• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Thesis: Pepijn het nachtkonijn
 

Thesis: Pepijn het nachtkonijn

on

  • 1,068 views

Deze thesis onderzoekt de angst van kinderen en dan specifiek de angst voor het donker. Daar dit een groot probleem is, heb ik een knuffel ontworpen met mediacomponenten, bedoeld voor kinderen van ...

Deze thesis onderzoekt de angst van kinderen en dan specifiek de angst voor het donker. Daar dit een groot probleem is, heb ik een knuffel ontworpen met mediacomponenten, bedoeld voor kinderen van acht tot twaalf jaar met een aanhoudende angst voor het donker, om deze angst controleerbaar en bespreekbaar te maken.

Statistics

Views

Total Views
1,068
Views on SlideShare
999
Embed Views
69

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

2 Embeds 69

http://cmdstud.khlim.be 50
http://aa-vee.blogspot.be 19

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Thesis: Pepijn het nachtkonijn Thesis: Pepijn het nachtkonijn Presentation Transcript

    • Pepijn het nachtkonijnAngst voor het donker: een last voor het kind, ongeloof bij de ouders Anneleen Vaes - Communicatie & Mediadesign
    • Woord vooraf Deze thesis vormt het sluitstuk van mijn opleiding naar heb gedaan. Vervolgens is het prototype getest Communicatie en Mediadesign aan de MAD-faculty door de experts en de doelgroep en aangepast op in Genk. Vermits een thesis iets is waar je ongeveer basis van die feedback. een jaar aan werkt, is het van belang om een onderwerp te kiezen wat je nauw aan het hart ligt. Uiteraard was het schrijven van deze thesis niet Voor mij is dat de angst voor het donker bij kinderen. gelukt zonder de hulp van enkele mensen. Allereerst Hoewel angst bij opgroeien hoort, zijn er kinderen wil ik mijn promotoren, Rosanne van Klaveren en die deze angst blijven meedragen, zelfs wanneer ze Bart Geerts, bedanken voor al hun waardevolle volwassen zijn. Net die aanhoudende angst voor het feedback en steun gedurende dit schooljaar. Ook donker is wat mij interesseert. wil ik mijn moeder, Janine Gilbert, vermelden voor al haar hulp bij onder meer het zoeken naar experts. Voor deze thesis heb ik in de eerste plaats desk Bijgevolg geef ik een dankwoordje aan die experts, research gedaan naar de angst bij kinderen en dan Lies Peters en Tonny Mercken, en ook de ouders en specifiek de angst voor het donker, waarna ik enkele de kinderen die mijn prototype hebben getest. Ten nuttige cases heb bestudeerd. Daar ik het gevoel slotte mag ik mijn klasgenoten, Charlotte Mulders, had dat er bepaalde informatie nog miste, heb ik ook Yakup Kalin, Lore Meuris en Anthony Paletta, niet enkele experts geïnterviewd over het onderwerp. vergeten te vermelden, die mij doorheen het proces Hierna ben ik overgegaan naar de ontwikkeling van nuttige tips en advies hebben gegeven. mijn prototype, waar ik uiteraard eerst onderzoek2
    • AbstractDe ontwikkeling van het kind gaat onvermijdelijk Bovendien worden de ouders via software op hun A child growing up has to go through different be a teddy bear and that’s why I will be working withgepaard met angsten. Zo is er de angst voor het computer geïnformeerd over het slaappatroon stages of fear, for example fear of the dark. Like e-textiles. During this process the prototype will bedonker. Deze angst is net zoals andere angsten van het kind en krijgen zij tips om met de angst other fears, this fear is age-related, but it can persist tested by children of the target group, their parentsleeftijdsgebonden, maar kan blijven voortduren op om te gaan. Het geheel wordt ingekleed als at a later age. and experts. The prototype will be adjusted andlatere leeftijd. knuffel, waarvoor er gewerkt wordt met e-textiles. improved based on their feedback. Gedurende dit proces wordt het prototype I examine how this persistent fear for the dark atIk onderzoek hoe deze aanhoudende angst voor afgetoetst bij kinderen uit de leeftijdscategorie, hun the age of 8 to 12 can be made controllable and With this prototype the fear of the dark will behet donker bij kinderen van 8 tot 12 controleerbaar ouders en experts. Vanuit de gegeven feedback discussable with the help of media. To learn more controllable and it will stimulate the dialogueen bespreekbaar gemaakt kan worden door middel wordt het aangepast en verbeterd. about the subject I’ve done deskresearch and between the child and the parent.van media. Om meer te weten over deze angst interviews with experts. Furthermore the possibilitiesheb ik deskresearch en interviews met experts Met dit prototype wordt de angst voor het donker of accelerometers and e-textiles, textiles for Key words: fear, dark, children, parents, e-textilesgedaan. Bovendien onderzoek ik de mogelijkheden van het kind controleerbaar en wordt de dialoog electronics and digital components, are examined.van accelerometers en e-textiles, textiel waar tussen ouder en kind versterkt.elecktronica en digitale componenten in verwerkt An accelerometer records the sleeping pattern ofzijn. Kernwoorden: angst, donker, kinderen, ouders, the child and based on that pattern the child will get e-textiles soothing impulses when it’s afraid. Also the parentsEen accelerometer registreert het slaappatroon van will get information about the sleeping pattern ofhet kind en op basis daarvan worden er bij angst their child and tips on how to deal with the fearverzachtende impulsen aan het kind gegeven. through software. The design of the prototype will4
    • Inhoudsopgave InleidingWoord vooraf 3 3. Prototype 54 Hoewel het de normale gang van zaken is dat een van de angst voor het donker. Bovendien kan zo’n 3.1 Technische aspecten 56 kind in het opgroeiproces steeds geconfronteerd aanhoudende angst op termijn resulteren in eenAbstract 4 3.2 Design 59 wordt met angst, is het eveneens zo dat deze angststoornis en kan dit het dagelijks functionerenInhoudsopgave 6 3.3 Informatieluik 62 angsten na een tijd moeten overwonnen worden. van het kind in grote mate belemmeren. 3.4 Proces 64 Er zijn echter kinderen die gedurende langere tijdInleiding 7 blijven last hebben van een bepaalde angst, zo Daarom wil ik graag dit probleem behandelen en een 4. Testings & feedback 661. Angsten bij kinderen 10 ook de angst voor het donker. Uit onderzoek blijkt oplossing zoeken voor de volgende vraag: 1.1 Angst voor het donker 14 5. Aanbevelingen 70 zelfs dat 15% van het totaal aantal behandelde 1.2 Aanhoudende angst voor het donker 22 angststoornissen bij kinderen veroorzaakt is door Hoe kan de aanhoudende angst voor het donker Besluit 73 1.3 Aanhoudende angst, angststoornissen angst voor het donker. bij kinderen van 8 tot 12 controleerbaar en en slaapstoornissen 24 Bibliografie 75 bespreekbaar gemaakt worden door middel van 1.4 Leefwereld van het kind 26 Het probleem hierbij is tweedelig. Ouders weten een knuffel die mediacomponenten bevat? 1.5 Slaaprituelen 29 vaak niet dat hun kind aan angst voor het donker lijdt en nemen de angst meestal niet serieus. Aan de De keuze van de doelgroep is hier voor de2. Cases 32 andere kant zijn er weinig oplossingen die gericht handliggend. Kinderen hebben tot 7 à 8 jaar last van 2.1 Lichtgevend 33 zijn op oudere kinderen met deze angst. Zo zijn er angst voor het donker. Wanneer de angst opspeelt 2.2 Kinderboekjes 39 voorleesboekjes die handelen over de angst voor bij oudere kinderen is er bijgevolg sprake van een 2.3 Kalmerend 43 het donker, maar die zijn gericht op jonge kinderen, aanhoudende angst voor het donker. Bovendien 2.4 Slaappatroon 49 zeg maar de normale leeftijdsgroep die last heeft blijkt dat de behandeling van angststoornissen het6
    • meest effectief is bij deze leeftijdscategorie. De prototype, alsook de analyse van de technischedoelgroep wordt hierna benoemd als het kind. aspecten. Het uiteindelijke resultaat is Pepijn het nachtkonijn, een knuffel met mediacomponentenOm al deze vragen te beantwoorden heb ik allereerst waarbij de ouders ook informatie en tips krijgen overeen literatuurstudie gedaan, waarbij ik vooral de angst van hun kind. Tevens was de feedback vanonderzoeken en boeken in verband met de angst kinderen uit de leeftijdscategorie, hun ouders en devoor het donker heb geraadpleegd. Hierna merkte experts een belangrijk aspect tijdens de ontwikkelingik dat ik toch nog wat informatie miste, vandaar dat van het prototype.ik enkele experts heb bevraagd over het onderwerp,meer bepaald Lies Peters en Tonny Mercken, die Het eerste hoofdstuk handelt bijgevolg over de angstklinische psychologe en orthopedagoog zijn van van kinderen en gaat in op de angst voor het donker.beroep. Om een eerste stap naar mijn prototype In het tweede hoofdstuk geef ik een overzichtte zetten, heb ik hen eveneens gevraagd welke van enkele casestudies, waarna er meer uitlegvereisten het prototype volgens hen moest hebben. gegeven wordt over het prototype in hoofdstukVerder heb ik heel wat casestudies bekeken die drie. Vervolgens bespreek ik in het vierde hoofdstukvoornamelijk rond lichtgevende en kalmerende de testings en feedback van de experts en dedesigns, voorleesboekjes en het meten van het doelgroep. Hierna volgen enkele aanbevelingenslaappatroon handelen. Dit bleek een belangrijke voor het definitief ontwerp van het prototype in debron van inspiratie voor het ontwerp van mijn toekomst.
    • 1. Angsten bij kinderenOm inzicht te krijgen in angst bij kinderen, is Angst is iets normaals in een kinderleven, het er angsten die overgenomen worden van anderehet belangrijk om onderzoek te doen naar het hoort nu eenmaal bij de ontwikkeling van het kind. personen. Zo is het vaak dat een kind bang heeftonderwerp. Daarom wordt de angst bij kinderen hier Het heeft dan ook een belangrijke rol in het leven, van spinnen als initieel de moeder er bang vanverder uitgediept, waarna de angst voor het donker want het dient als een overlevingsmechanisme heeft. Ten slotte kan een angst ook ontstaan naarbij kinderen in al zijn facetten wordt geanalyseerd. in bedreigende situaties. Het maakt met andere aanleiding van gebeurtenissen, bijvoorbeeld eenVerder wordt de aanhoudende angst voor het woorden het lichaam bewust van gevaar. Het verkeersongeluk (Steerneman, 2002, p. 20).donker en het verschil tussen aanhoudende angst, gaat eveneens gepaard met lichamelijke reacties,angststoornissen en slaapstoornissen onder de BOE! bijvoorbeeld bedwateren of huilen. Bovendien zet Als het gaat over angst bij kinderen, dan spreektloep genomen. Ten slotte worden de leefwereld van angst aan tot nadenken over de situatie. Ten slotte men meestal over angsten die gepaard gaan metkinderen en hun slaaprituelen nog verder uitgediept. is er de neiging om de situaties, waardoor angst de ontwikkeling van het kind. Angsten hangen vaak ontstaat, te gaan vermijden. samen met de verstandelijke ontwikkeling, dit wil zeggen dat hoe meer een kind de wereld beleeft, Angst kan in vijf categorieën verdeeld worden. maar toch niet helemaal begrijpt, hoe meer het angst Ten eerste is er de angst die te maken heeft met zal hebben. Per ontwikkelingsfase zijn er dan weer duidelijke gevaren, zoals het verkeer. Een tweede specifieke angsten. Deze angsten zijn eigen aan categorie is de angst voor gevaren die we ons een bepaalde leeftijd, denk aan scheidingsangst, mentaal voorstellen, bijvoorbeeld ontslagen worden. wat vooral opspeelt tussen de 8 en 18 maanden, of In de derde plaats is er de angst die gepaard angst voor dieren, waar vooral kinderen van 2 tot 4 gaat met de ontwikkeling van het kind. Ook zijn last van hebben (Bögels, 2008, p. 10).10
