Your SlideShare is downloading. ×
Leeropbrengsten meten 2
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Leeropbrengsten meten 2

174
views

Published on

Deel 2 van 2- delig artikel over opbrengst gericht werken binnen het onderwijs

Deel 2 van 2- delig artikel over opbrengst gericht werken binnen het onderwijs

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
174
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 16 Redax Magazine Leeropbrengsten meten! Deel 2 Hoe kunnen we leeropbrengsten krachtig evalueren? Astrid Ottenheym
  • 2. juni 2012 17 In deel 1 van ‘Leeropbrengsten meten! (Redax Magazine januari Leerlingen weten dat… (welke kennis is voor de 2012) is het evalueren tegen het licht gehouden. Niet alleen het leerlingen essentieel om te weten?). toetsen van het resultaat als zodanig is van belang (summatief Bijvoorbeeld: evalueren), ook het proces om tot het resultaat te komen is • 100% van de leerlingen van groep 2, eind periode 1, onderwerp van evaluatie. In dit artikel is betoogd en aangetoond weet dat elke letter zijn eigen klank heeft. dat we juist leren van het proces dat leidt tot het resultaat dat we • 80 % van de leerlingen van groep 6, eind periode 1, nastreven. We hebben de evaluatie van het proces formatief weet hoe je een breuk moet noteren en kan evalueren genoemd. In dit deel wordt verder ingezoomd op verwoorden wat de teller, deelstreep en de noemer aanpakken binnen het formatief evalueren, namelijk het portfolio inhoudt. leren en motivationeel leren. Door expliciet aandacht te besteden aan het portfolio leren wordt de motivatie van de leerling gevoed De leerlingen zijn in staat om... (welke vaardigheden moeten leerlingen beheersen, wat zouden en versterkt. de leerlingen moeten kunnen met deze kennis en vaardigheden?). Bijvoorbeeld: • 90% van de leerlingen van eind groep 2 kan 20 klankzuivere letters herkennen en verklanken. • 80% van de leerlingen aan het eind van groep 2 kan mkm-woorden spellend lezen. • 80% van de leerlingen groep 6, eind periode 1, kan in platte geometrische figuren eerlijke verdelingen maken en de juiste breuk erbij noteren. Ook het proces om tot het resultaat te komen is onderwerp van evaluatie. Evaluatie plannen Na het formuleren van leerdoelen gaan de meeste leerkrachten de leeractiviteiten plannen; de evaluatie vormt dan het sluitstuk. Dat zien we bijvoorbeeld in menig format voor een groepsplan terug. De evaluatie direct plannen na het formuleren van de doelen heeft echter twee grote voordelen: ten eerste wordt de planning van het wat en hoe van de Evalueren: eerst wat, daarna hoe evaluatie niet vertroebeld door de leeractiviteiten. Als basis voor het ‘wat’ staan de leerdoelen. Hiervoor is het belangrijk dat rekening gehouden worden met de evaluatie- er een goed onderscheid gemaakt wordt tussen leeractiviteiten en activiteiten. Door deze manier van werken zal de leeropbrengsten (Marzano 2011). Voorbeelden van doelen die eerder een koppeling tussen leerdoelen en leeropbrengsten leeractiviteit genoemd kunnen worden: ‘nemen deel aan klassikale - evaluatie - leerplan een steviger en coherent geheel leergesprekken’ of ’de leerlingen voltooien de oefeningen van blok 4 les 3 vormen. Ten tweede kan in de planning van de leeractiviteiten met goed gevolg’. Leerdoelen beschrijven de gewenste inzichten, kennis en vaardigheden. Over het algemeen is het goed om leerdoelen als volgt Zoals bekend bespreekt de leerkracht de leerdoelen te formuleren (Marzano 2011, Wiggens, Mc Tighe 2005): met de leerlingen; hierdoor weten leerlingen wat zij aan het eind van een periode moeten begrijpen, Leerlingen hebben inzicht in… of begrijpen dat… (wat is de context, kennen en kunnen. Door deze doelen te formuleren waar staat het mee in verband, wat is het grotere idee?). in ik-doelen vanuit het perspectief van de leerling Bijvoorbeeld: kan de leerling dit toekomstperspectief voor zichzelf • 100% van de leerlingen van groep 2 begrijpt dat je met letters woorden verder inkleuren. kunt maken en met woorden een zin en dat een verhaal bestaat uit meerdere zinnen. • 80% van de leerlingen van groep 6 begrijpt eind periode 1 hoe je het getal 1 in stukken kunt verdelen en dat we dat een breuk noemen.
