Κλωνοποίηση - µέρος Β’
Λεωνίδας Φίλιππος , Μπουραντάς Ηρακλής, Παπαδερός Ανδρέας,
ΜΠΣ Διδακτικής Τεχνολογίας και Ψηφιακών Συστηµάτων,
Πανεπιστήµιο Πειραιά,
Αθήνα, Ελλάδα.
filipleo@gmail.com, iraklisb@hotmail.com, andreaspapaderos@gmail.com
Εισαγωγή: Στο παρακάτω άρθρο πραγµατοποιείται µία γενική προσέγγιση του θέµατος της κλωνοποίησης.
Παρατίθενται κάποιες απόψεις για τα πιθανά οφέλη και κινδύνους που µπορούν να προκύψουν από την εφαρµογή
της ενώ επιχειρείται µία προσέγγιση του θέµατος σε τρεις άξονες, της επιστήµης, της ηθικής και της νοµοθεσίας.
Η επιστήµης της κλωνοποίησης µπορεί να αποφέρει πολλά οφέλη αλλά και πολλούς κινδύνους που
ίσως τα συνοδεύουν. Παρακάτω παρουσιάζονται µερικά από τα προσδοκώµενα, πιο σηµαντικά θετικά
αποτελέσµατα της εφαρµογής της επιστήµης.
Στην ιατρική και κυρίως στην φαρµακευτική βιοµηχανία και έρευνα τα πειράµατα που
πραγµατοποιούνται σε πειραµατόζωα δίνουν συχνά λύσεις σε ανθρώπινες ασθένειες. Η βιοποικιλότητα
όµως των ζώων αυτών προκαλεί προβλήµατα στην ανάπτυξη της έρευνας και απαιτεί µεγάλο εύρος
πειραµατισµών για να µπορέσει να αποδώσει τα προσδοκώµενα αποτελέσµατα. Η κλωνοποίηση
µπορεί να βοηθήσει στη κατασκευή πανοµοιότυπων γονιδιακά πειραµατόζωων η µελέτη των οποίων
µπορεί να οδηγήσει σε γρηγορότερα, αποδοτικότερα και ίσως λιγότερο αιµοσταγή πειράµατα.
Ακόµα, τα βλαστοκύτταρα τα οποία αποτελούν τα δοµικά κύτταρα κατασκευής των οργανισµών είναι
υπεύθυνα για την ανάπτυξη, την αντικατάσταση και την επιδιόρθωση των υπόλοιπων κυττάρων ενός
οργανισµού. Αποτέλεσµα αυτού είναι να αποτελούν την ιδανικότερη λύση για την επιδιόρθωση
κατεστραµµένων ιστών ή οργάνων του ανθρώπινου σώµατος. Η κλωνοποίηση βλαστοκυττάρων θα
δώσει νέα ανάπτυξη στην έρευνα για την αντιµετώπιση ασθενειών, σοβαρών τραυµατισµών και
βλαβών στο ανθρώπινο σώµα.
Επίσης, πολλά θηλαστικά δέχονται γενετικές τροποποιήσεις ώστε να µπορούν να αξιοποιούνται ως
παραγωγοί πρωτεϊνών που χρησιµοποιούνται στην ιατρική. Η κλωνοποίηση αυτών µπορεί να βοηθήσει
στη αύξηση και βελτίωση της παραγωγής.
Άλλος ένας τοµέας στον οποίο µπορεί να δώσει λύση η κλωνοποίηση είναι η προστασία των προς
εξαφάνιση και αναβίωση των αφανισµένων ειδών. Η επαναδηµιουργία ζώων προς και υπό εξαφάνιση
απαιτεί την ύπαρξη επιζώντος κυττάρου µε πλήρης και χαρακτηριστική αλυσίδα DNA του είδους και
ένα απόγονο ή συγγενές είδος το οποίο θα µπορέσει να φιλοξενήσει τα γονιµοποιηµένα ωάρια. Τα
οφέλη από την διαδικασία αυτή θα είναι ή επαναφορά της διατροφικής αλυσίδας και η ιστορική µελέτη
παλαιότερων οργανισµών.