    • Toch is er niet meteen reden tot ongerustheid, vormen, te verbannen, te verminken of af te maken. kinderen die vroeger dan normaal last hebben van en gemeenschapsstructuren, denk aan het steedswant die angsten zijn meestal van tijdelijke aard. Bijvoorbeeld bij angst voor dieren gaat het kind dat een bepaalde angst, juist een versnelde cognitieve vaker voorkomen van scheidingen en dergelijke.Zoals Selma Fraiberg schrijft in het boek “De enge dier omvormen tot een laf dier, nog banger dan ontwikkeling doormaken. Bij kinderen die last Vooral door overprotectie ontwikkelt het kind teMagische Wereld Van Het Kind” (2001) overwint het kind zelf is. Het hoeft dan niet langer te vrezen hebben van hevigere en frequentere angsten kan het weinig weerbaarheid en veerkracht. Er is dus sprakehet kind zijn angsten meestal op zijn eigen manier. voor het dier. Ook kan het kind opteren om zijn zijn dat men te maken heeft met een angststoornis van een verkeerde aanpak van de ouders.Er zijn daarvoor drie mogelijkheden: bij de ouders intelligentie en het vermogen tot leren te gebruiken (Bogels, 2008, p. 10).bescherming gaan zoeken, de angst met eigen om zijn angst te bestrijden. Daarbij zal een kind dat Dit terwijl die angststoornissen net op eenverbeelding, intelligentie en het vermogen om te bang heeft van een leeuw zijn ouders vragen stellen Diezelfde Bögels deed in 2010 een grootschalig jonge leeftijd moeten aangepakt worden. Uitleren overwinnen. De ouders aanklampen wordt over leeuwen om te zo alles te weten te komen over onderzoek naar angststoornissen bij kinderen. het onderzoek van Bögels (2010) blijkt dat debeschouwd als de slechtste optie, omdat het het dier. Zo ontdekt hij bijvoorbeeld dat leeuwen in Angststoornissen komt vrij veel voor, ruw geschat behandeling van angststoornissen het meesteigenlijk een schijnoplossing is en de afhankelijkheid Westerse landen enkel in de zoo leven achter slot en zouden 10% kinderen voldoen aan de criteria voor effectief is bij kinderen van 8 tot 12 jaar. Bovendienvan de ouders vergroot. Bij de overige drie gebruikt grendel en hij daarom dus niets te vrezen heeft voor een angststoornis. Het probleem is echter dat het is het ook zo dat kinderen hun angsten snellerhet kind wel zijn eigen mogelijkheden en dit staat deze dieren (Fraiberg, 2001, p. 12). kind vrij normaal gedrag vertoont, waardoor de overwinnen door een combinatie van confrontatieook garant voor het effectief overwinnen van de ouders meestal niet door hebben dat er nog maar met de angst en het zoeken naar bewijzen voor enangst. Echter is er wel een probleem wanneer deze sprake is van een bepaalde angst. Dat heeft geleid tegen hun angst. Op die manier doen ze kennis op angsten niet of onvoldoende ontwikkelen, want dan tot een stijging van het algemeen angstniveau. Dit is over hun angsten en zien ze of het wel klopt wat zijWanneer het kind zijn fantasie gaat gebruiken om de is er sprake van een problematische of vertraagde waarschijnlijk het gevolg van overprotectie door de denken over die angsten.angst te overwinnen, dan gaat het de oorzaak van ontwikkeling. Zo kan het dat bij autistische kinderen ouders, net als een groter gevoel van onveiligheidde angst proberen aan te pakken door het om te sociale angst ontbreekt. Daartegenover staat dat bij beide partijen en het wegvallen van allerlei sociale Hoewel het ervaren van angst normaal is in12
    • een kinderleven, kan er in sommige gevallen 1.1 Angst voor het donker bij het slapengaan, want om te kunnen slapen, moet wakker worden is vrij normaal bij kinderen, maar hetiets mis gaan, bijvoorbeeld wanneer de angst het kind zich veilig voelen en dat is niet het geval is de reactie van de ouders die deze situatie nog Zoals eerder besproken zijn kinderangsten meestalheviger en frequenter zijn en er dus sprake is wanneer het angstig is (Boer, 2011, p. 43). problematischer kan maken. Wanneer de ouders angsten die gepaard gaan met de ontwikkelingvan een angststoornis. Het blijkt echter dat de het kind leren dat wanneer het gedurende nacht van het kind. Per ontwikkelingsfase zijn er danbehandeling van angststoornissen net op jonge Volgens de experts is er ook een verschil tussen wakker wordt, het aandacht van hen krijgt, kan het ook specifieke angsten en deze zijn eigen aan eenleeftijd, bij kinderen van 8 tot 12 jaar, het meeste angst bij het slapen gaan en angst bij het ontwaken op den duur zo worden dat het enkel terug in slaap bepaalde leeftijd. Eén van die leeftijdseigen angsteneffect hebben en dan ook het best kunnen in het midden van de nacht. Hier zijn er twee opties. valt na het krijgen van die ouderlijke aandacht. Dit is de angst voor het donker, monsters of spoken.aangepakt worden, maar ouders zich hier vaak Zo kan het zijn dat het kind net minder angstig is kan zo ver gaan dat het kind de aandacht zelfs gaat Die leeft bij kinderen van 2 tot 4 jaar, zij hebbenniet van bewust zijn. Hieruit concludeer ik dat bij het ontwaken in de loop van de nacht, omdat afdwingen door te huilen en te schreeuwen. Al is het een zeer rijke fantasie, waardoor alles in het donkerik met mijn prototype ouders wil bijstaan bij het al de ervaring heeft opgedaan dat er niets is toch wel belangrijk om het kind te troosten in deze schrikwekkend wordt. Bovendien houden ze vanhet verzachten van de angst voor het donker gebeurd en in die logica zal het dus minder angstig situatie, maar dit moet gebeuren in de slaapkamer het vertellen van verhaaltjes en sprookjes, waardoorvan hun kind en dat kinderen van 8 tot 12 jaar zijn. De omgekeerde situatie is ook mogelijk. Het van het kind om een foute gewoontevorming te ze moeilijk fictie van realiteit kunnen onderscheidenzich in een belangrijke periode bevinden wat kind verwacht immers dat het ochtend en dus licht vermijden. Terwijl het jonger kind vaak wakker wordt (Driesen, 2004, p. 103). Die levendige fantasie kanangstverzachting betreft. is als het ontwaakt, zo heeft het zich waarschijnlijk doorheen de nacht door nachtmerries, is dit bij het ervoor zorgen dat het kind angst heeft voor fictieve in slaap gesust. Als het met die overtuiging in de oudere kind minder het geval en vindt het dan ook wezens, nachtmerries krijgt of bedreigingen in zijn loop van de nacht wakker wordt, kan het kind vaak zelf oplossingen voor de angst. Echter is het omgeving ziet, zoals een bewegend gordijn dat in schrikken, omdat zijn aanpak niet gelukt is. Zo toch belangrijk als ouder om er hoe dan ook over zijn ogen al gauw een spook wordt. Dit levert op zijn roept dit weer meer angst op (Peters & Mercken, te praten met het kind, liefst wel overdag, en te beurt angst voor het donker op (Muris et al., 2001, 2012, e-mail interview). In de loop van de nacht verzekeren dat het zich veilig kan voelen in huis, met p. 19). Die angst voor het donker is een stoorzender14
    • de ouderlijke bescherming (Driesen, 2004, p. 111). door het gehoor, maar daardoor gaan geluiden Maar er is niet meteen reden tot ongerustheid, want Al kan de angst voor het donker maar beter serieusVoor de angst van het donker benoemt men drie harder en dus ook enger klinken, waardoor ze zich zoals eerder aangehaald gaan kinderen meestal op genomen worden, zoals aangetoond in datzelfdegrote oorzaken: eerder al een angstaanjagende onveilig voelen. Ook omdat ze het donker associëren hun eigen manier hun angst proberen te overwinnen. onderzoek van Muris et al. (2001), want het blijktervaring hebben meegemaakt in het donker, de met dieven die op pad gaan of ontvoeringen. Hier zijn vier opties voor: bij de ouders bescherming dat 20% van de kinderen uit het onderzoek aanangst overnemen van iemand anders, zoals de Bovendien is er een verlies aan controle. Ze kunnen gaan zoeken of de angst met verbeelding, een angststoornis lijdt die veroorzaakt is door angstouders, en zich inleven in verhalen die de angst tijdens de nacht of wanneer ze slapen de anderen intelligentie of het vermogen om te leren overwinnen voor het donker. Bovendien zou 15% van het totaalaanwakkeren, zoals een enge film op televisie. rondom zich niet beschermen. Dit zorgt ervoor dat (Fraiberg, 2001, p. 12). Het onderzoek door Muris aantal behandelde angststoornissen bij kinderenKinderen geven dit laatste aan als de grootste ze moeilijker slapen, omdat ze het idee hebben dat et al. (2001) voorziet nog meer uitleg bij die eigen veroorzaakt zijn door angst voor het donker (Gordonoorzaak voor hun angst van het donker (Rachman, ze de anderen achterlaten, zonder hun bescherming. mogelijkheden. Zo gaan kinderen inderdaad et al., 2007, p. 98-113).1977, p. 375–387). Verder achten ze zichzelf vaak niet sterk genoeg bescherming zoeken bij de ouders, maar ook de om hun angst tegen te gaan, om de monsters of angst proberen te vermijden, zichzelf proberen af te Het onderzoek van Muris et al. (2001) bewijstAl halen de experts wel aan dat achter die angst dieven alleen te bestrijden, zeg maar. Ze zijn dus niet leiden, proberen te slapen, actief controleren op de bovendien dat ouders de angst van hun kind voorvoor het donker ook een achterliggende oorzaak zelfverzekerd genoeg. Uiteraard is er ook sprake van oorzaken van angst, door bijvoorbeeld onder het het donker vaak onderschatten. De experts beamenzit. De angst voor het donker ontstaat vaak omdat separatieangst, waardoor het kind gaat piekeren en bed te gaan kijken, en knuffels vastklampen. Het dit en geven aan dat ouders hier best alert voorhet kind minder op het zicht kan vertrouwen en daardoor moeilijk kan inslapen (Boer, 2010, p. 43). Al onderzoek toont eveneens aan dat het proberen kunnen zijn. Voor hen zijn er enkele mogelijkhedendaarom gebruik moet maken van andere zintuigen kan het ook gewoon zijn dat het kind voordeel haalt vermijden van de angst de minst effectieve methode om de angst van hun kind te verzachten. In deom dat zicht te vervangen. Daardoor is de duisternis uit zijn angstig gedrag, zoals aandacht krijgen van voor angstverzachting is, terwijl actief controleren de eerste plaats kan dit door het kind te observereneigenlijk onvoorspelbaar en net dit is wat hem bang de ouders, en dat dat de oorzaak ervan is (Peters & meest effectieve methode is. en zoveel mogelijk er proberen achter te komenmaakt. Dat verlies aan zicht wordt gecompenseerd Mercken, 2012, e-mail interview). wat er speelt in zijn hoofd. Ook is het belangrijk om16
    • begripvol te reageren. Ouders moeten de angst troosten ontzettend belangrijk om het kind terug bevestigen, terwijl de experts net accentueren dat kan accepteren en zodat die zelfverzekerdheid,van het kind serieus nemen, want monsters mogen tot rust te brengen (Van der Poel, 2010, p. 16). het te ver meegaan door de ouders de angst kan die momenteel dus ontbreekt, ook kan groeien.dan niet bestaan en de duisternis is niets om bang Daarenboven moet het kind ook gecomplimenteerd bevestigen en in stand houdt (Peters & Mercken, Wanneer de ouders het kind deze ruimte niet laten,voor te zijn, in de ogen van het kind is dat wel zo. worden wanneer het een stap voorwaarts zet, dit 2012, e-mail interview). Overprotectie is dus een kan het zijn dat het zich gaat schamen voor watDit kan door het kind stap voor stap de confrontatie versterkt namelijk het zelfvertrouwen van het kind, foute aanpak, zoals Bögels (2010) in haar onderzoek het voelt en dit is al helemaal niet bevorderlijk ommet zijn angst te laten aangaan en hem uit te laten wat noodzakelijk is om uiteindelijk de angst volledig ook al aanhaalde. over de angst te geraken. Een ander vereiste is datleggen wat volgens hem de precieze oorzaak van te overwinnen. In ieder geval wordt het duidelijk dat de verzorgende rol bij de ouders ligt en niet bij hetzijn angst is. Belangrijk is dat dit niet net gebeurt de ouders de angst vanuit het standpunt van het Een andere oplossing is om niet in te gaan op kind, zodat het zich al geen zorgen gaat makenvoor het kind gaat slapen, omdat dit de angst kind moeten bekijken (Peters & Mercken, 2012, deze fantasie en het kind terug te brengen naar de over het niet kunnen beschermen van hun gezin.juist kan aanwakkeren. Hierna gaan ze samen op e-mail interview). realiteit. Wanneer het kind ’s nacht bang is, kan er Verder kunnen de ouders zich er best maar bewustzoek naar oplossingen voor de angst, zoals een overdag over gesproken worden en kan men samen van zijn dat hun angsten ook reflecteren op hetnachtlampje aan doen, een knuffel vastklampen of Een tweede mogelijkheid is het wegjagen van de kamer gaan bekijken. De ouders kunnen het kind kind (Peters & Mercken, 2012, e-mail interview).aan iets leuks denken. Dat laatste kan dan weer de factoren van angst, met andere woorden de dan duidelijk maken dat de gordijnen er ’s nachts Angstversterkende factoren, zoals enge verhalen enwel best gebeuren net voor het slapengaan, omdat spoken of monsters die volgens het kind op zijn anders uitzien door het licht aan en uit te doen en films, dienen eveneens vermeden te worden, net alsdit het kind afleidt van zijn angst. Zo wordt het kind kamer zitten. De ouder doet dit vastberaden en dat die gordijnen ook kunnen bewegen. Opnieuw is eventuele spanningen onderling. Ten slotte zijn ookuiteindelijk gestimuleerd om alleen naar oplossingen met een luide stem. De dapperheid van de ouder het ook belangrijk om samen met het kind te zoeken vaste slaaprituelen erg belangrijk voor het angstigte zoeken. Vervolgens kunnen ze hem gerust stellen overtuigt het kind er namelijk van dat de spoken of naar oplossingen voor de angst. Bovendien moeten kind om het slapen te vergemakkelijken, omdatdoor hem te overtuigen dat er niets zal gebeuren, monsters effectief verjaagd zijn. Het nadeel aan deze de ouders de gevoelens van het kind naar de angst voorspelbaarheid en veiligheid een significante roldat ze er zijn om hem te beschermen. Daarbij is techniek is dat ze zo het bestaan van enge figuren voor het donker toe accepteren, zodat het zichzelf spelen bij angstvorming. Het is immers zo dat om18