  • 3. 18 Redax Magazine bewijzen dat je een vaardigheid onder de knie hebt. Dit werkt zo stimulerend voor gamers dat ze de moeilijkste uitdagingen aangaan. Het is een zeer positieve wijze van evalueren. Niet je fouten tellen maar dat wat je goed doet. Verder worden in games de inspanningen bevestigd. Daarmee wordt het directe verband tussen inspanning en de mate waarin de gamer zijn best doet en hoeveel hij leert zichtbaar. Marit van groep 4: ’Ik wil eind november 80 woorden per minuut kunnen lezen. Dit test ik 1x per week met een woordenkaart van groep 4 en noteer het aantal gelezen woorden in een staafgrafiek.’ Inspanningen van leerlingen bevestigen kan ook in het onderwijs en verhoogt de leeropbrengsten (Marzano 2011). Met behulp van bijvoorbeeld leerdoel-beoordelingsschalen kunnen leerlingen hun groei zichtbaar maken en zo successen vieren. Hiermee stimuleren we de intrinsieke motivatie (beloning ervaren door de eigen leeropbrengsten en het tot een goed einde brengen van een activiteit), wat stimulerender is dan extrinsieke motivatie (het van buiten af belonen). Anders evalueren Er zijn, naast de methode- afhankelijke en methode- onafhankelijke testen en toetsen, nog veel andere vormen van evaluatie waarmee leerlingen kunnen bewijzen dat ze een leerdoel Leerlingen gaan dan zelf na wat ze al kennen en kunnen: welke behaald hebben. Je kunt denken aan authentieke opdrachten, uitdagingen heb ik nog, wat zijn mijn leerdoelen? Dit vergroot zoals een gedicht schrijven met de te oefenen spelling - de betrokkenheid van de leerlingen (Dochy 2010; Marzano categorieën, een mindmap maken van de breuken en 2011). Door de leerlingen zelf doelen te laten verwoorden in de procenten, oppervlakte berekening voor het bestraten van een ik-vorm wordt achterhaald welke zaken zij op basis van eerdere plein, een zelf gekozen boek voorlezen, een presentatie, ervaringen interessant vinden om te kunnen en/of te kennen. onderzoeksverslag/-strip, nieuwsbrief. Wanneer de criteria en Het kan om algemene uitdagingen gaan, maar wellicht ook om leeropbrengsten duidelijk zijn, zijn er veel meer mogelijkheden. voor deze leerling meer specifieke uitdagingen, die te maken Het is dan zelfs mogelijk dat leerlingen hun eigen ideeën hebben met wat de leerling als lastig of juist boeiend ervaart. inbrengen waarmee ze willen bewijzen dat ze leerdoelen De aanpak vraagt eveneens, dat leerlingen voor hun eigen behaald hebben. Scholen die hiermee gestart zijn ontdekken leerdoelen een eigen manier van evaluatie bedenken en dat leerlingen actieve leerders worden met aandacht voor zowel formuleren. Op deze wijze wordt het eigenaar schap van de het proces als het product: niet alleen het product wordt leerling versterkt. besproken, ook het proces wordt meegenomen in de evaluatie. Joep van groep 5: Abdulkadir van groep 6: ’Ik kan verschillende geometrische vormen verdelen in gelijke ’Ik heb een verhaal in de o.v.t. geschreven en heb zowel de stukken. Elke vorm heb ik anders verdeeld en heb bij elke vorm regelmatige als de onregelmatige werkwoorden goed de breuk van 1 stuk erbij gezet. Ik bewijs dat ik weet hoe ik een geschreven. Onder mijn verhaal schrijf ik welke regels ik heb breuk noteer en hoe de onderdelen heten. Dit wil ik over gebruikt.’ 1 week hebben behaald. Daarna wil ik sommen leren maken met breuken.’ Doelen zijn uitdagingen en evaluatie is het bewijs Voor het krachtig evalueren is het goed om doelen te zien als uitdagingen en evaluatie te zien als het te leveren bewijs. Een krachtige analogie hierin is de evaluatiewijze bij games. Je kunt credits behalen en een nieuw level bereiken. Je dient wel te Krachtig en betekenisvol evalueren vraagt om het vooraf bepalen en vastleggen van de criteria waaraan een opdracht of een bewijs moet voldoen. Voor iedereen, zowel leerlingen als collega leerkrachten is het dan duidelijk wanneer en waarmee een leerdoel behaald is en hoe het wordt beoordeeld. Hierdoor zijn collega’s ook in staat om op eenzelfde wijze het proces en product van leerlingen te beoordelen.
