Plankje doorslaanBerendineke Steenbergen, mei 2012Tekst blijft eigendom van auteur, niet toegestaan om (delen ervan) over ...
(dóór het plankje en niet erop). Wanneer deze drie aspecten goed uitgevoerd worden, is de kans opeen blessure zo klein en ...
een stevige en goede vuist, gebruikt hij het goede raakvlak en slaat hij door en niet op het kussen.Daarnaast coacht de tr...
mogelijk is. Hij draagt echter ook de zorg voor een plezierige en feestelijke sfeer als het iedereengelukt is het plankje ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Plankje Doorslaan

1,733

Published on

Beschrijving werkvorm \'Plankje doorslaan\' in weerbaarheidslessen

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,733
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Plankje Doorslaan

  1. 1. Plankje doorslaanBerendineke Steenbergen, mei 2012Tekst blijft eigendom van auteur, niet toegestaan om (delen ervan) over te nemen.Het doorslaan van een plankje is één van de basiswerkvormen binnen de psychofysieke weerbaarheid.Ook in andere trainingen zoals bijvoorbeeld assertiviteitstrainingen, wordt wel een plankjedoorgeslagen. In deze tekst wordt de opbouw gegeven in een psychofysieke weerbaarheidstraining.De werkvorm is voor iedere doelgroep, met uitzondering van kinderen onder de 9 jaar, geschikt. Inprincipe wordt er altijd vurenhout van 2 cm dik en 20 cm breed gebruikt. Afhankelijk van de doelgroepzijn de planken in plankjes van 10 (kinderen), 15 of 20 cm gezaagd. (Vanzelfsprekend zo dat er metde nerf mee geslagen kan worden!). Hoe breder het plankje in vergelijking met de lengte, des tegemakkelijker het doorslaan is (de ‘kinderplankjes’ breken dus eenvoudiger dan de‘volwassenenplankjes’).Het doel van deze werkvorm is om het zelfvertrouwen van de cursisten te vergroten (je kunt meerdan je in eerste instantie dacht), om hen iets tastbaars van de cursus mee te geven (zodat deeffecten van de cursus langer beklijven) en om nog een keer de techniek (er dóór heen slaan) teoefenen. Bij deze oefening is het belangrijk dat de trainer iedere cursist die het plankje probeert doorte slaan ook daadwerkelijk met een gebroken plankje naar huis laat gaan. Immers: als het mislukt, iseen groot gedeelte van het effect van de training teniet gedaan. Overigens is het geen enkelprobleem als een cursist het plankje niet wil doorslaan en het dus ook niet probeert. Het kan eenvoorbeeld zijn van eigenwaarde en kracht als iemand een werkvorm weigert te doen.Tijdstip binnen de cursusIn sommige cursussen wordt het plankje al in de eerste les doorgeslagen om duidelijk te maken dat jedat al kunt, dus niet hebt geleerd van de docent en dat je het dus ook niet kunt verleren. Dit heeft alsrisico dat de trainer de cursisten nog niet zo goed kent en ze dus minder goed kan ondersteunen.Daarom kiezen de meeste trainers ervoor om het plankje pas later te behandelen. Over het algemeenwordt er niet voor gekozen te wachten met deze werkvorm tot de allerlaatste les omdat er dan geenherkansing meer mogelijk is voor cursisten die juist die les ziek waren of niet met de eerstemogelijkheid mee wilden doen.Nadeel van het plannen van een werkvorm met een dermate grote impact in de één-na-laatste les isdat de hele cursus vaak opgebouwd wordt naar het plankje en dat de laatste les dan wat saai kanworden omdat de spanning ervan is. De trainer moet er dus dan extra aandacht aan de voorbereidingvan de laatste les besteden om te voorkomen dat de cursus ‘inzakt’.De lesIn de werkvormen die vooraf gaan aan het feitelijk doorslaan van het plankje wordt ervoor gezorgddat de kans dat iedereen een succeservaring heeft zo groot mogelijk wordt.Er wordt dus aan twee aspecten aandacht besteed: fysieke veiligheid sfeerVoor wat betreft de fysieke veiligheid wordt er door de trainer een laatste check gedaan op het makenvan een goede vuist (duim gevouwen over de middelste kootjes en als geheel zo samengebald dat depinkkant een witte plek vertoont), een goed raakvlak (pinkkant van de vuist) en een goede techniek