    • te kunnen slapen het kind zich veilig moet voelen maar op termijn moet het kind dit alleen doen en de angst voor het donker opspeelt bij kinderen geen reden is voor zijn angst. In ieder geval(Driesen, 2000, p. 38 & 51). Hier wordt later meer kan het gecombineerd worden met een beloning, tussen de 2 en 4 jaar, door een rijke fantasie, moeten de ouders de angst bekijken vanuit hetuitleg over gegeven in het onderdeel slaaprituelen. zoals een stickersysteem. Een tweede optie is de waardoor moeilijk fictie van realiteit kunnen standpunt van het kind, zijn gevoelens van angst systematische desensitisatie, een gedragstherapie onderscheiden. Al proberen ze wel zelf hun accepteren, de verzorgende rol op zich nemenOok op professioneel vlak zijn er enkele waarbij het doel is om het kind geleidelijk aan zijn angst te overwinnen door bescherming te en er van bewust zijn dat hun angsten reflecterenmogelijkheden die gebruikt worden door angst te laten overwinnen. Dit doet men door hem te zoeken bij de ouders, knuffels vast te klampen op het kind. Bovendien is het belangrijk om opbijvoorbeeld psychologen om de angst voor het confronteren met de angst en te vragen aan het kind of actief te controleren op de factoren van angst. te merken dat maar liefst 15% van het totaaldonker bij kinderen te behandelen. Ten eerste is er wat het ergste is wat hem ’s nachts kan overkomen. Toch is de rol van de ouders ook erg belangrijk. aantal behandelde angststoornissen bij kinderende zelfkalmeringstechniek, waarbij het kind wordt Dit wordt op volgorde gezet van een beetje eng Overdag praten over de angst is de eerste stap, veroorzaakt zijn door de angst voor het donker.geleerd goed waar te nemen wat er precies gebeurt, tot zeer eng en er wordt voor elke situatie een waarna de ouders de angst serieus moeten Dit onderdeel is voor mij vooral van belangwat ze voelen en waar ze het voelen wanneer ze oplossing gezocht. Bovendien wordt vaak gevraagd nemen en begripvol moeten reageren. Hierna omwille van de oplossingen die de oudersde angst voor het donker ervaren. Zo leert het hen of een helper aan te duiden, vaak een superheld kunnen ze samen oplossingen zoeken om de kunnen toepassen en bevestigt eveneens datom de voortekenen van hun angst waar te nemen als Superman, om hen bij te staan bij deze angst. angst te overwinnen en verzekeren dat zij er angstige kinderen in deze situatie vaak knuffelsen tijdig maatregelen te treffen om te voorkomen Hierdoor wordt het kind op termijn telkens minder zijn om hem te beschermen. Ook moet het kind vastklampen.dat de angst in grotere mate opspeelt. Hierna angstig. Vooral deze laatste techniek wordt vaak gecomplimenteerd worden wanneer het eenvolgen ontspanningstechnieken, dit is denken aan gebruikt bij angstige kinderen van de schoolleeftijd stap voorwaarts zet. Een andere mogelijkheidiets leuks wanneer er sprake is van de angst voor (Boer, 2011, p. 94-95). is het wegjagen van de factoren van angst. Eenhet donker. Zoals eerder aangehaald, moet zeker laatste optie is om het kind terug naar de realiteitdeze fase ondersteund worden door de ouders, Een belangrijk aspect uit dit onderdeel is dat te brengen en hem duidelijk te maken dat er20
    • 1.2 Aanhoudende angst voor het van de persoonlijke veiligheid, bijvoorbeeld ontvoerd het donker op deze leeftijd hoger ligt dan bij tieners, al sinds hun jeugd, omdat angst in het algemeen donker worden of een terroristische aanval (Boer, 2011, al halen de onderzoekers wel aan dat de angst volgens haar echt een kinderstoornis is. Het is zelfs p. 36). Aan de andere kant is er ook een kleine gedurende de tienerjaren dan meestal van serieuzere zo erg dat deze personen hun angst als deel vanDe angst voor het donker, monsters en spoken minderheid, namelijk 5%, oudere kinderen die nog aard is. hun persoonlijkheid beschouwen in plaats van eenkan blijven duren tot het kind 7 à 8 jaar is, waarna steeds bang hebben voor het donker, monsters en stoornis die behandeld kan worden en daardoordeze spontaan verdwijnt. Maar ook oudere kinderen spoken (Muris et al., 2001, p. 14). Het kan natuurlijk Daarnaast kan angst voor het donker zich ook wordt het veel moeilijker om ze te helpen van hunkunnen van hetzelfde probleem last blijven hebben. ook dat de angst voor het donker veroorzaakt wordt manifesteren bij volwassenen. Dan wordt er angst af te geraken.Er is dan sprake van een aanhoudende angst, dit door een trauma dat men heeft opgedaan in het gesproken van nyctofobie. Hierbij is er een irrationelewil zeggen dat het kind de leeftijd heeft bereikt dat donker, maar dan is er meestal al sprake van een angst voor iets dat geen bedreiging is. Personen die Het is normaal dat kinderen tot 7 à 8 jaar angsthet niet langer aan deze angst voor het donker zou angststoornis in plaats van een aanhoudende angst aan deze fobie lijden hebben moeite met slapen in hebben voor het donker, maar wanneer het kindmoeten lijden, maar dat wel het geval is. Hoewel het (Driesen, 2004, p. 63). een donkere kamer en vermijden daarom donkere ouder is en deze angst heeft, kan er sprake zijnnormaal is dat oudere kinderen nog angst hebben plekken en uitgaan ’s avonds. De angst kan onder van een aanhoudende angst voor het donker.van het donker, is de oorzaak anders. Terwijl de Het onderzoek van Gordon et al. (2007) bewijst andere veroorzaakt worden door een trauma, Dit in combinatie met het onderzoek van Bögels,angst bij jonge kinderen door een levendige fantasie dat kinderen van 8 tot 12 jaar andere methoden tot nachtmerries of enge films (Kind & Gezin, 2009). waaruit blijkt dat kinderen van 8 tot 12 jaarwordt veroorzaakt, kunnen oudere kinderen dit angstverzachting gebruiken dan tieners van 13 tot het meest baat hebben aan angstverzachting,makkelijker van zich afschuiven en is het bij hen 16 jaar. Zo zullen zij sneller gerust gesteld worden Dat het belangrijk is om angsten, dus ook de angst verklaart de keuze van de doelgroep. Ook kaneerder een realistische angst die uiteindelijk tot door het vastklampen van een deken of knuffel of voor het donker, op jonge leeftijd aan te pakken, het zijn dat het niet tijdig aanpakken van depiekeren leidt, zoals angst voor het verlies van door naar hun ouders te gaan voor bescherming. bewijst het reeds besproken onderzoek van Bögels angst voor het donker kan uitmonden tot eeniemand uit zijn omgeving of angst voor de aantasting Bovendien is het ook zo dat het angstniveau voor (2010) wel. Angstige volwassenen zijn dit meestal angststoornis, ook wel nyctofobie genoemd.22
    • Angst voor het donker kan bij acht- tot 1.3 Aanhoudende angst, angst- daarom in vergelijking eenvoudiger is om aan te inslaapproblemen gaat het kind met tegenzin naartwaalfjarigen zowel veroorzaakt worden door een stoornissen en slaapstoornissen pakken. Dit terwijl angststoornissen eigenlijk enkel bed, omdat het vrij lang duurt voordat het inslaapt,levendige fantasie, als door meer realistische verholpen kunnen worden door een psychologische terwijl doorslaapproblemen voorkomen wanneer hetangsten voor bijvoorbeeld inbrekers. Bovendien Zoals eerder aangehaald, kan er bij kinderen die behandeling en verregaande gevolgen voor het kind gedurende de nacht wakker wordt. Nachtelijkeis het zo dat kinderen uit deze leefstijdsgroep die lijden aan hevigere en frequentere angsten sprake verdere leven van het kind kunnen hebben indien ze angst is dan weer een soort van aanval van angstlijden aan deze angst zich geruststellen door een zijn van een angststoornis (Bögels, 2008, p. 12). Al niet behandeld worden. Zo komen depressies, drug- tijdens de slaap die enkele minuten duurt en heeldeken of knuffel vast te klampen. Ook hiermee hoeft dit niet altijd zo te zijn, in dat geval spreekt men en alcoholmisbruik en gedragsproblemen vaak voor wat lichamelijke gevolgen heeft. Zo schiet het kindhou ik rekening naar mijn prototype toe. van een aanhoudende angst. Een aanhoudende bij volwassenen die sinds hun jeugd lijden aan een overeind, slaakt het een schreeuw en trekt het een angst is een angst die blijft aanhouden terwijl het angststoornis (Bögels, 2008, p. 12). angstig gezicht. Ook staan de ogen wijd open, kind al voorbij de ontwikkelingsfase is waarin deze bonst het hart en is de huid klam. Wanneer het kind angst normaal gezien opspeelt. Een angststoornis Het kan echter ook zijn dat het kind last heeft van wakker wordt, herinnert het zich niet erg veel van daarentegen is een stoornis waarbij men lijdt aan een slaapstoornis en daarom moeilijk in slaap deze aanval. Een nachtmerrie daarentegen is een een buitensporig intensief of onevenredig lang valt. Een slaapstoornis is een stoornis in het droom met een angstig karakter. Deze treden op aanhoudende angst die het dagelijks functioneren slaappatroon, waarbij er ofwel moeilijkheden zijn met tijdens de REM-slaap en het kind weet meestal nog kan belemmeren (de Vries, 2007, p. 127). te kunnen slapen, te weinig te slapen of juist te veel erg goed wat het precies heeft gedroomd. Wel is te slapen (Spruyt, 2001). Vooral slaapstoornissen het zo dat een nachtmerrie ook de oorzaak kan zijn Een aanhoudende angst is dus minder ernstig dan als inslaap- en doorslaapproblemen, nachtelijke van angst voor het donker, maar er is dan eerder een angststoornis, omdat er geen sprake is van angst en nachtmerries kunnen verkeerdelijk sprake van een tijdelijke angst in plaats van een het belemmeren van het dagelijks functioneren en aangenomen worden als angst voor het donker. Bij aanhoudende angst (Boer, 2010, p. 38-39).24
    • Het is niet altijd even makkelijk om aanhoudende 1.4 Leefwereld van het kind vaak eenzaam. Enerzijds verliest het ook grotendeels dit voorheen omgekeerd was. Al is die “afkeer” tenangst te onderscheiden van angststoornissen of zijn geloof in de fantasiewereld, anderzijds houdt opzichte van de ouders natuurlijk niet te vergelijken Kinderen van 8 tot 12 jaar bevinden zich in deslaapstoornissen, terwijl er toch grote verschillen het wel van fantasieverhalen met realistische met die tijdens de puberteit, want ze hechten periode van de schoolleeftijd, met andere woordenzijn. Zo is een aanhoudende angst minder kenmerken, zoals ridders en koningen. Sterker nog, wel nog steeds erg veel belang aan regels en het de periode tussen de kleutertijd en de puberteit,ernstig als een angststoornis, want bij dat laatste net die fantasie helpt hem door zijn angsten heen, gehoorzamen van die regels (Meinders, 2012). en worden daarom in de ontwikkelingspsychologieis er sprake van een serieuze belemmering op in de zin dat wanneer hij de kamer op een bepaalde Goede relaties met vriendjes zijn trouwens ook erg lagereschoolkinderen genoemd. Deze periode loopthet dagelijks leven. Bij een slaapstoornis kan het manier zou betreden, er hem niets kwaad kan doen. belangrijk voor het zelfvertrouwen en zelfbeeld van in principe van 6 tot 12 jaar, wanneer het kind begintdan weer lijken alsof het kind angst heeft van Ze hebben dus nog steeds geloof in het magisch het kind en ze leren erdoor verschillende sociale met zijn studies aan de basisschool (Verhulst, 2005,het donker, omdat het slapengaan wilt vermijden denken, omwille van de subjectieve ervaring en vaardigheden, zoals omgaan met groepsnormen. p. 116). Eigenlijk kan dit nog onderverdeeld wordendoor inslaapproblemen of last heeft van gevoelens die daarmee gepaard gaan. Daarom Al is er hier duidelijk ook weer een verschil tussen in twee afzonderlijke fasen: de periode van 7 tot 9nachtelijke dromen. Het is daarom van belang hebben zoveel kinderen gedurende deze periode het kind in de eerste fase en het kind in de tweede jaar en die van 9 tot 12 jaar. Kinderen in de eerstedat ouders op de hoogte zijn van het bestaan een denkbeeldig vriendje (Lievegoed, 2003, p. 75- fase. Het jongere kind heeft geen vaste relaties met fase zijn nog erg fantasierijk, hoewel er wel al eenvan slaapstoornissen en angststoornissen, 82). zijn vriendjes, er is eerder wisselend contact en nog besef van de realiteit is. Ze hechten bijvoorbeeld ookom zo zeker te zijn dat hun kind effectief last niet echt sprake van groepsvorming. Bij de oudere nog steeds erg veel belang aan sprookjes.heeft van een aanhoudende angst. Dit is een Bovendien zijn de personen waar ze eerst zo naar kinderen is er wel veel meer kliekjesvorming. Ditbelangrijk onderdeel voor het informatieluik van opkeken, zoals de ouders, in hun ogen opeens betekent ook dat groepsdruk veel hoger ligt dan Daarentegen is het kind in de tweede fase veelhet prototype. slecht. Dit betekent dat het lagereschoolkind bij de kleuter, wat eveneens betekent dat pesten kritischer, zo neemt het geen genoegen meer met verkiest om te spelen leeftijdsgenoten in plaats van vaker voorkomt in deze periode. Probleem is dat oppervlakkige antwoorden en wilt in de plaats alles in de buurt van volwassenen te vertoeven, terwijl kinderen die anders zijn meestal het slachtoffer in de diepte weten. Bovendien voelt het kind zich26
