Shqiperia drejt BE-se

12,433 views
11,701 views

Published on

Published in: News & Politics
0 Comments
8 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
12,433
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
286
Comments
0
Likes
8
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Shqiperia drejt BE-se

  1. 1. VEPRIMTARI PRAKTIKETEMA: SHQIPERIA NERRUGEN INTEGRIMITEUROPIAN.LENDA: HISTORI
  2. 2.  Marrëdhëniet diplomatike të Shqipërisë meBashkimin Evropian (BE) janë vendosur në vitin1991. Ngjarja më e rëndësishme në marrëdhënietmidis Shqipërisë dhe BE-së u shënua një vit mëvonë, në 11 maj 1992, me nënshkrimin eMarrëveshjes së Tregtisë dhe Bashkëpunimit ecila hyri në fuqi më 1 dhjetor 1992. Po në këtëperiudhë, Shqipëria përfshihet në Sistemin ePërgjithshëm të Preferencave (GSP), i cilipërfaqësonte një regjim të përgjithshëmpreferencash tregtare që BE-ja u ofronte njënumri të gjerë vendesh me të cilat ajo kishtemarrëdhënie kontraktuale.
  3. 3.  Marrëveshja e Tregtisë dheBashkëpunimit e 11 majit 1992i krijoi mundësinë Shqipërisëqë të përfitojë nga fondet eprogramit PHARE. Kjopërbën një hap tërëndësishëm në drejtim tëristrukturimit të asistencës sëBE-së ndaj Shqipërisë në njësërë fushash që përkonin mereformat në të cilat ishteangazhuar vendi ynë. Nëkuadrin e këtij programi, nëperiudhën 1992-2000,Shqipërisë i është dhënë njëndihmë e konsiderueshme
  4. 4.  Në vitin 1996, Shqipëriaishte pranë nënshkrimittë një marrëveshjeje tëre kontraktuale me BE-në, e cila, do të hapterrugën për njëmarrëveshje klasikeasocimi. Por, zgjedhjet ekontestuaraparlamentare të majit tëvitit 1996, së bashku mekrizën e thellë financiaredhe sociale që pasoi nëfillim të vitit 1997 ngarenia e skemavepiramidale, bënë që tëdështojë çdo iniciativënë këtë drejtim.
  5. 5.  Këshilli i Çështjeve të Përgjithshme, në këtëkohë, përcaktonte një sërë kushtesh politikedhe ekonomike që vendet e Ballkanit duhej tëplotësonin për të zhvilluar dhe forcuarmarrëdhëniet e tyre me BE-në. Këto kriterekishin të bënin me respektimin e parimevedemokratike, liritë dhe të drejtat enjeriut, ndërtimin, respektimin dhe forcimin eshtetit të së drejtës, mbrojtjen eminoriteteve, zhvillimin e ekonomisë sëtregut, si dhe bashkëpunimin rajonal.
  6. 6.  Në maj të vitit 1999, Bashkimi Evropian miratoi njëiniciativë të re për 5 vende te Ballkanit: Shqipëria,ish-Republika Jugosllave e Maqedonisë, Kroacia,Bosnjë-Hercegovina dhe Republika FederaleJugosllave, të quajtur Procesi i Stabilizim-Asocimit(PSA). Që në fillimin e kësaj iniciative të re,Shqipëria do të bëhej pjesë e saj. Ky proces ka përqëllim vendosjen e marrëdhënieve më të ngushtandërmjet BE-së dhe vendeve të lartpërmendura,nëpërmjet Marrëveshjeve të Stabilizim-Asocimit(MSA).Në nëntor të vitit 1999, Komisioni Evropian paraqitinjë raport mbi studimin e fizibilitetit per hapjen ebisedimeve me Shqipërinë për nënshkrimin eMarrëveshjes së Stabilizim-Asocimit duke arritur nëperfundimin se, megjithatë, Shqipëria nuk i kishteplotësuar kushtet për një marrëveshje të tillë.
  7. 7.  Në muajin nëntor të vitit 2000, u zhvillua në Zagrebtakimi i vendeve të përfshira në procesin e stabilizim-asocimit. Në këtë takim BE-ja vendosi të intensifikojëbashkëpunimin me Shqipërinë nëpërmjet krijimit tëGrupit të Nivelit të Lartë Drejtues Shqipëri-BE. Qëllimii këtij grupi ishte të vlerësonte kapacitetin eShqipërisë për të marrë përsipër detyrimet për njëMarrëveshje Stabilizim-Asocimi me BE-në. Grupi iNivelit të Lartë Drejtues Shqipëri-BE zhvilloi tretakime në Tiranë në përfundim të të cilave KomisioniEvropian hartoi një raport vlerësimi, ku evidentohejprocesi i bërë dhe fushat ku ende nevojitenpërmirësime. Si përfundim, Komisioni vlerësoi sendonëse mbetet ende për të bërë ne drejtim tëplotësimit te detyrimeve që rrjedhin nga njëmarrëveshje stabilizim-asociimi, perspektiva e hapjessë negociatave është rruga më e mirë për të ruajturtempin e ndryshimeve politike dhe reformaveekonomike në vend. Për këtë qëllim, Komisioni arritinë përfundimin se është çasti për të proceduar menjë Marrëveshje Stabilizim-Asociimi me Shqipërinë.
