Curriculum berria Gizarte Zientzietan, Geografian eta Historian (DBH)

EAEko CURRICULUM OFIZIALA 2007-11-13 GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA (DBH)

ITURRIAK

LOE, GUTXIENGO EDUKIAK (2007eko urtarrilaren 5a)

LOGSE/EAE, 1994EKO INDARREAN DAUDEN CURRICULUMAK, GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA

EUROPAR DOKUMENTUAK (DeSeCo-OCDE, EURYDICE-2003, LISBOA-2004,...TXOSTENAK)

2006eko EUSKAL CURRICULUMA

2007eko EUSKAL HERRIRAKO CURRICULUMA

BESTE DOKUMENTO ETA ITURRI BATZUK

CURRICULUMA LOGSE-tik LOE-ra ZER BERRI?

SARRERA: urte hauetan zehar agertu eta gertatu diren aldaketa sozial, psikopedagogiko, kulturalak islatzen dira (ekonomia, populazioa, e.a.)

HELBURUAK: konpetentzi bezala daude adierazita. Izugarrizko aldaketa henkuntzako praktikan (funtzionalak)

EDUKIAK: kurtsoka sekuentziatuta, tipologia, e.a.

EBALUAZIOA:

Ebaluaziorako irizpideak : ikasleek egin behar dituzten lan eta betebehar zehatzak ebaluaziorako adierazleen bidez erakusten dira.

Ilasleek kapaza izan behar dute lan zehatz hauek egiteko

Diagnostiko ebaluazioa: konpetentzietan oinarritutako ebaluazioa izango da (LHko 4. Eta DBHko 2. Mailetan) bi egongo dira: estatala eta EAEkoa

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA CURRICULUMA

Curriculum egitura:

SARRERA

HELBURUAK

EDUKIAK

EBALUAZIORAKO IRIZPIDEAK

EREMU FISIKOA GIZARTEA IDENTITATE, KIDETASUNA, ERREFERENTZIA ETA PARTAIDETZA GIZAKIA EMAKUMEZKO ETA GIZONEZKOAK

Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzan, Gizarte Zientziak, Geografia eta Historia irakasgaiaren helburua Lehen Hezkuntzan, Ingurune Ezagueran landutako EZAGUERA, JARRERA ETA PROZEDURA ETA TREBEZIAK SAKONTZEA da

HISTORIA ETA GEOGRAFÍA dira ARDATZ ANTOLATZAILEAK . Zientzi hauek ikertzen dute errealitate fisiko eta soziala ikuspuntutik OROKOR ETA INTEGRATZAILEA . Beste alde batetik Geografia eta Historia berez DISZIPLINA ANITZEKOAK DIRA

HISTORIA irakasgaiak ematen ditu ezaguera eta metodo bat GIZARTEEN BILAKAERA DENBORAREN ZEHAR uler dezaten

GEOGRAFÍA-K hartzen du ESPAZIOAREN DIMENTSIOA (bere ezaugarria, paisaia, gizakien akzioa)

Gaurko gizartea oso konplexua denez zientzi hauek behar dute BESTE ZIENTZI BATZUEN LANGUNTZA . ANTROPOLOGIA, EKONOMIA, SOZIOLOGIA, EKOLOGIA , ... gizartea bere osotasunean ulertzeko

IRAKASGAI HONEN ASMOA DA...

BIZI DIREN GIZARTEAREN, gaurko eta denboraren zehar EZAUGARRIAK , antolaketa eta funtzionamendua.

Hartu duen ESPAZIO FISIKOA ezagupena eta gizarte eta espazioaren sortzen diren erlazioak. Gizarte Zientziek ere ikasleak HIRITAR bezala prestatzeko ardura hartzen du. Hiritarren eskubide eta betebeharrak, partaidetza, tolerantzia eta elkartasuna adierazteko gai izatea.

BIZI DIREN ERREALITATEA EZAGUTZEKO ezagupen, trebezi eta jarrerak eskaintzea. Errealitate hau hainbat aspektuk osatzen dute: fisikoak, sozialak, kulturalak, lehen eta orain... EUSKAL HERRIKO IDENTITATE HISTORIKO ETA KULTURALA OSATZEN DUTEN EZAUGARRIAK EZAGUTZEA, BAITA ERE ESTATU ETA EUROPAKOA.

HIRITARTASUN KONSTZIENTE ETA KRITIKOA. Sozial, kultural eta plurala izan den gaurko euskal gizartean. Natura, bere burua eta besteekin erlazio berriak bilatzeko trebeziak eskaintzea.