    • van deze pesterijen zijn (Struyven et al., 2010, p. talen, wat logisch is, omdat ze volop bezig zijn met en lezen, minstens even belangrijk (“Per leeftijd”, 1.5 Slaaprituelen156-160). Het is ook voor het eerst in zijn leven de taalverwerving. Ook schoolse activiteiten zoals z.d.). Bij kinderen zijn slaaprituelen van belang om goed indat het kind een minderwaardigheidsgevoel kan schrijven, lezen, rekenen, classificeren en sorteren slaap te vallen. Regelmaat speelt, na de biologischekrijgen, door bijvoorbeeld zichzelf te vergelijken met komen terug in hun spel, denk aan knutselen, De doelgroep, die bestaat uit kinderen van 8 klok en de invloed van dag en nacht, hierbij namelijkanderen of doordat hij voor iets geen beloning krijgt. tekenen, puzzelen en geheugenspelletjes. Het is tot 12 jaar, wordt ook wel het lagereschoolkind een grote rol. Slaaprituelen kunnen heel makkelijkDesondanks is het lagereschoolkind wel in grotere duidelijk dat het denken van het kind vrijwel helemaal genoemd. Hoewel het kind in deze periode opgebouwd worden en spreken eigenlijk wel voormate in staat tot empathisch gedrag en kan het in het teken van leren en het verder ontwikkelen van veel kritischer is en gedeeltelijk het geloof in de zich. Tv kijken, daarna tanden poetsen, een boekjezich dus wel inleven in de gevoelens van anderen het denken staat (Struyven et al., 2010, p. 145-192). fantasiewereld verliest, is het toch nog bezig met lezen, ondergestopt worden door de ouders, waarna(Moons, 2006). het magisch denken. Voor mij bewijst dit dat een het licht uitgaat en het slaaptijd is. Dat tijdstip kan Verder groeit de interesse voor het dagelijkse prototype dat inspeelt op die magische wereld best vastgelegd worden en dus iedere dag hetzelfdeDaar de motoriek van het lagereschoolkind veel leven en ook dit uit zich in het spel van het bij deze doelgroep effectief is. Desondanks dat zijn. Zo wordt het kind geconditioneerd om te gaanverder ontwikkeld is ten opzichte van een kleuter lagereschoolkind, want rollenspel, poppenkast en vriendjes nu de plaats innemen van ouders, slapen en vergemakkelijken die slaaprituelen het vlotis het kind al erg goed in lichaamsbeheersing, dergelijke zijn voor het kind interessante activiteiten. hecht het kind erg veel belang aan de ouders en slapengaan van kinderen, zeker wanneer er sprakeoog-handcoördinatie en het lichaam in evenwicht Bovendien is het dol op actieve groepsspelen, zoals de regels die zij opleggen. Hieruit concludeer is van angst (Boer, 2010, p. 23). Het is zelfs zo dathouden. Daarom zijn balanceren op muurtjes, kampen bouwen en hindernisparcours, al gaat het ik dat zij sleutelfiguren zijn in het leven van het hoe meer voorspelbaar het leven van het kind is, hoebuigen, sporten, gooien en vangen geliefde hier veel verder dan enkel het spel, want ook de lagereschoolkind en hen kunnen bijstaan bij hun minder zorgen het heeft en hoe minder het ‘s nachtsbezigheden. Daarbij gaat het ook meestal nogal opbouw, de organisatie en de voorbereiding zijn angst. onrustig wakker zal worden. Bovendien geeft eencompetitief aan toe. Bovendien is het kind dol op erg belangrijke onderdelen. Daarenboven zijn ook vast slaapritueel duidelijkheid en rust aan het kindtaalspelletjes, geheime taal en het leren van andere passievere activiteiten, bijvoorbeeld gamen, tv-kijken (Van der Poel, 2010, p. 6).28
    • Juist omwille van het belang van dat vast hulp om over hun angst te geraken. Om hen toch Verder is het ook perfect normaal dat angstige nood hebben aan een knuffel als angstverzachtendeslaapritueel, is het significant dat er geen verandering op hun gemak te stellen, kunnen de ouders om kinderen, welke leeftijd ook, slapen met een knuffel, factor.in dat ritueel is, bedoeld of niet. Denk bijvoorbeeld de zoveel tijd kort even gaan zien hoe het kind het al zijn ze wel eerder kenmerkend voor jongereaan het moment dat het kind niet kan slapen en stelt, tot het kind effectief slaapt. Zo leert het kind kinderen. Zo slapen kinderen met scheidingsangst Voor mij wordt het in dit onderdeel erg duidelijkaandacht probeert op te eisen van de ouders. Hoe geleidelijk aan om alleen te zijn en dat ze er steeds met een knuffel wanneer ze ergens blijven logeren. dat kinderen, of ze nu last hebben van angstvaker de ouders hieraan toegeven, hoe meer het zijn om hem te beschermen. Wanneer het kind Die knuffel heeft dan een troostende werking en voor het donker of niet, nood hebben aankind dit gaat zien als een deel van het ritueel en toch uit bed kruipt, moeten de ouders hem op een vervangt als het ware de ouders wanneer zij ver slaaprituelen. Dit is een structuur die de oudersdus die ouderlijke aandacht noodzakelijk acht om kordate, maar toch ook zachte manier terug naar weg zijn. Bij angst voor het donker komt hier nog hen moeten aanbieden. Bovendien zullen dein slaap te kunnen vallen (Blom, 2010, p. 83). Ook bed brengen met de belofte dat ze even later weer eens bij dat het vastklampen van zo’n knuffel meeste ouders de natuurlijke reactie hebben omtijdens vakanties en weekends is het belangrijk om komen kijken. De dapperheid die het kind daardoor angstverzachtend werkt (Boer, 2010, p. 23). Al hun kind bij angst bij hen te laten slapen, maarconsistentie door te voeren in het slaappatroon krijgt, moet ook beloond worden, want dit geeft betekent dat niet dat het voor de leeftijdsgenoten zo dit is eveneens verkeerd. Deze twee belangrijkevan het kind, al is dit voor ouders natuurlijk niet zo hem meer zelfvertrouwen, wat op termijn ook zorgt acceptabel is. De meeste kinderen nemen afscheid aspecten wil ik om die reden meenemen in hetvanzelfsprekend (Boer, 2011, p.26). dat het sneller over zijn angsten zal geraken. Hier van hun knuffel tussen de drie en zes jaar, dus dat informatieluik van mijn prototype. Daarenboven kunnen de ouders ook een speciaal slaapritueel betekent dat kinderen tussen de acht en twaalf jaar bewijst dit ook dat het niet abnormaal is datDaarenboven is het erg belangrijk om het kind in zijn van maken om het kind nog beter te helpen om meestal geen knuffel meer hebben en ze het dus oudere kinderen, zeker wanneer ze angstig zijn,eigen bed te laten slapen en niet te laten indutten in de angst los te laten. Zoals eerder al aangehaald is best vreemd kunnen vinden als dit bij één van hun met een knuffel slapen.de woonkamer of in de slaapkamer van de ouders voorspelbaarheid erg belangrijk bij kinderen (Driesen, leeftijdsgenoten wel nog het geval is. Echter is hetom het daarna weer in het eigen bedje te leggen. 2004, p. 54-55). ook zo dat kinderen in elkaars gezelschap minderMeer nog, bij angstige kinderen is dit zelfs een last hebben van angst en bijgevolg ook minder30
    • 2. CasestudiesEen prototype ontwikkelen voor de verzachting van 2.1 Lichtgevend De bekendste en simpelste toepassing die de angstde angst van kinderen voor het donker gaat niet van kinderen voor het donker moet verzachten is Zoals de besproken onderzoeken al aantoondenzonder te kijken naar wat er al gedaan is op vlak het nachtlampje. Iedereen kent het principe van het en ook de experts beweren, is licht een belangrijkevan de angsten van kinderen. Dit niet enkel om nachtlampje wel, het is een klein lampje wat je in manier tot angstverzachting voor kinderen. Het iste weten wat er leeft, maar ook als inspiratiebron. een stopcontact kan steken en zo zorgt het voor dan ook geen wonder dat er reeds wat designsDaarom worden eerst de cases uitgediept waarbij een lichtpuntje in de donkere kamer van het kind. zijn ontworpen die als belangrijke eigenschap lichtlicht gebruikt wordt om de angst voor het donker te Zzzzz Nachtlampjes zijn er in verschillende varianten, z.... hebben.verzachten, waarna een analyse van kinderboekjes gaande van vrij basic tot nachtlampjes in de vormmet als thema de angst voor het donker volgt, van een kinderheld. Het is een oplossing voor hetvervolgens is het de beurt aan designs die een beperkte zicht in het donker, al is het minpunt aankalmerende werking hebben en ten slotte worden zo’n nachtlampje dat het niet mobiel is, waardoor zetoepassingen in verband met het slaappatroon er zelf weinig controle over hebben. Ze kunnen zelfgeanalyseerd. niet bepaalde delen van de slaapkamer verlichten en daarom kan de angst blijven aanhouden. Bron: http://img.webmd.com32
    • er in geknepen wordt. Het is een product van meteen ook een andere oplossing aanbiedt, namelijk De modernste variant van het nachtlampje is speelgoedmerk Playskool en is vooral bedoeld voor licht. Dit zijn ook twee belangrijke eigenschappen waarschijnlijk Glo van designerduo Boon. Het is een baby’s en jonge kinderen. Ver moest het merk niet om rekening mee te houden naar mijn eigen nachtlampje met een standaard van drie buizen met zoeken voor inspiratie, want de knuffel is uiteraard prototype toe: het vastklampen en het licht geven. in elke buis een lichtgevende balletje wat eruit kan geïnspireerd door de glimworm zelf, een insect dat Aan de andere kant heeft de glimwormknuffel maar genomen worden. Omdat er geen kabels aan zijn, eveneens oplicht. Desondanks dat een insect de één functie, namelijk oplichten. kan het kind het balletje makkelijk uit de buis nemen inspiratiebron is en kinderen de meeste insecten, en langs hem leggen. Door Glo wordt het donker denk aan spinnen en kakkerlakken, eng en vies leuk, want als het licht uitgaat, kan het kind genieten vinden, werd er toch duidelijk met de doelgroep van het lichtspel. De kleuren van de balletjes rekening gehouden wat het design betreft. Zo veranderen geleidelijk aan en na een halfuur dooft kreeg die glimworm een lief gezicht en ook het het uit. Op die manier kan het kind rustig in slaap kleurengebruik is erg kindvriendelijk. Het voordeel vallen en bekijkt het de duisternis op een fijne manier van deze glimwormknuffel is dat het kind zelf (“Glo”, z.d.). Wat goed is aan Glo is dat het kind het controle heeft over het licht, want wanneer het in zowel kan vastpakken als in de kamer kan laten de glimwormknuffel knijpt, gaat het licht ervan aan. staan. Zo heeft het meer controle over de verlichting,Bron: http://www.hasbro.com Zoals het onderzoek van Gordon et al. aantoont maar kan het zelf ook kiezen wat aangenamer is. is net dat vastklampen een erg belangrijke manier Bovendien heeft is er bij het design van Glo rekeningVerder is er de glimwormknuffel, een knuffel in van angstverzachting voor het kind, dus is het zeer gehouden met dat het bang kind niet meteen inde vorm van een glimworm die licht geeft als slim gevonden dat deze knuffel hier op inspeelt en slaap zal vallen en zorgt het er zelfs voor dat het Bron: www.booninc.com34
    • kind het donker als iets leuks gaat ervaren. Voor Op de 2011 editie van TEDx Flanders, een Spocker, een nachtlampje in de vorm van een echt geproduceerd, het is eerder bij een conceptmijn prototype vind ik het belangrijk dat het licht conferentie die draait rond Technologie, schattige robot wat het kind naast zijn bed kan gebleven (“MyMachine”, 26 december 2011). Beideniet meteen uitgaat, omdat angstige kinderen niet Entertainment en Design, stelde Aagje Beirens haar zetten en spoken verjaagt door de kamer te scannen ontwerpen hebben hoe dan ook heel wat met elkaarmeteen in slaap vallen. Valt het licht uit wanneer ze project ‘MyMachine – small dreams, big ideas’ voor. en ze dan meteen te “verwijderen”. Daarna meldt gemeen, maar vooral de beschermende functienog wakker zijn, dan kunnen ze nog banger worden. Dit project is een samenwerking van kinderen uit The Spocker dat de kamer spookvrij is. Bovendien ervan is een erg interessant gegeven voor mijn de lagere school van 6 tot 12 jaar, studenten uit geeft het ook nog eens licht in het donker. Het is prototype. Ook interessant is dat er bij deze designs het hoger onderwijs en leerlingen uit het technisch een soort nachtlampje en beschermengel ineen. gewerkt wordt vanuit de leefwereld van het kind. onderwijs. Hierbij worden producten ontworpen die The Spocker werd goed onthaald door het publiek vertrekken vanuit de kinderlijke fantasie, ontwikkeld en dan vooral door kinderen, omdat zij weten hoe worden door de studenten van hogeschool het voelt om die angst te hebben en er niet bij hun HOWEST en uitgevoerd worden door de leerlingen ouders mee terecht te kunnen. van het technisch onderwijs. Eén van die ontwerpen is The Spocker, een idee van de zesjarige Matisse, Alvorens men definitief The Spocker bedacht, die een machine wilde die de spoken vanonder zijn was er de denkpiste van de SPOKKER, ook een bed uitjaagde. Hij haalde aan dat zijn ouders zijn robot die licht geeft, maar dan met verschillende angst niet serieus zouden nemen en misschien wel kleuren en met behulp van sensors. Zo jaagt het de uiting van zijn angst als gezeur zouden ervaren. geesten weg wanneer er beweging is. Raakt het Zijn angst werd echter wel serieus genomen door kind de SPOKKER aan, dan spreekt hij ook. InBron: www.mymachine.be de studenten van HOWEST en ze ontworpen the tegenstelling tot The Spocker is de SPOKKER nooit Bron: www.mymachine.be36
