0
Governance Toezicht  op  kwaliteit en veiligheid <ul><li>Vision Dinner </li></ul><ul><li>Flevum Forum </li></ul><ul><li>Co...
Waar is het vertrouwen van de burger  in de gezondheidszorg op gebaseerd? <ul><li>Niet: </li></ul><ul><ul><li>dat er geen ...
Hoe is dit in de zorg? Vertrouwen in de zorg is vanouds gebaseerd op  “ de witte jas”  als symbool van het gildesysteem <u...
Twee kwaliteitsystemen: gilde en ziekenhuis <ul><li>Gilde: </li></ul><ul><li>professioneel </li></ul><ul><li>landelijk (op...
<ul><li>Voorwaarden voor vertrouwen: </li></ul><ul><li>een goed functionerend intern kwaliteitsysteem -  -  -  -  - </li><...
Aanleiding IGZ onderzoek SGZ 2009 (in 2008) <ul><li>Ernstige incidenten: Radboud, Almelo (IGZ, OVV)   Later: IJZHen, Arkin...
Rolopvatting “Sturen op Kwaliteit en Veiligheid” <ul><li>“ Raad van Bestuur heeft niets met kwaliteit te maken, dat bepale...
Gerechtvaardigd vertrouwen  in verantwoorde zorg Beter leren toezien Kunst én kunde Goede informatie is voorwaarde Meten è...
professionals Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Formeel:  </li></ul><ul><li>Wetgeving: KWZ (1996), C...
Governance van kwaliteit en veiligheid !!  Belang van de patiënt is leidend  !!    Professionals: vakmanschap, professione...
Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Professionals: zij maken kwaliteit en patiëntveiligheid </li></ul>...
Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Raad van Bestuur: rol van leiderschap </li></ul><ul><li>Missiegedr...
Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Raad van Toezicht:  afstand èn betrokkenheid </li></ul><ul><li>Kun...
Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Zo nodig tijdig en hard ingrijpen! Waarom eigenlijk? <ul><li>handhaaft nor...
Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Essentiële voorwaarden : V ertrouwen en  V eiligheid (cultuur, leiderschap...
Principes concept-toezichtkader (2010)   <ul><li>Inhoud SGZ-2009: 5 aandachtsgebieden   professionals, RvB, RvT, verbindin...
IGZ-triggers m.b.t. governance <ul><li>Professionals  feedback van patiënten (spiegelgesprekken, klantervaringen?) hoofdbe...
Uitgangspunten IGZ (MJB 2008-2011) <ul><li>Kwaliteit en veiligheid voor de patiënt/cliënt staan steeds voorop </li></ul><u...
IGZ in transitie:  “balans” bewaken  (MJB 2008-2011) <ul><li>reactief proactief </li></ul><ul><li>silent public (openbaar)...
Sturen en toezicht houden m.b.t. kwaliteit en veiligheid    met als doel: “ Gerechtvaardigd vertrouwen in verantwoorde zor...
Stellingen ter discussie <ul><li>Waar doen we zo moeilijk over? De gezondheidszorg in Nederland behoort tot de beste van d...
Wim Schellekens,  arts Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg IGZ     Managementondersteuning: mevr. Tabittha Blankesti...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

25 november 2010 - Wim Schellekens IGZ

1,362

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,362
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
33
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "25 november 2010 - Wim Schellekens IGZ"

  1. 1. Governance Toezicht op kwaliteit en veiligheid <ul><li>Vision Dinner </li></ul><ul><li>Flevum Forum </li></ul><ul><li>Cofely, Utrecht </li></ul><ul><li>25 november 2010 </li></ul><ul><li>Wim Schellekens </li></ul><ul><li>Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg </li></ul>
  2. 2. Waar is het vertrouwen van de burger in de gezondheidszorg op gebaseerd? <ul><li>Niet: </li></ul><ul><ul><li>dat er geen fouten worden gemaakt </li></ul></ul><ul><li>Wel: </li></ul><ul><ul><li>goed functionerend intern kwaliteitsysteem door professionals, bestuur en intern toezicht </li></ul></ul><ul><ul><li>waar de inspectie extern toezicht op houdt </li></ul></ul>NB: vertrouwenscrisis: banken, verzekeraars, pensioenfondsen, regering, kerk,
  3. 3. Hoe is dit in de zorg? Vertrouwen in de zorg is vanouds gebaseerd op “ de witte jas” als symbool van het gildesysteem <ul><li>“ Gilde”: basis voor vertrouwen </li></ul><ul><li>eigen opleidingsysteem </li></ul><ul><li>eigen kwaliteitsbeleid: richtlijnen, visitatie, functioneren + beoordelen, (her)registratie, tuchtrecht </li></ul><ul><li>maken van keuzen voor de patiënt (ook: leercurve, ervaringscurve) </li></ul><ul><li>nemen van verantwoordelijkheid: zorginstelling, regionaal, landelijk </li></ul><ul><li>zelfreinigend vermogen, elkaar aanspreken, zo nodig ingrijpen </li></ul><ul><li>externe verantwoording: aanpak, criteria, resultaten (niet “ hoe ”) aan raad van Bestuur, aan de inspectie </li></ul><ul><li>dus: transparant en niet meer vrijblijvend ! </li></ul>en de praktijk? Niet transparant, nog vrijblijvend  ook naar een vertrouwenscrisis in de zorg?
