Transitie naar duurzame energie:
noodzakelijk goed
Rotterdam, 09 november 2010
Prof. Jan Rotmans
www.twitter.com/drifteur
...
Urgentie
Urgentie
hoge olieprijzen geo-politieke spanning
schaarste fossiele brandstoffen
klimaatverandering
voorzieningszekerheid ...
Urgentie
crises
huidige crisis is systeemcrisis
financieel-economische crisis is symptoom van systeemcrisis
energie crisis...
nieuwe economie ontstaat rondom schone energie
wereldmachten investeren in nieuwe energie-economie
nieuwe economische orde...
Dynamiek
Mondiale Dynamiek
snelheid van verandering
elke seconde worden er 2 baby’s geboren in India en China
elke dag komen er 500...
Clean Tech duurzame energie
duurzame chemie
duurzame watertechnologie
duurzame afvalverwerking
snelst groeiende industrie ...
Mondiale dynamiek
duurzaamheid is snelst groeiende economische sector
ter wereld met een omzet van 1400 miljard dollar
omz...
ca. 10.000 lokale en regionale duurzaamheids initiatieven
duizenden koplopers die al langere tijd bezig zijn
duurzame ener...
decentrale energie wordt dé trend
smart grids in combinatie met zon, wind, warmte
wordt ook mede bepalend voor ruimtelijke...
Conclusie
urgentie is nooit groter geweest dan nu
mondiale dynamiek is duizelingwekkend
in Nederland merk je weinig van ur...
Transitie
Transitie
fundamentele verandering van structuur, cultuur, werkwijzen
structuur: institutionele, economische, fysieke stru...
Voorbeelden van Transities
internet
van fysiek naar virtueel
watertransitie
van water keren naar water accomoderen
energie...
20 - 30 jaar
DoorontwikkelingsfaseVoorontwikkelingsfase
20 - 30 jaar
Transitie naar duurzame energievoorziening
”
Wijdvers...
Multi-level analyse duurzaamheid
Macro-niveau
+ schaarste fossiele bronnen
+ voorzieningszekerheid
+ klimaatverandering
+ ...
Transitie naar Duurzaamheid
zoektocht naar nieuwe waarden
Van Naar
welvaart geluk
exploitatie coöperatie
centraal decentra...
Transitie = Machtsovername
regime: dominante structuur, cultuur en werkwijzen
met macht en gevestigde belangen
niche: opko...
Mondiale Machtsstrijd
Obama
“ Het land dat de duurzame energie-economie domineert
zal het land zijn dat de wereldeconomie ...
Regime strategie van laatste decennia
gericht op het vertragen van de energietransitie
• ontkenning van het klimaatproblee...
Energietransitie in Nederland
• gaat te traag
• hecht gas-olieregime wat energietransitie domineert
• teveel grote spelers...
Visie – Actie - Strategie
Stichting Urgenda
Stichting Urgenda
Dutch Research Institute
For Transitions
Doorbraakplan
gebouwde omgeving in 15 jaar tijd energieneutraal
alle woningen, kantoren, scholen energieneutraal
inspirati...
Samen Sneller Duurzaam
Gebouwde omgeving
energieneutraal door:
1. gebouwschil zo energiezuinig mogelijk
goed isoleren en z...
Waardencreatie gebouwde omgeving
economisch voordelig: werkgelegenheid, vastgoedwaarde
ecologisch voordelig: CO2-reductie,...
Hoe kunnen we dit organiseren?
starten in koplopergemeenten
van onderop beginnen, wijk voor wijk
in elke wijk coalitie:
co...
urgentie is nog nooit zo groot geweest
nieuwe energie-economie is aan het ontstaan
Nederland dreigt af te haken bij nieuwe...
9 november 2010- Erasmus Universiteit Rotterdam- Prof.dr.ir.Jan Rotmans
9 november 2010- Erasmus Universiteit Rotterdam- Prof.dr.ir.Jan Rotmans
9 november 2010- Erasmus Universiteit Rotterdam- Prof.dr.ir.Jan Rotmans
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

