Catálogo da exposición Máscaras, comparsas….      Entroido!    Exposición bibliográfica         Febreiro 2013Biblioteca Pr...
ÍndiceEntroido de Verín .....................................................................................................
Entroido de Verín Nesta localidade ourensá, os “cigarróns” son os protagonistas do Entroido que aparecen na vila o Domingo...
do              Entroido de Viana do BoloAquí a personaxe típica é o “boteiro” que, coa súa máscara de   madeira de cor ne...
Carnaval de CobresO Carnaval de Cobres (parroquia da ría de Vigo) remóntanse ata    o século XVIII. Aquí, madamas e galáns...
Entroido de Laza Estas festas ourensás que aquí comezan semanas antes dosdías grandes de Entroido, con catro Venres de Fol...
Xinzo de LimiaE o ciclo de carnaval máis longo de toda España, xa que comeza  o Domingo Fareleiro (tres antes do Domingo d...
Folión do Entroido de ManzanedaO son atronador do folión, con bombos, tambores, chocase utensilios de labranza metálicos e...
Gastronomía no Entroido  Comida popular no Entroido en Galicia é a base de porco:   chourizos, cachucha, rabo..., é a comi...
A filloa é un produto gastronómico típico da sobremesa en    Galicia coñecido tamén nalgunhas zonas como freixó ou   marru...
PRINCIPAIS FESTAS GASTRONÓMICAS DO ENTROIDO     Data            Produto          Localidade Provincia Domin. anterior   Co...
bibliográ                       Exposición bibliográfica                   “Máscaras, comparsas.... Entroido!”Bioy Casares...
1. Carnavales - Galicia I. TITULO II. SERIE       GAL/2895Cocho, Federico       O Entroido galego        / Federico Cocho....
Fortes, Alberto       Memorias de Ravachol / Alberto Fortes. -- Bueu (Pontevedra) : Paradela 10,D.L. 2006       1. Ravacho...
González Reboredo, Xosé M.       Entroido en Galicia / José Manuel González Reboredo, José Mariño Ferro. -- La Coruña : Di...
1. Carnavales - Galicia I. TITULO       GAL/8932Núñez Lendoiro, José Raimundo       El Antroido en las Mariñas dos Condes ...
1. Cocina gallega - Recetas 2. Gastronomía - Galicia 3. Fiestas gastronómicas - GaliciaI. TITULO II. SERIE       GAL/13109...
1. Trabajos manuales 2. Papel - Trabajos manuales I. TITULO II. SERIE       379 CRE / v       Hertfelder, Birgit       Maq...
Wilberg, Bettina      Nuevos maquillajes para los más jóvenes / Bettina Wilberg. -- Madrid : ElDrac, [2005]       1. Traba...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Catálogo de la Exposición de Carnaval

284 views
207 views

Published on

Catálogo de la exposición sobre el Carnaval en Galicia de la Biblioteca Provincial de la Diputación de A Coruña.