  4. 4. Twee kwaliteitsystemen: gilde en ziekenhuis <ul><li>Gilde: </li></ul><ul><li>professioneel </li></ul><ul><li>landelijk (opzet en oriëntatie) </li></ul><ul><li>essentieel, onmisbaar </li></ul><ul><li>gesloten systeem </li></ul><ul><li>vrijblijvend, consequenties?? </li></ul><ul><li>Ziekenhuis: </li></ul><ul><li>bedrijfsmatig </li></ul><ul><li>locaal </li></ul><ul><li>vanzelfsprekend, in opbouw </li></ul><ul><li>verplicht </li></ul><ul><li>open systeem (wettelijk) </li></ul>primaire proces = professional x organisatie maar….. <ul><li>niet geïntegreerd en gesloten voor elkaar (informatie) </li></ul><ul><li>gescheiden externe toetsing (visitatie, NIAZ) </li></ul><ul><li>gescheiden verantwoordelijkheden </li></ul>fundamenteel “governance”-probleem: RvT-RvB-professional
  5. 5. <ul><li>Voorwaarden voor vertrouwen: </li></ul><ul><li>een goed functionerend intern kwaliteitsysteem - - - - - </li></ul><ul><li>waarover verantwoording wordt afgelegd - - </li></ul><ul><li>waar de inspectie toezicht op houdt - - - </li></ul>gericht op leren en verbeteren moet dus veilig zijn integratie professioneel en organisatie kwaliteitssysteem mag niet langer vrijblijvend zijn: elkaar aanspreken, zo nodig ingrijpen onder verantwoordelijkheid van het bestuur intern: altijd: aan medische staf en bestuur extern: altijd: aan maatschappij indien niet meer “in control”: aan de inspectie incidenten, calamiteiten risicogestuurd thematisch
  6. 6. Aanleiding IGZ onderzoek SGZ 2009 (in 2008) <ul><li>Ernstige incidenten: Radboud, Almelo (IGZ, OVV) Later: IJZHen, Arkin, MeaVita, Philadelphia, Orbis, Vlietland, Atrium, Emmen, Hoorn </li></ul><ul><li>IGZ onderzoeken: IT, TT (TOP-OK, MIC, IC, Radiotherapie, Med.Technologie, Medicatie) </li></ul><ul><li>Rapporten: OVV, Rekenkamer, WRR, Later: RVZ, Legemaate, Lemstra, VWS: R&R-brief, WCZ </li></ul><ul><li>Media vertolken maatschappelijke onrust en wantrouwen </li></ul>Op zoek naar basisoorzaken: Verantwoordelijkheidsverdeling tussen bestuur, professionals en toezichthouders
  7. 7. Rolopvatting “Sturen op Kwaliteit en Veiligheid” <ul><li>“ Raad van Bestuur heeft niets met kwaliteit te maken, dat bepalen we zelf wel” </li></ul><ul><li>“ Raad van Bestuur? Niets mee te maken, specialisten runnen het ziekenhuis” ( Specialist STZ-ziekenhuis) </li></ul><ul><li>“ Kwaliteit-patiëntveiligheid? Daar ga ik niet over. Ik weet er ook niets van. Dit is voor mijn divisiedirecteuren.” (Vz, RvB UMC) </li></ul><ul><li>Raad van Toezicht: moet ver weg blijven; Raad van bestuur bestuurt. (Vz.RvB ZH) </li></ul><ul><li>“ Zolang midden-management niet zegt dat het niet-goed gaat, gaat het goed” (Vz.RvB Ziekenhuis Twenteborg, Almelo) </li></ul><ul><li>“ Ik wist van niets. Kwaliteit-patiëntveiligheid is voor de medische staf, dan voor IGZ, dan voor RvB. Als laatste de RvT.” (Borghouts, Vz.RvT IJZHen, NRC) </li></ul>Letterlijke citaten ( 2008 ! ): En nu in 2010?
