Voortplanting en ontwikkeling

5,338 views
4,871 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
5,338
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
22
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Voortplanting en ontwikkeling

    1. 1. Voortplanting en ontwikkeling Hoofdstukken 46 en 47
    2. 2. Overzicht college <ul><li>Ch 46: Voortplantings- mechanismen </li></ul><ul><li>Asexueel-sexueel </li></ul><ul><li>Hermafrodisme </li></ul><ul><ul><li>Zowel man als vrouw </li></ul></ul><ul><li>Sexe veranderingen </li></ul><ul><li>Niet alle individuen van een soort planten zich voort </li></ul><ul><li>Individuen zijn voorbijgaand, de soort niet </li></ul><ul><li>Bevruchting </li></ul><ul><ul><li>In of uit het lichaam </li></ul></ul><ul><li>Broedzorg </li></ul><ul><li>Gametogenese </li></ul><ul><li>Ch 47: Ontwikkeling </li></ul><ul><li>Bevruchting </li></ul><ul><ul><li>Acrosoomreactie </li></ul></ul><ul><ul><li>Polyspermie </li></ul></ul><ul><li>Aanleg lichaamsassen </li></ul><ul><li>Gastrulatie </li></ul><ul><li>Organogenese </li></ul><ul><ul><li>Darm </li></ul></ul><ul><ul><li>Hersenen </li></ul></ul><ul><li>Woordenboekje </li></ul>Veel van hoofdstuk 46 zit in presentaties  weinig in college
    3. 3. Geslachtelijk versus ongeslachtelijk <ul><li>Ongeslachtelijk </li></ul><ul><ul><li>Knopvorming: Hydra </li></ul></ul><ul><ul><li>Fragmentatie: zee anemoon </li></ul></ul><ul><ul><li>Parthenogenese: wesp, mier, haaiensoort </li></ul></ul><ul><li>Geslachtelijk </li></ul><ul><ul><li>Inwendige en uitwendige bevruchting </li></ul></ul><ul><ul><li>Inefficient t.o.v. ongeslachtelijk (46.3) </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Moet voordeliger zijn??? </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Variatie chromosomen? </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Resistentie tegen pathogenen? </li></ul></ul></ul></ul>
    4. 4. 4 Vruchtbaarheid niet constant <ul><li>Mens tussen ± 12-50 jaar </li></ul><ul><li>Schaap 16 dagen/jaar </li></ul><ul><li>Geregeld door milieu, hormonen, stress, … </li></ul>Welke is ♀ en ♂ ? Aspidoscelis
    5. 5. 4 Strategie voortplanting <ul><li>Hermafrodisme </li></ul><ul><ul><li>Afwisselend </li></ul></ul><ul><ul><li>Gelijktijdig </li></ul></ul><ul><ul><li>Geslachtsverandering </li></ul></ul>Caenorhabditis elegans Talassoma Homo sapiens
    6. 6. 5 Bevruchting <ul><li>Ontmoeting tussen ei en spermacel </li></ul><ul><ul><li>Oocyt en spermatocyt </li></ul></ul><ul><li>Extern of intern </li></ul><ul><ul><li>Vochtig milieu </li></ul></ul><ul><ul><li>Kuit schieten (’spawning’) </li></ul></ul><ul><ul><li>Gelijktijdig </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hormonen, milieu, maanstand, daglengte </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Veel voortplantingscellen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Schelpdieren, zee-egel, .. </li></ul></ul></ul><ul><li>Paargedrag </li></ul><ul><ul><li>Feromonen </li></ul></ul>Palola viridis
    7. 7. 6 Zorg voor nakomelingen <ul><li>(Veel) meer nakomelingen dan nodig </li></ul><ul><li>Buidel </li></ul><ul><li>Eischaal </li></ul><ul><li>Baarmoeder </li></ul><ul><li>Ouderzorg </li></ul>