  8. 8. • Samiti i Selanikut i mbajtur me qershor 2003 i ashtuquajtur edheZagreb II konfirmon perspektivën për aderim në BE të vendeve tërajonit të Ballkanit Perëndimor dhe i hap rrugën shfrytëzimit tëinstrumentave të përdorur me vendet e reja anëtare.Kriteret e Anetaresimit në Bashkimin EvropianPër t’u bërë anetare e BE-së, Shqipëria duhet të plotësojë kriteret evendosura për të gjitha shtetet kandidate për anëtarësim nëBashkimin Evropian të miratuara nga Këshilli Europian iKopenhagenit në qershor të vitit 1993.Këto kritere janë të karakterit politik dhe ekonomik dheparashikojnë:• Garantimin e demokracisë, shtetit të së drejtës, respektimin e tëdrejtave të njeriut dhe të minoriteteve;• Vendosjen e një ekonomie tregu që mund t’i bëjë ballë presionitkonkurrues dhe forcave të tregut të përbashkët europian.• shteti kandidat duhet të jetë i aftë t’u përgjigjet detyrimeve qërrjedhin nga “acquis communautaire “ ose legjislacioni i BashkimitEvropian.
  9. 9.  Qershor 1991 - Vendosja emarrëdhënieve diplomatikeShqipëri - Komuniteti EkonomikEuropian.11 Maj 1992 - Nënshkrimi iMarrëveshjes së Tregtisë dheBashkëpunimit midis Shqipërisë dheKomunitetit Ekonomik Europian.5 Nëntor 1992 – Hyrja në fuqi eMarrëveshjes së Tregtisë dheBashkëpunimit midis Shqipërisë dheKomunitetit Ekonomik Europian.Shqipëria përfiton nga programi indihmës së BE-së, PHARE. Kjoshënon një hap të rëndësishëmdrejt ristrukturimit të asistencës sëBE në fushat prioritare tëShqipërisë
  10. 10.  26 Shkurt 1996 - BE-ja miraton një qasjerajonale për vendet e Europës Jug-Lindore.29 Prill 1997 - BE-ja përcakton kushtepolitike dhe ekonomike për tu plotësuarnga vendet e Europës Jug-Lindore, sibazë për një politikë koherente dhetransparent në drejtim të zhvillimit tëmarrëdhënieve dypalëshe në fushën etregtisë, asistencës financiare dhebashkëpunimit ekonomik, si dhe tëmarrëdhënieve kontraktuale.3 - 4 Qershor 1999 - Këshilli Europian iKëlnit riafirmon gatishmërinë e BashkimitEuropian për t’i sjellë vendet e këtij rajonimë afër perspektivës së integrimit të plotënë strukturat e saj. Kjo do të arrihetpërmes një lloji të ri të marrëdhënievekontraktuale (njohur më vonë si Procesi iStabilizimit dhe Asociimit - PSA) dukemarrë parasysh situatat specifike të çdovendi. Këto situata specifike i referohenprogresit në fushën e bashkëpunimitrajonal dhe perspektivës së anëtarësimitnë BE në bazë të Traktatit të Amsterdamitsi dhe plotësimit të kritereve tëpërcaktuara gjatë Këshillin Europian tëKopenhagenit në qershor të 1993.
  11. 11.  10 Qershor 1999 – Miratimi iPaktit të Stabilitetit për EuropënJuglindore në Këln. Nëdokumentin themelues, mëshumë se 40 vende partneredhe organizata u angazhuan përtë forcuar në vendet e EuropësJuglindore "përpjekjet për tënxitur paqen, demokracinë,respektin për të drejtat e njeriutdhe prosperitetin ekonomik, nëmënyrë që të arrihet stabilitet nëtë gjithë rajonin".1999 - Përfshirja e Shqipërisënë Regjimin AutonomPreferencial.19 - 20 Qershor 2000 - KëshilliEuropian i Feiras shpall sevendet që janë pjesë e procesittë Stabilizim Asociimitkonsiderohen "kandidatepotenciale" për anëtarësim në
  12. 12.  24 Nëntor 2000 – Këshilli Europian iZagrebit lancon zyrtarisht procesin eStabilizim Asociimit për 5 vendet eEuropës Juglindore, përfshirëShqipërinë. Samiti theksoi lidhjen midisprogresit të vendeve të rajonit drejtdemokracisë, sundimit të ligjit, pajtimitdhe bashkëpunimit rajonal në njërënanë dhe perspektivës së anëtarësimittë mundshëm në BE në anën tjetër.2001 - Viti i parë i zbatimit të ProgramitCARDS për vendet që janë pjesë eprocesit të Stabilizim Asociimit.2001 - Komisioni rekomandon fillimin ebisedimeve për Marrëveshjen eStabilizim Asociimit (MSA) meShqipërinë.Qershor 2001 – Këshilli Europian iGöteborgut fton Komisionin Europianqë të paraqes draft direktivat negociusetë MSA-së me Shqipërinë.