  8. 8. Gerechtvaardigd vertrouwen in verantwoorde zorg Beter leren toezien Kunst én kunde Goede informatie is voorwaarde Meten èn (aan-)voelen K&V vereist sturing Bestuurders zijn van betekenis Horizontaal aanspreken én verticaal toezien Verbinden Professionals ‘ maken’ K&V samen Vakmanschap & samenwerken <ul><li>In contact met </li></ul><ul><li>patiënt/ cliënt maak je </li></ul><ul><li>K&V </li></ul><ul><li>professionals zijn de hoeksteen </li></ul><ul><li>de eed is anker </li></ul><ul><li>Gilde-model; met normen en verantwoording </li></ul><ul><li>vakmanschap is ook teamwork en samen-werken </li></ul><ul><li>basis ligt in opleiding </li></ul><ul><li>herdefiniering relatie (health 2.0) </li></ul><ul><li>Bestuurders betrok- </li></ul><ul><li>ken bij patiënt/cliënt </li></ul><ul><li>functie: eindverant-woordelijk zijn, verant-woording willen af-leggen, hygiëne op orde </li></ul><ul><li>persoon: heeft visie, is consistent en zicht-baar, toont daadkracht </li></ul><ul><li>draagt zorg voor organisatie waarin K&V gedijt </li></ul><ul><li>Patiënt/cliënt belang </li></ul><ul><li>staat voorop </li></ul><ul><li>Toezichthouder heeft goede kennis en competenties </li></ul><ul><li>heeft K&V op de agenda </li></ul><ul><li>verstaat de kunde én de kunst van het ‘toezien’ </li></ul><ul><li>is gekwalificeerd </li></ul><ul><li>Patiënt/cliënt is </li></ul><ul><li>essentiële infobron </li></ul><ul><li>functies: leren, normeren, prikkelen, verantwoorden </li></ul><ul><li>weten èn meten: kwalitatief én kwantitatief </li></ul><ul><li>wanneer leidt weten tot ingrijpen?! </li></ul><ul><li>combineer altijd gedrag én systeem </li></ul><ul><li>onderscheidt externe verantwoording en interne bronnen </li></ul>Kernbegrippen <ul><li>Ketenprestatie voor </li></ul><ul><li>patiënt/cliënt is </li></ul><ul><li>leidend </li></ul><ul><li>heldere taken, verant-woord- en bevoegd-heden nodig </li></ul><ul><li>respect voor elkaars rol en verantwoordelijkheid </li></ul><ul><li>constructieve relatie </li></ul><ul><li>consistent en samen werkend maken </li></ul><ul><li>systemen kunnen helpen </li></ul><ul><li>herdefiniëring relatie en samenwerking professional en instelling </li></ul>Thema Sleutels Patiënt/Cliënt:
  9. 9. professionals Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Formeel: </li></ul><ul><li>Wetgeving: KWZ (1996), Cliëntenwet (2011?) NB: R&R-brief VWS </li></ul><ul><li>Zorgbrede Governancecode BOZ, 2010 </li></ul><ul><li>Ziekenhuis: Toelatingsovereenkomst ziekenhuis – specialist ?? </li></ul><ul><li>Materieel: </li></ul><ul><li>Uitvoering in de praktijk: professionals, bestuur, toezicht </li></ul><ul><li>Cultuur: waarden, normen, gedrag, stimuleren en ingrijpen </li></ul><ul><li>Extern toezicht </li></ul>Specialist, verpleegkundige Vakgroep/maatschap Medische/verpleegk.staf Raad van Bestuur Raad van Toezicht Patiënt Inspectie
  10. 10. Governance van kwaliteit en veiligheid !! Belang van de patiënt is leidend !! Professionals: vakmanschap, professioneel kwaliteitsysteem samenwerken, elkaar aanspreken, verantwoording afleggen Raad van Bestuur: Q/PV is kerntaak !! - “in control” - stimuleren/faciliteren, resultaatgericht sturen/verbeteren verantwoording vragen , niet accepteren van het niet-acceptabele, zo nodig tijdig en hard ingrijpen Raad van Toezicht: “ wakker worden ”: dilemma’s RvT toezicht op eindverantwoordelijkheid van RvB, geen erebaan, fulltime baan parttime baan uitgevoerd