Τέλος ένα άλλο σηµαντικό πρόβληµα που µπορεί να επιλυθεί είναι η αντικατάσταση κατοικίδιων. Τα
κατοικίδια είναι σηµαντικά για πολλούς ανθρώπους. Ειδικά άνθρωποι µεγάλης ηλικίας ή άτοµα µε
ειδικές ανάγκες δηµιουργούν ισχυρό συναισθηµατικό δεσµό µε τα ζώα αυτά και η απώλεια τους
µπορεί να συνοδεύεται από πολλές ψυχικές και συναισθηµατικές διαταραχές. Η κλωνοποίηση
κατοικίδιων θα δώσει µία λύση σε τέτοια προβλήµατα, αλλά θα αποτελέσει και τον πυρήνα µία πολύ
επικερδούς βιοµηχανίας.
Επίσης πολλά είναι τα οφέλη της κλωνοποίησης από την εφαρµογή της άµεσα ή έµµεσα στον
άνθρωπο. Μερικά από αυτά καταγράφονται παρακάτω.

Αντιµετώπιση των καρδιακών ασθενειών. Η κλωνοποίηση κυττάρων από την κατεστραµµένη
περιοχή της καρδιάς και η αντικατάσταση των ασθενών κυττάρων µε αυτά, υποστηρίζεται ως µία από
τις πιο ελπιδοφόρες λύσεις για την αντιµετώπιση αυτού του πολύ σοβαρού και θανατηφόρου τύπου
ασθενειών.
Άτεκνα ζευγάρια. Η µη δυνατότητα σύλληψης, που παρουσιάζεται σε πάρα πολλά ζευγάρια σε όλο
τον κόσµο, µπορεί να βρει λύση µε την κλωνοποίηση. Η απόκτηση ενός κλωνοποιηµένου παιδιού
µπορεί να αποτελέσει έναν σίγουρο και ασφαλές τρόπο για την λύση αυτού του προβλήµατος.
Ασφαλής πλαστική χειρουργική. Με την εισχώρηση της κλωνοποίησης στις πλαστικές επεµβάσεις, η
διαδικασία και η διάρκεια ζωής τους θα βελτιωθεί σε πολύ µεγάλο βαθµό. Η χρήση κλωνοποιηµένων
κυττάρων από των ίδιο άνθρωπο στον οποίο γίνεται η επέµβαση είναι πολύ πιο ασφαλής και συµβατή
από την χρήση χηµικών παραγώγων.
Ελαττωµατικά γονίδια. Το DNA του µέσου ανθρώπου περιέχει περίπου 8 ελαττωµατικά γονίδια. Τα
γονίδια αυτά µπορούν να εξαλειφθούν µε τις τεχνικές γονιµοποίησης και να δώσουν ένα τέλος σε
πολλές µεταδοτικές ασθένειες που βασανίζουν την ανθρωπότητα.
Θεραπεία σοβαρών ασθενειών. Άλλες ασθένειες που µπορούν να θεραπευτούν µε την κλωνοποίηση
είναι το σύνδροµο DOWN, Tay-Sach, λευχαιµία, καρκίνος, κυστικές ασθένειες, παραπληγία και
πρόληψη και αντιµετώπιση γενετικών ανωµαλιών.
Επίσης µε την κατασκευή ανθρώπινων κλώνων θα βρεθεί λύση στο µεγάλο κοινωνικό και ψυχολογικό
πρόβληµα των άτεκνων ζευγαριών ενώ γονείς που έχουν χάσει το παιδί τους θα µπορέσουν να το
αναβιώσουν έστω και σαν κλώνο. Τέλος οι ανθρώπινοι κλώνοι θα µπορούσαν να λειτουργήσουν
δυναµικά, µε διάφορους τρόπους µέσα στην κοινωνία µας αλλά αυτό θέτει πολλούς ηθικούς, νοµικούς
και κοινωνικούς προβληµατισµούς, οι οποίοι πολύ σωστά αναστέλλουν αυτή την µορφή της εξέλιξης.
