:   VoerefficienCe  op  koppelniveau   Streefwaarde  tussen  1,4  en  1,6  bij  150-­‐225  dgn  in   lactaCe     Inclusief  jongvee:   VoerefficienCe  op  bedrijfs/BEX  Kringloopniveau   Streefwaarde  tussen  1,2  en  1,4  bij  150-­‐225dgn  in   lactaCe   Streefwaardes
  • 19. PSW, WDE, EKB & FEP
  • 20. Malestein
  • 21. Rantsoenwijzer Principes Melkproductie is een resultaat van rantsoen & management •  Er wordt niet ‘gevoerd’ op productie maar op gezonde koeien en goede vertering •  De productie is een resultaat van goede vertering van kwaliteits(ruw)voer en goed management Een koe produceert melk uit energie en niet uit eiwit •  FOS is ‘belangrijker’ dan RE De vertering van het voer is minstens zo belangrijk als de hoeveelheid VEM & DVE per kg Droge Stof •  De benutting is veel belangrijker
  • 22. koeien voeren = pens voeren!
  • 23. Gemeten in het voer Voedermiddel Water Droge stof Ruw As Organische stof Stikstof bevattend (RE) Stikstofvrij Ruw vet Koolhydraten Ruwe celstof Overige Koolhydraten
  • 24. Berekend'' Betekenis'' VOS/VCOS%' Hoeveelheid)verteerbare)organische) stof) VEM' Voederwaardebegrip)van)netto) energie)) FOS' Hoeveelheid)energie)die)op) pensniveau)beschikbaar)komt) DVE' Microbieel)eiwit)+)bestendig)eiwit) OEB' Balans)hoeveelheid)eiwit) beschikbaar)voor)microbieel)eiwit)) SW' Structuurwaarde)berekend)aan)de) hand)van)ruwe)celstof)) VW' Verzadigingswaarde) ) Maar wat verteerd de koe? OS * VC = Verteerbare Organische stof (VCOS) Fermenteerbare Organische Stof = voor de pens beschikbaar) FOS = VOS - RVET - (RE x %BRE/100) - (ZET x %BZET/ 100) - 0,50 x FP = Fermentatie producten Berekend in het voer
  • 25. Ruwvoer Voorspellen Ultiem is als boeren weer voer gaan oogsten ipv grasmaaien •  Wat hebben ze al geoogst en wat is er nog nodig voor het rantsoen
  • 26. Maak het of kraak het!
  • 27. Uitgangspunt: Wat ligt er voor de koeien? of ?
  • 28. Verteerbaarheid varieert •  Lastig te bepalen! •  Factoren: –  Droge stofpercentage –  Botanische samenstelling –  Mechanische bewerking –  Kneuzen Maaistadium –  Bemesting Grondsoort Het drogestofpercentage De hoeveelheid drogestof (of beter het aandeel water) kan sterk afwijken van de analyse. Bepaal deze door een hand gras/maïs te nemen en erin te knijpen. De blad/stengel verhouding bij gras Naarmate het aandeel stengel toeneemt daalt de verteringscoëfficiënt (VCOS) van de organische stof en daarmee de voederwaarde. Scheid de stengel (de ronde holle pijpjes) en de bladdelen. De geur van de graskuil De geur bepaald de smakelijkheid en dus de opname. Ruik aan het gras, heeft dit een zoet/zure geur? Dit komt doordat het gras relatief vochtig is maar wel voldoende melkzuur bevat. Melkzuur geeft de graskuil een zoet/zure geur die melkkoeien zeer aangenaam vinden. Checklist: Eigen voer Meer weten of rantsoen? Ga dan naar www.mijnrantsoenwijzer.nl Als er bij het knijpen water uit komt Alleen blad 100% een Handen worden nat, maar geen zichtbare druppels wa- ter uit het gras of snijmaïs Veel blad (75%) Weinig stengel (25%) Een zoet/zure geur is een ie relatief veel Handen worden vochtig, na flink wrijven nat Blad /stengel 50-50% Een sterk zure geur kan duiden op vorming van boterzuur. Dit ervaren koeien . Handen worden niet vochtig bij knijpen na flink wrijven wordt het gras smeuïg. Weinig blad (25%) Veel stengel (75%) Een muffe geur kan duiden op broei. De kwaliteit van de graskuil neemt af en de voeropname daalt. Tevens an er rotting optreden. DS% < 35 DS% 35-40 DS% 40-45 DS% > 45 VCOS > 80% VCOS 75-80% VCOS 70-75% VCOS < 70% Zoet Zoet / Zuur Flink zuur Muf SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4 SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4