Published in: Entertainment & Humor
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
284
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Catálogo de la Exposición de Carnaval

  1. 1. Catálogo da exposición Máscaras, comparsas…. Entroido! Exposición bibliográfica Febreiro 2013Biblioteca Provincial Deputación A Coruña
  2. 2. ÍndiceEntroido de Verín ............................................................................................................. 3Entroido de Viana do Bolo ............................................................................................... 4Carnaval de Cobres........................................................................................................... 5Entroido de Laza............................................................................................................... 6Xinzo de Limia ................................................................................................................. 7Folión do Entroido de Manzaneda ................................................................................... 8Gastronomía no Entroido ................................................................................................. 9 PRINCIPAIS FESTAS GASTRONÓMICAS DO ENTROIDO ............................... 11Exposición bibliográfica................................................................................................. 12 Infantil e Xuvenil........................................................................................................ 17 IntroducciónCando chega o Entroido toda Galicia está de festa pero, quizais,máis na provincia de Ourense que noutros sitios. Ademais, dentrodesa provincia hai tres localidades que destacan e dúas delasatópanse neste xeodestino. Unha é Verín, a outra, Laza. Tantoo descenso nocturno desde Monterrei o Xoves de Comadresno primeiro caso (as mulleres copan a totalidade dos restauranteslocais), como a baixada da Morena no segundo, reúnen amilleiros de persoas. En Laza, ademais, hai o costume de botarencima da xente formigas rabiosas xunto con fariña, algo quetodo o mundo acepta, polas malas ou polas boas.Ademais, na zona consegue gran repercusión a Festa do Pementode Oímbra, así como a Festa da Androlla e do Entroido de Vianado Bolo. Todas elas contan coa declaración de Festas de IntereseTurístico de Galicia. O presente catálogo recolle a mellorproducción bibliográfica da biblioteca sobre o Entroido nestaslocalidades e en Galicia en xeral. Tamén votamos unha pequenaollada aos productos gastronímicos máis típicos desta época. 2
  3. 3. Entroido de Verín Nesta localidade ourensá, os “cigarróns” son os protagonistas do Entroido que aparecen na vila o Domingo Corredoiro, o anterior ao Domingo de Entroido, tras as misas da mañá, saudando coas súas danzas e o son das súas chocas. Moitos son os rituais que se suceden nestas lúdicas festas, como son as guerras de sexos de mozos e mozas, nos Xoves de Comadres e de Compadres.O Luns de Entroido ten lugar en Verín a batalla de fariña, un síntoma de ruptura das barreiras da vida cotiá,que era unantiguo xeito que tiñan os mozos de achegarse ás mozas e chamar a súa atención; e o Martes, o gran desfile de carrozas, comparsas, máscaras e “cigarróns” polo centro da vila. 3