    8. 8. Gameten en organen <ul><li>Gameten vroeg in ontwikkeling aangelegd </li></ul><ul><li>Gonaden </li></ul><ul><ul><li>Orgaan waar gameten ontwikkelen </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Niet in elk dier aanwezig </li></ul></ul></ul><ul><li>Voortplantingsorganen (46.7) </li></ul><ul><ul><li>Vertebraten zelfde bouwplan </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ovarium </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Testis </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul></ul><ul><li>Cloaca </li></ul><ul><ul><li>Gemeenschappelijke uitgang </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Verterings-, urine-, voortplantings-kanaal </li></ul></ul></ul>
    9. 9. 12 Gametogenese: de man
    10. 10. 12 Gametogenese: de man Spermatogonium Primaire spermatocyt Spermatiden Secundaire spermatocyt
    11. 11. 12 Gametogenese: de man Spermatogonium Primaire spermatocyt Spermatiden Spermacellen of spermatocyten Secundaire spermatocyt
    12. 12. 12 Gametogenese: de man Spermatogonium Primaire spermatocyt Spermatiden Spermacellen of spermatocyten Secundaire spermatocyt
    13. 13. 12 Mannelijke gametogenese: de cellen
    14. 14. 47.2 Homunculus <ul><li>In elke spermatocyt zit een baby! </li></ul>
    15. 15. 12 Gametogenese: de vrouw
    16. 16. 12 Gametogenese: de vrouw
    17. 17. 12 Gametogenese: de vrouw
    18. 18. Vier stadia van ontwikkeling <ul><li>Bevruchting </li></ul><ul><li>Delingen </li></ul><ul><ul><li>“ Cleavages” </li></ul></ul><ul><li>Gastrulatie </li></ul><ul><ul><li>Eerste specificatie of differentiatie </li></ul></ul><ul><ul><li>“ Serie van cel en weefsel bewegingen waarbij een embryo met drie kiembladen ontstaat”, (Campbell et al. , 8e druk) </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Ontstaan mesoderm </li></ul></ul></ul><ul><li>Organogenese </li></ul><ul><ul><li>Aanleg organen </li></ul></ul>
    19. 19. 15 Eerste delingen en innesteling Bij de mens <ul><li>Eerste delingen voor innesteling </li></ul>47.6
    20. 20. 15 Eerste delingen en innesteling Bij de mens <ul><li>Eerste delingen voor innesteling </li></ul>47.6
    21. 21. 3 Bevruchting de acrosoomreactie Zona pellucida Follikelcellen
    22. 22. 3 Bevruchting de acrosoomreactie Zona pellucida Follikelcellen
    23. 23. 3 Bevruchting de acrosoomreactie Ca 2+ bewegingen Zona pellucida Follikelcellen
    24. 24. 3 Bevruchting de acrosoomreactie Ca 2+ bewegingen Bevruchtings- membraan Zona pellucida Follikelcellen
    25. 25. Vermijden van meerdere chromosomen in een zygoot <ul><li>Fusie van membranen </li></ul><ul><ul><li>Snelle membraanpotentiaal verandering </li></ul></ul><ul><ul><li>Verhindert polyspermie </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Twee spermacellen per oocyt </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Snelle reactie </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Fast block to polyspermy” </li></ul></ul></ul><ul><li>Corticale reactie </li></ul><ul><ul><li>Verharden vitelline laag  bevruchtingsmembraan </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Fertilization envelope” </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Langzame reactie </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Slow block to polyspermy” </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Verhindert polyspermie </li></ul></ul>