  13. 13.  Tetor 2002 – Miratimi idirektivave për hapjen e bisedimevepër MSA me Shqipërinë.31 Janar 2003 – Presidenti iKomisionit Europian, RomanoProdi shpall zyrtarisht hapjen ebisedimeve për MSA mesShqipërisë dhe BE-së.21 Qershor 2003 - Samiti iSelanikut konfirmon perspektivënEuropiane të vendeve të BallkanitPerëndimor si dhe procesin eStabilizim Asociimit si kuadrinpolitik të rrugës së tyre drejtanëtarësimit në BE.
  14. 14.  Maj 2004 – Këshilli Europian lançonprogramin TAIEX për harmonizimin elegjislacionit kombëtare të vendeve tëpërfshira në procesin e StabilizimAsociimit me legjislacionin e BE-së.Qershor 2004 - Vendimi i Këshillit përPartneritetin e parë Europian meShqipërinë.14 Prill 2005 – Nënshkrimi iMarrëveshjes së Ripranimit mes Shqipëridhe BE-së.
  15. 15.  Janar 2006 - Vendimi i Këshillit Europian përPartneritetin Europian të rishikuar meShqipërinë.1 Maj 2006 - Hyrja në fuqi e Marrëveshjes sëRipranimit mes Shqipërisë dhe KomunitetitEuropian.12 Qershor 2006 – Nënshkrimi iMarrëveshjes së Stabilizim Asociimitmes Komuniteteve Europiane e Shteteve tëtyre Anëtare nga njëra anë dhe Shqipërisënga ana tjetër.1 Dhjetor 2006 - Hyrja në fuqi eMarrëveshjes së Përkohshme mes Shqipërisëdhe Komunitetit Europian.Janar 2007 - Hyrja në fuqi e Instrumentit të ritë Ndihmës së Para-Aderimit (IPA).1 Janar 2008 – Nënshkrimi i Marrëveshjes sëLehtësimit të Vizave mes Bashkimit Europiandhe Shqipërisë.18 Shkurt 2008 - Vendimi i Këshillit përPartneritetin Europian të rishikuar meShqipërinë.
  16. 16.  3 Qershor 2008 - Komisioni Europian (KE) paraqet Udhërrëfyesin eLiberalizimit të Vizave për Shqipërinë . Ky dokument përcakton 42standarde lidhur me masat që adresuar nga autoritetet shqiptare nëmënyrë që të mundësohet regjimi pa viza për qytetarët shqiptarë.1 Prill 2009 - Hyrja në fuqi e Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit.28 Prill 2009 – Qeveria shqiptare dorëzon Aplikimin e Shqipërisë përAnëtarësim në BE.27 Maj 2010 – KE miraton propozimin që i mundëson qytetarëve tëShqipërisë dhe Bosnje-Hercegovinës të drejtën për të udhëtua pa vizaafatshkurtër në vendet e hapësirës Shengen.8 Nëntor 2010 – Këshilli miraton vendimin për liberalizimin e vizave afatshkurtër për qytetarët shqiptarë.9 Nëntor 2010 - KE paraqet Opinionin mbi Aplikimin e Shqipërisë përAnëtarësim në BE, ku nuk propozohet as dhënia e statusit të venditkandidat e as hapja e negociatave. Opinioni përcakton 12 prioritete kyçeqë duhen të adresohen nga Shqipëria në mënyrë që të matet progresi isaj drejt BE-së.
  17. 17.  10 Qershor 2011 - Qeveria shqiptaremiraton Planin e Veprimit që adreson12 prioritetet kyçe të Opinionit të KE,lidhur me: funksionimin e duhur tëParlamentit, forcimin e shtetit ligjor,realizimin e reformave nëadministratën publike, luftën kundërkorrupsionit dhe kundër krimit tëorganizuar, forcimin e të drejtave tëpronësisë, përforcimin e mbrojtjes sëtë drejtave të njeriut dhepërmirësimin e trajtimit të tëburgosurve.12 Tetor 2011 - KE publikonRaportin e Progresit të 2011 përShqipërinë i cili nuk propozoi asdhënien e statusit të vendit kandidate as hapjen e negociatave përanëtarësim
  18. 18.  10 Tetor 2012 - KE publikon Raportin e Progresit të 2012për Shqipërinë i cili propozon dhënien e statusit të venditkandidat të kushtëzuar. 12 dhjetor 2012 - Këshilli Europian përshëndetipërparimin e përgjithshëm të bërë nga Shqipëria nëpërmbushjen e 12 kritereve kyçe të përcaktuara nëopinionin e Komisionit në 2010. Megjithatë, statusi ikandidatit do t’i jepet Tiranës sapo ekzekutivi i BE-së tëraportojë që progresi i nevojshëm është arritur në fushëne reformave të administratës gjyqësore dhe publike, sidhe në rishikimin e rregullave të procedurësparlamentare. “Mbarëvajtja e sukseshme e zgjedhjeveparlamentare në 2013 do të jetë një test i rëndësishëmpër funksionimin normal të institucioneve demokratike tëvendit”,theksuan ministrat.

×