  4. 4. do Entroido de Viana do BoloAquí a personaxe típica é o “boteiro” que, coa súa máscara de madeira de cor negra rematada por unha pantalla conarmazón de arame recuberta de tiras de papel de seda de cores eos seus saltos, garda reminiscencias de culturas exóticas. Rechamante tamén polo colorido das fitas de tea que cobren a súa camisa, que forman debuxos xeométricos ou florais, o “boteiro” é o encargado de abrir paso aos folións e manter a orde da comparsa. Moi respectado polo público,cos seus movementos ten a habilidade de facer que as chocas do seu cinto, de distintos tons, soen como é axeitado en cada momento. 4
  5. 5. Carnaval de CobresO Carnaval de Cobres (parroquia da ría de Vigo) remóntanse ata o século XVIII. Aquí, madamas e galáns (mulleres e homes vestidos de branco) e aldeáns representan distintasposicións sociais que se reflexa en bailes e exhibicións. Todos van, neste Entroido, a cara descuberta.De sábado a martes, durante todo o día as madamas e galáns percorren distintos lugares das parroquias de SantaCristina e Santo Adrán, acompañados por unha charanga, e agasallan aos presentes cos seus bailes, entre eles a popular Danza dos Cobres. O día grande é o martes, cando teñen lugar antigos xogoscomo o da “corrida do galo”, o “galo no río” ou o “galo na vara”, nos que participa toda a mocidade do lugar. 5
  6. 6. Entroido de Laza Estas festas ourensás que aquí comezan semanas antes dosdías grandes de Entroido, con catro Venres de Folión. OEntroido discorre entre a praza da Picota e os bares, tomadospolos mozos da vila. Os “peliqueiros”, armados con zamarras (unha especie de látego, con mango de madeira), con seischocas no cinto, son as personaxes “estrelas” do Entroido (concaretas demoníacas adornadas con imaxes de animais).Aparecen o Domingo de Entroido, despois da misa e pódeselles insultar pero nunca tocar nin ensuciar o seu atavío. O Luns de Entroido ou “Día da Borralleira”, cando ten lugar a Farrapada (batalla de trapos untados con barro) e a Xitanada (procesión de parellas montadas en burros) e a “Morena”, un home cuberto cunha manta e cunha cabeza de vaca que se dedica a levantar as saias das mulleres, unha chuvia de formigas vivas, en ocasións mesturadas con vinagre e fariña. 6
  7. 7. Xinzo de LimiaE o ciclo de carnaval máis longo de toda España, xa que comeza o Domingo Fareleiro (tres antes do Domingo de Entroido) e remata co Domingo de Piñata. O Martes de Entroido as “pantallas” percorren a vila golpeando dúas vexigas de animais, secas e inchadas como globos, impoñendo a súa lei.Prazas, bares e tascas da localidade ouerensá convértense duranteestes días nunha continua troula, protagonizada pola xuventude, entre música de charangas e verbenas. 7
  8. 8. Folión do Entroido de ManzanedaO son atronador do folión, con bombos, tambores, chocase utensilios de labranza metálicos enche a localidade ourensáde Manzaneda durante este peculiar pasarrúas de carnaval, quenesta localidade é acompañado polo seu personaxe tradicional, a“mázcara”, cos seus característicos puchos engarzados con fitas de cores e os seus saltos e danzas de orixe arcaica. O gran folión ten lugar o Martes de Entroido, que é festa local, cando se xuntan na vila os folións de todas as parroquias formando un impresionante estrondo. 8
  9. 9. Gastronomía no Entroido Comida popular no Entroido en Galicia é a base de porco: chourizos, cachucha, rabo..., é a comida típica destas datas. A androlla é un embutido típico da comarca de Viana, que se fai en tripa gorda, afumada como un chourizo, e reenchida decostela de porco tallada e adobada con carne, todo sazonado consal, pemento doce e picante e un pouco de allo. Necesita afumarse durante dez días e secarse durante uns dous meses. O Domingo de Entroido, este produto elaborado con carne de porco é o produto estrela da xornada en Viana do Bolo e son moitas as persoas que acoden a degustala, acompañada de cachelos e degrelos, en medio do ambiente festivo propio do Entroido, un dos máis orixinais da provincia de Ourense. 9
