Your SlideShare is downloading. ×
0
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Congres Sociaal Wonen 2030 dhr. W. Boonstra

714

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
714
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • De huidige economische en politieke discussie ontneemt het zicht op de structurele problemen op de woningmarkt. De politieke invalshoek is bezuinigen, niet het beter laten werken van de markt. De economische tegenwind (oplopende werkloosheid, dalende koopkracht) voedt onzekerheid waardoor transacties moeizaam tot stand komen. Onderliggende probleem: Er worden te weinig koopwoningen gebouwd De doorstroming tussen segmenten op de woningmarkt is door nagenoeg ontbreken particuliere huursector slecht. Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • In 2012 is de gemiddelde huizenprijs met 7% gedaald op jaarbasis. Sinds het begin van de financiële crisis zijn de woningprijzen in nominale termen met 18,1% gedaald en terug op het niveau van medio 2003 . De prijzen zijn in het goedkopere segment –appartementen en tussenwoningen– met respectievelijk 15,9 en 14,0% gedaald. Vrijstaande woningen daalden in dezelfde periode met 19,1% in waarde. Een groot deel van de daling kan niet zozeer aan ‘ fundamenten ’ worden toegeschreven, maar aan beleidsonzekerheid. De betaalbaarheid van koopwoningen voor starters is goed. Onzekerheid zorgt ervoor dat starters niet starten. Op k orte termijn overheerst de onzekerheid bij kopers omtrent het woningmarktbeleid, eigen financiële situatie en economische vooruitzichten. Tegelijkertijd hebben verkopers ondanks groot aanbod weinig reden om de prijs te verlagen. Sinds het begin van de crisis zijn de vraagprijzen met 6,8% gedaald, aanzienlijk minder dan de transactieprijzen. Relatief weinig betalingsachterstanden in internationaal perspectief. Uit gegevens over gesecuritiseerde hypotheken (40% van de uitstaande hypotheekschuld in Nederland) blijkt dat in september 2012 0,8% een betalingsachterstand had. In 2012 vonden 2.488 gedwongen verkopen plaats, tegenover 2.811 in 2011. In verhouding tot het aantal koopwoningen in Nederland gaat het om 0,06% op jaarbasis Recht op hy potheekrenteaftrek over de restschuld. Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • Ruim 220.000 woningen te koop aangeboden. Percentage woningen dat langer dan een jaar te koop staat is gestegen van 39% een jaar geleden naar 48% nu. Een won Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • De verwachting is dat de productie van nieuwe woningen de komende jaren blijft schommelen tussen 35.000 tot 45.000 nieuwe woningen, terwijl jaarlijks een bouwproductie van ongeveer 80.000 tot 100.000 woningen noodzakelijk is om in de woningbehoefte te voorzien. ABF Research berekende op basis van de trends in de bouwproductie en de demografische ontwikkelingen dat het woningtekort zal verdubbelen van 150.000 nu naar 300.000 woningen (4%) in 2020. Regionale verschillen zijn natuurlijk groot. Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • Nieuwbouwproductie De verwachting is dat de productie van nieuwe woningen de komende jaren nog verder zal afnemen; de prognoses lopen momenteel uiteen van 35.000 tot 45.000 nieuwe woningen, terwijl jaarlijks een bouwproductie van ongeveer 80.000 tot 100.000 woningen noodzakelijk is om in de woningbehoefte te voorzien. ABF Research berekende op basis van de trends in de bouwproductie en de demografische ontwikkelingen dat het woningtekort zal verdubbelen van 150.000 nu naar 300.000 woningen (4%) in 2020. Regionale verschillen zijn natuurlijk groot. Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • De structurele werking van de woningmarkt moet ook worden verbeterd Huursector en koopsector zijn geen communicerende vaten Grote sociale huursector, maar nauwelijks een prikkel om te verhuizen Nauwelijks private huursector Hoge bruto hypotheekschuld en n auwelijks prikkels om af te lossen (risico ’ s bij de overheid en huishoudens) Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • Kennis & Economisch Onderzoek 18-04-13 Rabobank
  • 18-04-13 Kennis & Economisch Onderzoek
  • Transcript