  • 4. juni 2012 19 zie je dat leerlingen trots worden op hun werk en dat het leerproces Je kunt credits behalen en een nieuw level bereiken. bewuster doorlopen wordt. Een leerling vertelde: ‘kijk, met deze map laat ik mijn kwaliteiten zien en ik heb er heel veel!’ Een andere leerling had op zijn portfolio ‘Talentenmap’ geschreven. In hun portfolio voegen leerlingen stukjes toe hoe ze het aangepakt hebben en waarom, of tips en tops van klasgenoten. Er zijn verschillende typen portfolio’s; voortgangsportfolio, procesportfolio, bestwerkportfolio, leerdoelenportfolio of een combinatie. Voor welk portfolio een school kiest hangt af van wat je met het portfolio wilt bereiken, op welke wijze je je onderwijs inricht en in welke mate je eigenaarschap van de leerling wilt vormgeven. Evalueren is kijken op 3 manieren Het opzetten van krachtige evaluatie is een boeiende investering die zich Voor een krachtige evaluatie maak je gebruik van verschillende gegevensbronnen (triangulatie), namelijk observatie, gesprekken en het verzamelen van producten. (Dochy, e.a. 2005). Wil je als leer kracht graag weten of je een krachtige en uitdagende terugbetaalt in hogere leeropbrengsten en intrinsiek gemotiveerde leerlingen. Het is een andere manier van kijken naar je onderwijs. Leerkrachten die er mee werken merken al heel snel positieve resultaten die ook voor hen motiverend zijn. Het vergroot het eigenaarschap bij leerlingen en maakt ze tot actieve leerders. evaluatieplanning gemaakt hebt? Dan kunnen de volgende criteria daarbij behulpzaam zijn: Astrid Ottenheym is senior adviseur bij Edux Onderwijsadvies. • Kunnen de leerlingen hun inzichten laten zien in een authentieke opdracht? • Zijn er passende criteria geformuleerd waarmee de producten en opdrachten worden geëva lueerd? • Zijn er verschillende en gevarieerde opdrachten aangeboden waarmee de leerlingen hun inzichten kunnen tonen (differentiatie naar leerstijl en niveau)? • Kunnen de producten en opdrachten gebruikt worden voor evaluatie en feedback door leerling en leerkracht? • Stimuleren de opdrachten zelfcontrole en reflectie? Voor het krachtig evalueren zijn er vele toets-, beoordelings- en portfolio mogelijkheden. Een school kan daarmee de wijze van evalueren passend maken bij de visie van de school. Beate groep 5: ’Ik schrijf de woorden met een voorvoegsel en achtervoegsel goed en weet welke soorten er zijn. Ik bewijs dit door een mindmap uit mijn hoofd te maken; daarin schrijf ik de verschillende soorten, de regels, voorbeeldwoorden en zinnen.’ Referenties: Portfolio: dit ben ik, dit kan ik! • Dochy, F. Schelfhout, W. Janssens, S. (Red.) (2010). Anders Werk van leerlingen is voor zowel de leerling zelf, als • Marzano, R.J. (2011). De Kunst en wetenschap van het lesgeven. voor klasgenoten, ouders en leerkracht een prachtige Een evidence-based denkkader voor goed, opbrengstgericht bron voor gesprek en reflectie. Het leren, het behalen onderwijs; tien vragen (en antwoorden) om uw lessen sterker te van leerdoelen, bewijs van kennis en kunde kunnen daarmee in beeld worden gebracht. Het werk van Evalueren, assessment in de onderwijspraktijk. Leuven: Lannoo Campus. maken. Vlissingen: Bazalt. • Wiggens, G. Mc Tighe, J. (2005). Understanding by Design. een leerling wordt verzameld in een portfolio of, Expanded 2nd Edition. Virginia: Association for Supervision and nog sterker, de leerling verzamelt. Wanneer een Curriculum Development (ASCD). portfolio door de leerling zelf samengesteld wordt