    • lichtgevende voorwerpen zorgen niet enkel voor 2.2 Kinderboekjes wat licht in de duisternis, maar hebben ook een (G)een spook onder mijn bed kalmerende werking op het kind. Bovendien wordt, net zoals bij Glo, door het materiaal de duisternis In (G)een spook onder mijn bed (Van Genechten, net dat tikkeltje interessanter voor het kind. De 2009) probeert baby pinguïn Joachim te slapen, lichtgevende eigenschap is trouwens te danken maar zijn rust wordt telkens verstoord door enge aan de toevoeging van fosfor. Fosfor licht op nadat geluiden, wat volgens hem spoken zijn. Elke keer het blootgesteld is aan licht. Dit is eveneens de als hij iets hoort, roept hij zijn vader om te komen tekortkoming van glow-in-the-dark voorwerpen, kijken. Eerst zegt zijn vader dat spoken niet bestaan, want wanneer het voorwerp niet voldoende maar om Joachim te kalmeren laat hij toch het is opgeladen, komt er ook amper licht vanaf. nachtlampje aan. Wanneer Joachim vervolgens een Daarenboven wordt de werking van fosfor in de spook achter het gordijn hoort, verzekert zijn vader textiel telkens minder elke keer het gewassen wordt. hem dat het de wind was. Daarna hoort Joachim In het geval van een knuffel is dit dus allesbehalveBron: www.hetrietje.nl iets in de kast, volgens zijn vader de verwarming, in ideaal, omdat dit iets is wat vaak moet gewassen Bron: www.literatuurplein.nl de kist, onder het tapijt en achter de deur. Ook hier worden (How does glow-in-the-dark stuff work, z.d.).Uiteraard bestaat er ook zoiets als glow-in-the-dark gaat zijn vader kijken om hem te kalmeren en vindt Ik heb zelf ook zo’n lichtgevende knuffel uitgetest, Dit boekje is in de eerste plaats erg geschikt voormateriaal, dit wordt dan bijvoorbeeld verwerkt in er uiteraard niets. Nu is Joachim zeker dat er geen meer hierover in het onderdeel testings & feedback. kinderen met een angst voor het donker van 3 tottextiel van knuffels of in plastic figuurtjes die op de spoken meer op zijn kamer zitten, want volgens hem 6 jaar, omdat het hen duidelijk maakt dat het nietmuur of het plafond kunnen geplakt worden. Deze heeft zijn vader ze allemaal weggejaagd.38
    • abnormaal is om zo’n angst te hebben, eveneens gestoken. Wanneer bange Gijs in het midden van Licht uit!wijst het hen er ook op dat ze echt geen reden de nacht naar de wc moet, ziet hij daar ook Lex met Het boek Licht uit! (Daniëls, 2007) vertelt overhebben om bang te zijn voor het donker. Maar wat een knuffel. Blijkbaar is Lex zo bang dat Gijs hem Robbe, een uiltje die bang is van het licht. Uilen zijnik persoonlijk zo leuk vind aan dit boekje is de rol die naar buiten moet begeleiden. namelijk nachtdieren en gaan slapen wanneer hetde papa pinguïn in het verhaal krijgt, omdat deze licht wordt. Robbe kan echter niet slapen en wiltparallel loopt met de rol die de ouders in het echte Het Spookkamp is gericht op iets oudere kinderen, daarom spelen met Emma de eekhoorn en Tiboleven krijgen of zouden moeten innemen wanneer tussen 5 en 7 jaar. Dat wordt duidelijk door de de egel, maar buitengaan durft hij niet, omwille vanhun kind bang heeft voor het donker. hoeveelheid tekst, maar ook door de karakteristieken het licht. Emma en Tibo gaan daarom op zoek naar van de personages. Gijs die zijn knuffel niet oplossingen, zoals een bloempot die Robbe op zijnHet Spookkamp meeneemt, Lex die de andere kinderen plaagt, het hoofd moet zetten. Die gaat al snel kapot, omdat hij belang dat de kinderen aan elkaar hechten, … DitIn het boekje Het Spookkamp (DeGroat, 2002) niets ziet en tegen een boom oploopt. Dan zetten zijn duidelijke kenmerken van het lagereschoolkind.gaat Gijs met zijn klas op kamp, waar het volgens ze hem maar een zonnebril op, maar daar verliest hij Er werd ook voor een andere aanpak gekozen:pestkop Lex zou spoken. ‘s Avonds wordt het de glazen van door te vallen tijdens het voetballen. het kind zoekt zelf een oplossing voor zijn angstverhaal van Dolende Dirk verteld, een kindje dat Al heeft hij dat laatste zelf niet door tot Tibo en te verzachten in plaats van hulp te zoeken bij eende weg naar het toiletgebouwtje niet vond en nu Emma het opmerken. Zo ziet Robbe in dat het licht volwassene. Bovendien wordt het belang vanrondspookt op de kampplaats. Door het verhaal kan helemaal niet eng is. een lampje en een knuffel als angstverzachtendeGijs moeilijk de slaap vatten en hij mag ook niet zijn factoren hier ook extra benadrukt.zaklamp aan laten van Lex. Hij vindt wel troost in zijn Bron: www.literatuurplein.nlknuffel, die zijn moeder stiekem in zijn slaapzak heeft40
    • Licht uit! is bedoeld voor kinderen vanaf vier jaar. het allemaal boekjes die kinderen moeten helpen bij is een beduidend percentage oudere kinderen dat 2.3 KalmerendWaar bij de vorige twee boeken het hoofdpersonage hun angst voor het donker. Ten tweede zijn er veel last heeft van angst voor het donker, maar zij worden Kalmerende toepassingen zijn ook van belang, daarofwel steun kreeg van zijn ouders ofwel van zijn parallellen met hoe de angst voor het donker in het achterwege gelaten in deze literatuur. Misschien dit eveneens een optie is om angst te verzachten.vriendjes is er hier een combinatie van beide. In echte leven wordt aangepakt, denk aan de ouders is dat door de onwetendheid van de verschillende In dit onderdeel worden vooral producten uit dehet begin probeert de mama van Robbe hem te die het kind troosten en de spoken gaan verjagen, auteurs, maar aan de andere kant is het de vraag of medische wereld besproken, omdat men daarbehoeden voor het licht, terwijl in de rest van het het kind dat bij angst naar een zaklamp of een zo’n boekjes wel effectief werken voor die kinderen. veel verder is op vlak van angstverzachting en ditverhaal zijn twee vriendjes die rol meer op zich knuffel grijpt, … Ten slotte is er duidelijk een verschil Het is zelfs zo dat in sommige gevallen zo’n boekjes inspirerend is voor mijn eigen prototype.nemen. Ook erg interessant aan dit boekje is dat het in aanpak wanneer er een andere leeftijdsgroep lezen of het praten over de angst net voor het slapende angst voor het donker vanaf een ander standpunt wordt aangesproken. Dat is uiteraard zeer goed, kan leiden tot angstige gedachten. Dit werd ookbenadert. Voor kinderen is het leven gedurende omdat kinderen anders met hun angst omgaan al eerder aangehaald in het deel over angst voordag eerder vanzelfspreken, terwijl dit voor Robbe wanneer ze ouder zijn. het donker. Wel is het zo dat deze kinderboekennet omgekeerd is. Maar als hij niets te vrezen heeft effectief het doel hebben om kinderen gerustin het licht, wat heeft een kind dan te vrezen in het Frappant is dat al deze kinderboekjes zich richten te stellen. Uiteraard zijn er boeken voor ouderedonker? Bovendien proberen de drie vriendjes door op jonge kinderen, die zich in een periode van hun kinderen, denk aan De Griezelbus of Kippenvel, diemiddel van creatieve oplossingen Robbe’s angst leven bevinden waarin het normaal is om bang voor net de bedoeling hebben om angst op te roepen.voor het licht te verzachten. het donker te hebben en dus buiten de doelgroep Het lezen van dit soort boeken kan best vermeden van mijn onderzoek vallen. Rekening houdend met worden, want dit zijn, zoals eerder aangehaald,Deze drie kinderboekjes hebben enkele de resultaten van de verschillende onderzoeken die angstversterkende factoren.gemeenschappelijke punten. In de eerste plaats zijn hiervoor besproken zijn, is dit toch wel opvallend. Er Bron: www.etsy.com42
    • Een eerste toepassing met een kalmerende werking muziekje en wat licht aan toegevoegd (How does a verschillende ziekenhuizen ingezet, zo ook opop de angst van kinderen is een baby mobiel. baby mobile work, z.d.). de cardiovasculaire afdeling van het Catharina-Zoals het woord al zelf zegt, is een baby mobiel ziekenhuis in Eindhoven, Nederland (Ambientbedoeld voor baby’s, daar zij vaak last hebben van Experience for Healthcare, z.d.). Hoewel deseparatieangst. Deze angst doet zich voornamelijk medische wereld de Philips Ambient Experiencevoor wanneer het kind te slapen gelegd wordt, goed ontvangt, is er toch enige vorm vanvandaar dat men probeert om het op de één of kritiek. Het is namelijk een erg dure investering,andere manier af te leiden van de angst. Onder waardoor ziekenhuizen maar een beperkt aantalandere daarvoor wordt de baby mobiel gebruikt, het onderzoekskamers ermee kunnen uitrusten.hangt boven de wieg en bestaat uit vertakkingen Daardoor kan men niet iedere patiënt laten genietenwaaraan ieder uiteinde een figuurtje hangt. Die van de Ambient Experience. De prijs van het Bron: www.dunneandraby.co.ukmobielen verschillen van design en doel. Zo kan het prototype is zeker ook belangrijk om rekening meegezichtsvermogen van het kind erdoor gestimuleerd te houden. Ik wil zoveel mogelijk de kosten drukken Vervolgens is er de Teddy Bear Blood Bag Radioof uitgedaagd worden. Bij dit soort mobiel worden er zonder dat het afbreuk doet aan de werking ervan. van het bekende designduo Dunne & Raby. Decontrasterende kleuren gebruikt in combinatie met Bron: www.healthcare.philips.com Teddy Bear Blood Bag Radio was een onderdeelabstracte vormen. Daarentegen gebruikt men zachte van hun Critical Design project “Is This Your Future?”kleuren en vriendelijke figuurtjes, zoals knuffeldieren, Een vrij recent voorbeeld uit de medische wereld wat volledig in het teken stond van de toekomstbij baby mobielen die als doel hebben het kind is de Ambient Experience for Healthcare van van energie-opwekking. Het project liet mensente kalmeren. Daar wordt nog vaak een sussend Philips. Het komt wel vaker voor dat kinderen die nadenken over hoe energie in de toekomst moet44
    • opgewekt worden en stond ver weg van zonne- en eigen leven leiden. Vele bronnen beweren dat dit Gelijkaardig is de Blood Pack of Santaclaus doorwindenergie. Volgens Dunne & Raby zal energie transfusiezakje wordt ingezet bij bloedtransfusies bij designer Kiseung Lee. Deze transfusiezakjes in deopgewekt worden door eigen afvalstoffen. In het kinderen, terwijl dit enkel nooit gecommercialiseerd vorm van een kerstkous ontwierp hij om mensenproject stonden zeven- tot twaalfjarigen centraal is. Wel is het zo dat het in dat geval inderdaad een te stimuleren bloed te doneren. Tegenwoordig isen het doel was om ze te laten nadenken over kalmerende werking heeft. Het brengt immers wat men teveel bezig met zichzelf en kijkt men amperde gevolgen van de mogelijkheden van energie- comfort naar de situatie, door simpelweg de vorm naar andere om. Door de vorm van het zakje teopwekking. Zo moeten kinderen in ruil voor hun van het transfusiezakje te veranderen (Agah, 2011). veranderen hoopt hij het proces van bloeddonatiezakgeld drie flessen waterstof per week moesten plezieriger te maken en mensen ervan bewust teverzamelen. Ook krijgt excretie, wat nu als iets vies maken dat het delen van geluk meer belang heeftwordt beschouwd, in die toekomst een positieve rol dan materieel bezit. De Blood Pack of Santaclausals energiebron. Ten slotte wilde het duo de kinderen werd tentoongesteld tijdens de Helsinki Designlaten nadenken over het ethische aspect van bloed Week van 2011 (Kalin, 2011). De Teddy Bear Bloodals energiebron. Dat doen ze met de Teddy Bear Bag Radio en de Blood Pack of Santaclaus zijn Bron: www.healthcare.philips.comBlood Bag Radio, een radio verbonden aan een vooral inspirerend qua design. Aan de inhoud vantransfusiezakje in de vorm van een beer die enkel de bloedtransfusiezakjes is immers niets veranderd, Zoals de vorige toepassingen al suggereerden,werkt door bloedtoevoer (Dunne and Raby, z.d.). aan de vorm wel. Toch werkt het door die simpele kan men het best op kindermaat werken. Nog een aanpassing. Een bewijs dat het design van mijn bekend voorbeeld uit de praktijk en opnieuw vanHoewel Dunne & Raby het niet zo bedoeld hadden, eigen prototype ook niet al te ingewikkeld, maar Philips is de Kitten Scanner. De Kitten Scanner staatging hun Teddy Bear Blood Bag op het internet een Bron: www.leekiseung.com vooral krachtig moet zijn. opgesteld in de wachtkamer van het Academische46