Φυσικά πέρα από τα πλεονεκτήµατα υπάρχουν και πολλά σηµαντικά µειονεκτήµατα που συνοδεύουν
την επιστήµη της κλωνοποίησης.
Πολλά είναι τα πιθανά προβλήµατα που µπορούν να ανακύψουν σε έναν κλωνοποιηµένο οργανισµό.
Οι περισσότερες προσπάθειες κλωνοποίησης οδηγούνται σε αποτυχία, αλλά ακόµα και στις επιτυχείς
περιπτώσεις προβλήµατα παρουσιάζονται σε µεγαλύτερη ηλικία Η κλωνοποίηση των ζώων έδωσε
δείγµατα για τα πιθανά προβλήµατα που θα µπορούσαν να προκληθούν σε κλωνοποιηµένους
ανθρώπους.
Το µικρό ποσοστό επιτυχίας της κλωνοποίησης και οι ενδεχόµενες βλάβες των κλωνοποιηµένων
οργανισµών προκαλούν πολλά ερωτηµατικά στην επιστηµονική κοινότητα. Επίσης δεν είναι γνωστό
πόσο µπορεί να επηρεάσει η κλωνοποίηση το πνευµατικό επίπεδο του κάθε ατόµου. Η νοηµοσύνη και
τα συναισθήµατα αποτελούν κρίσιµους παράγοντες για την εξέλιξη και τη επιβίωση του ανθρώπου.
Πολλοί άνθρωποι εντός και εκτός του επιστηµονικού χώρου αντιτίθενται στο θέµα τις κλωνοποίησης.
Η ανθρώπινη κλωνοποίηση θέτει ερωτήµατα όπως το ποιός θα είναι ο ιδανικός υποψήφιος και ποία τα
χαρακτηριστικά που θα πρέπει να κλωνοποιούνται. Επίσης πολλά άλλα ανθρώπινα χαρακτηριστικά
έχουν αµφιλεγόµενη αξία. Η υψηλή νοηµοσύνη, οι αθλητικές ικανότητες, η δηµιουργικότητα, η
σταθερότητα, η υγεία και η ευαισθησία των κλωνοποιηµένων οργανισµών αποτελούν χαρακτηριστικά
που δεν είναι σαφές τί θα προκαλούσε η αναπαραγωγή τους. Τέλος ένα πολύ σηµαντικό, νοµικό
κυρίως, ζήτηµα είναι το ποιός θα πάρει τις αποφάσεις για τους ανθρώπους που θα κλωνοποιηθούν.
Από µία άλλη οπτική θα ήταν αδύνατον να δηµιουργήσουµε µε ακρίβεια ακόµα και σε
προσωπικότητες κλώνους. Η εµπειρίες και το περιβάλλον ανάπτυξης ενός ανθρώπου επηρεάζουν σε
µεγάλο βαθµό τις πράξεις και τον τρόπο σκέψης του. Τα γονίδια µεταφέρουν τις πιθανότητες για την
δηµιουργία ενός όµοιου οργανισµού, ο τρόπος ανάπτυξης του κλώνου αυτού θα εκπληρώσει ή όχι την
δυναµική αυτή.

Επίσης είναι σηµαντικό ότι τα γονίδια µπορούν εύκολα να µεταλλαχθούν είτε λόγω ακτινοβολιών είτε
λόγω χηµικών ουσιών. Αποτέλεσµα αυτού µπορεί να είναι η ύπαρξη µεταλλαγµένων γονιδιακά
ανθρώπινων κλώνων µε δυσµορφίες ή νοητικά προβλήµατα
Ακόµα ενδέχεται να παρουσιαστούν πολλά προβλήµατα στην ένταξη των κλώνων στην κοινωνία.
Ρατσισµός και φόβοι προς το νέο µπορούν να αναδυθούν στην επιφάνεια και η δοµή της κοινωνίας να
δεχτεί ένα σηµαντικό πλήγµα. Πολλά ηθικά και νοµικά διλλήµατα προκύπτουν σε αυτό το βήµα.