  • 29. Verteerbaarheid varieert •  Lastig te bepalen! •  Factoren: –  Droge stofpercentage –  Botanische samenstelling –  Mechanische bewerking –  Kneuzen Maaistadium –  Bemesting Grondsoort –  Uitkuilen –  Voermengwagen? Het drogestofpercentage De hoeveelheid drogestof (of beter het aandeel water) kan sterk afwijken van de analyse. Bepaal deze door een hand gras/maïs te nemen en erin te knijpen. De blad/stengel verhouding bij grasNaarmate het aandeel stengel toeneemt daalt de verteringscoëfficiënt (VCOS) van de organische stof en daarmee de voederwaarde. Scheid de stengel (de ronde holle pijpjes) en de bladdelen. De geur van de graskuil De geur bepaald de smakelijkheid en dus de opname. Ruik aan het gras, heeft dit een zoet/zure geur? Dit komt doordat het gras relatief vochtig is maar wel voldoende melkzuur bevat. Melkzuur geeft de graskuil een zoet/zure geur die melkkoeien zeer aangenaam vinden. Checklist: Eigen voerMeer weten of rantsoen? Ga dan naar www.mijnrantsoenwijzer.nl Als er bij het knijpen water uit komt Alleen blad 100% Een zoete geur ervaart een melkkoe als smakelijk. Veel suiker is tevens te herken- nen aan de plakkerigheid. Handen worden nat, maar geen zichtbare druppels wa- ter uit het gras of snijmaïs Veel blad (75%) Weinig stengel (25%) Een zoet/zure geur is een graskuil die relatief veel melkzuur bevat. Melkzuur ervaart een melkkoe als zeer smakelijk. Handen worden vochtig, na flink wrijven nat Blad /stengel 50-50% Een sterk zure geur kan duiden op vorming van boterzuur. Dit ervaren koeien als onsmakelijk. Handen worden niet vochtig bij knijpen na flink wrijven wordt het gras smeuïg. Weinig blad (25%) Veel stengel (75%) Een muffe geur kan duiden op broei. De kwaliteit van de graskuil neemt af en de voeropname daalt. Tevens kan er rotting optreden. DS% < 35 DS% 35-40 DS% 40-45 DS% > 45 VCOS > 80% VCOS 75-80% VCOS 70-75% VCOS < 70% Zoet Zoet / Zuur Flink zuur Muf SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4 SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4 SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4 De kleur van de graskuil De kleur wordt bepaald door de hoeveelheid eiwit (stikstof) in het gras en het drogestofpercentage. Hoe hoger het aandeel stikstof hoe meer ruw eiwit, hoe donkerder het gras. Maar wanneer de kuil natter is de kleur ook donkerder. Bekijk ook de verschillen tussen de lagen in de kuil.DS% < 35 DS% 35-40 DS% 45-45 DS% > 45 SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4 De temperatuur van gras/maïskuil Met een termometer kan (verborgen) broei zichtbaar gemaakt worden. Bij meer dan 5 graden verschil tussen meetpunten gaan er relatief veel suikers, en dus voederwaarde verloren.Geen afwijking Tot 5 graden afwijking 5 - 10 graden afwijking Meer dan 10 graden afwijking SCORE 1 SCORE 2 SCORE 3 SCORE 4
  • 30. Watgaaterin?
  • 31. Watgaaterin?
  • 32. Watkomteruit?
  • 33. Watkomteruit?
  • 34. Verteerbaarheid varieert •  wat doet de koe ermee?
  • 35. Leren sturen! Maar je moet ook kunnen sturen! à silo met pulp (energie) en silo met soja (eiwit)
  • 36. Rantsoenwijzer Vuistregels
  • 37. Leer zelf te sturen
  • 38. koeien voeren = pens voeren! Voorbeeld: Pulpbrok à grotere brokken drijven
  • 39. Hoe oogst ik mijn eigen optimale rantsoen? SUIKERrijk hooi 2e snede bestendig ZETMEEL (hoog afgehakselde laat rijpe mais) weidegang traag bestendig EIWITrijk kort gemaaid droog balen (soja) STRUCTUUR beheersland DROGE KOEIEN voer
  • 40. Hoe voer ik het optimale rantsoen? SUIKERrijk hooi 2e snede bestendig ZETMEEL (hoog afgehakselde laat rijpe mais) traag bestendig EIWITrijk kort gemaaid droog in balen STRUCTUUR beheersland Gekneusde en gehakselde kuil Snelle Maiskuil Protical ++ Productie Powerbrok Soja bestendig Raap Tarwevoermeel Bierborstel Mineralenmix Melasse Gehakselde lucerne
  • 41. Hoe ouderwets is hooi?