Irakasgai honen ikaskuntza ikasleen garapen intelektualak errazten du. Une honetan PENTSAMENDU ZEHATZETIK PENTSAMENDU FORMALERA pasatzen da.

Dena den, irakasgai honek hainbat ikaskuntza zaila eta konplexuak ditu:

ESPAZIO ETA DENBORAZKO NOZIOAK

AZALPEN MULTIKAUSALAK GIZADIAREN GERTAERETAN

HIPOTESIAK

ASKOTAKO INFORMAZIOEN PROZESATZEA

OINARRIZKO KONPETENTZIAK

OINARRIZKO GAITASUNAK:

a) Zientzia-, teknologia- eta osasun-kulturarako gaitasuna.

b) Ikasten ikasteko gaitasuna

c) Matematikarako gaitasuna

d) Hizkuntza-komunikaziorako gaitasuna

e) Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko

gaitasuna

f ) Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna

g) Giza eta arte-kulturarako gaitasuna

h) Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA ETA HIRITARTASUN KONPETENTZIA

KONPETENTZI HONEN DEFINIZIOA ETA IRAKASGAI HONEN HELBURU ETA EDUKIEKIN ZEHARO BAT DATOZ :

Ardurazko hiritartasuna: eskubide eta betebeharrak

Hiritartasun globalarantz bateragarri bertoko identitatearekin

Gatazka eta bizikidetza adostea

Euskal, Estatu eta Europaren gizarteak: plural eta konplexuak; lehen eta orain, identitate, erreferentzia eta partaidetza

Trebetasun sozialak: enpatia, elkarrizketa, baloreen eskala, ideien baietztatu, lan kooperatiboa, e.a.

“ Relatibismoa” behin behineko ondorioak, zorroztasuna, ñabardurak, kausa asko, ea.

Aniztasun kulturala

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA KULTURA HUMANISTIKO ETA ARTISTIKOAREN KONPETENTZIA

IRAKASGAI HONETAN IKUSTEN DIRA KULTURAL ETA ARTISTIKO ADIERAZPENAK. HAUEK EMATEN ZAIZKIE:

Preziatu, nabaritu, eta sentikortasuna landu eta garatzea

Adierazpen kultural eta artistiko. Adierazpen hauek eta gizartearen arteko sortzen diren erlazioak

Emozio eta gozamena sortu

Bizitza kulturala ezagutu eta bertan parte hartzea

Ondare historiko, kultural eta artistikoa baloratu eta kontserbatzea

Askotako kultura baita mota askotako ondareak ere

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA INFORMAZIOAREN TRATAERA ETA CONPETENTZI DIGITALA

IRAKASGAI HONEN IRASKUNTZA INFORMAZIOAREN LORTU ETA ONDO KONPRENITZEAN DATZA:

Iturri, mota eta euskarri askotariko informazioa (idatzita, ahozkoa, ikonika, kartografikoa, estadistikoa, digitala, e.a.) bilatu, lortu eta prozesatu

Jasotako informazioa aukeratzeko irizpideak azaltzea. Informazioa era kritikoan aztertzeko irizpideak bereganatzea

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA ZIENTIFIKO-TEKNOLOGIAREN ETA OSASUNAREN KULTURAREN KONPETENTZIA

GIZAKIAREN AKTIBITATEA GARATZEN DEN EREMU FISIKOAREN SUMATU ETA EZAGUTU

Inguru hurbila eta urruna eta handiagoak diren beste eremuak: Europa, Mundu

Gizaki eta ingurune arteko erlazioak, eta erlazio honen sortzen den eremu fisikoaren antolaketa

Espazio eta paisaia orientatu, kokatu, behatu eta interpretatzeko tresnak eta prozedurak

Ingurugiroari dagokion ardura pertsonala

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA MATEMATIKARAKO KONPETENTZIA

ERRALITATEAREN HAINBAT ASPEKTU ESPAZIAL ETA KUANTITATIBOAK DIRENAK

Eragiketa simpleak

Magnitudeak

Portzentaje eta proportzioak

Zenbakizko kodifikatuta dagoen informazioa eta bere irudikapen grafikoa

Oinarrizko estatistika

Zenbakizko eskala eta grafikak

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA HIZKUNTZA-KOMUNIKAZIORAKO KONPETENTZIA

IRAKURRI, IDATZI ETA KOMUNIKAZIO EKINTZEEN BIDEZ, BILATU, BATU, PROZESATU ETA INFORMAZIOA TRANSMITIZEA LORTZEN DA.

