• Save
Cursus Voeding Dlv
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Cursus Voeding Dlv

on

  • 4,421 views

Deze presentatie heb ik voor de rundvee advies groep van de DLV gegeven,

Deze presentatie heb ik voor de rundvee advies groep van de DLV gegeven,

Statistics

Views

Total Views
4,421
Views on SlideShare
4,394
Embed Views
27

Actions

Likes
2
Downloads
0
Comments
0

5 Embeds 27

http://www.slideshare.net 11
http://www.linkedin.com 6
http://www.duurzaamboerblijven.nl 5
https://www.linkedin.com 3
http://www.boerenverstand.org 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Cursus Voeding Dlv Cursus Voeding Dlv Presentation Transcript

  • VOER VOOR DISCUSSIE! Ir. Frank Verhoeven KRINGLOOP, BODEM & VOEDING MELKKOEIEN
  • Decennia lang heeft de landbouw zich los van haar context/omgeving kunnen ontwikkelen. (Milieu)regels maken dit nu steeds lastiger. Dus bepaald de ligging van het bedrijf wederom de kansen! De bedrijfskringloop: schakel tussen opwarming van de aarde en methaanvormende bacteriën in de pens van de koe
  • VOEDING SPEELT ZICH AF OP 2 NIVEAU’S
    • BEDRIJFSNIVEAU (over het jaar over de hele veestapel)
    • lange termijn keuzes  bedrijfsstrategie
        • bouwplan, aandeel
        • beheersland, bedrijfseconomie,
        • benodigde externe hectares,
        • zelf een deel van het krachtvoer verbouwen
        • N & P benutting kringloop, fokkerij
        • DIERNIVEAU (over aantal weken voor de melkkoeien)
    • korte termijn keuzes  fijnsturing
        • beredeneer voordat U rekent!!
        • wat is de gewenste melkproductie en gehaltes
        • sturen op ureum, beschikbaarheid
        • van (kracht)voeders,bedrijfsspecifieke excretie
        • beter duurder en minder van voeren (bijv. lijnzaad)
        • dan (te) veel en goedkoop krachtvoer?
    STELLING : bedrijfsniveau bepaald randvoorwaarden voor optimale voeding dierniveau! Zelfs het gebied is een belangrijk gegeven! waar ligt het bedrijf? Vroeger was het logisch dat een rantsoen een gevolg was van grondsoort, etc..nu alles footloose…maar wetgeving etc dwingt tot meer lokaal handelen…je hoeft ook niet alles zelf te doen, maar denk aan samenwerkingen Gemengd bedrijf op afstand
  • Wezenlijk andere kijk!
  • VOEDING SPEELT ZICH AF OP 2 NIVEAU’S
    • BEDRIJFSNIVEAU (over het jaar over de hele veestapel)
    • lange termijn keuzes  bedrijfsstrategie
        • bouwplan, aandeel
        • beheersland, bedrijfseconomie,
        • benodigde externe hectares,
        • zelf een deel van het krachtvoer verbouwen
        • N & P benutting kringloop, fokkerij
        • DIERNIVEAU (over aantal weken voor de melkkoeien)
    • korte termijn keuzes  fijnsturing
        • beredeneer voordat U rekent!!
        • wat is de gewenste melkproductie en gehaltes
        • sturen op ureum, beschikbaarheid
        • van (biologische)(kracht)voeders
        • bedrijfsspecifieke excretie
        • beter duur en er weinig van voeren (met bijv. lijnzaad)
        • dan zo goedkoop mogelijk krachtvoer