  10. 10. A filloa é un produto gastronómico típico da sobremesa en Galicia coñecido tamén nalgunhas zonas como freixó ou marrucho. É prato propio do Entroido ou ben da época damatanza do porco. As filloas fanse con ovos, leite ou auga e fariña milla ou de trigo, en diversas proporcións, e outros posibles ingredientes, segundo costumes locais. Estes ingredientes mestúranse para dar lugar a un solto que se frite nunha tixola especial (filloeira) ou sobre unha plancha, lousa ou pedra. No xeito tradicional de elaboración o amoado cocíñase nunha prancha de ferro chamada filloeira ou sobre unha pedra rectangular, aínda que hoxe xeralmente faise nunha tixola. Nas zonas do nordeste adoitábase botar o amoado nunha lousa ou pedra quentada previamente ao lume. A pedra de facer filloas chámase parrumeira en galego. 10
  11. 11. PRINCIPAIS FESTAS GASTRONÓMICAS DO ENTROIDO Data Produto Localidade Provincia Domin. anterior Cocido Galego Lalín Pontevedra Entroido Domin. anterior Butelo A Fonsagrada Lugo EntroidoDomingo Entroido Androlla Navia de Suarna LugoDomingo Entroido Cabrito Vilariño de Ourense ConsoDomingo Entroido Androlla ou Viana do Bolo Ourense BoteloDomingo Entroido Grelo As Pontes A CoruñaFebreiro (variable) Queixo galego Antas de Ulla Lugo de tetilla1.º domingo marzo Queixo galego Arzúa A Coruña de tetilla Domingo Piñata Filloa Lestedo- A Coruña Boqueixón 11
  12. 12. bibliográ Exposición bibliográfica “Máscaras, comparsas.... Entroido!”Bioy Casares, Adolfo Máscaras venecianas ; La Sierva ajena / Adolfo Bioy Casares. --Madrid : Alianza, D.L. 1994 I. TITULO II. TITULO: La Sierva ajena III. SERIE 3A/1873Blanco Conde, Xesús Laza : o entroido enxebre / Xesús Blanco Conde. -- Ourense : DeputaciónProvincial, D.L. 2000 1. Carnavales - Laza (Ourense) I. Ourense (Provincia). DiputaciónProvincial, ed. II. TITULO GAL/8834CARNAVAL 92. -- La Coruña : Ayuntamiento, D.L. 1992 1. Carnavales - A Coruña - Programas I. TITULO FOL/12/12 FOL/12/12CARNAVALES : colección de carteles del Círculo de Bellas Artes. -- 2ªed. -- Madrid : Círculo de Bellas Artes, 1993 1. Círculo de Bellas Artes (Madrid) - Colecciones de arte 2. Carnavales -Madrid - Carteles I. Círculo de Bellas Artes (Madrid), ed. II. TITULO 4I/314Caro Baroja, Julio El Carnaval : análisis histórico-cultural / Julio Caro Baroja. -- Madrid: Taurus, 1965 1. Carnavales - España I. TITULO 3I/671Cocho, Federico O Carnaval en Galicia / Federico Cocho. -- Vigo : Xerais de Galicia, D.L.1990 12
  13. 13. 1. Carnavales - Galicia I. TITULO II. SERIE GAL/2895Cocho, Federico O Entroido galego / Federico Cocho. -- Vigo : Promocións CulturaisGalegas, D.L. 2001 1. Carnavales - Galicia I. TITULO II. SERIE GAL/9858Coifman, David Imágenes carnavalescas : a propósito del Mômoprecóce de HeitorVilla-Lobos / David Coifman. -- [S.l.] : Fundación Cluster, 2003 1. Villa-Lobos, Heitor. Mômoprecóce 2. Carnavales - Historia I. TITULO 3I/1305Díaz, Mª del Mar Galicia : el sabor de una fiesta / [autores, Mª del Mar Díaz, Jesús Blanco,Tania Saldaña]. -- [A Coruña] : Octo, D.L. 2003 1. Gastronomía - Galicia 2. Fiestas - Galicia I. Blanco, Jesús II.Saldaña, Tania III. TITULO GAL/10746El CARNAVAL en Europa / edición, selección, prólogo y notas de José LuisSánchez. -- Madrid : Miraguano, D.L. 2007 1. Carnavales - Europa - Artículos periodísticos I. Sánchez, José Luis, ed. lit. II.TITULO III. SERIE 3M/24705FORMAS carnavalescas en el arte y la literatura / Javier Huerta Calvo...