Irakasgai honetan erabiltzen testu mota ezberdinak: kontaera, deskribapena, argudiaketa, saiakera, osatzea eta erabiltzea

Oinarrizko hiztegia hobetzea eta arloko gaiei buruzko hiztegi espezifikoa neureganatzea

Ideiak sortu, elkarrizkatu, iritzi kritikoa izan, ezagupen egituratu eta baraien lanei koherentzia ematea.

Ezagupen kultural, sozial eta historikoak besteekin komunikazioa hobetzen du

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA IKASTEN IKASTEKO KONPETENTZIA

IRAKASGAI HONEN EDUKI SOZIALAK HAIN ZABAL ETA KONPLEXUAK DIREN ZEIN BIZI OSOAN ZEHAR IKASTEKO GAIAK BIHURTZEN

Ezagupen sozialak dinamikoak dira. BIZITZA OSOAN ZEHAR IKASTEA LAGUNTZEN DIRA

DATUEN ANALISITIK PENTSAMENDUA INDUKTIBORA AILEGATU, GERTAERA ETA EGOERA SOZIALEN INTERPRETAZIOAK ERAIKITZEA

Arrazonamendu HIPOTETIKO-DEDUKTIBOA lehendabiziko KAUSA ANITZEKO azalpenak egiteko

INFORMAZIO ITURRIAK ezaguera eta lanketa aproposa egitea

GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA NORBERAREN AUTONOMIARAKO ETA EKIMENERAKO KONPETENTZIA

PLANFIKATZEKO ETA BURUTZEKO EKIMENAK. ERABIAK HARTZEKO PROZESUAK

DEBATEAK ETA BANAKA ZEIN TALDEKAKO LANAK EGITEA

PLANIFIKATU eta egindakoa AZTERTZEA

Aurretik proposatutako helburuak egindakoarekin KONPARATU ETA ONDORIOAK ATERATZEA

Gizartearen gakoak, antolakunta, e.a. hobeto ezagutzen baditugu, errezago izango da bere baitan ERA ARDURATSUA PARTE HARTZEA

HELBURUAK

Helburuak (ZER , NOLA, ZERTARAKO). Konpetentzi eran lantzen dira baita FORMA ZABALEAN ere zehazten dira SARRERAn aipatzen diren aspektu guztiak

Adibideak: 1, 2 , 3, 4 , 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 , 12, 13, 14, 15, 16

ZER NOLA ZERTARAKO? + +

EDUKIAK

KURTSOKA

Multzo komun bat ( PROZEDURAK y JARRERAK ).

Bereiztuta eta ordenatuta agertza da. Multzo hau azpimarratzeko

asmoz

Kontzeptuzko multzoak. LEHEN HEZKUNTZA . DBH .

Orden kronologiko batean daude adierazita. Eremu espazialak Euskal Herritik mundura zabaltzen dira

EDUKIEN BANAKETA

EBALUAZIORAKO IRIZPIDEAK

ZENBATERAINO lortuko diren helburuak adierazten dute

Agertzen diren ebaluaziorako irizpide bakoitzari dagozkion adierazleak EZ DIRA GUZTIAK , beste batzuk ere gehitu eta erabili ditzakegu ebaluazioa egiteko

Ebaluaziorako IRIZPIDE ETA ADIERAZLEAK

EKARPEN NAGUSIAK ASPEKTU NABARMENAK (TALDE 1)

KOHERENTZIA: helburuak conpetentziak bezala adierazten dira

ELKARTASUN KURRIKULARRA

BATU ETA GORAIPATZEN dira prozedurazko eta jarrerazko edukiak

EBALUAZIOA ERRAZTEKO ebaluaziorako irizpide eta adierazleak

ERLAZIO ETA INTERAKZIOA espazio eta gizakiaren artean, eta honen ondorioak

PAISAIAREN garrantzia, paisairen behaketa eta ikasketa. Paisaiaren aztertzeko eredu eta teknikak

Eremu espazialak: bertokotik mundura. Euskal Herritik mundu globalizatura. Garapen espirala, baina saltoka ere ibil daiteke espazio eta denboran

Ingurigiroaren arazoak, ALDAKETA KLIMATIKOA

Eduki hauei garrantzi handia ematen zaie:

Biodibertsitatea

Garapen jasangarria

Ingurugiroa defentsaren aldeko politika eta ekintzak

e. a.