    • Medisch Centrum in Nederland en is een kleine 2.3 Slaappatroon angst. Het slaappatroon kan op verschillendeversie van een echte CT-scan. Om de kinderen aan manieren geregistreerd en gevisualiseerd worden, Zoals het onderzoek van Muris et al. (2001) en dete sporen om de Kitten Scanner te proberen, speelt zoals blijkt uit de volgende cases. interviews met de experts aantonen, onderschattener een animatiefilmpje af. Als ze dan een knuffelbeer ouders meestal de angst voor het donker van hunscannen onder een CT-scan, wordt er door de kinderen en nemen ze het meestal ook niet serieusingewerkte RFID-tag een filmpje geactiveerd over het als het kind hen erover aanspreekt. Op de één ofknuffelbeer en de CT-scan. Zo weet het kind wat het andere manier moet er een brug geslagen wordenmoet verwachten en als meneer beer dat niet eng tussen die angst voor het donker en de oudersvond, moet hij het toch ook niet eng vinden (Kitten opdat ze het dus wel serieus zullen nemen. DaaromScanner, z.d.). Ook de Kitten Scanner wordt erg kunnen er best cijfers en beeldmateriaal voorgelegdgoed onthaald door de buitenwereld, Philips heeft Bron: www.urbnexplorer.com worden over hun slaappatroon, opdat ze met hunhiermee zelfs de Dutch Design Award gewonnen eigen ogen kunnen vaststellen hoe belemmerendin 2009 (Dutch Design Awards, 2010). Naar mijn Het lijkt wel of de CT-scan één van de engste de angst is voor hun slaap. Natuurlijk kan het altijdmening is de Kitten Scanner een mooi voorbeeld onderzoeken is voor patiënten en dan vooral voor dat de slaap verstoord wordt door andere factoren, Bron: www.restdevices.comvan het gebruik van technologie bij kinderen. Er kinderen, want er zijn ontelbaar veel toepassingen zoals ziekte of hitte, maar toch is het slaappatroonzit immers een herkenbare factor in voor het kind, om hen net dan te kalmeren. Wat ook vaak wordt een goede indicatie van angst. Het is immers zo Eén van die mogelijkheden is het registreren vannamelijk de knuffelbeer. Zo schrikken ze niet af door gedaan, is het inkleden van de CT-scan, bijvoorbeeld dat een veilig gevoel een vereiste is om te kunnen het slaappatroon door de ademhalingspatronende technologie en zijn ze zelfs gemotiveerd om het als duikboot. Hierbij wordt duidelijk op de leefwereld slapen, dus wanneer het kind lang en vaak wakker te monitoren, zoals Somnus dat doet. Somnusuit te proberen. van het kind ingespeeld om het tot rust te brengen. ligt, kan dit erop wijzen dat het kind last heeft van is een pyjamashirt ontwikkeld door Nyx Devices,48
    • een startup van enkele MIT studenten, met een Nyx Devices heeft ook een gelijkaardige toepassing op het lichaam moeten geplakt worden. Aan de tijdens de slaap door middel van een hoofdband.chip in het zakje die registreert in welke slaapfase ontwikkeld voor baby’s, genaamd Infant Monitor. Dit andere kant is het wel noodzakelijk om elke nacht In deze hoofdband zit een SD kaart waarop allede testpersoon zich bevindt. De informatie is een rompertje waarmee het ademhalingspatroon, het shirt of het rompertje aan te hebben. gegevens worden opgeslagen en die in de computerwordt upgeload en kan bekeken worden op de de lichaamstemperatuur en de lichaamspositie van kan gestoken worden om het slaappatroon teonderzoekswebsite van Somnus (Singer, 23 mei de baby wordt gemeten tijdens het slapen. Deze kunnen zien. Overdag kan de hoofdband opgeladen2011). informatie wordt doorgegeven aan de ouders via worden door deze in de bijgeleverde wekker te een smartphone of tablet, waarbij ze ook nog eens steken. Die wekker zal je bovendien ook wekken gealarmeerd worden wanneer er iets mis is. Dit wanneer je het “natuurlijke wekpunt” hebt bereikt rompertje is wasbaar en van katoen gemaakt om in je slaap, dit is wanneer je je in een fase van lichte het comfort van de baby te garanderen (Kirsner, 14 slaap bevindt (Flatley, 11 juni 2009). Hoewel de augustus 2012). Zeo Personal Sleep Coach wordt beschouwd als een correctere manier van het registreren van het Terwijl Somnus voornamelijk ontwikkeld is voor slaappatroon, is deze toepassing minder geschikt mensen die aan slapeloosheid lijden en Infant voor kinderen. Het slaapt niet erg comfortabel, zeker Monitor om wiegendood te vermijden, zouden beide niet voor een kind, omdat zij niet meteen begrijpen Bron: www.myzeo.com toepassingen toch ook kunnen werken voor het waarom ze zo’n hoofdband op moeten zetten en er opmeten van de angst voor het donker bij kinderen. al zeker niet hun slaapcomfort voor willen opofferen. Ook door de hersenactiviteit te meten, kan het Voornamelijk omdat het comfort centraal wordt slaappatroon vastgesteld worden. De Zeo PersonalBron: www.restdevices.com gesteld doordat er geen elektrodes of iets dergelijks Sleep Coach registreert draadloos de hersenactiviteit50
    • zich in een fase van lichte slaap bevindt. Het is zelf de controle over hebben en dus bepaalde hier toch duidelijk wel nood aan is. Ten slotte wetenschappelijk bewezen dat ontwaken voor de delen van de kamer kunnen laten oplichten. meet het prototype het slaappatroon van het gebruiker in deze fase het aangenaamste is, dus Bovendien vind ik het belangrijk dat het kind, omdat dit een indicatie is van zijn angst wanneer hij tien minuten voordat de wekker gaat prototype vastgeklampt kan worden, omdat dit voor het donker. Mijn keuze om dit te meten is zich in lichte slaap bevindt, dan wekt Sleepcycle een natuurlijke reactie is van het kind bij angst gevallen op een accelerometer, omdat dit niet hem. Bovendien kan de gebruiker zijn slaappatroon en zelfs een soort van angstverzachting. Ook vereist van het kind om iets op zijn lichaam te bekijken, de app visualiseert het namelijk ook in een moet het gedurende langere tijd branden zoals dragen. In het volgende hoofdstuk wordt er grafiek. Sleepcycle toont aan dat de registratie van bij Glo, daar angstige kinderen niet zo snel in uitgebreider ingegaan op de eigenschappen van het slaappatroon gemakkelijk in het prototype kan slaap vallen. Daarentegen opteer ik wel voor een het prototype.Bron: www.sleepcycle.com verwerkt worden door middel van een accelerometer prototype dat meer doet dan enkel oplichten, (Sleepcycle, z.d.). daarom zal het ook een kalmerende werkingSleepcycle is dan weer een app voor de iPhone hebben. Het spreekt voor zich dat het prototypedat het slaappatroon door middel van een Deze casestudies zijn belangrijk, omdat ze een moet inspelen op de leefwereld van het kind.accelerometer registreert door de bewegingen overzicht geven van hetgeen er momenteel Dit laatste moet vooral niet te ingewikkeldop de matras. Het is eigenlijk een soort wekker op vlak van angst bij kinderen en de meting worden, omdat de beste toepassingen, zoalsen meetinstrument ineen. De gebruiker stelt de van het slaappatroon is gerealiseerd. Tevens de Teddy Bear Blood Bag, net vrij eenvoudigwekker in, maar deze gaat al 20 minuten voor de hebben ze een inspirerende rol gespeeld zijn. De kinderboekjes waren voor mij vooral eeneigenlijke wektijd af. Op basis van de bewegingen tijdens de ontwerpfase. Zo wil ik zeker een teken dat er nog te weinig wordt gedaan tegentijdens de slaap weet Sleepcycle wanneer iemand lichtgevend prototype maken, waar kinderen aanhoudende angst voor het donker, terwijl52
    • 3. PrototypeOm mijn prototype te kunnen ontwikkelen, heb ik in Een prototype wat de angst voor het donker Bovendien voelen ze zich angstig omdat de situatiede eerste plaats wat vragen gesteld aan de experts. verzacht hoort de oorzaken van die angst aan te onveilig lijkt. Veiligheid kan ingebouwd worden doorDaarna ben ik gaan kijken naar de technische pakken. In eerste plaats is die angst er effectief door een prototype dat warm, troostend en betrouwbaarvereisten van het prototype die erin moeten de duisternis. Dat kan simpelweg opgelost worden is. Een vertrouwd voorwerp, zoals een knuffelbeer,steken, waarna ik het design van het prototype door met licht te werken, maar het is wel één van de is hier ideaal voor. Bovendien helpt die knuffelheb ontworpen. Ten slotte bespreek ik ook nog belangrijkste eigenschappen die het prototype moet ook tegen de separatieangst, als een soort vanhet proces dat ik gedurende de ontwikkeling heb bezitten. Wat overigens ook belangrijk is volgens plaatsvervanger voor de ouders. Duurzaamheid,afgelegd. de experts, maar ook volgens het onderzoek van dus dat het prototype lang mee kan gaan en niet Gordon et al. (2007), is dat het kind het prototype meteen kapot gaat, is ook van belang, om die kan vastklampen. Dit is voor het kind een manier band en dat vertrouwen met het prototype op te om zichzelf te kalmeren tijdens een fase van angst, kunnen bouwen. Verder is het zo dat het kind weinig om in zekere zin terug controle over de situatie te zelfvertrouwen heeft en dat het in die situatie nood grijpen en om zich weer veilig te voelen. Een andere heeft aan positieve gevoelens. Om die reden is het grote oorzaak van angst voor het donker is dat het tevens belangrijk dat het prototype er mooi uitziet, kind opeens op het gehoor moet vertrouwen in lacht naar het kind, zacht en donzig is. Anderzijds plaats van het zicht, maar daardoor gaan bepaalde hebben ze nood aan bescherming tegen de situatie, geluiden ‘verergeren’. Het is dan goed om hen af bijvoorbeeld in de vorm van een fantasiewapen, te leiden met een muziekje dat na een bepaalde tijd want juist omdat ze zichzelf niet sterk genoeg vanzelf uitvalt. achten om de monsters of spoken die het donker54
    • met zich meebrengt aan te kunnen, hebben ze nood 3.1 Technische aspecten atten die door de bewegingen het slaappatroon van Door de Nunchuck aan te sluiten op een Arduino het kind kan registreren, net zoals de app Sleepcycle Uno, kunnen er bij angst verzachtende impulsen ge-aan bescherming tegen die situatie. Daarnaast is Daar het belangrijk is dat het prototype ervoor zorgt dat doet. Een accelerometer of versnellingsmeter is geven worden aan het kind op basis van het slaap-onvoorspelbaarheid ook een oorzaak van de angst dat de angst voor het kind zowel controleerbaar als een meetapparaat waarmee versnellingen kunnen patroon. Zo licht het prototype op door middel vanvoor het donker. Omdat ze geen controle hebben op de bespreekbaar met de ouders wordt, is er geopteerd geregistreerd en gemeten worden. Zo’n accelerom- LEDs wanneer het kind zich in lichte slaap bevindtsituatie, is het belangrijk dat het prototype voorspelbaar voor een tweedelig prototype. Enerzijds is er een eter wordt in heel wat toepassingen gebruikt, bi- en dus wakker kan worden met angst. Wel wordtblijft, het mag niet vanzelf aanspringen of iets dergelijks knuffel met mediacomponenten die het kind langs jvoorbeeld om de trillingen van de aarde dichtbij het de gevoeligheid van de accelerometer aangepast,(Peters & Mercken, 2012, e-mail interview). zich legt wanneer het gaat slapen, anderzijds is er epicentrum te meten, maar het wordt ook gebruikt zodat de LEDs niet oplichten bij de kleinste beweg- het informatiegedeelte voor de ouders. Er zijn drie in gsm’s of controllers van gameconsoles om de ing. Ze gaan dus pas aan bij actievere bewegingen. belangrijke eigenschappen die de experts hebben bewegingen van de gebruiker te registreren. Daardoor is het prototype ook verlicht wanneer het aangehaald en die moeten dan ook meegenomen kind gaat slapen en zullen de LEDs pas uitdoven worden naar het prototype toe: het prototype moet als het kind zich in een vaster staduim van slaap licht geven, het moet kunnen vastgeklampt worden bevindt. Bovendien blijven de LEDs bij beweging en het moet muziek kunnen maken. Bovendien sowieso een minuut lang branden. Het voordeel van moeten de ouders betrokken worden bij het proto- deze LEDs is dat ze niet echt warm worden, wat het type, omdat zij in de eerste plaats een sleutelfiguur dus veilig maakt voor gebruik bij kinderen. Omdat de zijn in het leven van het kind en vaak niet correct knuffel uiteraard mobiel moet zijn, zal de Arduino van omgaan met de angst voor het donker van hun kind. stroom voorzien worden door een 9V Jack Adapter waar een 9 volt batterij op aangesloten wordt. Het prototype voor het kind, een knuffel, zal een ac- celerometer in de vorm van een Wii Nunchuck bev- Verder reageert het prototype door middel van e-tex-56
    • tiles op het vastklampen van het kind, zoals gekend ze een idee van de mate waarin de angst voor het 3.2 Design positieve gevoelens uit te lokken bij het kind.in de besproken case over de glimwormknuffel, donker opspeelt bij hun kind. De informatie van dewant dat is immers een teken van angst. E-textile is Arduino in de knuffelbeer wordt doorgestuurd via Zoals aangehaald is het prototype tweedelig: enerzi-textiel waar elektronica en digitale componenten in een Xbee shield, wat communicatie tussen twee Ar- jds is er een knuffel met mediacomponenten die hetverwerkt zijn. Wanneer het prototype vastgeklampt duino’s mogelijk maakt, naar de Xbee Explorer USB, kind langs zich legt wanneer het gaat slapen, an-wordt, kan het kind, dankzij de drukknop gemaakt een board specifiek bedoeld om een Xbee Shield derzijds is er het informatiegedeelte voor de ouders.van de e-textiles, het licht zelf aan en uit doen, op aan te sluiten, die verbonden is door middel van Voor beide onderdelen is ook het design een belan-waardoor het dus controle heeft over het licht. Op een USB kabel met de computer van de ouders. Zo grijk aspect om over na te denken.diezelfde manier kan het kind muziek laten spelen, heeft het dus wat weg van een externe harde schijf.weliswaar door een druk op een andere e-textiles De informatie wordt ontvangen in het softwarepa- De experts zeiden al dat het belangrijk is dat hetknop. De muziek wordt afgespeeld via een piezo kket van Arduino en verwerkt in Processing. De prototype qua design herkenbaar is voor de kin-speaker, een component voor Arduino waarmee inhoud van het informatieluik voor de ouders wordt deren. Uit de feedback van de doelgroep bleek dattonen kunnen geproduceerd worden. Beide knop- in het deel informatieluik uitgediept. hun voorkeur uitging naar het konijn, dat verklaartpen worden zo ontworpen dat ze niet bij de minste dus de keuze voor een knuffelkonijn. Hier wordtdruk actief zijn. meer uitleg over gegeven in het hoofdstuk testings & feedback. Bovendien wordt er geopteerd voorDaarenboven wordt de dialoog tussen het kind en een simpel ontwerp, omdat uit de cases bleek dat Er wordt gewerkt met een patroon dat zowel jon-de ouders omtrent de angst voor het donker ver- simpel juist vaak veel krachtiger is. Verder moeten gens als meisjes aanspreekt. Hier worden wittesterkt door de Xbee modules en software voor de de onderdelen er in passen, dus moet de knuffel ook rondjes op aangebracht, wat voor meer contrastouders. In die software wordt een grafiek weergeven groot genoeg zijn. Aan de andere kant is het uiter- zorgt en waardoor het licht meer opvalt. De cirkelsvan het slaappatroon van het kind dat en zo krijgen aard ook van belang dat het prototype mooi is, om met een rode rand bevatten LEDs, terwijl de rondjes58
