• Save
Beschrijving van de geschiedenis van een aantal zomerhuizen
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Beschrijving van de geschiedenis van een aantal zomerhuizen

on

  • 552 views

Door Jan Beukema. Zie het artikel: www.amelanderhistorie.nl/news/zomerhuizen-op-ameland-van-voor-en-tijdens-de-oorlog-/

Door Jan Beukema. Zie het artikel: www.amelanderhistorie.nl/news/zomerhuizen-op-ameland-van-voor-en-tijdens-de-oorlog-/

Statistics

Views

Total Views
552
Views on SlideShare
190
Embed Views
362

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

5 Embeds 362

http://www.amelanderhistorie.nl 306
http://m.amelanderhistorie.nl 42
http://cms.amelanderhistorie.webnode.nl 10
http://www.google.nl 2
http://translate.googleusercontent.com 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Beschrijving van de geschiedenis van een aantal zomerhuizen Presentation Transcript

  • 1. Beschrijving van de geschiedenis van een aantal zomerhuizen rond Nes Door Jan Beukema
  • 2. ‘Marco’ (zie kaart B7) Foto van 'Marco' van voor 1937. Foto: H. Bodewes.
  • 3. Geschiedenis van ‘Marco’ De naam ‘Marco’ zou staan voor MARgaretha en COrnelis, de voornamen van de heer en mevrouw Bodewes. Het is de zoon van fam. Bodewes niet bekend dat zij eigenaren waren van dit huisje, wel van huisje ‘Marina’. Maar bij onderzoek op zolder bleken er diverse foto’s van zijn ouders met dit huisje te zijn. Bovendien hadden zij vaak gezegd dat het huisje bij Zuidlaardermeer op hun huisje leek. De heer T. Jongsma, streekarchivaris van Noordoost Fryslân, ontdekte in de archieven op Ameland nog de bouwtekening van ‘Marco’. In tegenstelling tot ‘Marina’ is ‘Marco’ sprekend ons huisje.We kunnen daarom aannemen dat dit huisje wel eigendom was van de fam. C.B. Bodewes. In 1937 koopt de familie Bodewes het zomerhuisje ’Marina’ aan de Molenweg. De reden hiervan zou kunnen zijn dat dit huisje op eigen grond staat. Ook is het iets groter.
  • 4. Geschiedenis van ‘Marco’ Het is onbekend wie de eigenaar is van ‘Marco’ na 1937 en hoe dit huisje in het voorjaar van 1943 naar het Zuidlaardermeer wordt verscheept. De nieuwe koper is machinefabrikant Douwe Gorter uit Martenshoek/Hoogezand. Hij plaatst dit huisje (en nog een huisje) op ‘Klein Scheveningen’. Het is wel bekend dat handelaar Boll uit Leeuwarden enkele huizen in de oorlogstijd heeft aangekocht en/of heeft verhandeld voor anderen. Zie opmerkingen bij andere huisjes. En na onderzoek is gebleken dat Boll en Gorter halfbroers waren! Er was dus naast een zakelijke ook een familiaire relatie tussen hun.
  • 5. Het huisje schuin achter het tweede huisje van links lijkt veel op de achterkant van ‘Marco’. Qua locatie zou dat ongeveer wel kloppen. Foto: B. Prins.
  • 6. De bouwtekening van 'Marco', van de heer Bodewes te Sappemeer, gedateerd op 1934 in de archieven, is identiek aan ons huisje nr. 92. Alles klopt. Het raam achter is er niet meer, maar je kunt nog wel zien dat er een raam heeft gezeten. Dit raam was bedoeld voor de slaapkamer beneden. Nu is er een raam aan de zijkant ingezet. Ook de oorspronkelijke locatie van de trap klopt. Die is nu aan de zijkant geplaatst. Helaas is de bouwvergunning zelf niet meer te vinden en staat er geen datum op de tekening en ook niet wie dit huisje gaat bouwen.
  • 7. ‘Marina’ / ‘Mariana’ (kaart: P9). Familie C.B. Bodewes-Koeneman uit Sappemeer (winkel tot 1973 in Sappemeer met meubelen en huishoudelijke artikelen) heeft vanaf 1937 zomerhuisje ‘Marina’ aan de Molenweg in Nes, kavel A2776. Vermoedelijk hadden zij eerst het huisje ‘Marco’ aan de Duinweg. Er is een koopcontract van 1937, waarin het huisje ‘Marina’ voor 1000 gulden wordt gekocht. Het huisje is in de oorlog afgebroken door Amelanders en na de oorlog door de Nederlandse Wederopbouw opgeëist ten behoeve van woningnood in Arnhem. De grond is in 2009 gekocht door de gemeente Ameland.
  • 8. Foto van het huisje ‘Marina’ uit 1938 van fam. C.B. Bodewes. Foto: H. Bodewes.
