Your SlideShare is downloading. ×
0
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Այրումը և էկոլոգիան
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Այրումը և էկոլոգիան

3,094

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
3,094
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
37
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրներըԺամանակակից քաղաքակրթությունը չտեսնված ճնշում է գործադրում բնության վրա: Արդյունաբերականթափոններով բնական միջավայրի աղտոտումը վնասակար ազդեցություն է գործումմարդկանց, կենդանիների, բույսերի, հողի, շենքերի և շինությունների վրա, իջեցնում է մթնոլորտիթափանցիկությունը, բարձրացնում է օդի խոնավությունը, մեծացնում է մառախլապատ օրերիթիվը, փոքրացնում է տեսանելիությունը, առաջ է բերում մետաաղկան իրերի կոռոզիա:Շրջական միջավայրի աղտոտման տակ հարկ է հասկանալ միջավայրի հատկությունների(քիմիական, մեխանիկական, ֆիզիկական, կենսաբանական և դրանց հետ կապված տեղեկատվական)փոփոխությունը, որոնք տեղի են ունենում բնական կամ արհեստական գործընթացների արդյունքում ևհանգեցնում են միջավայրի ֆունկցիայի վատթարացմանը` ցանկացած կենսաբանական կամտեխնոլոգիական օբյեկտի առումով: Իր գործունեության մեջ օգտագործելով շրջակա միջավայրիզանազան տարրեր` մարդը փոխում է դրանց որակը: Հաճախ այդ փոփոխությունները արտահայտվում ենաղտոտման ոչ բարենպաստ ձևերով: Իրենց մասշտաբներով մարդածին փոփոխությունները համադրելիեն դառնում բնականների հետ, իսկ մի շարք դեպքերում անգամ գերազանցում են դրանք:Աղտոտման բնական գործընթացները բնության մեջ անտիպոդներ ունեն, որոնք ընդունակ են չեզոքացնելբնական աղտոտման ազդեցությունը, իսկ մարդու ստեղծած շատ նյութեր տարաասեռ են բնականներիհամեմատությամբ: աղտոտման բնական աղբյուրները սովորաբար հեռացված են մարդու բնակությանվայրերից, այնինչ մարդածինները տեղադրված են խիտ բնակչությամբ շրջաններում:
  • 2. Մթնոլորտրի աղտոտման հիմնական աղբյուրներըԱղտոտման Աղտոտմանաղբյուրները հարաբերական քանակությունը (%)Ավտոմեքենաներ 44%Ջեռուցում 20%Արդյունաբերություն 14%Այլաղբյուրներ(թունաքիմիկատների 17%օգտագործումը, անասնապահություն, ռազմականգործողություններ և այլն)
  • 3. Լուծման հիմնական ուղիներըՄթնոլորտի աղտոտման մասշտաբների մեծացումը պահանջում է այն աղտոտումներից պաշտպանելու արագ ևարդյունավետ միջոցներ, ինչպես նաև` օդի աղտոտումների վնասակար ազդեցության կանխումը: Մթնոլորտը կարող է առանցվնասակար ազդեցության արտահայտման պարունակել աղտոտումների որոշակի քանակ, քանի որ տեղի է ունենում նրամաքրման բնական գործընթաց:Օդի աղտոտման հետ կապված վնասակար ազդեցության որոշման առաջին քայլը հանդիսանում է օդի որակներիչափանիշների մշակումը, ինչպես նաև` որակի ստանդարտները:Որակի ստանդարտները որոշում են օդի որակի մակարդակները և սահմանային թույլատրելի