    • met een groene rand speciaal zijn. Wanneer het kind knuffel, die opgevuld zijn met pluche. Zo ontstaat er open kan om eventuele problemen met de USBin het rondje met de lamp knijpt, wordt, dankzij de in het midden als het ware een holte waar de on- kabel op te kunnen lossen.e-textiles die elkaar raken, het licht geactiveerd. Zo derdelen in geplaatst kunnen worden. Daar wordt deheeft het kind zelf ook controle over het licht. Het Arduino dan in gestoken, die op zich ook nog eens Bovendien wordt het concept van Pepijn het nacht-andere gele rondje activeert een muziekje, dit werkt in een doosje geplaatst wordt, om te voorkomen dat konijn ook doorgetrokken naar het softwarepakket.eveneens met conductief stof. het kind de kabels kan stuk maken wanneer het de Daarom worden de kleuren uit het printstof gebruikt knuffel vastpakt of erop ligt. Bovendien worden er erin. Ook zal Pepijn het nachtkonijn tips geven aan gaatjes in de bovenkant van dat doosje gemaakt, zo de ouders om de angst van hun kind bespreekbaar kunnen de kabels individueel eruit kunnen komen en te maken. Verder wordt er een handleiding aan het hoeven ze dus niet samen te worden gebonden. Dit prototype toegevoegd, zodat zowel de ouders als is de beste optie voor een degelijk prototype, ver- de kinderen weten hoe het moet gebruikt worden. mits de kabels redelijk fragiel zijn waardoor ze bij het Voor het informatieluik dat bedoeld is voor de oud- Ook hierin staat Pepijn centraal en geeft hij uitleg samenbinden sneller kunnen plooien en stuk gaan. ers worden de Xbee modules eveneens in een stevig over het gebruik ervan. Alle losse onderdelen, zoals de LEDs, de drukknop- doosje gestopt. Daardoor zal het geheel wat weg pen en de piezospeaker, worden vastgenaaid aan hebben van een externe harde schijf. Ook hier wordt de kussens. Op die manier kan de hoes makkelijk er geopteerd voor een doosje, omdat het prototype gewassen worden zonder het prototype op zich te op die manier steviger is en zo kan het ook makke-Er wordt een stof met print gebruikt als hoes, zoals beschadigen, wat toch wel een belangrijke vereiste lijk ingekleed worden. De buitenkant van het doosjeeen kussensloop eigenlijk. Deze hoes wordt dan af- is gezien de doelgroep. wordt bekleed met hetzelfde stof als de knuffelbeer,gesloten door middel van een verborgen ritssluiting. om het een consistent, maar ook speels geheel teHierin steken twee witte kussens in de vorm van de maken. Wel is het belangrijk dat het doosje nog60
    • 3.2 Informatieluik de muziek en het licht activeert door een druk op de knoppen. Deze informatie krijgen ze meteen op hunZoals uit de literatuurstudie en de interviews met de computer, maar wordt ook opgeslagen zodat ze ookexperts is gebleken, hebben ouders vaak moeiljk- in de ochtend de data ter beschikking hebben.heden met het correct omgaan met hun angstigekinderen. Toch is die steun van de ouders zeer Daarnaast krijgen ze ook tips, die aangepast zijnbelangrijk voor het kind in het proces van angstver- aan het slaappatroon, om correct om te gaan metzachtig. Daarom koos ik ervoor om het prototype de angst. Wanneer een kind zeer onregelmatig heefttweedelig te maken door ook de ouders van in- geslapen, zullen de ouders andere tips krijgen danformatie te voorzien over de angst van hun kind. wanneer hun kind vast heeft geslapen. Om de effec-Daarenboven is dit nog geen garantie dat ze cor- tiviteit van het prototype te garanderen, wordt er ookrect met de angst omgaan, omdat ouders natuurlijk telkens een korte conclusie van het slaappatroonniet altijd even goed weten hoe ze hun kind moeten vermeld. Bovendien worden er waarschuwingenhelpen, wat de keuze verklaart om ook tips toe te gegeven dat het slaappatroon, wanneer deze afwijktvoegen. van het normale slaappatroon van het kind, beïnv- loed kan zijn door bepaalde omstandigheden, zoalsDaarnet haalde ik al aan dat de informatie van de ziekte en hitte.Arduino in de knuffel wordt doorgestuurd naar demodule van de ouders. Concreet kunnen de oudersop hun computer een grafiek zien met het slaappa-troon van hun kind en het aantal keren dat het kind62
    • 3.2 Proces vervangen door ronde drukknoppen gemaakt van ideaal was met het oog op de doelgroep. Daarom Daarna heb ik de ontwikkeling van het prototype e-textiles, omdat dit beter bij het totaalconcept van koos ik ervoor om Xbee shields te gebruiken, waar-Een eerste probleem waar ik op botste tijdens het opgedeeld in behapbare delen. Enerzijds om ef- de knuffel past. Dit was vrij eenvoudig, tussen twee door er draadloze communicatie mogelijk is tussenontwikkelen van het prototype was het samenvoe- ficiënt te werk te gaan en geen tijd te verliezen, om- stukjes conductief stof stak ik een dun laagje schu- de Arduino in de knuffel en de computer. Bovendiengen van de drie waardes die de accelerometer ge- dat ik niet meteen alle benodigde onderdelen had. imrubber. In dat laagje schuimrubber maakte ik eerst zorgde dit voor een tastbaar prototype voor denereert. Vermits een accelerometer bewegingen reg- Anderzijds om het voor mezelf makkelijker te maken drie kleine gaatjes,. Wanneer er dan op de knop ouders, wat naar mijn mening toch ook een grootistreert, krijg je als resultaat een x-, y- en z-waarde, om het prototype te ontwikkelen, daar ik beperkte gedrukt wordt, komen de twee stukjes conductief voordeel is. Zo kunnen ouders terwijl hun kind aanmet andere woorden de horizontale, de verticale en kennis heb van Arduino. Voor mijn prototype had stof tegen elkaar en is het elektrisch circuit gesloten, het slapen is direct data verkrijgen over het slaappa-de diagonale beweging. ik verschillende vereisten: er moeten verschillende waardoor de componenten stroomtoevoer zullen troon en bijgevolg de angst voor het donker van hun LEDs aangaan door op een drukknop te duwen, krijgen. Dit alles werd aan elkaar genaaid met nog kind. Om die data te kunnen omzetten in tastbareMaar om een makkelijk leesbare grafiek te verkrijgen deze LEDs moeten ook uitgaan na een tweede druk een extra laagje katoen over. Over het geheel heb ik gegevens met grafieken en tips, heb ik gebruik ge-en om deze waarden op een eenvoudige manier op die knop. Eveneens is er een drukknop voor het een laagje witte katoen gedaan. Hierna werden er maakt van het programma Processing.te verwerken in Arduino en Processing, was het in- en uitschakelen van de muziek. In de eerste fase, kabels in de knop geplaatst, zodat er ook effectiefbelangrijk om de drie waarden om te vormen tot de testfase met andere woorden, opteerde ik ervoor stroomtoevoer is. Deze drukknoppen bevestigde ik Hierna volgden de tests bij doelgroep en experts,één waarde. Hiervoor moest ik op zoek gaan naar om beide functies te controleren met de standaard vervolgens aan een kussen in de knuffel op dezelfde waar ik wat meer over vertel in het volgende hoofd-een algoritme die dit op een correcte manier doet. drukknoppen die in het Arduino kitje zitten. Bovendi- plek waar de speciale groene rondjes ook geposi- stuk. Op basis van die feedback heb ik nog aan-Na wat denkwerk heb ik het Arduino-forum ger- en moeten de LEDs ook oplichten wanneer het kind tioneerd zijn. passingen gedaan aan mijn prototype, zoals hetaadpleegd en daar vond ik uiteindelijk de correcte beweegt en doven wanneer het stil ligt. toevoegen van een samenvatting over het slaappa-oplossing: Op dat moment was het nog steeds zo dat de me- troon van het kind. Toen dit eenmaal werkte, heb ik al deze code met diacomponenten van de knuffel rechtstreeks met deq=√(x^2+y^2+z^2 ) elkaar gecombineerd en vervolgens de drukknoppen computer verbonden waren, terwijl dit absoluut niet64
    • 4. Testings & feedback In het onderdeel cases sprak ik al over lichtgevend knuffels. Al deze elementen waren doorslaggevendOm te weten of het ontwikkelde prototype effectief stof. Zelf testte ik een knuffel uit met lichtgevend in de beslissing om LEDs te verwerken in het proto-de angst voor het donker controleerbaar en stof. Hoewel dit stof voor meer creatieve vrijheid type in plaats van te werken met lichtgevend stof.bespreekbaar maakt, is het belangrijk om het af te zorgt dan het verwerken van LEDs in de textiel,toetsen bij de doelgroep. Daarom werd er zowel op werkt het minder efficiënt. Zo was het vaak dat de Om die reden was het ook belangrijk om goed nakinderen van 8 tot 12 jaar, hun ouders en experts knuffel niet in het licht had gelegen doorheen de te denken over de keuze van de LEDs. In de eersteberoep gedaan om het prototype te testen. Ook heb dag, waardoor deze in de nacht niet of enkel op plaats is de kleur van de LEDs van belang, omdatik zelf enkele tests gedaan die belangrijk waren voor bepaalde plekken licht gaf. Dit loste ik dan maar op kleuren bewust of onbewust geassocieerd wordende verfijning van het prototype. door de knuffel even tegen een lamp aan te houden. met bepaalde gevoelens. Zo komt rood vaak als Wel is het zo dat het opladen vrij snel gaat, want na een gevaarlijke kleur over. Hierbij moet er eveneens een minuutje geeft de knuffel wel weer licht af. Toch rekening gehouden worden met het feit dat LEDs in is dit licht eerder groen, waardoor het zicht nog niet een beperkt aantal kleuren worden gemaakt. Bov- echt optimaal is, terwijl dit toch een belangrijke ver- endien moet er geopteerd worden voor LEDs die eiste is bij een ontwerp wat kinderen doorheen hun voldoende licht geven en door het stof heen schi- angst voor het donker moet helpen. Nog een nadeel jnen. Daarom koos ik voor witte LEDs, omdat dit de is dat de lichtgevend werking van het stof vermindert meest neutrale kleur is in het beperkt assortiment en met het aantal keren dat de knuffel gewassen wordt. deze LEDS het meeste licht afgeven. Dat laatste heb Na een tijd zal de stof zelfs geen licht meer geven, ik ook nog uitgetest met het stof, want in het uitein- waardoor de knuffel in zekere zin zijn doel voorbi- delijke prototype zit er nog stof over de LEDs en ook jschiet. Daarbij was het prijskaartje van de knuffel dan moet er genoeg licht zichtbaar blijven. ook nog eens vrij hoog ten opzichte van gewone66