[et al.] ; edición al cuidado de Javier Huerta Calvo. -- Barcelona : Ediciones del Serbal,1989 Seminario de la Universidad Internacional Menéndez Pelayo, SantaCruz de Tenerife, marzo, 1987 1. Carnavales en la literatura - Congresos y asambleas 2. Carnavales enel arte - Congresos y asambleas I. Huerta Calvo, Javier, ed. lit. II. TITULO 3L/1841 13
  14. 14. Fortes, Alberto Memorias de Ravachol / Alberto Fortes. -- Bueu (Pontevedra) : Paradela 10,D.L. 2006 1. Ravachol (Persoanje de ficción) 2. Carnavales - Pontevedra I. TITULO GAL/12849Fraguas Fraguas, Antonio Carnaval e outras festas / Antonio Fraguas Fraguas. -- Ed. non venal. --Santiago de Compostela : El Correo Gallego, D.L. 1992 1. Fiestas - Galicia I. TITULO GAL/3625Fraguas Fraguas, Antonio Do entroido / Antonio Fraguas Fraguas. -- [Santiago de Compostela] : Museodo Pobo Galego, 1994 1. Carnavales - Galicia I. TITULO GAL/7347García, Mariano Festas gastronómicas de Galicia : festas, receitas, calendario e puntos deinterese turístico / Mariano García ; Fina Casalderrey. -- Vigo : Xerais de Galicia, 1994 1. Fiestas gastronómicas - Galicia 2. Cocina gallega - Recetas I. Casalderrey,Fina II. TITULO III. SERIE GAL/4821García, Mariano Repostería en Galicia : sobremesas e outras lambetadas de onte ahoxe / Mariano García, Fina Casalderrey. -- Vigo : Xerais de Galicia, D.L. 1997 1. Repostería - Galicia - Recetas I. Casalderrey, Fina II. TITULO GAL/7320Gato Soengas, Antonio O Entroido de Casa de Naia / Antonio Gato Soengas. -- Lugo :Diputación Provincial, Servicio de Publicaciones, D.L. 1992 1. Carnavales - Casa de Naia (Lugo) I. TITULO GAL/4277 GAL/3867 14
  15. 15. González Reboredo, Xosé M. Entroido en Galicia / José Manuel González Reboredo, José Mariño Ferro. -- La Coruña : Diputación Provincial, 1987 1. Carnavales - Galicia I. Mariño Ferro, Xosé Ramón II. A Coruña(Provincia). Deputación Provincial, ed. III. TITULO 394.25(461.1) GAL/2233 GAL/2234González Reboredo, Xosé M. Guía de festas populares de Galicia / Xosé M. González Reboredo ;fotografías, Vítor Vaqueiro. -- Vigo : Galaxia, D.L. 1997 1. Fiestas - Galicia - Guías I. TITULO GAL/6849Heers, Jacques Carnavales y fiestas de locos / Jacques Heers ; traducción de Xavier Riu iCamps. -- Barcelona : Península, D.L. 1988 1. Carnavales I. TITULO II. SERIE 3I/1110La MASCARA / por Geneviève Allard y Pierre Lefort. -- México : Fondo deCultura Económica, 1988 1. Máscaras I. Lefort, Pierre II. TITULO 3T/93Lista, Omayra Galicia : la historia de una fiesta / Omayra Lista, Raquel G. Amarelle,Tania Saldaña. -- A Coruña : Octo, D.L. 2003 1. Fiestas - Galicia 2. Galicia - Historia I. Amarelle, Raquel G. II. Saldaña,Tania III. TITULO GAL/11405Mariño Ferro, Xosé Ramón O Entroido ou os praceres da carne / Xosé Ramón Mariño Ferro. -- Sada(A Coruña) : Ediciós do Castro, 2000 15