արտանետումները(ՍԹԱ), որոնք անհրաժեշտ է պահպանել` անվտանգ կայնքի ապահովման համար:Վերահսկող մարմինները պարտավոր են որակական և քանակական վերահսկողություն իրականացնել:Մթնոլորտի վիճակի բարելավման այլ մոտեցում է հանդիսանում առաջավոր տեխնոլոգիական գործընթացներիկիրառումը, վնասակար նյութերի փոխարինումը անվնասներով, հումքի մշակման չոր եղանակների փոխարեն խոնավներիկիրառումը:Որպես կանոն, արդյունաբերական ձեռնարկություններում օգտագործվում են գազամաքրման և փոշեորսման գործընթացներկամ սարքեր` փոքրացնելու յկամ կանխելու համար արտանետման մեծությունը: Գազամաքրման գործընթացները կարող եննաև քայքայել կամ փոխել նրանց քիմիական կամ ֆիզիկական հատկություններն այնպես, որ այն դառնա պակասվտանգավոր:Որոշ դեպքերում օգտագործում են մթնոլորտում նոսրացման մեթոդը: Ծխնելույզները պետք է բավականաչափ բարձր լինեն(300-350 մետր)` աէրոդինակիմ ստվերների գոտում շենքի շուրջը օդի հոսանքի ճանապարհով խառնուրդների լավնոսրացումն ապահովելու համար: Բացի դրանից, անհրաժեշտ է հաշվի առնել արտանետումների ջերմաստիճանը ևխողովակների տեղը: Ձեռնարկությունները կառուցում են քամոտ վայրերում: Մի շարք ձեռնարկություններում գազերնօգտագործվում են շենքերի ջեռուցման համար, իսկ դրանց ավելցուկն ուղղվում է ջերմակենտրոն:
  • 4. ՄասշտաբներըԸստ մասշտաբների` շրջակա միջավայրի աղտոտումը կարելի է բաժանել տեղայինի, տարածաշրջանայինի ևհամաշխարհայինի: Աղտոտման այս երեք տեսակները սերտորեն կապված են մեկը մյուսի հետ: Որպես կանոն, առաջնային էհանդիսանում տեղային աղտոտումը, որը, եթե գործընթացի արագությունը ավելի մեծ է բնական մաքրմանարագությունից, վերածվում է տարածաշրջանայինի և հետո, քանակական փոփոխությունների կուտակմանդեպքում, շրջակա միջավայրիօ գլոբալ փոփոխության: Գլոբալ աղտոտման համար առավել կարևոր է հանդիսանումժամանակային գործոնը:Այդպիսի գործընթացների գոյությունը վկայում է մթնոլորտի ռեսուրսների ասահմանափակության և նրա բնականինքնավերականգնման սահմանների մասին: Օրինակ, արդյունաբերական գործընթացներում օդի օգտագործումը հնուցենթադրում էր սկզբնական որակները վերականգնելու` մթնոլորտի բնական ընդունակությունը: Մասնավորապես, մթնոլորտծխային արտանետումները, որոնք միկրոմասնիկներ և թունավոր նյութեր են պարունակում, իրենից ներկայացնում է ոչ այլինչ, քան նոսրացման մեթոդ: Եվ անգամ մեր օրերում բարձր և գերբարձր խողովակների կառուցումը շարունակում էօգտագործել այդ հնագույն մեթոդը: Սակայն արտանետումների ծավալների կտրուկ աճը հանգեցրեց այն բանին, որաղտոտման մասշտաբները լիովին մոտեցել են և անգամ հաճախ անցնում են մթնոլորտի ինքնավերականգնմանսահմանները:Աղտոտման ժամանակակից մեթոդների դեպքում վնասակար նյութերը աղբյուրից տարածվում են տասնյակ և հաևյուրավերկիլոմետրերիով: Եվ անգամ բունաղտոտման աղբյուր հասկացությունը որոշ չափով փոխել է իր իմաստը:
  • 5. Եթե որևէ արդյունաբերական շրջանում կարելի է առանձնացնել աղտոտման կետային աղբյուրներ, ապա տարածաշրջանիմասշտաբով ամբողջ արդյունաբերական շրջանը, օրինակ` քաղաքը, կարող է դիտարկվել որպես միասնական աղբյուր`կետային, գծային (ավտոմայրուղիներ) և խմբային աղբյուրներով: Ավելին, անգամ ամբողջ շրջանը, և անգամ ամբողջ երկիրըկորղ է հանդես գալ աղտոտման միասնական աղբյուրի դերում:Ժամանակակից արդյունաբերական արտադրությունը նշանակալի ազդեցություն է գործում բնության վրա գլոբալմասշտաբներով: Թեև աղտոտող նոյւթերի և ջերմային էներգայի մեծ մասը արտադրվում է սահմանափակ տարածությանվրա, գլխավորապես` Հյուսիսային Ամերիկայի, Եվրոպայի և Ասիայի արդյունաբերական շրջաններում, մթնոլորտիշրջանառության առանձնահատկությունների և Երկրի ջրային թաղանթի տեղափոխումների հետևանքովորոշ, համեմատաբար երկարակյաց թունավոր նյութեր տարածվում է հսկայական տարածություններում, և անգամ ամբողջԵրկրի վրա` հանգեցնելով տարածաշրջանային և գլոբալ աղտոտման:Ներկայումս որոշակիացել են շրջական բնական միջավայրի մարդածին գլոբալ աղտոտման որոշ կարևոր խնդիրներ, որոնցիցեն.Կլիմայի հնարավոր փոփոխությունները` կապված մթնոլորտ տեխնոլոգիական ջերմության, ածխաթթու գազի և աէրոզոլերիթափանցման հետ,Երկրի հիմնական շերտի հնարավոր քայքայումը` կապված մթնոլորտ ֆրեոնների, ազոտի օքսիդների և որոշ այլխառնուրդների թափանցման հետ,Բնական միջավայրի և կենսոլորտի` ռադիոակտիվ նյութերով, ծանր մետաղներով և պեստիցիդներով գլոբալ աղտոտմանէկոլոգիական հետևանքները,Ծովային միջավայրի` մթնոլորտային տեղումներով, գետերի հոսանքներով, ցամաքային և ծովային տրանսպորտովընդհանուր աղտոտումը,Աղտոտող նյութերի հեռավոր մթնոլորտային փոխադրումը և թթվային տեղումների խնդիրը:
  • 6. ՄԹՆՈԼՈՐՏԻ ԱՂՏՈՏՈՒՄԸ
  • 7. Պատճառները և գործոններըՄթնոլորտն աղտոտող նյութերը բազմաթիվ տասնամյակների ընթացքում նշանակալի վնաս էին հասցնում շրջակամիջավայրին: Ըստ էրևույթին, նրանց վնասակար ազդեցության հետ հարկ կլինի հաշվի նստել նաև ապագայում:Բնակչության և արդյունաբերական արտադրության հետագա աճը անխուսափելիորեն կհանգեցնեն աղտոտման վտանգիմեծացմանը:Այն հիմնական աղտոտող նյութերի, որոնց պարունակությունը կանոնակարգվում է ստանդարտներով, հանդիսանում ենազոտի երկօքոսիդը (SO2), ազոտի օքսիդները (NO և NO2), ածխածնի օքսիդ (CO), գազային ածխաջրածիններ (HC), ինչպես նաև`ծծմբաջրածինը (H2S), ծծմբածխածինը (CS2), ամոնիակը (NH3), զանազան հալոգենպարունակող գազեր:Գոյություն ունի գազային աղտոտիչների ձևավորման երեք հիմնական աղբյուրներ. վառելանյութերիայրում, արդյունաբերական արտադրական գործընթացներ և բնական աղբյուրներ: Վառելանյութի այրման արդյունքումէառաջանում ծծմբի երկօքսիդի ամբողջ զանգվածի 78 տոկոսը: Ածխաջրածինները, որոնց առաջ գալու վտանգը կայանում էնրանում, որ դրանք միջանկյալ նյութեր են հանդիսանում օզոնի ձևավորման գործընթացում, մթնոլորտ մուտք են