  • 42. •  Meer herkauw activiteit/pensmatrasvorming •  Langer liggen herkauwen ! minder energie in lopen/vreten •  2 uur langer liggen is 1,5 kg meer melk! •  Pensmatras •  Lager passage snelheid •  Meer energie uit het zelfde voer •  Totale DS opname daalt, melkproductie gelijk/stijgt •  Hogere rantsoenefficiëntie •  Niet alleen winter! •  Najaars weidegras wordt ‘slecht’ op gemolken terwijl energie-inhoud voldoende is •  Hooi bijvoeren in het najaar zorgt ervoor dat de aanwezige energie benut wordt. Structuur van eigen land
  • 43. Wat is hooi nog meer •  Vitamine D •  Grote rol bij vet mobilisatie •  Calcium en Fosfor metabolisme •  Positieve rol bij de voorkoming van (slepende-) melkziekte •  Mineralen •  Laag in natrium en kali •  Hoger in chloor en zwavel •  Positieve balans kationen en anionen Perfecte voor droogstand en hoog productieve koeien!
  • 44. Hoe lossen we dit op: snede •  Welke snede •  De eerste snede is ongeschikt •  De tweede of derde snede wordt het vaakst gebruikt •  Tweede heeft als risico dat er wat langer gewacht moet worden op mooi weer •  Derde heeft weer risico dat er onvoldoende gras staat als er mooi weer is •  Ook bepaald door tijdstip eerste snede (!) •  Herfstgras drogen? •  Welk perceel •  Oude grasmat •  Niet te zwaar bemest (liefst specifiek bemest) •  Hoge lichte gronden (droogt sneller)
  • 45. Het idee was goed ! Voert 3000 koeien! 2500 ha 1e snede
  • 46. Data verzamelen!
  • 47. Wat levert verbetering op? 1,06 kg melk/kg drogestof betekent een opname van 26,42 kg ds: Aandeel ruwvoer 17,17 kg en aandeel krachtvoer van 9,25 kg ds Totale voerkosten: € 2,75+ € 2,12 = € 4,86 1,35 kg melk/kg drogestof betekent een opname van 20,74 kg ds: Aandeel ruwvoer 13,48 kg en aandeel krachtvoer van 7,26 kg ds Totale voerkosten: € 2,16 + € 1,67 = € 3,83 Het verschil per koe per dag bedraagt €1,03 per koe per dag x 305 lactatiedagen = € 314,15 per koe per Lactatie. Oftewel een besparing bij 100 koeien van = €31.415,- op jaarbasis O,1 punt verbetering betekent €7.000 - €10.000,- besparing
  • 48. Krachtvoerbudget
  • 49. Krachtvoerverdeling 1600 kg
  • 50. Voerefficientie (Van Wijk) •  Laatste tank leverantie: 10.012kg melk •  Delen door 3 dagen is: 3.338kg melk •  Rantsoen gevoerd is 4.971kg product met circa 37%DS (meten, schatten, berekenen) •  1.839kg DS ruwvoer + 610 kg brok per dag (90%ds) = 2.517kg DS •  3.338 / 2.517 = 1,4 voerefficientie (gem. 180 lactatiedagen)
  • 51. Voerefficientie •  1,4 voerefficientie •  Hoe nauwkeurig? •  37%DSà40%DS = 1,32 •  37%DSà35%DS = 1,46 •  4971kg productà 4800= 1,44 (restvoer?) •  610kg brokà650kg = 1,38 Basisrantsoen goed in te schatten!!
  • 52. Voerefficientie •  Richtlijnen Groep Dagen in productie Voerefficiëntie (kg melk/kg ds) Eén groep, alle koeien 150 tot 225 1,4 tot 1,6 1e lactatie < 90 1,5 tot 1,6 1e lactatie >200 1,2 tot 1,3 2e + lactatie <90 1,6 tot 1,8 2e + lactatie >200 1,3 tot 1,2 Nieuwmelkte koeien <21 1,1 tot 1,2 Probleem koppels 150 tot 200 <1,3 Bron: Provimi
  • 53. Van Wijk
  • 54. Van Wijk
  • 55. Voer oogsten ipv gras maaien! bedankt voor uw aandacht www.boerenverstand.nl

×