Orden kronologikoa. Aro Garaikidea goraipatuz

KAUSA-ANITZEKOA , denborazko kontzeptuak

GIZONEZKOAK ZEIN EMAKUMEEZKOAK Historiaren subjektu eta gizartearen partaide aktiboak bezala

Gizaki eta kulturalaren dibertsitatea aberastasun bezala

ANIZTASUN SOZIALA

Demografia eta gizakiaren mugimenduak (inmigrazioa, emigrazioa)

Kultura anitzeko errealitateak

Desberdintasun sozial eta indarkeria. Gizakiaren bidezko garapena

Gure eta besteen ondare kulturala

INSTITUZIOAK ETA PARTE HARTZE DEMOKRATIKOA

Bizikidetza eta partaidetza

Gatazka eta honen konponbidea elkarrizketaren bidez

Enpatia

EUROPA da gaurko eta datozen belaunaldien etorkizuna.

Euskal Herria Europan: Euro-eskualde (Euskadi-Akitania), Arku Atlantikoa, euro -hiriak(Baiona-San Sebastián)

Europar hiritartasuna: eskubide eta obligazioak

MUNDU-MAILA /globalizazio ekonomiko, kultural, e.a.

Talde lana: kolaboratibo eta kooperatiboa

Iturri askotako informazioak LORTU ETA PROZESATU

Informazio eta komunikazio teknologi berriak

Irakasgaiaren gaiari buruz ahozko komunikazioa zein idatzia

BALIABIDE BATZUK

Gea-Clio Proiektua. Souto (2003)

EUSTAT. Eskola web

Cronos Proiektua. MRP. Cronos (2000)

“ Las fronteras de Europa”. Del Moral eta Rueda. Síntesis educación (2002)

Intermón-Oxfam. Global Express ( www.intermonoxfam.org )

Webquest: Gudaren umeak/( www.saretik.net/gudarenumeak )

OINARRIZKO BIBLIOGRAFIA

“ Educar por competencias: inicio del debate”. Íber Aldizkaria nº 52, 2007eko maiatza

“ Las competencias en la educación escolar”. Aula Aldizkaria nº 161, 2007eko maiatza

“ 11 ideas clave. Cómo aprender y enseñar competencias”. Antoni Zabala eta Laia Arnau. Graó, 2007

“ Diez nuevas competencias para enseñar”. Philippe Perrenoud. Graó, 2007

EAEko CURRICULUM OFIZIALA 2007 GIZARTE ZIENTZIAK, GEOGRAFIA ETA HISTORIA (DBH)

3. KURTSOA

4. eduki-multzoa. Antolaketa politikoa eta geografia-espazioa.

...

- Europako Batasuneko antolaketa politikoaren eta

administratiboaren oinarrizko elementuak. Helburuak. Europako

erakundeek nola funtzionatzen duten.

3. KURTSOA

5. eduki-multzoa. Egun munduan gertatzen ari diren aldaketak eta

desorekak.

- Merkatuen mundializazioa. Globalizazio ekonomikoa eta garapen

iraunkorra. Interdependentzia eta globalizazioa. Lanaren nazioarteko

banaketa: desabantailak herrialde garatuentzat eta azpigaratuentzat.

Industriaren deslokalizazioa eta merkataritza-modu berriak.

Nazioarteko ekonomia antolatzeko moduek eta ekonomiafuntzionamenduak

eragiten dituzten ondorioak: garapen ekonomikoaren

mailak eta truke-desberdintasunak.

- Giza garapenaren desberdintasunak. Munduko herrialdeen arteko

desberdintasunak. Adierazle sozioekonomikoetan oinarritutako aldeak:

Nazio Produktu Gordin (NPG), Per Capita Errenta, Giza Garapenaren

Indizea (GGI). Herrialde txiroen kanpo-zorra: ondorioak haien

ekonomian. Lankidetza-politikak.

- Ingurumen-arriskuak eta -arazoak. Iraunkortasuna bultzatzeko

neurriak eta politikak. Natura-baliabideen eskasia. Energia

berriztagarriek eskaintzen dituzten aukerak eta baldintzak.