    • voorkeur naar Pepijn in combinatie met de speelse ik mijn design heb voorgelegd. Deze kinderen wakker worden met angst (Di Gennaro & Gorissen, print, omdat ze die schattiger vonden. hebben geen last van aanhoudende angst, maar 2012, interview). zijn weleens bang na het kijken van enge films en Uiteraard heb ik mijn prototype voorgelegd aan dergelijke. Ook hun ouders hebben hun medewerk- Ook de ouders hebben me heel wat nuttige informa- een expert, meer bepaald klinisch psychologe Lies ing aan mijn onderzoek verleent. Hieruit kwamen tie gegeven. Zij waren enthousiast over het proto- Peters. Zij haalde aan dat het prototype een in- enkele belangrijke zaken, zoals dat het prototype type en zagen er zeker het nut van in. Ze vonden het gangspoort is voor een gesprek over de angst van best op jonge leeftijd al aan het kind kan gegeven vooral waardvol, omdat ze door de gegevens beter het kind. Het gaat volgens haar echter nog verder worden. De kinderen haalden allemaal aan dat hun konden anticiperen op de angst van de kinderen en dan dat. Wanneer een kind overdag verdrietig is en voorkeur uitging naar hun eigen knuffel als het op het stelde hen ook gerust om te weten hoe hun kind slecht slaapt tijdens de nacht, kunnen ouders de angstverzachting aankomt, want die hebben ze sliep. Bovendien haalden ze aan dat ze niet altijd twee gebeurtenissen makkelijk met elkaar linken van jongsaf aan en beschouwen ze als een soort weten hoe ze moeten omgaan met de angst vanHet spreekt voor zich dat het design de doelgroep door het prototype en wordt het een aanknoping- “vriendje”. Al zeiden ze wel dat Pepijn evenzeer hun hun kinderen, vandaar dat ze de tips apprecieerdenmoet aanspreken, daarom heb ik het bij hen afge- spunt voor een gesprek. Bovendien zegt ze dat het angst voor het donker zou verzachten. Het gaat hier en bijgevolg deze ook zouden opvolgen. Tevenstoetst. Ik heb twee designs voor de knuffel gemaakt, geschikt is voor zowel een normale angst als een dus in feite om gewenning, daarom is de beste optie hadden ze het gevoel dat het prototype hun kindeen beer en een konijn, die respectievelijk de naam aanhoudende angst voor het donker. Bij die laatste om Pepijn al op jonge leeftijd aan het kind te geven. hielp om over hun angst te geraken.“Meneer de nachtbeer” en “Pepijn het nachtkonijn” is de rol van de ouders wel uitgebreider, terwijl bij dehebben gekregen. Ook zijn er twee potentiële prints, gewone angst de knuffel op zich al voldoende is. Wat betreft de functionaliteiten van Pepijn wisten Wat de weergave van de gegevens betreft waren zeeen print met grote bruine, blauwe en doorzichtige de meesten vrijwel meteen dat het niet een gewone ook tevreden, de grafieken waren naar hun meningbollen en een speels, kleurrijk bolletjesprint. Ik heb Hierna heb ik het prototype laten testen door kin- knuffel is en ook waarvoor de speciale rondjes juist duidelijk, alleen verlangden ze toch nog een kleinehierover vier kinderen, drie jongens en één meisje, deren uit de leeftijdscategorie en hun ouders. dienen. Bovendien vonden ze het allemaal fijn dat samenvatting van het slaappatroon per nacht (Cata-tussen de 9 en 12 jaar bevraagd. Unaniem ging de Opnieuw deed ik beroep op de kinderen waaraan Pepijn al oplichtte voordat ze nog maar zouden lano & Janssen, 2012, interview).68
    • 5. Aanbevelingen Een prototype is uiteindelijk maar een prototype, dat natuurlijk wel makkelijk opgelost worden door deEen prototype is uiteindelijk maar een prototype, voordat een product effectief gelanceerd kan computer gedurende de nacht gewoon op te latenvoordat een product effectief gelanceerd kan worden, moeten er nog wel een aantal zaken aan staan. Bovendien kan er ook gewerkt worden aanworden, moeten er nog wel een aantal zaken aan het ontwerp veranderd worden en datzelfde geldt de maximale afstand tussen de knuffel en de mod-het ontwerp veranderd worden en datzelfde geldt voor mijn eigen prototype. Indien mijn prototype ule voor de ouders. Op dit moment mag die afstandvoor mijn eigen prototype. Indien mijn prototype gecommercialiseerd zou worden, zou ik enkele aan- maximum 100 meter bedragen, maar er kunnen al-gecommercialiseerd zou worden, zou ik enkele bevelingen hebben naar de toekomst toe. tijd omstandigheden zijn waarbij een langere afstandaanbevelingen hebben naar de toekomst toe. noodzakelijk is. ♫ Eén van de minpunten aan Arduino is de breekbaar- ♪ heid van de kabeltjes. Deze plooien snel, waardoor Daarnaast is het ook zo dat op die computer Ar- ♫ ze stuk kunnen gaan, iets wat zeker bij de doelgroep duino & Processing moet geïnstalleerd zijn en de kinderen niet ideaal is. Daarom zou het beter zijn om bijhorende code geactiveerd. Dit zijn twee ingewik- met iets degelijkers te werken wat minder snel stuk kelde programma’s die enkel door programmeurs kan gaan. worden gebruikt, waardoor de kans klein is dat de ouders deze software op hun computer heb- Ook is het zo dat de mediacomponenten in de ben staan. Ook is het niet echt efficiënt dat er twee knuffel enkel werken wanneer de pc van de ouders, programma’s nodig zijn om het prototype te laten waar de andere module op aangesloten is, aan- werken. In de toekomst zou deze software best staat. Dit is praktisch niet steeds mogelijk, omdat vervangen kunnen worden door één eenvoudig pro- dit vaak ook het tijdstip is dat de ouders slapen en gramma waarbij de code op de achtergrond wordt dus niet gebruik maken van hun computer. Al kan geactiveerd en waarbij, zoals eerder aangehaald, het70
    • Besluitniet noodzakelijk is dat de computer van de ouders Als einddoel van deze thesis had ik me mijn eigen prototype bleek te zijn. Vervolgens ben iksteeds aanstaat wanneer het kind slaapt. vooropgesteld om een prototype te ontwerpen dat me gaan verdiepen in de ontwikkeling van mijn eigenEen andere tekortkoming van het prototype is de angst voor het donker bij kinderen controleerbaar en prototype, die ik vervolgens heb afgetoetst aanbatterij. Momenteel wordt de Arduino die in de knuf- bespreekbaar. De onderzoeksvraag was: de experts & de doelgroep. Dit hele proces leiddefel steekt, gevoed door een batterij. Dat betekent dat uiteindelijk tot mijn eigen prototype.de mediacomponenten in de knuffel na een tijd kun- Hoe kan de aanhoudende angst voor het donkernen uitvallen en de batterij vervangen moet worden. bij kinderen van 8 tot 12 controleerbaar en Daar het vastklampen van knuffels en licht in deBovendien gaat het hier om een 9 volt batterij, een bespreekbaar gemaakt worden door middel van kamer belangrijke angstverzachtende factoren zijn,soort batterij die de meeste mensen vaak niet op een knuffel die mediacomponenten bevat? koos ik ervoor om een knuffel te ontwerpen metvoorraad hebben, omdat deze in weinig toestellen mediacomponenten, meer bepaald een knuffel diewordt gebruikt. Een mogelijke oplossing is het ge- Om hierop een antwoord te kunnen geven heb oplicht. In de eerste plaats hebben kinderen zelfbruik van een oplaadbare batterij, maar een betere ik deskresearch gedaan naar de angst van de controle over het licht door de knuffel vast teoptie is het opladen van de knuffel met een adapter. kinderen en heb daarbij de angst voor het donker klampen, maar reageert het ook op het slaappatroonDan is de knuffel nog steeds draadloos, maar is het uitgediept. Omdat ik bij bepaalde onderdelen toch van het kind. Wanneer het zich in een fase vanprototype minder beperkt door de batterij. nog informatie te weinig had, heb ik ook experts lichte slaap bevindt, gaat het prototype automatisch geïnterviewd over het onderwerp. Hierna ben ik gedurende een minuut oplichten. Bovendien kunnen gaan kijken wat er momenteel al is ontwikkeld op ze ook nog kalmerend muziek af laten spelen vlak van angstverzachting en de analyse van het door een druk op knop. Het prototype is echter slaappatroon, wat tevens een inspiratiebron voor meer dan enkel een knuffel, want door draadloze72
    • Bibliografiecommunicatie tussen de knuffel en de computer Aan de andere kant bleek uit de tests van het Gedrukte bronnen Apeldoorn: Garant.van de ouders, krijgen zij informatie door over het prototype dat kinderen vaak vasthouden aan hun Driesen, L. (2004). Mama, ik kan niet slapen: Hoeslaappatroon van hun kind. Hierbij worden ook nog favoriete knuffels die ze al van jongsaf aan hebben Blom, R. (2010). Regelmaat en inbakeren: voorkomen en kinderen met slaapproblemen helpen. Antwerpen: Garant.eens tips gegeven over hoe ze best kunnen omgaan en die daarom niet willen inruilen voor Pepijn het verhelpen van huilen en onrust. Zeist: Christofoor. Gordon, J. et al. (2007). Treatment of children’s nighttimemet de angst van hun kind. Het prototype is dus nachtkonijn. Al gaven ze wel toe dat Pepijn hen Boer, F. (2010). Als je kind moeilijk slaapt. Houten: Bohn fears: the need for a modern randomised controlled trial.tweedelig, enerzijds is er de angstverzachting voor zeker zo goed door hun angst zou helpen. Stafleu Van Loghum. Leiden: Elsevier.het kind, anderzijds is er het informatieluik voor deouders die hen helpt de angst van hun kinderen te Het prototype viel vooral in goede aarde bij de Boer, F. (2011). Slaapproblemen bij kinderen. Houten: Lievegoed, B.C.J. (2003). Ontwikkelingsfasen van hetbespreken. ouders, omdat ze zo beter kunnen anticiperen op Bohn Stafleu Van Loghum. kind. Zeist: Christofoor. de angst van hun kinderen en beter in het proces Bögels, S.M. (2008). Behandeling van angststoornissen. Moons, A. (2006). Pedagogische wetenschappen: deHet prototype is uniek, omdat het oudere kinderen ondersteund worden. Maar net daarom heeft Pepijn Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. ontwikkeling van het kind. Hasselt: KHLim Hemelrijk.met een angst voor het donker helpt, maar ook ook toegevoegde waarde voor kinderen met eenomdat het de brug slaat tussen het kind en de aanhoudende angst voor het donker. Catalano M. & Janssen M. (2012). Interview. Muris P. et al. (2001). Children’s nighttime fears: parent–ouders en zo dus een dialoog tussen beide partijen child ratings of frequency, content, origins, coping De Vries, M.W. (2007). Psychiatrie. Houten: Bohn Stafleucreëert over dit onderwerp. Zo voorkomt het in behaviors and severity. Leiden: Elsevier. Van Loghum.zekere zin dat deze angst zich blijft voortzetten op Peters L. & Mercken T. (2012). E-mail interview.latere leeftijd. Daarenboven kan het ook ingezet Di Gennaro G. & A. en Gorissen T. & N., 2012, interviewworden bij kinderen met een gewone angst voor het Driesen, L. (2004). Bang om te gaan slapen: therapieboek Rachman, S. J. (1977). The conditioning theory of feardonker. voor kinderen die niet naar bed durven. Antwerpen/ acquisition: a critical examination. Oxford: Pergamon74
    • Press. op 17 april 2012, http://www.dunneandraby.co.uk/ KNMI. (z.d.). Geraadpleegd op 15 maart 2012, http:// Daniëls, G. (2007). Licht uit! Hasselt: Clavis. content/projects/68/0 www.knmi.nl/cms/content/34664/versnellingsmeterSteerneman, P. (2002). Aangrijpende belevenissen van DeGroat, D. (2002). Het spookkamp. Amsterdam:kinderen. angsten, pesten, door, scheiden, misbruik. Flatley, J. (11 juni 2009). Zeo’s Personal Sleep Coach Meinders, D.H. (2012). Interesses van kinderen. Westeinde.Leuven: Garant. makes money from your insomnia. Geraadpleegd op 21 Geraadpleegd op 16 juli 2012, http://artikelen.foobie.nl/ Dunne & Raby. (2007). Is this your future? http://www. mei 2012 op http://www.engadget.com/2009/06/11/ onderwijs/interesses-van-kinderen/ dunneandraby.co.uk/content/projects/68/0Struyven et al. (2010). Groot worden: de ontwikkeling van zeos-personal-sleep-coach-makes-money-from-your-baby tot adolescent. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum. Spruyt, K. (2001). Slaapgewoonten en -stoornissen bij How does a baby mobile work? (z.d.). Geraadpleegd op insomnia/ schoolgaande kinderen. Geraadpleegd op 9 juli 2012, 20 juli 2012, http://www.ehow.com/how-does_4690203_Van der Poel, M. (2010). Opvoedingsproblemen 0-4 Horsthuis, A. (13 september 2010). Een leven lang bang. http://www.vub.ac.be/COBI/slaap-bij-kinderen.html baby-mobile-work.htmljarigen. Leuven: Garant. Geraadpleegd op 26 februari 2012, http://www.jmouders. How does glow-in-the-dark stuff work? (z.d.).Verhulst, F. (2005). De ontwikkeling van het kind. Assen: nl/Themas/Opvoeding/Opvoeden/Een-leven-lang-bang. Casestudies Geraadpleegd op 7 juli 2012, http://science.Van Gorcum. htm howstuffworks.com/innovation/science-questions/ Agah, A. (2011). Teddy Bear Blood Bag. Geraadpleegd Instructables. (z.d.). Conductive fabrics. Geraadpleegd question388.htmInternetbronnen op 6 januari 2011, http://streetanatomy.com/2011/02/21/ op 15 maart 2012, http://www.instructables.com/id/ teddy-bear-bloodbag/ My Machine. (2008). The Spocker & SPOKKER. Conductive-Fabric/CBK. (z.d.). Wat zijn wearables? Geraadpleegd op 15 Geraadpleegd op 10 oktober 2011, http:// Boon Inc. (z.d.). Glo: Color-changing Nightlight withmaart 2012, http://cbks-hertogenbosch.nl/index.cfm?art_ Kind & Gezin, (z.d.). Per leeftijd. Geraadpleegd op 21 juli mymachine2008team20.blogspot.com/ portable Glowing Balls. Geraadpleegd op 26 februariid=387&chapter_id=12 2012, http://www.kindengezin.be/ontwikkeling/spelen/ 2012, http://www.booninc.com/products/Glo/1651 Philips. (februari 2008). Case Study: Catharina-ziekenhuis. per-leeftijd/#lagere-schoolkinderenDunne & Raby. (2004). Is this your future? Geraadpleegd76
    • Geraadpleegd op 26 februari 2011, http://www.lighting. Singer, E. (23 mei 2011). A nightshirt to monitorphilips.nl/pwc_li/main/shared/assets/images/project/ sleep. Geraadpleegd op 21 mei 2012, http://www.NL/Catharina%20Ziekenhuis/catharina_ziekenhuis_ technologyreview.com/biomedicine/37606/eindhoven_nl.pdf Sleepcycle. (z.d.). Geraadpleegd op 25 januari 2012,Philips. (20 oktober 2009). Philips wint Dutch Design http://www.sleepcycle.com/index.html.Award voor Kitten Scanner. Geraadpleegd op 17 april Van Genechten, G. (2009). (G)een spook onder mijn bed.2012, http://www.newscenter.philips.com/nl_nl/standard/ Hasselt: Clavis.about/news/press/20091020_dutchdesignaward_voor_kittenscanner.wpdKalin, K. (2011). Blood Pack of Santaclaus. Geraadpleegdop 16 augustus 2012, http://www.leekiseung.com/Kirsner, S. (14 augustus 2012). Is Rest Devices’ babyonesie, designed to monitor infants as they sleep, thecutest tech product in town? Geraadpleegd op 16augustus 2012, http://www.boston.com/business/technology/innoeco/2012/08/is_rest_devices_baby_onesie_de.html 2011-2012 | Thesis | Communicatie & Media Design | Anneleen Vaes78
    • 80