  • BEDRIJFSNIVEAU: IN WELKE SITUATIE BEVIND HET BEDRIJF ZICH? samenwerkingsverbanden met akkerbouwers? Agrarisch natuurbeheer/samenwerkings- verbanden met natuurbeheerders? Mestwet speelt mee: 250 kg N/ha grasland mits 70% 170 kg N/ha bouwland DUS 70% gras - 30% bouwland Energieteelt? Koolzaad (schroot)? Lijnzaad (schroot)? grasland & voedergewassen 100% grasland intensief extensief Bedrijven met grasland genoeg, veelal ook een groot aandeel beheersland Bedrijven met land genoeg en die een groot deel van het eigen krachtvoer zelf (kunnen) verbouwen. Bedrijven met alleen grasland, maar veel koeien per hectare. Bedrijven die intensief zijn met veel akkerbouwmatig grondgebruik.
  • intensief extensief
    • Ruwvoer overschot
    • Zo min mogelijk (kracht)voer aankopen
    • Sturing met eigen ruwvoer: maken van
    • verschillende partijen/kwaliteiten gras maken
    • Geen beheersvoer aanvoeren (al is het gratis)
    • Veel land met beheersvergoedingen kan
    • aantrekkelijk zijn (afhankelijk van de vergoeding)
    • Lagere melkproductie per koe
    • Dubbeldoel koeien interessant
    • - Ruwvoer tekort
    • Er moet (kracht)voer aangekocht worden, dus kan
    • beter op kwaliteiten eigen gras ingespeeld worden
    • Gras moet vooral massa produceren, maaien in
    • wat later groeistadium (dus klaver ook geschikt?)
    • Stripgrazing, omweiden, e.d. worden interessant
    • Verschillende (kleinere) partijen kuil maken
    • Beetje beheershooi aanvoeren is mogelijk
    • Hogere melkproductie per koe
    • Ruwvoer overschot
    • Zo min mogelijk (kracht)voer aankopen
    • Rotatieschema (akkerbouw)gewassen - gras
    • - Zelf krachtvoer verbouwen, bijvoorbeeld
    • korrelmais, CCM, MKS en graan(korrels)
    • - Gras (klaver) voor het eiwit
    • Melkproductie per koe afhankelijk van gewassen,
    • grondkwaliteiten
    • Ruwvoer tekort
    • Er moet (kracht)voer aangekocht worden
    • Gras + voedergewassen telen voor massa (energie)
    • Mais en Granen het meest geschikt (GPS)
    • Gras (klaver) voor het eiwit
    • Beetje beheershooi aanvoeren is mogelijk
    • Hogere melkproductie per koe
    Voorbeeld: past klaver wel in elk systeem? of alleen bij een eiwittekort dus vooral wanneer er veel maïs verbouwd wordt? KWALITEIT TELEN     MASSA TELEN
    • Snijmais (massa)
    • GPS (massa)
    Veel grond over: rotatie van gras, mais en wintergraan ; heel veel grond over: rotatie gras, mais, wintergraan en zomergraan gecombineerd met peulvruchten grasland & voedergewassen 100% grasland
  • Gras = veelzijdig
    • Met verschillende kwaliteiten is te sturen, maar hoe?
      • Meerdere (kleine) rijkuilen
      • Balen
      • Lasagnakuil
    • Minder beweiden betekend meer (najaars)kuil
    • Hoe interessant is grasbrok?
    • Hooi maken
  • omrekening externe ha AANKOOP VOER AFVOER MELK + VLEES EIGEN VOER EIGEN MEST (AANVOER MESTSTOFFEN) benutting DIER benutting BODEM benutting BEDRIJF OVERSCHOT kg N en P /ha eigen voer kg drogestof/ha netto opname van eigen land Bedrijfsspecifieke excretie ureum Nieuwe kengetallen: rekenen aan de kringloop in VEM, N & P
  •  
  • Netto droge stof benutting grasland ‘06 Grote verschillen in de netto (berekende) ds benutting eigen grasland Bron: cijfers 56 bedrijven Friese Wouden over 2006 Verschil: 5000 kg ds/ha! Uitdaging?
  • Relatie met bemesting Vakmanschap meer bepalend dan kunstmestgift? Netto kVEM benutting/ha Bemesting kg N/ha R 2 = 0!
  • vele factoren van invloed Soort, Hoeveelheid, wanneer bijvoeren, etc. EIGEN VOER bouwplan bodem organische stof bemesting tijdstip maaien/mesten beweiden/inscharen rassen % klaver Etc. omrekening naar externe HA diergezondheid levensduur/vervangingsbeleid staltype opfok jongvee veeslag voermengwagen!! Etc.