2. HELBURUA

( NOLA)

... zenbait eskalatan identifikatzea, kokatzea eta aztertzea ,

(ZER)

... Ingurune fisikoaren oinarrizko elementuak,

(ZERTARAKO)

... elkarrekintza ulertzeko, giza taldeek espazioa eta hango baliabideak nola erabiltzen dituzten ulertzeko eta erabilera horiek eragiten dituzten ondorio ekonomiko, sozial, politiko eta ingurumenaren arlokoak baloratzeko. Horren xedea izango da eguneroko bizitzako egoerei aurre egiteko modua hobetzea.

11. HELBURUA

(ZER)

Geografiaren, Historiaren eta, oro har, Gizarte Zientzien

ezaugarriak ikertzeko kontzeptu-tresnak,

teknikak eta oinarrizko

prozedurak aplikatzea,

(ZERTARAKO)

... lan monografiko eta ikerketa txikiak egin

ahal izateko (bakarka eta/edo taldeka),

(NOLA)

... arloari dagokion hiztegia

zehatz eta zorrotz erabilita.

4. HELBURUA

(ZER)

Euskal Herriarentzat garrantzitsuak izandako gertaera

historikoen prozesuak,...

(NOLA)

...denboran eta espazioan identifikatzea eta

kokatzea; horri esker...

(ZERTARAKO)

Euskal Herria osatzen duten lurraldeen

bilakaera historiko, sozial eta kulturala ikuspegi globaletik antolatu eta garatzea. Hori guztia Europako historiaren testuinguruan identifikatu eta kokatuko dute ikasleek, horietako gertaera bakoitzaren esanahi politikoa, ekonomikoa eta kulturala aintzat hartuta.

LEHENENGO KURTSOA

2. eduki-multzoa. Lurra eta ingurune naturalak.

...

Euskal Herriaren natura-ezaugarriak. Kokapen geografikoa.

Paisaia-aniztasuna. Horien elementu natural eta giza elementu

bereizgarriak. Aldaketak eta babesteko beharra. Ozeano, itsaso,

erliebe-unitate eta ibaien kokapena eta haien ezaugarriak.

...

- Historian izan diren giza taldeen eta ingurunearen arteko

elkarrekintzak, gizarteen eta haien egoeren arteko harremanen

ezaugarriak aztertuta. Arrisku naturalen eta gizakiak eragindakoen

arteko bereizketa. Ingurumen-arazoren bat aztertu; esaterako, giza

eragina landaredian,uraren arazoa edo klima-aldaketa. Ingurumenarazoak Euskal Herrian. Zenbait eremutan ingurumena babesteko abian jarritako politikak ezagutzen hasi (udaletakoak, autonomietakoak,estatuetakoak, Europakoak, gobernuz kanpoko erakundeetakoak...).

3. KURTSOA EBALUAZIORAKO IRIZPIDE ETA ADIERAZLEAK

12. Lan errazak edo ahozko azalpenak, bakarka zein taldean,

planifikatzea eta gauzatzea, zenbait iturri erabilita (grafikoak,

krokisak, gaikako mapak, datu-baseak, irudiak, testu idatziak,

internet); ateratako ondorioak zuzen antolatuta, arrazoituta eta

modu ulergarrian jakinaraztea, horretarako informazio- eta

komunikabide-teknologiek ematen dituzten aukerak erabilita.

...

- Testu-mota egokiena aukeratzen du, lortu duen informazioa

eta/edo atera dituen ondorioak behar bezala jakinarazteko

...

LEHENENGO KURTSOA (1)

1. eduki-multzoa. Eduki komunak.

Prozedurak

-Arloaren ikaskuntzarako hizkuntza-trebetasunak aplikatu: testu

idatzien eta ahozko testuen ulermena, berariazko hiztegiaren

interpretazioa eta erabilera, ahoz eta idatziz behar bezala

adieraztea, etab.

- Geografiari, historiari, kulturari eta beste alderdi batzuei

buruzko hipotesien planteamendua egin, formulatu eta egiaztatu.

- Lurra irudikatzeko zenbait kartografia-proiekzio ikasi.

- Eskala grafikoa eta zenbakizko eskala erabili.

- Eskala, ezaugarri eta euskarri (konbentzionalak eta digitalak)

desberdinak dituzten irudiak, planoak eta mapak irakurtzeko eta

interpretatzeko jarraibideak.

- Geografian orientatzeko eta kokatzeko teknikak.

- Geografiaren errealitateari buruzko informazioa bildu eta

prozesatu, paisaiak eta horietan gertatzen diren aldaketak zuzenean

zein zeharka behatzeko teknikak aplikatuta.