Τέλος, άλλο ένα σηµαντικό πρόβληµα είναι η γενετική ποικιλοµορφία των οργανισµών. Αυτή η
διαφοροποίηση λειτουργεί σηµαντικά στην εξέλιξη και την βελτίωση των ειδών και επίσης διατηρεί
µία ισορροπία στην φύση. Ένα κλωνοποιηµένο γένος θα ήταν πολύ ευάλωτο σε έναν νέο ιό, ενώ η
προσαρµογή του σε ένα δυναµικό περιβάλλον θα γινόταν ακόµα πιο δύσκολη.
Πολλές είναι και οι νέες έρευνες και πειράµατα στον χώρο της κλωνοποίησης που σηµατοδοτούν τις
µελλοντικές εξελίξεις. Δύο πολύ σηµαντικές κατηγορίες, στις οποίες παρουσιάζεται δυναµικό
ερευνητικό έργο, είναι η χρήση της κλωνοποίησης για ιατρικούς σκοπούς και στην γεωργία για την
βελτίωση του παραγόµενου προϊόντος .
Η επιστήµη της κλωνοποίησης αναζητά µεθόδους δηµιουργίας και µεταµόσχευσης οργάνων που έχουν
αναπτυχθεί σε ζώα, σε ανθρώπους µε ανεπάρκεια. Ζώα γενετικά τροποποιηµένα θα µπορέσουν να
φιλοξενήσουν ανθρώπινα όργανα, όπως συκώτι, πνεύµονες κτλ για λόγους µεταµόσχευσης. Επίσης µία
πολύ σηµαντική εφαρµογή είναι η κλωνοποίηση πειραµατόζωων, όµοια γενετικά. Με τον τρόπο θα
µπορούµε να αυξήσουµε την ταχύτητα και αποδοτικότητα των πειραµάτων.
Η ανάπτυξη και αναπαραγωγή γενετικά τροποποιηµένων ζώων µε «ειδικά» χαρακτηριστικά µπορεί
επίσης να δώσει λύση σε πολλά προβλήµατα. Τα γενετικά τροποποιηµένα ζώα µπορούν να παρέχουν
παράγωγα πλούσια σε συγκεκριµένες πρωτεΐνες οι οποίες µπορούν να βρουν χρήση στην
φαρµακευτική και ιατρική επιστήµη. Η κλωνοποίηση µπορεί να αυξήσει την παραγωγή τέτοιων
οργανισµών. Επίσης η κλωνοποίηση των ειδών µε τις βέλτιστες δυνατότητες µπορεί να αυξήσει
σηµαντικά την παραγωγικότητα και να βοηθήσει στην εξοικονόµηση ενέργειας στη γεωργία.
Η επιστήµη της κλωνοποίησης είναι πραγµατικά ένα πολύ σηµαντικό επίτευγµα. Αλλά ποιά είναι
άραγε η σωστή χρήση της; Είναι εξαιρετικά δύσκολο να κλωνοποιήσουµε ανθρώπινα όντα και να τα
εντάξουµε σωστά στην κοινωνία. Παρόλα αυτά υπάρχουν αρκετές πρακτικές λύσεις που µπορούν να
βρουν εφαρµογή. Ποια από αυτά θα πραγµατοποιηθούν και ποία θα µείνουν απλά σαν ιδέες;
Ερωτήµατα που απ’ ότι φαίνεται δεν θα χρειαστούν πολύ καιρό για να απαντηθούν.
Στο σηµείο αυτό αξίζει να αναφερθούµε στην ηθική διάσταση της κλωνοποίησης, όρος που συχνά
συναντιέται και ως βιο-ηθική, ή ηθική της βιοτεχνολογίας και της βιοϊατρικής. Η βιοηθική
καθοδηγείται από ορισµένες θεµελιώδεις αρχές οι οποίες αποτελούν και τους άξονες οπτικής που η
ηθική διάσταση του θέµατος επιβάλει να εξετάσουµε. Μερικές από αυτές τις αρχές είναι ο σεβασµός
της αξίας, αυτονοµίας και σωµατικής ακεραιότητας του ατόµου, ο σεβασµός της γνώσης και της
ελευθερίας της έρευνας, η µη εµπορευµατοποίηση των ανθρώπινων οργάνων, ο σεβασµός της
ανθρώπινης υπόστασης και αξιοπρέπειας, ο σεβασµός στην µοναδικότητα και στα προσωπικά
δεδοµένα του κάθε ανθρώπου. Έννοιες σαν τις προαναφερθείσες σηµατοδοτούν έστω και συµβολικά
τα όρια της επιστηµονικής έρευνας και προδιαθέτουν για τις εκκρεµούσες νοµοθετικές ρυθµίσεις που
θα ακολουθήσουν την ολοκλήρωση της σχετικής επιστηµονικής έρευνας και των τελικών δυνατοτήτων
της.