  2. 2. (dóór het plankje en niet erop). Wanneer deze drie aspecten goed uitgevoerd worden, is de kans opeen blessure zo klein en de kans op het breken van het plankje zo groot mogelijk. In de werkvormenvoorafgaand aan het doorslaan van het plankje worden deze drie aspecten eerst apart geoefend entonen de cursisten zich vaardig op deze drie deelaspecten.Naast de waarborging van de fysieke veiligheid, is het belangrijk te werken aan een goede sfeer diebijdraagt aan de vergroting van de kans op succes (namelijk dat iedere cursist het plankje doorslaat).Het plankje kan doorgeslagen worden door vechtlust of door concentratie. Dat laatste is watmoeilijker, maar heeft een groter effect. De taak van de trainer is dus een goed evenwicht te vindentussen enerzijds de zekerheid dat iedereen het plankje doorslaat en er anderzijds een zo grootmogelijke uitdaging van te maken. Immers: hoe groter de drempel is die overwonnen wordt, des tegroter het effect.De voorbereiding op het doorslaan van het plankje zou er als volgt uit kunnen zien: Opwarming op muziek. Kies daarvoor vrolijke, maar ook passende muziek waarvan zeker is dat de deelnemers de muziek leuk vinden, bij voorkeur muziek die al eerder in de cursus gebruikt is (herkenning zorgt voor een grotere emotionele veiligheid en als het goed is ook voor plezier). Dus wat stevigere muziek als het accent op vechtlust ligt of juist Tai Chi muziek als het accent op concentratie ligt. Oefen in de opwarming nog een keer het correct maken van een vuist door bijvoorbeeld de handen open en dicht te doen. Tweetallen herhalen van de hamervuist. Eerst zonder en daarna met stootkussen. Aangenomen dat de vuist nu door iedere deelnemer correct gemaakt wordt, nu bijzondere aandacht voor het raakvlak. De trainer stimuleert de concentratie of juist vechtlust door de technieken op zijn tel te laten uitvoeren en met zijn stem de cursisten te sturen in hun uitvoering. Eventueel kan er vervolgens doorgegaan worden met een kussencircuit waarin wat meer lichaamswapens herhaald worden. Corrigeer op vechtlust en/of ademhaling of schreeuw en kies voor lichaamswapens die eenvoudig zijn en de deelnemers hun eigen kracht laten ervaren, bijvoorbeeld de trap door de knie. Herhaal tot slot de hamervuist door iedere deelnemer deze techniek te laten uitvoeren op een stootkussen dat wordt vastgehouden door de trainer. De trainer houdt het stootkussen plat op de handen, recht voor zich op heup- of borst hoogte (afhankelijk van de lengte van de trainer en cursist). Het is de bedoeling dat het stootkussen uit de handen geslagen wordt. De trainer corrigeert op de techniek (dóór het kussen slaan), maar ook op ademhaling of schreeuw.Wanneer iedere deelnemer met een goed gevormde, stevige vuist en een goed raakvlak hetstootkussen uit de handen van de trainer slaat is het tijd om het plankje door te slaan.Plankje doorslaanAfhankelijk van de doelgroep wordt ervoor gekozen de deelnemers het plankje één voor één door telaten slaan of alle groepsleden tegelijkertijd. Wanneer er voor gekozen wordt iedereen het plankje éénvoor één door te laten slaan kan de trainer iedere deelnemer afzonderlijk het beste coachen. Nadeel isdat de werkvorm dan soms lang kan duren en dat de andere deelnemers zich kunnen gaan vervelen.Als alle groepsleden het plankje tegelijkertijd doorslaan, kunnen de twijfelaars meegenomen wordenin de energie in de groep en daardoor gemakkelijker succes hebben. Anderzijds is het moeilijker omde coaching te individualiseren waardoor niet iedere cursist de meest optimale succeservaring heeft.Wanneer de plankjes individueel wordt doorgeslagen, zit de cursist met de rug naar de rest van degroep en de trainer daar tegenover (dus met het gezicht naar de groep). Om en om slaan cursist entrainer op een stootkussen waarbij de trainer nog een laatste check kan doen: slaat de cursist met