…

Jarrerak eta balioak

- Lurraldeak eta paisaiak aurkitzeko eta ezagutzeko jakin-mina,

aniztasun hori zaindu beharreko aberastasuntzat jota.

- Espazioa aurkitzeko eta aztertzeko sentsibilitatea eta

interesa, elementu fisikoen eta giza ekintzaren arteko

elkarrekintzen adierazpentzat hartuta.

- Iraganeko errealitate sozialari buruz jakiteko interesa eta

ikusmina eta gertaera historikoen aurrean jarrera kritikoa.

- Ingurumenak aukera asko ematen dituela jabetu, eta

biodibertsitatea zaintzen laguntzearen eta garapen iraunkorraren

aldeko jarrera aktiboa izan.

- Gizarte historikoen arte- eta kultura-adierazpenak balioetsi

eta errespetatu.

...

LEHENENEGO KURTSOA (3)

2. eduki-multzoa. Lurra eta ingurune naturalak.

…

- Ingurumen-arazoren bat aztertu; esaterako, giza

eragina landaredian, uraren arazoa edo klima-aldaketa. Ingurumenarazoak Euskal Herrian. Zenbait eremutan ingurumena babesteko abian jarritako politikak ezagutzen hasi (udaletakoak, autonomietakoak,estatuetakoak, Europakoak, gobernuz kanpoko erakundeetakoak...)

BIGARREN KURTSOA (1)

eduki-multzoa. Eduki komunak

Prozedurak

- Gertaera historikoen kausalitate-aniztasuna aztertzeko

jarraibideak: gertaera historikoen kausak eta haiek eragindako

ondorioak zein diren jakin, bakoitzaren izaerak bereizi eta

gertaera sozialen kausalitate-aniztasuna identifikatu.

BIGARREN KURTSOA (2)

2. eduki-multzoa. Biztanleria eta gizartea.

- Gaur egungo gizarteak. Egitura: adina, sexua, lanbidea,

ikasketa-maila, hizkuntza-eskakizuna eta mugikortasuna. Aniztasuna.

Kultura anitzeko gizarteak erreferentziazko herrialdeetan, beste

eremu batzuetako herrialdeetan eta beste garapen-maila batzuetako

herrialdeetan. Kultura desberdinen arteko harremana. Desberdintasun

sozialaren faktoreak eta arazoak: gutxiengoak, migratzaileak eta

baztertutako taldeak, arrazismoa, gatazka etnikoak eta erlijiozkoak,

genero-indarkeria...; eremuak: ingurukoak zein nazioartekoak.

Espainiako eta Europako gizarteen ezaugarriak. Migrazio-mugimenduak.

Demografiaren arloan eta kulturaren arloan aurreikus daitezkeen

ondorioak. Egungo gizarte- eta kultura-mugimenduak.

- Euskal Herria: mendebaldeko gizarte modernoa, nazio-nortasun

eta gizarte-sentsibilizazio handikoa. Etorkizuna: Demografiaren

arloan eta kulturaren arloan aurreikus daitezkeen ondorioak.

Etorkizunerako erronkak: Bakezko elkarbizitzarako eredua lortzea,

demokratikoa eta zibilizazioak eta kulturak integratuko dituena,

nork bere nortasuna galdu gabe: hiritarren mugimenduak eta erakunde

bakezaleak. Euskal emigrazioa eta immigrazioa, integrazio soziala

eta kulturala: eragin ekonomikoak eta sozialak, eta hezkuntza- eta

kultura-eskakizunak.

4. KURTSOA (1)

Prozedurak

- Dokumentu-iturrietan informazioa bilatzeko, hautatzeko eta

lortzeko jarraibideak; objektibotasun- eta egokitasun-irizpideak

erabilita informazioa lortu; gertaerak eta iritziak bereizi; lehen

mailako iturriak eta bigarren mailakoak bereizi. Gertaera edo egoera

berari buruzko informazio kontrajarriak eta/edo osagarriak

egiaztatu. Garrantzi handia duten historia-testuak aztertu eta

landu.

- Ikerketa-lanak eta/edo laburpenak egiteko jarraibideak,

horretarako zenbait informazio-iturri erabilita; horien berri behar

bezala eman, hainbat adierazpen-modu txandakatuz, informazioteknologiek

eta ikus-entzunezko baliabideek ematen dituzten aukerak

ere barne.