Η βιοηθική λειτουργεί ως ένας άλλος «οδικός χάρτης» για τους επιστήµονες που ασχολούνται µε την
κλωνοποίηση και οι αρχές της διαµορφώνουν έναν κώδικα κανόνων δεοντολογίας στον ευρύτερο
τοµέα της βιοτεχνολογίας καταγράφοντας τόσο τις ευθύνες όσο και τους προβληµατισµούς όσων

εµπλέκονται στην επιστηµονική αυτή διαδικασία απέναντι στο κοινωνικό σύνολο, στον ασθενή, στο
βρέφος που θα γεννηθεί.
Τα πιθανά οφέλη της κλωνοποίησης από πλευράς ηθικής συνδέονται µε τις αξίες της ελευθερίας, της
ύπαρξης, της ευζωίας και της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Η ελπίδα καταπολέµησης ανίατων ασθενειών,
τεκνοποίησης, απαλοιφής του πόνου κτλ, αποτελούν αναµφισβήτητα αρχές που συνδέονται µε την
προσδοκία που γεννά η εξέλιξη της θεραπευτικής κλωνοποίησης.
Από την άλλη πλευρά η αναπαραγωγική κλωνοποίηση εγείρει πληθώρα βιοηθικών διληµµάτων, η
πλειοψηφία των οποίων σχετίζεται µε την αξιοπρέπεια και την µοναδικότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η µοναδικότητα είναι στοιχείο σύµφυτο µε την έννοια της ανθρώπινης ζωής. Η εξοµοίωση της
φυσιολογικής και µοναδικής για την ανθρώπινη ζωή διαδικασίας δεν µπορεί να εξοµοιωθεί µε τεχνικά
µέσα και να οδηγήσει σε «κατά παραγγελία ανθρώπους». Ακόµα και αν δεχτούµε ότι θα παράγονται
έµβρυα µε σκοπό την αφαίρεση βλαστοκυττάρων για θεραπευτικούς σκοπούς, δεν παύει η διαδικασία
αυτή να οδηγεί στην αφαίρεση µιας ανθρώπινης ζωής. Δεν πρέπει επίσης να µας διαφεύγει ο κίνδυνος
της εµπορευµατοποίησης ανθρώπινων οργάνων ακόµα και της διακίνησης γενετικού υλικού, που
αποτελεί κατάφορη παραβίαση των προσωπικών δεδοµένων.
Η αξιοπρέπεια του ανθρώπου δεν σχετίζεται µόνο µε την µοναδικότητα του αλλά και µε την ελευθερία
του η οποία προφανώς καταπατάται καθώς η γενετική του ταυτότητα και σε µεγάλο βαθµό η εξέλιξη
της υγείας και ζωής του δεν θα καθορίζεται από φυσικούς παράγοντες αλλά από τεχνητούς και κατά
συνέπεια ελεγχόµενους.
Οι παραπάνω προβληµατισµοί κάνουν αναγκαία την ιεράρχηση τόσο της ιατρικής έρευνας όσο και της
εφαρµογής της. Σε καµία περίπτωση δεν θα πρέπει η κλωνοποίηση να αφορµίζεται από εµπορικές και
κερδοσκοπικές επιδιώξεις αλλά να συγκροτείται σε ένα πλαίσιο δικαιολογηµένης αναγκαιότητας για
πρόοδο της επιστηµονικής έρευνας που να είναι βιοηθικά αποδεκτή και να εξασφαλίζει την
κατοχύρωση της αξιοπρέπειας, των δικαιωµάτων, της ασφάλειας, της ευηµερίας και των προσωπικών
δεδοµένων όλων όσων µετέχουν ή δυνατό να µετάσχουν σε σχετικές έρευνες.