9 november 2010- Erasmus Universiteit Rotterdam- Prof.dr.ir.Jan Rotmans

1,372 views
1,237 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,372
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
48
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

9 november 2010- Erasmus Universiteit Rotterdam- Prof.dr.ir.Jan Rotmans

  1. 1. Transitie naar duurzame energie: noodzakelijk goed Rotterdam, 09 november 2010 Prof. Jan Rotmans www.twitter.com/drifteur Samen Sneller Duurzaam
  2. 2. Urgentie
  3. 3. Urgentie hoge olieprijzen geo-politieke spanning schaarste fossiele brandstoffen klimaatverandering voorzieningszekerheid opkomst China en India
  4. 4. Urgentie crises huidige crisis is systeemcrisis financieel-economische crisis is symptoom van systeemcrisis energie crisis en klimaat crisis komen er nog aan systeemcrisis is geworteld in productie & consumptie uitputting natuurlijke bronnen
  5. 5. nieuwe economie ontstaat rondom schone energie wereldmachten investeren in nieuwe energie-economie nieuwe economische ordening ontstaat rondom schone energie wie nu niet investeert verliest concurrentiepositie haakt Nederland aan of af? Urgentie
  6. 6. Dynamiek
  7. 7. Mondiale Dynamiek snelheid van verandering elke seconde worden er 2 baby’s geboren in India en China elke dag komen er 5000 nieuwe (vracht)auto’s bij in China elke week wordt er in China 1 kolencentrale gebouwd elk kwartaal wordt in China 1 Betuwe-project gebouwd
  8. 8. Clean Tech duurzame energie duurzame chemie duurzame watertechnologie duurzame afvalverwerking snelst groeiende industrie ter wereld (10-15% per jaar) China 35 miljard in Clean Tech in 2009 VS 18 miljard, Silicon Valley wordt CT Valley GB 11 miljard Nederland?? groene revolutie tekent zich af Mondiale dynamiek
  9. 9. Mondiale dynamiek duurzaamheid is snelst groeiende economische sector ter wereld met een omzet van 1400 miljard dollar omzet verdubbelt de komende 10 jaar, levert ca. 100 miljoen ‘groene’ banen op: duurzame energie, chemie afvalverwerking, waterhuishouding, landbouw, diensten duurzame energie: 20 miljoen nieuwe banen duurzame biomassa: 15 miljoen nieuwe banen duurzame bouw: 10 miljoen nieuwe banen
  10. 10. ca. 10.000 lokale en regionale duurzaamheids initiatieven duizenden koplopers die al langere tijd bezig zijn duurzame energie, voeding, mobiliteit, leefstijl, mode honderden startende bedrijfjes op duurzaamheids gebied ca. 200 plannen voor lokale energiecoöperaties! bruisende onderstroom (G)Lokale dynamiek
  11. 11. decentrale energie wordt dé trend smart grids in combinatie met zon, wind, warmte wordt ook mede bepalend voor ruimtelijke inrichting samenleving gaat harder dan politiek aan kan gemeenschappen organiseren zich rondom duurzame energie politiek moet dit faciliteren (G)Lokale dynamiek
  12. 12. Conclusie urgentie is nooit groter geweest dan nu mondiale dynamiek is duizelingwekkend in Nederland merk je weinig van urgentie en dynamiek Nederland sukkelt voort
  13. 13. Transitie
  14. 14. Transitie fundamentele verandering van structuur, cultuur, werkwijzen structuur: institutionele, economische, fysieke structuur cultuur: gedeelde beelden, waarden, paradigma’s werkwijzen: routines, regels, gedrag fundamentele omslag in denken & handelen op systeemniveau middel om tot duurzamere samenleving te komen
  15. 15. Voorbeelden van Transities internet van fysiek naar virtueel watertransitie van water keren naar water accomoderen energietransitie van fossiele naar duurzame energievoorziening zorgtransitie van bureaucratische zorg naar mensenzorg