  16. 16. 1. Carnavales - Galicia I. TITULO GAL/8932Núñez Lendoiro, José Raimundo El Antroido en las Mariñas dos Condes / José Raimundo NúñezLendoiro. -- Betanzos (A Coruña) : Ayuntamiento ; A Coruña : Diputación Provincial,D.L. 1985 1. Carnavales - Mariñas dos Condes (A Coruña) I. A Coruña (Provincia).Deputación Provincial, ed. II. TITULO GAL/2969 GAL/2232Puga, Carlos O Entroido ancestral = Carnival in the past = El carnavalancestral / Carlos Puga, Nacho Gómez, Xerardo Dasairas. -- Vigo : Edicións doCumio, D.L. 2002 1. Carnavales - Galicia I. Gómez, Nacho II. Dasairas Valsa, Xerardo III.TITULO GAL/10368TEMPOS de festa en Galicia. -- [A Coruña] : Fundación Caixagalicia, D.L.2006-2008 1. Fiestas populares - Galicia I. TITULO GAL/13759/1 GAL/13759/2VERIN e Viana / [editor e director, Bieito Ledo Cabido ; redacción Equipo IrIndo...]. -- Vigo : Ir Indo, D.l. 2005 1. Verín (Comarca, Ourense) - Descripción 2. Viana (Ourense) - Descripción I.Ledo Cabido, Bieito, ed. lit. II. SERIE GAL/13927 GAL/13054Vila Pernas, Miguel A Cociña do entroido e San Xoán / Miguel Vila. -- Vigo : Xerais deGalicia, 2006 16
  17. 17. 1. Cocina gallega - Recetas 2. Gastronomía - Galicia 3. Fiestas gastronómicas - GaliciaI. TITULO II. SERIE GAL/13109XINZO de Limia : imaxes para a lembranza / [coordinación da obra,recompilación, identificación e datación de fotos, Concepción Rúa González]. --Ourense : Deputación Provincial de Ourense ; Xinzo do Limia (Ourense) : ConcelloXinzo de Limia, [2009] 1. Xinzo de Limia (Ourense) - Historia - Fotografías I. Rúa González,Concepción, ed. lit. II. Ourense (Provincia). Diputación Provincial, ed. III. SERIE GAL/14506Infantil e XuvenilAbracadabra. Enero-marzo 2013, nº 17. A Coruña: Biblioteca Infantil eXuvenil, Deputación da Coruña, 2008-.Durán, Teresa Manual del carnaval / Teresa Durán ; [ilustraciones], Irene Bordoy. --Madrid : Anaya, 199 1. Carnavales - Guías 2. Disfraces 3. Caracterización teatral I. Bordoy, Irene, il.II. TITULO 39 DUR man / vEigl, Maria Originales y creativos disfraces y maquillajes fáciles de hacer / MariaEigl. -- Madrid : El Drac, [2004] 13 modelos de disfraces y maquillajes 1. Trabajos manuales 2. Disfraces I. TITULO II. SERIE 379 CRE / vFittkau, Ernestine Sorprendestes máscaras, coronas, sombreros y viseras de papel /Ernestine Fittkau. -- Madrid : El Drac, [2004] 17
  18. 18. 1. Trabajos manuales 2. Papel - Trabajos manuales I. TITULO II. SERIE 379 CRE / v Hertfelder, Birgit Maquillajes para niños: divertidos, salvajes, terroríficos / BirgitHertfelder. -- Madrid : El Drac, [2006] 1. Trabajos manuales 2. Maquillaje I. TITULO II. SERIE 379 CRE / vStegmann, André Maquillajes rápidos para transformar a los niños en un pis pas /André Stegmann. -- Madrid : El Drac, [2003] 30 p. : il. ; 21 cm. -- (Crea con patrones. Serie maquillaje) 14 divertidos y fáciles modelos de maquillaje 1. Trabajos manuales 2. Maquillaje I. TITULO II. SERIE 379 CRE / vTALLER de fantasía. -- Barcelona: Hymsa, D.L. 1995 Contiene: t. 1. Disfraces para fiestas / Gill Dickinson. t. 2. Maquillaje para niños/ Lynsy Pinsent 1. Trabajos manuales 2. Disfraces 3. Maquillaje I. Dickinson, Gill II. Pinsent,Lynsy III. TITULO IV. TITULO: Disfraces para fiestas V. TITULO: Maquillaje paraniños 379 TAL dis / v 379 TAL maq / vWick, Walter Descubro el carnaval mágico: un libro de adivinanzas visuales /fotografías de Walter Wick ; adivinanzas de Jean Marzollo. -- Madrid : Altea, [2002] 1. Libros - Juego I. Marzollo, Jean II. TITULO III. SERIE 79 WIC des / vWilberg, Bettina Maquillajes para fiestas / Bettina Wilberg. -- Madrid : El Drac, [2005] 1. Trabajos manuales 2. Maquillaje I. TITULO II. SERIE 379 CRE / v 18
  19. 19. Wilberg, Bettina Nuevos maquillajes para los más jóvenes / Bettina Wilberg. -- Madrid : ElDrac, [2005] 1. Trabajos manuales 2. Maquillaje I. TITULO II. SERIE 379 CRE / v 19

×