  • VOEDING SPEELT ZICH AF OP 2 NIVEAU’S
    • BEDRIJFSNIVEAU (over het jaar over de hele veestapel)
    • lange termijn keuzes  bedrijfsstrategie
        • bouwplan, aandeel
        • beheersland, bedrijfseconomie,
        • benodigde externe hectares,
        • zelf een deel van het krachtvoer verbouwen
        • N & P benutting kringloop, fokkerij
        • DIERNIVEAU (over aantal weken voor de melkkoeien)
    • korte termijn keuzes  fijnsturing
        • beredeneer voordat U rekent!!
        • wat is de gewenste melkproductie en gehaltes
        • sturen op ureum, beschikbaarheid
        • van (biologische)(kracht)voeders
        • bedrijfsspecifieke excretie
        • beter duur en er weinig van voeren (met bijv. lijnzaad)
        • dan zo goedkoop mogelijk krachtvoer
    STELLING : bedrijfsniveau bepaald randvoorwaarden voor optimale voeding dierniveau!
  • Dierniveau: beredeneer het optimaal rantsoen lijnzaadschilfers
    • Eiwitarm voeren =
    • minder eiwit in het gras/graskuil (voor bio vaak niet zo van toepassing!!)
    • meer suiker in de kuil
    • meer “prik” voor optimale penswerking
    • meer onbestendige energie voeren
    •  DURF!
  • Richtlijnen optimaal rantsoen melkkoeien Rekenen aan een optimaal rantsoen Gehaltes in het rantsoen: g/kg ds Eiwit Suiker Onbestendig zetmeel Bestendig zetmeel Celwanden (NDF) OEB DVE-dekking  150 70 140 30  500  0 100%
    • INGREDIENTEN VOOR GEZOND VOEREN
    • “ stop alleen gezonde ingrediënten in het rantsoen! producten waar boeren (op basis van ervaringskennis) een extra effect aan toeschrijven … dan moet het toch super melken?”
    • Veel versgras/weidegang!
    • Hele jaar door 1e snede (bij)voeren?
    • Mais heeft negatief effect op CLA’s (hoeveelheid mais beperken, alleen korrelmais?)
    • Structuur (smakelijk kruidenrijk hooi winnen)
    • Lijnzaad/koolzaadolie? Is dat trouwens goed zelf te verbouwen of combi met biodiesel?
    • Bierbostel (extra effect)
    • Grasbrok! (meer CLA’s)
    • rode klaver?
    • Zelf krachtvoer samenstellen!?
    • Geplette tarwe (en dan zelf grof of fijn pletten afhankelijk van de consistentie van de mest)
    • Stelling: werk met enkelvoudige grondstoffen en stop alleen gezonde ingrediënten in het rantsoen, ingrediënten die op basis van ervaringskennis goed melken!
    • Rol van kruiden? en hoe is de smakelijkheid van weidegras te behouden?
    Zet dit naast de gangbare manier: veel kuil maken, veel mais, veel op stal en dan met een (duur) brokje alles corrigeren….
  • Betere mest?!!
    • Uit proefschrift Joan Reijs:
    • Ruimere VEM/RE in rantsoen  hogere C/N in de mest
    • Afname directe bemestende waarde
    • Voordeel afhankelijk van doel mest!!!, bedrijfssituatie!
  • De Bodem is de basis: oplossing voor broeikasgas problematiek? OS opbouw duurt jaren!! Maar afbraak door verkeerd management is zo gebeurt!
  • economie & ecologie kunnen hand in hand!
    • Gezond en goedkoop voeren!
    • eiwitarm en structuurrijk voeren
    • zo min en goedkoop mogelijk inkopen
    • sturen met enkelvoudige
    • grondstoffen
    • lijnzaad voeren,
    • meer omega-3?
    • Vergroten natuurlijke weerstand
    • levensduur verhogen
    • verminderen anti-biotica gebruik