Στο επίπεδο του διεθνούς δικαίου, αλλά και στο πλαίσιο της ελληνικής έννοµης τάξης η
αναπαραγωγική κλωνοποίηση του ανθρώπου απαγορεύεται ρητά.
Kατά το άρθρο 11 της Οικουµενικής Διακήρυξης της UNESCO της 11ης Νοεµβρίου του 1997 για το
Ανθρώπινο Γονιδίωµα και τα Δικαιώµατα του Ανθρώπου, απαγορεύεται η ανθρώπινη κλωνοποίηση
για λόγους αναπαραγωγής.
Επίσης, σύµφωνα µε το Πρώτο Πρόσθετο Πρωτόκολλο της 18ης Φεβρουαρίου 1998 στη Σύµβαση του
Συµβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώµατα και τη Βιοϊατρική της 4ης Απριλίου 1997,
απαγορεύεται “κάθε παρέµβαση που έχει ως σκοπό τη δηµιουργία ενός ανθρώπινου όντος που είναι
γενετικώς όµοιο µε ένα άλλο ανθρώπινο ον. Αλλά και το άρθρο 3 παρ. 2 του Χάρτη των Θεµελιωδών
Δικαιωµάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 7ης Δεκεµβρίου 2000 προβλέπει επίσης ρητή απαγόρευση
της αναπαραγωγικής κλωνοποίησης των ανθρώπων. Πρέπει να τονίσουµε πως αυτές οι συµβάσεις δεν
απαγορεύουν την θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση.
Σε διεθνές επίπεδο οι συζητήσεις σχετικά µε το νοµοθετικό πλαίσιο που πρέπει να καθορίζει το πεδίο
της ανθρώπινης κλωνοποίησης κινείται σε 2 άξονες. Στον άξονα της αναπαραγωγικής ανθρώπινης
κλωνοποίησης και στον άξονα της θεραπευτικής κλωνοποίησης. Οι 2 άξονες έχουν διαµορφωθεί από
τα επιστηµονικά δεδοµένα και τις ερευνητικές προσπάθειες στον ευρύτερο επιστηµονικό τοµέα της
κλωνοποίησης. Οι προβληµατισµοί σε επίπεδο νοµοθεσίας συνδέονται και επηρεάζονται άµεσα από
την επιστηµονική πρόοδο.

Κάθε χώρα ακολουθεί την δική της πολιτική όσον αφορά την θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση
και επηρεάζεται από θρησκευτικά κέντρα εξουσίας και από οικονοµικούς παράγοντες που
δραστηριοποιούνται στον χώρο της βιοτεχνολογίας.
Στις ΗΠΑ δεν υπάρχει οµοσπονδιακός νόµος που να απαγορεύει την ανθρώπινη κλωνοποίηση.
Υπάρχει ο νόµος του 1997 που απαγορεύει οµοσπονδιακές χρηµατοδοτήσεις σε έρευνες στο πεδίο της
ανθρώπινης κλωνοποίησης. Υπάρχουν νόµοι απαγόρευσης της ανθρώπινης κλωνοποίησης µόνο σε 15
πολιτείες των ΗΠΑ. Διακρίνουν την ανθρώπινη κλωνοποίηση στους 2 άξονες που αναφέραµε. Την
αναπαραγωγική ανθρώπινη κλωνοποίηση και την θεραπευτική. Η αναπαραγωγική κλωνοποίηση
απαγορεύεται σε όλες τις πολιτείες που έχουν θεσπίσει νόµο ενώ κάποιες πολιτείες επιτρέπουν την
θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση. Επίσης, εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Βέλγιο , το Ηνωµένο
Βασίλειο, η Σουηδία και η Ουγγαρία επιτρέπουν την θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση. Οι
υπόλοιπες χώρες όχι. Στον υπόλοιπο κόσµο έχουµε παρόµοιες διαφοροποιήσεις.