գործումվառելիքի այրման և նավթամթերքների վերամշակման դեպքում, բացի դրանից, շատ ածխաջրածիններ անջատվում ենբույսերի աճի և բազմացման գործընթացում: Ըստ գիտնականների գնահատականների` բնական աղբյուրներից ամեն տարիանջատվում է 117 մլն. տոննա ածխաջրածին, իսկ նմարդածին աղբյուրներրից` 100 մլն. տոննա: Սակայն քաղաքներիմթնոլորտում առկա ածխաջրածինները հիմնականում իրենցից ներկայացնում են այրման արդյունքներ:Ծծմբի օքսիդների նշանակալի քանակություն մթնոլորտ է նետվում սուլֆիդային հանքերից պղնձի, կապարի և ցինկիարտադրության ժամանակ, ինչպես նաև` նավթամթերքների մաքրման գործընթացում: SO2-ի արտանետումների մեծ մասըկապված է գործընթացին անհրաժեշտ ջերմության ստացման համար վառելիքի այրման հետ: Առաջացած SO2 պարունակողգազերը սովորաբար օգտագործվում են ծծմբական թթվի արտադրության համար:Ծծմբի օքսիդները նույնպես առաջ են գալիս թղթի և ցելյուլոզային զանգվածի արտադրության ժամանակ` ծծումբպարունակող նյութերի այրման հետևանքով:
  • 8. ՄԹՆՈԼՈՐՏԻ ԱՂՏՈՏՈՒ ՄԸ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ԵՎ ԹՈՒՆԱՎՈՐ ԱՐՏԱՆԵՏՈՒՄՆԵՐՈՎ
  • 9. Ածխաջրածիններով մթնոլորտի աղտոտումը տեղի է ունենում քիմիական ձեռնարկություններից, նավթարդյունահանող ևմետալուրգիական գործարաններից: Ածխաջրածինները, որոնք անջատվում են պլաստմասսաների, ներկանյութերի,սննդային հավելանյութերի, պեստիցիդների արտադրության, ինչպես նաև` կաուչուկների և նավթաքիմիական նյութերիվերամշակման ժամանակ:Մթնոլորտ նետվող քիմիական նյութերի թվում պարունակվում է թունավոր նյութերի բավականաչափ նմեծ քանակություն:Ներկայումս վտանգավոր աղտոտող նյութերի թվին ենդասվում սնդիկի գոլորշիները, վինիլքլորիդը և բենզոլը, որոնցպարունակությունը մթնոլորտում ենթակա է հատուկ վերահսկողության:Հանածո վառելիքի մեծ քանակություն է ամեն տարի այրվում կաթսայատներում` ջեռուցման համար: Կաթսայատները ամենից□կեղտոտ□ վառելիքի` քարածխի և մազութի, ամենախոշոր սպառողներն են: Այդ պատճառով էներգետիկան ըստ այրվողվառելիքի քանակի և որակի հանդիսանում է ծծմբի երկօքսիդի միակ աղբյուրը, ինչպես նաև` դիսպերս աղտոտումների ևազոտի օքսիդի գլխավոր աղբյուրը:Գազային աղտոտիչները առաջ են գազի այրման գործընթացում, իսկ դիսպերսները` մեխանիկական փոշին, կարող է դուրսփչվել կոնվեյերով ածխի բեռնաթափման և փոխադրման ժամանակ, ինչպես նաև` վառելիքային մոխրի հեռացման ևպահեստավորման ժամանակ: Ածխի փոշիացումը տեղի է ունենում քամային էրոզիայի արդյունքում: Բնական ածխիփոշիացումը` որպես վառելիք, հանդիսանում է առավել արդյունավետ: Թեև բնական գազը դիտարկվում է որպեսհամեմատաբար մաքուր վառելիք, նրա այրման ժամանակ նույնպես ձևավորվում են աղտոտիչները` ազոտի օքսիդները,ածխածնի օքսիդները, ածխաջրածինները, ծուխը:Մթնոլորտի աղտոտման ևս մեկ ոչ պակաս կարևոր աղբյուր է հանդիսանում պինդ քաղաքային թափոնների այրումը: Բոլորքաղաքակիրթ երկրներում այդ նպատակի համար գոյություն ունեն աղբայրման վառարաններ, որոնց կառուցվածքից ենկախված թափոնների բաղադրությունները:Ծխային արտանետումները բաղկացած են այրման հարաբերաբար անվնաս գազային պրոդուկտներից` ածխածնի երկօքսիդ,ջուր, իներտ ազոտ: Սակայն դրանց ավելցուկը կարող է հանգեցնել շլեյֆային մառախուղի ձևավորմանը: Ծխայինարտանետումների որսման համար օգտագործում են զանազան ֆիլտրեր և որսիչներ:
  • 10. Ներքին այրման շարժիչների արտանետումներով շրջակա միջավայրի աղտոտումը վերջին տարիների ավելի ու ավելիսևեռուն ուշադրության են արժանանում` մարդու առողջությանն սպառնացող աճող վտանգի պատճառով:Մթնոլորտում ածխաթթու գազի պարունակության մեծացումը տանում է Երկրի ջերմաստիճանի բարձրացման: CO2-իպարունակության մեծացման դեպքում կարելի է սպասել Երկրի միջին ջերմաստիճանի բարձրացում, թեև այդպարամետրերի միջև կախումը բավականաչափ բարդ է: Դատելով հետազոտությունների արդյունքներից` CO2-ի մոտավորկրկնապատկում տեղի կուենա մոտ 20410 թվականին, ինչի արդյուքնում մոլորակի ջերմաստիճանը կբարձրանա 2-3աստիճանով: Բևեռային շրջաններում ջերմաստիճանի բարձրացումը կարող է մի քանի անգամ գերազանցել տվյալ արժեքը:Ջերմաստիճանի փոփոխության վրա մարդածին ազդեցության հիմնախնդիրը դեռևս մնում է քննարկման փուլում: Իհարկե,չի կարելի այդ ազդեցությունը հանգեցնել միայն □թերմոստատում ջերմաստիճանի բարձրացման□, քանի որ ջերմաստիճանիգլոբալ բաշխումը կապված է մթնոլորտային զանգվածների տեղափոխման հետ:Ջերմաստիճանի փոփոխության ժամանակ ջրային գոլորշու պարունակությունը նույնպես կարող է փոխվել: Այսպիսով,մթնոլորտում CO2-ի խտության փոփոխման վերջնական արդյունք կարող են դառնալ բարդ կլիմայական գործընթացները,որոնք կապված են ինչպես ջերմաստիճանի, այնպես էլ` տեղումների ձևավորման գործընթացում:Առաջներում ենթադրվում էր, որ տրանսպորտային ավիացիայի արտանետած ազոտի օքսիդները հանդիսանում են օզոնիշերտի քայքայման հիմնական պատճառը: Սակայն քանակական չափումները ցույց տվեցին, որ այդ աղբյուրը չնչին է`բնականների համեմատությամբ: Մարդկային գործունեության արգասիքներից օզոնային շերտի համար առավելվտանգավոր են հանդիսանում ֆրեոնները և դրան նման նյութերը: Նրանք արհեստական ծագում ունեն և լայնորենկիրառվում են սառնարանային հարմարանքներում, տարբեր աէրոզոլերում:
  • 11. Մթնոլորտի աղտոտվածությունը տարեց –տարի ավելանում է
  • 12. Օզոնը կազմում է մթնոլորտի աննշան մասը` մեկ միլիոներորդական մասին պակաս` և՛ ծավալով, և՛ զանգվածով: Նրահիմնական մասը` մինչև 90 տոկոս, կենտրոնացված է ստրտոսֆերայում: Մնացած 10 տոկոսը կենտրոնացված են մթնոլորտիավելի ցածր շերտերում: Այստեղ օզոնը արդեն հանդես է գալիս որպես մթնոլորտի օդի վտանգավոր աղտոտիչ: Այն ազդում էշնչառական ուղիների վրա, գրգռում է աչքերը, խախտում է բուսականության աճը և այլն: Շնչառության համարօգտագործվող օդում նրա կոնցենտրացիան