  3. 3. een stevige en goede vuist, gebruikt hij het goede raakvlak en slaat hij door en niet op het kussen.Daarnaast coacht de trainer de cursist op een goede ademhaling (of stem), mocht dat moeizaam gaankunnen de andere cursisten uitgenodigd worden om mee te schreeuwen (op tel van de trainer). Zodrade trainer en de cursist zelf vinden dat de cursist er klaar voor is, slaat hij het plankje door. Gevolgddoor een groot applaus van de rest van de groep.Het is belangrijk dat cursisten die echt niet willen, ook niet overgehaald worden. Sommigen zijn in hunweigering wat arrogant: ‘Ik heb dat niet nodig’, ‘Ik zie het nut daarvan niet in’, anderen doen dat watbescheidener. Vaak zie je dat die laatste groep het plankje later alsnog doorslaat.De trainer kan de deelnemers vragen om van te voren een wens op het plankje te laten schrijven, ietswaarvan ze echt hopen dat het gaat lukken of iets waar ze bang voor zijn. Wanneer het plankjedoorgeslagen is, wordt de werkvorm op die manier direct gekoppeld aan het ‘echte’ leven buiten decursus. Het is ook mogelijk om de cursisten achteraf iets op elkaars gebroken plankje te latenschrijven.Mocht het bij een aantal cursisten heel gemakkelijk gaan, kan de trainer die cursisten uitnodigen tweeof drie plankjes bovenop elkaar liggend door te slaan. Hierdoor wordt de spanning weer watopgebouwd en kan het doel (vergroting eigenwaarde) beter bereikt worden.Om de doelen optimaal te bereiken, is een goede afsluiting noodzakelijk. Maak bijvoorbeeld eenkoppeling tussen de moed die nodig is om het plankje door te slaan en de moed die nodig is om inwerkelijke leven knopen door te hakken. Een andere voor de hand liggende koppeling is in deevaluatie te vragen aan de cursisten wie er aan het begin van de cursus gedacht had een plankje doorte kunnen slaan (niemand!), en dan vervolgens de conclusie te trekken dat je dus meer kunt dan jedenkt!De cursisten zullen in eerste instantie niet veel concentratie meer hebben voor de rest van de les. Veeltrainers plannen een korte pauze in alvorens ze verder gaan met de rest van de les. Geef in iedergeval ruimte door te ontladen. In veel groepen kan dat bijvoorbeeld door even te dansen op (feest-)muziek. De rest van de les kan besteed worden aan werkvormen waarmee gewerkt wordt met trotsen eigenwaarde of eventueel met rollenspelen.Niet doorslaanEen cursist die probeert het plankje door te slaan, moet ook slagen. Wanneer het niet lukt, is hetmogelijk dat de cursist het op vechtlust met de voet doortrapt. Dat lukt het beste als de trainer en decursist elkaar stevig om de polsen vasthouden en eerst om en om op een stootkussen trappen(hielstamp). De trainer coacht de cursist met de stem (schreeuw, vechtlust) en controleert of de trapvoldoende door het kussen gaat (en niet op het kussen). Het plankje staat op twee andere plankjesnaast het kussen klaar om doorgetrapt te worden. Zodra de cursist hard genoeg trapt, ‘stuurt’ detrainer de cursist naar het plankje en zegt hem net zo te trappen als zojuist. In alle gevallen gaat hetplankje dan alsnog door. Andere manieren zijn om het plankje van te voren op de verwarming teleggen (dan droogt het hout uit en is dus eenvoudiger door te slaan) of dat de trainer het plankje zelfbreekt op de knie van de betreffende cursist.EmotiesDe emoties die bij het doorslaan gepaard gaan zijn bijna niet te onderschatten. De angst van tevoren, het verdriet als het niet lukt en soms ook de huilbui als het juist wel gelukt is. De trainer geeftenige ruimte aan deze emoties door ze te erkennen en de werkvorm ruim te plannen zodat uitloop
  4. 4. mogelijk is. Hij draagt echter ook de zorg voor een plezierige en feestelijke sfeer als het iedereengelukt is het plankje door te slaan.

×