  11. 11. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Professionals: zij maken kwaliteit en patiëntveiligheid </li></ul><ul><li>Vakmanschap </li></ul><ul><li>Patiënt/cliëntperspectief is leidend </li></ul><ul><li>Patiëntveiligheid heeft topprioriteit </li></ul><ul><li>Samenwerking, ook multidisciplinair </li></ul><ul><li>Professionele kwaliteitsysteem: landelijk  locaal : “ Gilde ” opleiding, richtlijnen, indicatoren, visitatie, tuchtrecht afspraken maatschap/vakgroep, med/verpl. staf zijn bindend </li></ul><ul><li>Verantwoordelijkheid nemen + verantwoording afleggen !! </li></ul><ul><li>Elkaar aanspreken: zelfreinigend vermogen “accepteren van het niet-acceptabele” </li></ul><ul><li>Harde informatie + “soft signals” </li></ul><ul><li>Procedure disfunctioneren </li></ul>
  12. 12. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Raad van Bestuur: rol van leiderschap </li></ul><ul><li>Missiegedreven leiderschap : patiënt/cliëntperspectief is leidend publieke taak door een private organisatie </li></ul><ul><li>Kwaliteit en veiligheid is kerntaak van bestuur: waar blijkt dat uit? </li></ul><ul><li>Professionals ruimte geven, stimuleren, faciliteren </li></ul><ul><li>Verantwoordelijkheid geven maar ook verantwoording vragen </li></ul><ul><li>Harde informatie, maar vooral ook: “soft signals” </li></ul><ul><li>Daarom nauw contact met de werkvloer </li></ul><ul><li>Cultuur: “accepteren van het niet-acceptabele”, normvervaging “gekookte kikkersyndroom” </li></ul><ul><li>Indien nodig: tijdig en hard ingrijpen </li></ul><ul><li>Afleggen van verantwoording aan RvT (informatieprotocol) </li></ul><ul><li>Patiënt is belangrijker dan reputatie </li></ul><ul><li>Sleutelvraag: is RvB “ in control ”? </li></ul>
  13. 13. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid <ul><li>Raad van Toezicht: afstand èn betrokkenheid </li></ul><ul><li>Kunst en kunde </li></ul><ul><li>Van erebaan  lobbyist  deskundige </li></ul><ul><li>Patiënt/cliëntperspectief is leidend (publieke taak) </li></ul><ul><li>Deskundigheid essentieel </li></ul><ul><li>Informatie van RvB aan RvT (informatieprotocol) </li></ul><ul><ul><li>dilemma’s van de Raad van Bestuur </li></ul></ul><ul><ul><li>harde informatie, maar ook “soft signals” uit de organisatie </li></ul></ul><ul><ul><li>ook inspectierapporten </li></ul></ul><ul><ul><li>S&S: statistiek en “story-telling” </li></ul></ul><ul><li>Tijdig en hard ingrijpen als vertrouwen geschaad wordt </li></ul><ul><li>Afleggen van verantwoording aan de maatschappij </li></ul>
  14. 14. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Zo nodig tijdig en hard ingrijpen! Waarom eigenlijk? <ul><li>handhaaft normen en waarden: behoud van cultuur </li></ul><ul><li>voorkomt normvervaging: einde gedoogbeleid accepteren van het niet-acceptabele </li></ul><ul><li>grote voorbeeldwerking, straalt breed uit (je hoeft het maar één keer te doen!) </li></ul><ul><li>schept duidelijkheid </li></ul><ul><li>dwingt respect af, toont lef </li></ul><ul><li>geeft ruimte en energie voor leren en verbeteren </li></ul>Indien niet…………………….