պետք է կազմի չպետք է գերազանցի 150-200 մկգ/3-ը:Օզոնը առաջ է գալիս էլեկտրական լիցքերի արդյունքում, սակայն շատ ավելի կարևոր են հանդիսանում միջնորդ նյութերիմասնակցությամբ ֆոտոքիմիական ռեակցիաները (ազոտի օքսիդները կամ ածխաջրածինները):Մեծ քաղաքներում արդյունաբերական և ավտոմոբիլային արտանետումների արդյունքում, որոնք փոխազդում են մեկըմյուսի և այլ գազերի հետ, առաջանում են բարդ քիմիական միացություններ, առաջ է գալիս ֆոտոքիմիական սմոգ, որն ունիօզոնի բարձր խտություն:Կապված այն բանի հետ, որ օզոնային շերտի էկոլոգիական դերը գլոբալ մասշտաբով շատ մեծ է, շատ երկրներ անցել ենանհապաղ գործնական քայլերի: Արդեն 1978 թ. ԱՄՆ-ը, Կանադան և Սկանդինավյան երկրները արգելեցին ֆրեոններիկիրառումը աէրոզոլային բալոններում այնտեղ, որտեղ դրա անհրաժեշտությունը չկա:Եզրափակելով` նշենք, որ դեռևս մեր գիտելիքները բավական չեն, որպեսզի որոշենք մթնոլորտում օզոնի քանակությանտատանումների հիմնական պատճառները և բացատրենք նրա մեխանիզմը: Այդ պատճառով ցանկացած կանխատեսւոմներհարկ է ընդունել որպես ենթադրական:
  • 13. Տարածաշրջանային առանձնահատկություններըՀայաստան ըգտնվում է Անդրկովկասյան տարածաշրջանում: Այդ պատճառովհանրապետությունում օդային միջավայրի որակը կախված է ոչ միայնտեղական աղբյուրների արտանետումներից, այլ նաև` տարածաշրջանիմթնոլորտի աղտոտման ֆոնային մակարդակից: Դրսից Հայաստան մուտքգործող օդի աղտոտման բոլոր տեսակներից առավել զգալի է փոշին:
  • 14. ԵզրակացություններԴիպլոմային նախագծի տվյալ մասի արդյունքում նախագծվեցին լուսավորմանև օդափոխության համակարգերը:Լուսավորման նախագծման ժամանակ ընտրվեց լյումինեսցենտային լամպերովև տեղային`շիկացման լամպերով:Օդափոխությասն համակարգի նախագծման դեպքում ընտրվել է հոսքայինընդհանուր փոխանակային և դ տեղային ուրսմղման համակարգեր`օդատարների վերինտեղադրությամբ և կենտրոնախույս օդափոխիչներով:Հաշվարկի գործընթացում որոշվել են աշխատանքային գոտու օդումվնասակար արտանետումները, գնահատվել են դրանցից առավելվտանգավորները և հաշվարկվել օդափոխանակությունը, որը պահանջվում էվնասակար նյութերի և ջերմության ավելցուկի հեռացման համար: Դրա հիմանվրա ստացվել են օդատարների պարամետրերը, որոշվել են շարժիչները ևօդափոխիչները:
  • 15. Լուծման արդյունքներըԿապված ստեղծված սոցիալ-էկոլոգիական իրավիճակիառանձնահատկությունների հետ` ժամանակակից արդյունաբերությանը երկուպայման է ներկայացվում: Նախ, արտադրությունը պետք է ոչ միայն նյութականբարիքներ ստեղծի, այլ նաև վնասազերծի ի ր գործունեության արգասիքները:Երկրորդ` արտադրությանն արգասիքները օգտագործումից հետոհամեմատաբար հեշտությամբ պետք է կրկին վերածվեն արտադրությանարգասիքների:Աղտոտումից մթնոլորտի արմատական մեթոդ է հանդիսանում մինչև մթնոլորտմուտք գործելը դրանց լիկվիդացումը: Դրա համար անհրաժեշտ է անթափոնարտադրության կիրառությունը, բուն արտադրության մեջ տեխնոլոգիականգործընթացների հերմետիկացումը, վնասակար մնացորդների թափոնացումը:
  • 16. ՀեռանկարներըԷլեկտրաէներգիայի արտադրության աճը մարդու զարգացման անհրաժեշտպայմանն է: Այդ պատճառով մարդու կողմից արտադրվող էներգիայիանհրաժեշտ քանակությունը աճում է տերացտարի:Վերն ասվեց, որ հենց դեպի մթնոլորտ ծծմբի երկօքսիդի և ազոտի օքսիդներիարտանետումներն են կապված թթու անձրևների ձևավորման հետ:
  • 17. Աղտոտված օդը երեխաների մահվան պատճառՏարեկան ավելի քան 2 միլիոն երեխա մահանում է աղտոտված օդի պատճառով, հայտնում են չինացիհետազոտողները:Գիտնականները հետազոտություններ են անցկացրել, որոնց ընթացքում հայտնաբերել են, որ շինության ներսումաղտոտված օդի մակարդակը 5 անգամ գերազանցում է մթնոլորտի աղտոտվածության մակարդակին բացտարածությունում: Պատճառը կահույքն է և այն շինարարական նյութերը, որոնք պարունակում են վնասակար նյութեր(ֆորմալդեհիդ, բենզոլ, ամոնիակ): Ֆորմալդեհիդները կարող են պահպանվել սենյակում նույնիսկ վերանորոգումից 5-15տարի անց, հավաստում են մասնագետները:Փորձագետներն անհանգստանում են, որ շինություններում առկա աղտոտված օդի պատճառով միայն Չինաստանումտուժում է տարեկան շուրջ 2.2 միլիոն երեխա, որոնց տարիքը չի գերազանցում 5-ը: Գիտնականները խորհուրդ ենտալիս շինությունների օդի մաքրությանը մեծ ուշադրություն դարձնել:
  • 18. ԱՄՆ-ում փորձում են կրճատել մթնոլորտն աղտոտող գազերըԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատը 219 ձայնով հաստատել է մթնոլորտ ջերմոցային գազերի արտանետումներիկրճատման վերաբերյալ օրինագիծը` դիմակայելով գլոբալ տաքացմանը: Արևմտյան լրատվամիջոցները այդնախագիծը համարում են պատմական: Ինչպես տեղեկացնում է «Ասոշիէյթիդ Փրեսը», օրինագիծը պարտադրում էմինչև 2020 թվականը ԱՄՆ էլեկտրաէներգիայի 15 տոկոսը ստացվի վերարտադրված աղբյուրներից:Օրենքով նաև համակարգվում է աղտոտիչների վաճառքի քվոտաների բաշխման ձևը. այն կարող են ձեռք բերելինչպես ԱՄՆ ձեռնարկությունները, այնպես էլ այլ երկրների:Օրինագծի քննադատները կարծիք են հայտնել, որ օրինագծի իրագործման արդյունքում էներգակիրների գինըզգալիորեն կբարձրանա: Կբարձրանան նաև հարկերը ու կկրճատվեն աշխատատեղերը: Օրինագծի կողմնակիցներնիրենց հերթին նշել են, որ այն կնվազեցնի ԱՄՆ կախվածությունը նավթից:Ըստ աղբյուրի ԱՄՆ-ում ջերմոցային գազերի արտանետումները տարեկան աճում են մինչև 1 տոկոս:Ընդհանուր առմամբ, աղտոտիչների ծավալի 30 տոկոսը բաժին է ընկնում ԱՄՆ-ին: Գերմոցայինգազերի արտանետումները սահմանափակող Կիոտոյի արձանագրությունը ԱՄՆ-ն ստորագրելէ, բայց չի վավերացրել:Ներկայացուցիչների պալատի կողմից ընդունված օրինագիծը պետք է հաստատի նաև Սենատը:
  • 19. Պաշտոնատարները վստահեցնում են, որ «Նաիրիտ»-ի աղետը առողջապահական վտանգ չի ներկայացնումԲնապահպանության նախարարության շրջակա միջավայրի պահպանման վարչության պետ Արամ Գաբրիելյանիխոսքերով` «Նաիրիտ»-ում տեղի ունեցած աղետը Երեւանի բնակչության համար առողջապահական տեսակետիցվտանգ չի ներկայացնում:«Գործարանի շրջակայքից օդի նմուշներ են վերցվել եւ քլոր-օրգանական միացություններ չեն հայտնաբերվել: Սավկայում է այն մասին, որ բնակչության համար այս աղետը ազդեցություն չի ունեցել», - լրագրողներին շաբաթ օրը ասացԱրամ Գաբրիելյանը:Առողջապահության նախարարության պետական հիգիենիկ եւ հակահամաճարակային տեսչության աշխատանքի,հիգիենայի եւ ճառագայթային անվտանգության բաժնի պետ Սոս Հովհաննսիյանի խոսքերով բնակչության շրջանումչեն արձանագրվել հիվանդագին վիճակներ, որոնք կապված կլինեին քլոր կամ քլոր-միացությունների ազդեցությանհետ:«Նույն քլորոպրենը, նույն ազատ քլորը, նույն CO2-ը ընդհանրապես բավականին յուրօրինակ ազդեցություն ունենմարդկանց վրա եւ հատկապես առաջացնում են ալերգիկ երեւույթներ` աչքի լորձաթաղանթի, շնչառական ուղիներիլորձաթաղանթի բորբոքային պրոցեսներ կամ ռեակցիաներ: Ես ձեզ հայտարարում եմ պաշտոնապես, որ բոլորբուժհիմնարկները, որոնք ներառված են եղել այդ պրոցեսում ամբողջ Երեւան քաղաքում, բնակչության որեւէ մեկի մոտնման դիմում չի եղել»:«Մեր բոլորի ընտանիքներն ու երեխաներն են այստեղ ապրում եւ սա այն դեպքը չէ, որ դու ինչ-որ բան ինքդ քոերեխաներից թաքցնես», - «Ազատություն» ռադիոկայանին ասաց Արտակարգ իրավիճակների նախարարությանփրկարար ծառայության տնօրենի խորհրդական, գնդապետ Նիկոլայ Գրիգորյանը, հավաստելով, որ «Նաիրիտում» նորպայթյունների վտանգ չկա:Հինգշաբթի «Նաիրիտ» քիմիական գործարանի քլորոպրենի արտադրամասում տեղի ունեցած պայթյուններից զոհվելէին գործարանի 4 աշխատակիցներ: Մասնագետների անհանգստություն էին հայտնել, որ պայթյունին հետեւած հրդեհիհետեւանքով մթնոլորտ կարող էին արտանետված լինել վտանգավոր քիմիական նյութեր:Մասնավորապես, «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում քիմիական գիտությունների դոկտոր, օրգանականքիմիայի կենտրոնի պոլիմերների լաբորատորիայի վարիչ Առնոս Հովհաննիսյանը մտահոգություն էր հայտնել, որպաշտոնատար անձինք խուսափում են հրապարակել օդի հնարավոր աղտոտվածության մասին տվյալները` խուճապչառաջացնելու նպատակով:
  • 20. Հայաստանը էկոլոգիապես մաքուր չէՄիջազգային Էկոլոգիական կազմակերպության տվյալների համաձայն Հայաստանըէկոլոգիապես մաքուր երկրների հաշվարկում զբաղեցնում է 76-րդ հորիզոնականը:Այսօր էկոլոգիապես ամենամաքուր երկրներն են Իսլանդիան եւ Շվեյացրիան: ԱՊՀ երկրներիշարքում ամենամաքուր երկրիը Վրաստանն է, որը 59-րդ տեղում է: Ադրբեջանը զբաղեցնումէ 84-րդ հորիզոնականը:Միջազգային Էկոլոգիական կազմակերպության մասնագետները տվյալներըհրապարակելիս հաշվի են առել մասնավորապես ջրի մաքրությունը, օդի աղտոտվածությանաստիճանը եւ պետության վերաբերմունքը էկոլոգիական խնդիրներին:
  • 21. 10-2 դասարան2011 թԲագրատունյան ԳևորգՂեկավար` Հասմիկ Նալբանդյան

×