    • 1. In 2030: een visie op de toekomstEconomie en woningmarkt in de toekomstWim Boonstra Kennis en Economisch Onderzoek
    • 2. NederlandEen somber land Kennis en Economisch Onderzoek
    • 3. Waarom zijn wij zo somber?• We zijn hartstikke rijk• We hebben een goed pensioenstelsel• We hebben een goed gefinancierde woningmarkt3 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 4. NederlandsPer saldo zijn we rijk… Kennis en Economisch Onderzoek
    • 5. NederlandVermogend, maar illiquide Kennis & Economisch Onderzoek
    • 6. De woningmarktSignalen voor het niet goed functioneren• In de tijden van economische groei (2de helft jaren negentig) nam de vraag naar woningen sterk toe, maar het aanbod reageerde nauwelijks; de bouwproductie daalde zelfs.• Na 2001 stabiliseerde de vraag op hoog niveau zonder dat dit doorwerkte in de prijzen.• In perioden van hoogconjunctuur wordt niet meer, maar duur gebouwd, in perioden van laagconjunctuur wordt te weinig gebouwd.• Gevolg: Er is een woningtekort.6 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 7. NederlandWoningtekort? Waarom dalen prijzen dan? Index Index 105 105 100 100 95 95 90 90 85 85 3e kwartaal 2008 = 100 80 80 2008 2009 2010 2011 2012 Totaal Tussenwoning Hoekwoning 2-onder-1 kap Vrijstaand Appartementen 7 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 8. Nederlandse hypotheekmarktBetalingsachterstanden zijn laag Kennis en Economisch Onderzoek
    • 9. Nederlandse economie en woningmarktGedwongen verkopen nog steedsbeperkt9 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 10. Nederlandse economie en woningmarktGedwongen verkopen nog steedsbeperkt Kennis en Economisch Onderzoek
    • 11. Nederlandse economie en woningmarktAanbod stabiliseert op hoog niveau x 1000 x 1000 250 250 200 200 150 150 100 100 50 50 0 0 Aantal te koop staande woningen11 Kennis & Economisch Onderzoek
    • 12. Nederlandse economie en woningmarktNieuwbouwproductie stagneert x 1000 x 1000 90 90 80 80 70 70 60 60 50 50 40 40 30 30 20 20 10 12 maands totalen 10 0 0 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 Huurwoningen Koopwoningen12 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 13. Nederlandse economie en woningmarktVraag naar woonruimte blijft toenemen aantal (in miljoenen) aantal (in miljoenen) 8,5 4,0 8,0 3,5 7,5 3,0 7,0 2,5 6,5 2,0 6,0 1,5 0 9 1 4 9 1 8 9 1 0 2 6 0 2 1 0 2 4 1 0 2 8 1 0 2 0 2 6 0 2 3 0 2 4 3 0 2 8 3 0 2 4 0 2 6 4 0 2 5 0 2 totaal particuliere huishoudens (l-as) eenpersoonshuishoudens (r-as)13 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 14. Nederland:Een (te?) kleine private huursector14 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 15. Nederlandse woningmarktOorzaken van prijsdalingen• Economische stagnatie sinds de crisis• Beleidsonzekerheid m.n. ten aanzien van de HRA• Pensioencrisis• Afknijpen starters15 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 16. Nederlandse woningmarktHet beleid was niet erg handig……..• Veel te lang gewacht met hervorming onhoudbare HRA• Weinig doortastende aanpak HRA  beleidsonzekerheid blijft• Gespleten fiscaal regime slecht voor doorstroming• Starters te hard afgeknepen  bestrijding niet-bestaand probleem• Te grote nadruk op aflossen  vermogenspositie wordt nog meer illiquide• Procyclisch pensioenstelsel a.g.v. onhandige rekenregels• Aanpak eurocrisis16 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 17. NederlandWat is nodig?• Boven alles: beleidsrust• Vergroting opties starters door ontwikkeling private huursector – Overhevelen deel aanbod koopwoningen naar huursector? – Krachtige aanpak sociale huursector om doorstroming te bevorderen?• Geef banken meer ruimte om starters te bedienen• Haal procyclisch karakter uit het pensioenstelsel  terug naar vaste (maar wel lagere……) rekenrente17 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 18. Nederlandse economie en woningmarktConclusie• Economische vooruitzichten sober, maar we zijn een rijk land• Fundamenten woningmarkt zijn nog altijd gezond• Woningmarkt wordt gedreven door volatiel sentiment• Uitdagingen: – Er moet meer en beter worden gebouwd – (Private) huursector moet verder worden ontwikkeld – Te grote prijsschommelingen moeten worden voorkomen.• Boven alles is beleidsrust nu belangrijk, maar: – Geef banken meer ruimte om hun klanten te bedienen – Haal procyclisch aspect uit het pensioenstelsel – Mochten er toch nog wijzigingen komen: haal tweedeling weg!18 Kennis en Economisch Onderzoek
    • 19. Meer informatie? www.rabobank.com/economie19 Kennis en Economisch Onderzoek

    ×