  15. 15. Bestuur en Toezicht van Kwaliteit en Veiligheid Essentiële voorwaarden : V ertrouwen en V eiligheid (cultuur, leiderschap, voorbeeld) Noodzakelijk op elk niveau : V erantwoordelijkheid nemen + V erantwoording afleggen Voor alle partijen : V rijblijvendheid voorbij 5 V’s Professionals + Raad van Bestuur + Raad van Toezicht + ook Inspectie
  16. 16. Principes concept-toezichtkader (2010) <ul><li>Inhoud SGZ-2009: 5 aandachtsgebieden professionals, RvB, RvT, verbinding, informatie </li></ul><ul><li>Respectvolle relatie naar het veld gebaseerd op vertrouwen, tenzij … verantwoordelijkheid, leren en verbeteren </li></ul><ul><li>Een inhoudelijke reden als aanleiding voortkomend uit IT, TT, follow-up TT, GT, jaargesprek </li></ul><ul><li>Toezicht gebaseerd op open normen veldnormen (BOZ-governancecode) literatuur, opinion-based, practice-based, best practices </li></ul><ul><li>Oordeelsvorming binnen de context harde en zachte informatie, historie </li></ul><ul><li>Tijdig en hard ingrijpen als dit nodig is altijd proportioneel: historie, (h)erkenning, ervaring niet-weten/kunnen/willen </li></ul>“ high trust, high penalty”
  17. 17. IGZ-triggers m.b.t. governance <ul><li>Professionals feedback van patiënten (spiegelgesprekken, klantervaringen?) hoofdbehandelaarschap per fase in de behandeling deelname aan professioneel kwaliteitsysteem elkaar aanspreken, vermoeden op disfunctioneren afleggen van verantwoording aan maatschap/vakgroep, MSB, RvB </li></ul><ul><li>Raad van Bestuur “pluis / niet-pluis” informatie over primaire proces risicomanagement zorg actie op gegrond verklaarde klachten, VIM-meldingen, calamiteiten vermoeden van disfunctioneren melden van calamiteiten </li></ul><ul><li>Raad van Toezicht informatieprotocol agendering kwaliteit en veiligheid: begin agenda, minstens 25% van de tijd S en S beleid (statistiek èn storytelling) </li></ul><ul><li>Algemeen: </li></ul><ul><li>“ bring the patiënt in the room” </li></ul><ul><li>informatie over governance (JMV): structuur +proces+resultaten </li></ul>
  18. 18. Uitgangspunten IGZ (MJB 2008-2011) <ul><li>Kwaliteit en veiligheid voor de patiënt/cliënt staan steeds voorop </li></ul><ul><li>Verantwoordelijkheid voor Q/PV ligt bij zorgaanbieders IGZ kan en mag deze verantwoordelijkheid niet overnemen </li></ul><ul><li>IGZ houdt verantwoordelijkheidstoezicht (SGZ-2009): professional, professionele groep, RvB, RvT: “ Is RvB in control?” </li></ul><ul><li>IGZ gaat bij haar toezicht uit van vertrouwen: balans vertrouwen-controle: pers/publiek/2eKamer/Minister  IGZ  Zorgaanbieders </li></ul><ul><li>Indien (bij IT, GT, TT, FU-TT) blijkt dat vertrouwen beschaamd wordt: IGZ grijpt hard in </li></ul><ul><li>IGZ treedt proportioneel op afhankelijk van bereidheid/vermogen van zorgaanbieder om maatregelen te nemen binnen de gestelde termijn </li></ul><ul><li>IGZ werkt naast reactief ook proactief, openbaar en handhavend </li></ul><ul><li>Tijd van vrijblijvendheid is voorbij (SGZ-2009) </li></ul>
  19. 19. IGZ in transitie: “balans” bewaken (MJB 2008-2011) <ul><li>reactief proactief </li></ul><ul><li>silent public (openbaar) </li></ul><ul><li>vertrouwen controle </li></ul><ul><li>vrijblijvend verplichtend </li></ul><ul><li>toezicht op zorg vooral verantwoordelijkheidstoezicht </li></ul><ul><li>adviseren/stimuleren ook zo nodig drang/dwang </li></ul><ul><li>onvoorspelbaar voorspelbaar, transparant </li></ul>Balans: Sleutels: Altijd: Handhavingkader: normen  onderzoek  maatregelen Altijd: Verantwoordelijkheid blijft bij de zorgaanbieder, niet bij de IGZ
  20. 20. Sturen en toezicht houden m.b.t. kwaliteit en veiligheid met als doel: “ Gerechtvaardigd vertrouwen in verantwoorde zorg ”
  21. 21. Stellingen ter discussie <ul><li>Waar doen we zo moeilijk over? De gezondheidszorg in Nederland behoort tot de beste van de wereld! Het is beter dit te communiceren, dan steeds weer die negatieve verhalen van de inspectie </li></ul><ul><li>Bestuurders hebben geen verstand van kwaliteit en veiligheid: zij moeten op de professionals blijven vertrouwen </li></ul><ul><li>De inspectie moet veel meer op de bestuurders vertrouwen </li></ul><ul><li>Raad van Toezicht en kwaliteit/veiligheid: onmogelijke opdracht: de afstand tot de werkvloer is veel te groot </li></ul><ul><li>De inspectie heeft niets te maken met Raden van Toezicht </li></ul><ul><li>Informatie over de zorg (intern, extern) is niet valide, niet betrouwbaar en niet vergelijkbaar: je hebt er dus niets aan </li></ul>
  22. 22. Wim Schellekens, arts Hoofdinspecteur Curatieve Gezondheidszorg IGZ Managementondersteuning: mevr. Tabittha Blankestijn Telefoon: 070 3405784 E-mail: [email_address] Mobiel: 06 15035716
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×