Η ανθρώπινη αναπαραγωγική κλωνοποίηση πρέπει να απαγορευτεί ρητά και να προβλέπονται
αυστηρότατες ποινές για όσους το επιχειρήσουν. Τα τωρινά επιστηµονικά δεδοµένα που έχουν
προκύψει από την κλωνοποίηση θηλαστικών δείχνουν µεγάλα ποσοστά θνησιµότητας στους
κλωνοποιηµένους οργανισµούς, αστάθεια, ευπάθεια σε ασθένειες και ανεξήγητα συµπτώµατα, όπως
επίσης και στο θηλαστικό που κυοφόρησε το έµβρυο. Η δηµιουργία λοιπόν κλωνοποιηµένου
ανθρώπου µε την πιθανότητα αυτών των συµπτωµάτων αποτελεί παραβίαση της ανθρώπινης
αξιοπρέπειας και έλλειψη σεβασµού στο δικαίωµα της ζωής. Σε περίπτωση νέων επιστηµονικών
δεδοµένων σύµφωνα µε τα οποία οι κίνδυνοι ανωµαλιών θα έχουν περιοριστεί, αυτή η θέση θα πρέπει
να επανεξεταστεί.
Η θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση πρέπει να επιτραπεί. Οι επιστηµονικές εξελίξεις στον τοµέα
της καλλιέργειας βλαστοκυττάρων και οι προοπτικές που ανοίγονται για την θεραπεία τόσων
ασθενειών καθιστούν αναγκαιότητα την αποδοχή της θεραπευτικής κλωνοποίησης. Το ενδεχόµενο να
ανακαλυφθούν θεραπείες σε µια σειρά ασθενειών και να ωφεληθούν χιλιάδες άνθρωποι, ενισχύει το
δικαίωµά τους σε µια υγιή ζωή, σε βελτίωση των όρων ζωής τους και σε τελική ανάλυση προστατεύει
το δικαίωµά τους για µια αξιοπρεπή ζωή, ισότιµη και απαλλαγµένη από παθήσεις. Το επιχείρηµα που
αντικρούει όχι µόνο την θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση αλλά και την καλλιέργεια
βλαστοκυττάρων γενικότερα και υποστηρίζει πως η καταστροφή ανθρώπινων εµβρύων έστω και λίγων
ηµερών είναι προσβολή της ανθρώπινης ζωής µπορεί να αναιρεθεί αν βασιστούµε στο γεγονός της
εξωσωµατικής γονιµοποίησης. Η εξωσωµατική γονιµοποίηση προβλέπεται και επιτρέπεται νοµοθετικά
σε παγκόσµιο επίπεδο.. Κατά την εκτέλεσή της όµως, έχουµε την δηµιουργία υπεράριθµων εµβρύων
τα οποία και καταστρέφονται. Επιτρέπεται όµως γιατί προστατεύει το δικαίωµα του ανθρώπου στην
τεκνοποίηση και την οικογένεια. Η πρόσφατη ιστορία έχει αποδείξει τα ευεργετικά αποτελέσµατά της
στην ποιότητα του ανθρώπινου βίου. Με αντίστοιχο τρόπο επιβάλλεται να αντιµετωπίσουµε την
θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση και να επιτρέψουµε την εφαρµογή της προς χάριν του
ανθρώπου.