EBALUAZIO-IRIZPIDEAK

1. Zehatz-mehatz eta zorroztasunez interpretatzea ezaugarri eta

eskala desberdineko proiekzio kartografikoak. Koordenatuak erabilita

mapetan tokiak edo espazioak kokatzea; legenda eta ikurren bidez

irudikatutako espazioei buruzko informazioa lortzea, eta ondorioak

ahoz edo idatziz jakinaraztea.

- Esferetan, planisferioetan eta mapetan meridiano eta paralelo

nagusiak identifikatzen ditu.

- Toki jakin bat eta zenbait gertaera geografiko kokatzen badaki

hainbat eskalatako atlasetan eta mapetan, eta, hala dagokionean,

koordenatu-sistema erabiltzen ere bai.

- Mapak, planoak eta horietan adierazten diren zeinu

konbentzionalak abiapuntu hartuta, geografiako eta historiako gaiei

buruzko informazio garrantzitsuena biltzen du eta azaltzen du, ahoz

edo idatziz.

- Distantziak kalkulatzen ditu eta orientazioa lantzen du, zenbait

mapa eta plano erabilita.

...

Jarrerak eta balioak

…

Gizonezkoek eta emakumezkoek Historian izan duten zeregina

balioetsi.

3. KURTSOA (1)

4. eduki-multzoa. Antolaketa politikoa eta geografia-espazioa.

- Politika eta lurraldea antolatzeko zenbait modu. Estatua,

gizartea antolatzeko egitura politiko ohikoena. Autogobernurako

beste modu batzuk. Lehen zeuden mugen eta egungo bizikidetzarako

eremuen arteko bereizketa. Erregimen politiko-motak. Sistema

demokratikoak eta sistema autoritarioak. Erregimen demokratikoen

oinarrizko printzipioak eta erakundeak. Botere-banaketa, legeekiko

eta arauekiko errespetua. Hiritarren parte-hartzea zenbait

eskalatako erakunde demokratikoetan. Konstituzioa eta autonomia estatutuak.

- Euskal lurraldeetako antolaketa eta funtzionamendu politikoaren

oinarrizko elementuak, zenbait mailatan: udala, lurralde

historikoak, autonomiak, eta Estatu batean baino gehiagotan kokatuta

egotea (geografia- eta administrazio-desberdintasunak). Frantziako

eta Espainiako antolaketa politikoa eta administratiboa. Frantziako

eskualdeak, departamenduak eta Komunak. Espainiako autonomia

DBH-KO EDUKI-MULTZOAK LEHENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Lurra eta ingurune naturalak Eduki-multzoa 3. Historiaurreko gizarteak, lehendabiziko zibilizazioak eta Antzinaroa

DBH-KO EDUKI-MULTZOAK BIGARRENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Biztanleria eta gizartea Eduki-multzoa 3. Industriaurreko gizarteak LEHENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Lurra eta ingurune naturalak Eduki-multzoa 3. Historiaurreko gizarteak, lehendabiziko zibilizazioak eta Antzinaroa

DBH-KO EDUKI-MULTZOAK HIRUGARRENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Ekonomia-jarduera eta geografia-espazioa Eduki-multzoa 3. Euskal Herriko ekonomia-jarduerak eta haiek ingurumenaren nola eragiten duten Eduki-multzoa 4. Antolaketa politikoa eta geografia-espazioa Eduki-multzoa 5. Egun munduan gertatzen ari diren aldaketak eta desorekak BIGARRENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Biztanleria eta gizartea Eduki-multzoa 3. Industriaurreko gizarteak LEHENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Lurra eta ingurune naturalak Eduki-multzoa 3. Historiaurreko gizarteak, lehendabiziko zibilizazioak eta Antzinaroa

DBH-KO EDUKI-MULTZOAK LAUGARRENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Egungo gizartearen oinarri historikoak Eduki-multzoa 3. XX. Mendeko gatazka handiak Eduki-multzoa 4. Mundua gaur egun Eduki-multzoa 5. Arte, kultura eta zientzia gaur egun. Komunikabideak HIRUGARRENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Ekonomia-jarduera eta geografia-espazioa Eduki-multzoa 3. Euskal Herriko ekonomia-jarduerak eta haiek ingurumenaren nola eragiten duten Eduki-multzoa 4. Antolaketa politikoa eta geografia-espazioa Eduki-multzoa 5. Egun munduan gertatzen ari diren aldaketak eta desorekak BIGARRENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Biztanleria eta gizartea Eduki-multzoa 3. Industriaurreko gizarteak LEHENA Eduki-multzoa 1. Eduki komunak Eduki-multzoa 2. Lurra eta ingurune naturalak Eduki-multzoa 3. Historiaurreko gizarteak, lehendabiziko zibilizazioak eta Antzinaroa