    • De optimale kringloopkoe fokken!
    Gezondere melk en vlees? - vetzuur samenstelling - Behoud productie versgras en graskuil - gras als basis - koe in de wei - kwaliteit gras(kuil) verbeteren (meer suiker en voldoende DVE) Basis = eigen mest - kwaliteit verbeteren (verminderen N-min, verhogen C/N) - afname bedrijfs- specifieke excretie - betere inzet drijfmest
    • Precies genoeg kunstmest!
    • betere verdeling in het seizoen
    • - fosfaatbemesting afbouwen
    • (waterkwaliteit)
    • Vergroten biodiversiteit
    • meer biodiversiteit boven en
    • onder de grond (bodemleven)
    • verhogen organische stof
    • (CO 2 buffer)
    • inpassen agrarisch natuur- en landschapsbeheer
    • - C/N verhouding en P gehaltes bodem
    • Economie €
    • Slimme kostprijsreducties
    • gezamenlijke inkoop?
    • Nieuwe afzetkanalen
    • Laten we de auto of de biefstuk staan?
    • Nederland is het meest veedichte land van Europa. De immense milieubelasting die daaruit voortvloeit was al bekend uit de cijfers over de mestproductie: 70 miljard kg per jaar, of 4000 kg per Nederlander. Relatief onbekend is echter de milieubelasting door de uitstoot van broeikasgassen door de veehouderij. Eén koe stoot volgens berekeningen van het CLM jaarlijks net zoveel broeikasgassen uit als 4,5 auto’s, ofwel het rijden van 70.000 km. Om die reden heeft de Nicolaas G. Pierson Foundation in samenwerking met de Vrije Universiteit Amsterdam inventariserend onderzoek gedaan naar de samenhang tussen vleesconsumptie en de uitstoot van broeikasgassen.
    • Na de film ‘An Inconvenient Truth’ wijzen veel Nederlanders de auto en de gloeilamp aan als grote boosdoeners voor de opwarming van de aarde. Het kabinet overwoog zelfs korte tijd een gloeilampverbod. Er is echter nog een belangrijke oorzaak: de vleesconsumptie. Per Nederlander levert het eten van vlees een netto bijdrage aan de CO2 uitstoot van 1400 kg oftewel 22,4 megaton voor alle Nederlanders. Dat is het equivalent van 140 miljard autokilometers. Vleesconsumptie en autogebruik leveren in ons land een klimaatschade op van vergelijkbare omvang. Om die reden is de vraag gerechtvaardigd waarom het kabinet wél zwaar inzet op klimaatbescherming via kilometerheffingen, spaarlampen en energiezuinige apparaten, maar de vleesconsumptie geheel lijkt te negeren. Een reductie van de vleesconsumptie biedt ook grote voordelen in de strijd tegen ontbossing, watertekorten, ongelijke voedselverdeling en het verspillen van plantaardige eiwitten door deze eerst aan dieren te voeren. Een biefstukbelasting zou bijvoorbeeld aanzienlijk meer kunnen opleveren voor het klimaat dan een kilometerheffing.
  • Decennia lang heeft de landbouw zich los van haar context/omgeving kunnen ontwikkelen. (Milieu)regels maken dit nu steeds lastiger. Dus bepaald de ligging van het bedrijf wederom de kansen! De bedrijfskringloop: schakel tussen opwarming van de aarde en de methaanvormende bacteriën in de pens van de koe
  • x kg N/ha (lachgas) afh. grondsoort en grondbewerking De kringloop: waar praten we over bij een gemiddeld landbouwbedrijf? x kg CH4/ha (methaan) afhankelijk van veebezetting Vastlegging van CO2 in de bodem? of beter: voorkomen afbraak OS door verkeerd management? mestopslag mestuitrijden uitademen methaan lachgas stal energieverbruik
  • Maatregelen voorgesteld:
    • Verminderen methaanproductie koeien:
    • Verhogen melkproductie per koe
    • Vervangen gras door mais
    • Verhogen VEM ruwvoer
    • Verhogen % vet in krachtvoer
    • Verhogen krachtvoeraandeel in het rantsoen
    • Maatregelen ter reductie emissie methaan/ kg melk
    • Minder jongvee/ jongvee uitscharen Nieuwe beleid leidt tot maximaal haalbare
    • Meer melk/koe Economisch maximum is bereikt
    • Meer krachtvoer i.p.v. ruwvoer Krachtvoeraankoop is minimaal uit economische overwegingen
    • Meer mais i.p.v. gras Derogatie eist > 70% grasland
    • Beter op energienorm voeren De grens van de mogelijkheden is bereikt.
    • Minder beheersland Beheersland is aantrekkelijk i.v.m. verplichtingen mestafzet
    • Mestvergisting Verkenning haalbaarheid
    • Optimaliseren voeraankoop Verkenning effecten
  • Maatregelen ter reductie emissie lachgas/ kg melk Afvoer dierlijke mest Zeer dure maatregel Minder kunstmest-N Op klei en veen verdere beperking bemesting economisch haalbaar Betere benutting meststoffen (tijd, dosering,plaatsing) Benutting is al sterk verbeterd Minder beweiden Mest winnen op stal i.v.m. beperkte hoeveelheid toegestane kunstmest Beter beweidingssysteem Beweidingssysteem is optimaal Telen van vanggewas na mais Beperkte bemestingsmogelijkheden dwingen Herinzaai in voorjaar i.p.v. najaar Wordt verplicht op lichtere gronden Wisselbouw Op gronden waar dat aantrekkelijk is wordt dit al toegepast Lager N-gehalte rantsoen Door MINAS al minimaal Voorkomen stagnerend water Door MINAS al minimaal Betere vochtvoorziening (beregenen) Door MINAS al minimaal Meer lachgasvorming bij meer zuurstof in de bodem, een hoog nitraatgehalte en een lage PH Verlaag stikstofjaargift Kunstmest met 100% ammonium, in voorjaar Verlaag beweidingsduur Verhoging melkproductie per koe Optimale rantsoensamenstelling Geen drijfmest en kunstmest op zelfde perceel Meer mest naar grasland ipv bouwland Vermijd natte omstandigheden Minimaliseer scheuren grasland Niet scheuren na 1 augustus Vlinderbloemigen In rotatie korter grasland en langer bouwland Afstemming beregening op bemesting Geen drijfmest in najaar! Grondbewerking zandgrond alleen in voorjaar Bekalken?? pH vd bodems eens op een rijtje zetten!?
  • Afweging tussen het “Minderhoudhoeve verhaal” Hogere C/N in de mest, meer OS in de bodem  meer vastlegging CO2 Weegt het extra effect van “meer herkauwen” door structuurrijk voer op tegen de extra CO2 vastlegging … vrees het niet omdat methaan zoveel schadelijker is….maar het levert wel vele andere voordelen op! (LCA biedt uitkomst?) Rapport Schothorst over aanpak broeikasgassen: 12. Het zou aanbeveling verdienen om de overgrote meerderheid van de melkproductie te laten plaatsvinden op bedrijven met grote en zeer productieve melkveestapels , waarbij gebruik gemaakt wordt van hoge kwaliteit ruwvoeders en krachtvoeders. Er blijft dan ruimte voor wat kleinschaligere melkveehouderij in landschappelijk waardevolle gebieden en voor begrazingsprojecten. Wederom 2 visies! Marke vs Minderhoudhoeve? hightech vs natuurlijk
  • Tot slot
    • Verschillende visies, verschillende ontwikkelingsrichtingtingen.
    • Meer aandacht voor versterken van de regio: samenwerking zoeken op milieuthema’s (onderhandelbare emissierechten?)
    • In grote lijnen: kiezen voor een koetje meer of een koetje minder?