Οι κυβερνήσεις των χωρών πρέπει να διασφαλίζουν την πιστή εφαρµογή των νόµων και να
χρηµατοδοτούν την θεραπευτική ανθρώπινη κλωνοποίηση. Είναι απαραίτητο όµως να θεσπιστεί ειδική
αρχή, τοπικά σε κάθε χώρα που θα ελέγχει και θα έχει πλήρη πρόσβαση σε κάθε πληροφορία και σε
κάθε ανακάλυψη που θα προκύπτει από την έρευνα σε αυτόν τον τοµέα. Δεν θα έχει δικαίωµα
παρέµβασης στις κατευθύνσεις και τον τρόπο της έρευνας που θα συντελείται στην χώρα παρά µόνο σε
περίπτωση προσπάθειας αναπαραγωγής ανθρώπινου κλώνου. Θα αποτελεί τον σύµβουλο της
κυβέρνησης αναφορικά µε νόµους που ίσως χρειαστεί να θεσπιστούν. Τα ερευνητικά ιδρύµατα, οι
ιδιώτες και άλλοι οργανισµοί που θα διενεργούν πειράµατα θεραπευτικής ανθρώπινης κλωνοποίησης
θα είναι υποχρεωµένοι να ενηµερώνουν την αρχή διεξοδικά και µε κάθε λεπτοµέρεια σχετικά µε το

περιεχόµενο της έρευνάς τους. Η αρχή θα έχει πρόσβαση σε όλα τα επιστηµονικά δεδοµένα και
αρχεία. Υποχρέωση της αρχής θα είναι να ενηµερώνει την κυβέρνηση για όλες τις εξελίξεις που
συντελούνται όχι µόνο σε επίπεδο χώρας αλλά και σε παγκόσµιο επίπεδο και επιπλέον να ενηµερώνει
τον λαό της χώρας σε γλώσσα απλή και κατανοητή για όλη την νέα γνώση και τις νέες ανακαλύψεις.
Αυτό µπορεί να γίνει µε δελτία τύπου, εγκεκριµένα ένθετα στον ηµερήσιο τύπο, µε ειδικές εκποµπές
στην τηλεόραση και φυσικά στο διαδίκτυο.
Η κάθε κυβέρνηση πρέπει να διασφαλίσει ώστε οι καρποί της έρευνας και οι τυχόν θεραπείες να είναι
δυνατό να παρασχεθούν σε κάθε πολίτη που τις έχει ανάγκη και να πάρει κάθε απαραίτητο µέτρο προς
αυτήν την κατεύθυνση.
Σε παγκόσµιο επίπεδο χρειάζεται η δηµιουργία µια αρχής στα πλαίσια των Ηνωµένων Εθνών. Είναι
ουτοπικό να υπάρξει προσπάθεια ελέγχου και χειραγώγησης των τοπικών αρχών κάθε χώρας. Η αρχή
αυτή, θα είναι υπεύθυνη να δηµιουργήσει τις υποδοµές και τις συνθήκες ώστε να ανταλλάσσεται η
γνώση µεταξύ διαφορετικών χωρών και να δηµιουργούνται διακρατικές και διεπιστηµονικές
συνεργασίες. Τα αποτελέσµατα των προσπαθειών και τα ερευνητικά ευρήµατα µε ευθύνη αυτής της
αρχής θα διαχέονται στον παγκόσµιο πληθυσµό ως γνώση και ενηµέρωση. Επίσης, η αρχή σε
συνεργασία µε τις τοπικές αρχές των χωρών θα πρέπει να λάβει τα απαραίτητα µέτρα ώστε κάθε
θεραπεία και κάθε ευεργετική εφαρµογή να είναι διαθέσιµη σε όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως.

Πηγές πληροφοριών
http://www.humancloning.org/
http://library.thinkquest.org/04apr/01305/cloningEnglish/ethics/human.htm
http://www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/elsi/cloning.shtml
http://www.guardian.co.uk/flash/0,5860,534450,00.html
http://www.fda.gov/fdac/features/2003/303_clone.html
http://www.genome.gov/10004765
http://www.howstuffworks.com/cloning.htm
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/clonezone/
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/cloningrisks/
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/whatiscloning/
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/whyclone/
http://www.nationalhealthmuseum.org/
http://www.hgsc.bcm.tmc.edu/
http://www.med.umich.edu/
http://student.britannica.com
http://www.guardian.co.uk/
http://www.ornl.gov/sci/techresources/Human_Genome/elsi/cloning.shtml
http://www.genome.gov/10004765
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/whatiscloning/
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/whyclone/
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/clonezone/
http://learn.genetics.utah.edu/units/cloning/cloningrisks/
http://science.howstuffworks.com/cloning1.htm
http://tech.pathfinder.gr/tech/209204.html
http://www.medlook.net/article.asp?item_id=116