    26. 26. 47.7 Vroege ontwikkeling Aanleg van de drie lichaamsassen <ul><li>Anterior: hoofd </li></ul><ul><ul><li>Posterior </li></ul></ul><ul><li>Dorsaal: rug </li></ul><ul><ul><li>Ventraal: buik </li></ul></ul><ul><li>Links-rechts </li></ul>
    27. 27. 9 Gastrulatie <ul><li>Bij mens sterk gelijkend op kip </li></ul><ul><li>Sterke celmigratie </li></ul><ul><li>Ontstaan mesoderm </li></ul><ul><li>Ontstaan darm </li></ul><ul><li>Gastrulatie: </li></ul><ul><ul><li>Celbeweging </li></ul></ul><ul><ul><li>Verandering celvorm </li></ul></ul><ul><ul><li>Verandering celadhesie </li></ul></ul><ul><ul><li>Verandering hechting extracellulaire matrix </li></ul></ul><ul><ul><li>Beweging van buiten naar binnen </li></ul></ul>Gastrulatie via invaginatie Zee-egel (Sea urchin)
    28. 28. 11 Gastrulatie bij de kip <ul><li>Primitiefstreep </li></ul><ul><ul><li>Plaats waar gastrulatie optreedt </li></ul></ul>
    29. 29. 11 Gastrulatie bij de kip <ul><li>Primitiefstreep </li></ul><ul><ul><li>Plaats waar gastrulatie optreedt </li></ul></ul>Mens na gastrulatie
    30. 30. 11 Gastrulatie bij de kip <ul><li>Primitiefstreep </li></ul><ul><ul><li>Plaats waar gastrulatie optreedt </li></ul></ul>Mens na gastrulatie
    31. 31. 12 Organogenese Vorming neurale buis <ul><li>Neurulatie </li></ul><ul><ul><li>Zelfde bij kikker, kip, mens, … </li></ul></ul>
    32. 32. 12 Organogenese Vorming neurale buis <ul><li>Neurulatie </li></ul><ul><ul><li>Zelfde bij kikker, kip, mens, … </li></ul></ul>Kikker na gastrulatie
    33. 33. 13 Darmvorming kip <ul><li>Bij mens hetzelfde </li></ul><ul><li>Afplooiing </li></ul><ul><ul><li>Embryo snoert af van dooier </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Navelstreng! </li></ul></ul></ul><ul><li>Archenteron </li></ul><ul><ul><li>= Oerdarm </li></ul></ul>
    34. 34. Tenslotte... <ul><li>von Baer, 1828 </li></ul><ul><ul><li>allemaal zelfde ‘Bauplan’ </li></ul></ul>Ontwikkeling via ‘fylotypisch stadium’
    35. 35. Samenvatting <ul><li>Voortplantingsstrategiën </li></ul><ul><li>Broedzorg </li></ul><ul><li>Voortplantingscellen </li></ul><ul><ul><li>Ontstaan </li></ul></ul><ul><ul><li>Cyclus van haploid-diploid </li></ul></ul><ul><li>Ontwikkeling </li></ul><ul><li>Gastrulatie </li></ul><ul><li>Darmvorming </li></ul><ul><li>Neurulatie </li></ul>
    36. 36. Woordenboek <ul><li>Acrosoom </li></ul><ul><ul><li>Blaasje in spermatocyt, nodig voor fusie met oocyt </li></ul></ul><ul><li>Archenteron </li></ul><ul><ul><li>Oerdarm </li></ul></ul><ul><li>Cloaca </li></ul><ul><ul><li>Gemeenschappelijke uitgang </li></ul></ul><ul><li>Fylotypisch stadium </li></ul><ul><ul><li>Embryonaal stadium waarin vertebraten op elkaar lijken </li></ul></ul><ul><li>Gameet </li></ul><ul><ul><li>Voortplantingscel </li></ul></ul><ul><li>Monotreme </li></ul><ul><ul><li>Ei-leggend </li></ul></ul><ul><li>‘ Neural crest’ </li></ul><ul><ul><li>Neurale lijst cellen </li></ul></ul><ul><li>Ovulatie </li></ul><ul><ul><li>Ei-sprong </li></ul></ul><ul><li>Parthenogenese </li></ul><ul><ul><li>Ontwikkeling uit eicel </li></ul></ul><ul><li>Polyspermie </li></ul><ul><ul><li>Meer spermacellen per oocyt </li></ul></ul><ul><li>‘ Spawning’ </li></ul><ul><ul><li>Kuit (…) schieten </li></ul></ul><ul><li>Spermatheca </li></ul><ul><ul><li>Sperma-bewaarzak bij ♀ </li></ul></ul><ul><li>Zygoot </li></ul><ul><ul><li>Bevruchte eicel </li></ul></ul>

    ×