  16. 16. 20 - 30 jaar DoorontwikkelingsfaseVoorontwikkelingsfase 20 - 30 jaar Transitie naar duurzame energievoorziening ” Wijdverspreide toepassing van het nieuwe paradigma Kantelpunt Strijd tussen het oude en nieuwe paradigma Afbraak en opbouw van instituties Tijd Opbouwvanduurzamesamenlevingl We zitten hier Consolidatie
  17. 17. Multi-level analyse duurzaamheid Macro-niveau + schaarste fossiele bronnen + voorzieningszekerheid + klimaatverandering + financieel-economische crisis Meso-niveau +/- Kopenhagen verdrag + WBC Sustain. Dev. +/- EU-energiebeleid + stedelijke/regionale plannen Micro-niveau + decentrale opwekking + zon- en windenergie + energiepioniers (koplopers) + pioniers en entrepreneurs
  18. 18. Transitie naar Duurzaamheid zoektocht naar nieuwe waarden Van Naar welvaart geluk exploitatie coöperatie centraal decentraal verticaal horizontaal hiërarchisch netwerken individuen gemeenschappen zelfredzaam samenredzaam controleren aanpassen sturen faciliteren
  19. 19. Transitie = Machtsovername regime: dominante structuur, cultuur en werkwijzen met macht en gevestigde belangen niche: opkomende, afwijkende structuur, cultuur en werkwijzen op klein schaalniveau niche wil macht ontwikkelen en het bestaande regime overnemen; regime beschermt zich daartegen door de niche onschadelijk te maken of op te nemen transitie = regime-wisseling = machtswisseling
  20. 20. Mondiale Machtsstrijd Obama “ Het land dat de duurzame energie-economie domineert zal het land zijn dat de wereldeconomie domineert en Amerika moet dat land zijn. ”
  21. 21. Regime strategie van laatste decennia gericht op het vertragen van de energietransitie • ontkenning van het klimaatprobleem • global climate coalition • carbon emission trading system (ETS) • biobrandstoffen • geo-engineering incrementele verandering, géén radicale verandering
  22. 22. Energietransitie in Nederland • gaat te traag • hecht gas-olieregime wat energietransitie domineert • teveel grote spelers die bestaande orde willen handhaven • teveel experimenten (600!) en te weinig opschaling • te veel gericht op technologische innovatie • te veel top-down, te weinig vanuit regio “Haags kwartetten met technologieën”
  23. 23. Visie – Actie - Strategie
  24. 24. Stichting Urgenda
  25. 25. Stichting Urgenda
  26. 26. Dutch Research Institute For Transitions
  27. 27. Doorbraakplan gebouwde omgeving in 15 jaar tijd energieneutraal alle woningen, kantoren, scholen energieneutraal inspiratie transitie van kolen naar gas van 1955 tot 1965 vrijwel gehele Nederlandse woningvoorraad werd voorzien van gasaansluiting voor ruimteverwarming en koken
  28. 28. Samen Sneller Duurzaam Gebouwde omgeving energieneutraal door: 1. gebouwschil zo energiezuinig mogelijk goed isoleren en zuinige installaties 2. duurzame energie opwekken zonne-PV, zonneboilers, wind, omgevingswarmte multifunctioneel spoor: 3. oppervlakte ontwikkeling energie, water, fijn stof/NOx
  29. 29. Waardencreatie gebouwde omgeving economisch voordelig: werkgelegenheid, vastgoedwaarde ecologisch voordelig: CO2-reductie, leefomgeving sociaal voordelig: kostenbesparing, gezondheid
  30. 30. Hoe kunnen we dit organiseren? starten in koplopergemeenten van onderop beginnen, wijk voor wijk in elke wijk coalitie: corporatie, energiebedrijf, gemeente, investeerder overheid in faciliterende rol landelijk opschalen vanaf 2015 overheid zorgt dat het georganiseerd wordt
  31. 31. urgentie is nog nooit zo groot geweest nieuwe energie-economie is aan het ontstaan Nederland dreigt af te haken bij nieuwe energie-economie energietransitie in Nederland gaat te traag, is te “Haags” energieneutrale gebouwde omgeving ideaal doorbraakproject Conclusies

×