LEHEN HEZKUNTZAKO EDUKI-MULTZOAK LEHENENGO ZIKLOA Eduki -multzo 1. Ingurune eta iraunaraztea Eduki -multzo 2. Izaki bizidunen aniztasuna Eduki -multzo 3. Osasuna eta garapen pertsonala Eduki -multzo 4.Pertsonak, kulturak eta gizarte antolakuntza Eduki -multzo 5. Aldaketak denboran zehar Eduki -multzo 6. Materia eta energía Eduki -multzo 7.Objetuak, makinak eta teknologiak

LEHEN HEZKUNTZAKO EDUKI-MULTZOAK BIGARREN ZIKLOA Eduki -multzo 1. Ingurune eta iraunaraztea Eduki -multzo 2. Izaki bizidunen aniztasuna Eduki -multzo 3. Osasuna eta garapen pertsonala Eduki -multzo 4.Pertsonak, kulturak eta gizarte antolakuntza Eduki -multzo 5. Aldaketak denboran zehar Eduki -multzo 6. Materia eta energía Eduki -multzo 7.Objetuak, makinak eta teknologiak LEHENENGO ZIKLOA Eduki -multzo 1. Ingurune eta iraunaraztea Eduki -multzo 2. Izaki bizidunen aniztasuna Eduki -multzo 3. Osasuna eta garapen pertsonala Eduki -multzo 4.Pertsonak, kulturak eta gizarte antolakuntza Eduki -multzo 5. Aldaketak denboran zehar Eduki -multzo 6. Materia eta energía Eduki -multzo 7.Objetuak, makinak eta teknologiak

LEHEN HEZKUNTZAKO EDUKI-MULTZOAK HIRUGARREN ZIKLOA Eduki -multzo 1. Ingurune eta iraunaraztea Eduki -multzo 2. Izaki bizidunen aniztasuna Eduki -multzo 3. Osasuna eta garapen pertsonala Eduki -multzo 4.Pertsonak, kulturak eta gizarte antolakuntza Eduki -multzo 5. Aldaketak denboran zehar Eduki -multzo 6. Materia eta energía Eduki -multzo 7.Objetuak, makinak eta teknologiak BIGARREN ZIKLOA Eduki -multzo 1. Ingurune eta iraunaraztea Eduki -multzo 2. Izaki bizidunen aniztasuna Eduki -multzo 3. Osasuna eta garapen pertsonala Eduki -multzo 4.Pertsonak, kulturak eta gizarte antolakuntza Eduki -multzo 5. Aldaketak denboran zehar Eduki -multzo 6. Materia eta energía Eduki -multzo 7.Objetuak, makinak eta teknologiak LEHENENGO ZIKLOA Eduki -multzo 1. Ingurune eta iraunaraztea Eduki -multzo 2. Izaki bizidunen aniztasuna Eduki -multzo 3. Osasuna eta garapen pertsonala Eduki -multzo 4.Pertsonak, kulturak eta gizarte antolakuntza Eduki -multzo 5. Aldaketak denboran zehar Eduki -multzo 6. Materia eta energía Eduki -multzo 7.Objetuak, makinak eta teknologiak

SARRERA

... batetik, ikasleei beren gizartearen berri ematean,

bai iragan historikoaren eta gaur egungo antolakuntza eta

funtzionamenduari dagokiona, bai bizi diren lurraldeari dagokiona, baita hango arazoei dagokiena ere; eta, bestetik, herritar gisa beren betebeharrei aurre egiten eta dituzten eskubideez balia ditzaten prestakuntza ematean, partaidetza, tolerantzia eta elkartasunezko jarrerak bultzatuta.

... ikasleek beren munduaren errealitatea hobeto ezagutzeko beharrezkoak diren ezaguerak, trebetasunak eta jarrerak ikastea, alderdi fisikoak, sozialak zein kulturalak barne hartzen direla, baita iraganeko eta egungo esperientzia kolektiboak ere, eta gizartean dagoen bizimoduaren espazioa ere kontuan hartuta; eta, horrezaz gain, Euskal Herriko, Espainiako eta Europako nortasun historikoa eta