  • 9. Locatie 'Marina'/Mariana. (Info: H. Bodewes)
  • 10. ‘Actief’ en 'Repos' (kaart: F7) Handelaar Boll uit Leeuwarden heeft geprobeerd om het zomerhuisje van dhr. Bouwman uit Groningen in mei 1944 te kopen c.q. te verplaatsen. Aan de Strandweg staan nu nog de, gemoderniseerde geschakelde huisjes 'Actief' en 'Repos' (dit huisje heeft nu geen naam). Zij worden al op de kaart van 1939 genoemd. Deze twee huisjes zijn nog steeds in bezit van de familie Bouwman uit Groningen. Er is een telegram en brief (15 mei) bekend uit mei 1944 van handelaar Boll gericht aan de familie Bouwman uit Groningen. Er is een verordening van de Duitsers dat alle huizen ten noorden van Excelsior weg moeten. Boll biedt aan hun huis te verkopen of af te breken. Uiteindelijk is dat blijkbaar niet gebeurd.
  • 11. De brief van 15 mei 1944
  • 12. “Hendrika” (kaart: D8) Volgens dhr. T. Jongsma blijkt uit de archiefstukken dat handelaar Boll in 1944 het huisje ‘Hendrika’ op afbraak heeft gekocht van eigenaar J. Kok te Veendam. Dat Boll het huisje elders weer heeft opgebouwd blijkt niet uit de stukken. Vraag: van wie was ‘Hendrika’ en waar is dit huisje heen gegaan?
  • 13. “De Pelikaan” en “De instuif" (kaart: B6 en D3) Handelaar Boll zou deze twee huizen na de oorlog in bezit hebben gehad. (Info: H. Nijhoff-Faber) Deze huizen waren voor de oorlog in ieder geval nog niet van hem. Hij komt op geen enkele lijst voor. (info: T. Jongsma)
  • 14. Twee onbekende zomerhuizen ‘Handelsondernemer Boll uit Leeuwarden heeft 2 huisjes gekocht en verplaatst in 1942 uit de duinen bij Nes naar het schiereiland “De Pôlle en De Tippe” bij Opeinde /Eastermar in Friesland.’ (Info: http://www.bosma-familie.nl/) Bron: Harterink (1994, p. 168). “Deze twee huisjes hadden geen naam en zijn al eind jaren veertig of begin jaren afgebroken toen een rondweg langs Eastermar is aangelegd over het terrein waar de huisjes stonden.” (Info: Elle Bosma.) ‘Zomerhuis [4a] op De Tippe, in gebruik als woonverblijf door de familie Bijlsma van woonark nr. [4]. Zomerhuis [4b] op De Tippe. De vrouwen op deze foto zijn vermoedelijk twee van de vier bewoonsters die ingeschreven stonden op de kaart van E.M. Beimastrjitte 2: Johanna Vermeulen, Maria Smits en de gezusters Jantje en Hinke Geerligs. Jaar: ca 1947.’ (Info: www.Bosma-familie.nl.)
  • 15. ‘Derma’ (kaart: A10) ‘Huisje 'Derma' is van de familie Samuel Jacob Wolters-Mulder (luxe meubelzaak De concurrent uit Hoogezand). Dit huisje staat op de lijst van mei 1944 om te worden afgebroken.’ (Info: streekarchivaris T. Jongsma en Jan Beukema)
  • 16. 'Bosch en Duin' / 'Bos en Duin' (kaart: D9) De familie Zeilstra uit Friesland heeft sinds 1926 het huisje ‘Bosch en Duin’ in Duinoord, links van de Badweg te Nes, richting het strand. De grond was gepacht. Hun oom, mede-eigenaar en aannemer uit Brantgum, heeft het gebouwd. Na opdracht van de Duitsers wordt het huisje ontmanteld en bij familie van de vrouw van de aannemer in Ballum op Ameland gestald. Na de oorlog worden de onderdelen met een praam naar De Betuwe, vervoerd (Well bij Ammerzoden, op de erf van een grote boerderij 'Ballegooijen'), waar het familiebedrijf bij de Wederopbouw werkte. Haar neef, zoon van de aannemer, gaat in het huis wonen. (Info: Mevr. Wind-Zeilstra.) De huidige status van het huisje is onbekend.
  • 17. 'Sabina' en 'Martha' (kaart: D8 en E9). ‘Nabij de kruising Badweg-Pianoweg bouwde in 1926 aannemer J. Wildervank van Nes twee zomerwoningen met de namen 'Sabina' en 'Martha'.’ (Info: Amelanderhistorie.nl.) ‘De meeste zomerhuizen zijn in de eerste helft van 1944 afgebroken in opdracht van de bezettende macht, waarbij zeker de burgemeester werd ingeschakeld voor het regelen van de uitvoering. Deels kregen de eigenaren korte tijd om zelf de afbraak te regelen, maar al snel zouden en werden aannemers ingeschakeld om de afbraak te doen. Zo ook bij de zomerhuizen 'Sabina' en 'Martha' van respectievelijk L. Janusch te Huizum (Leeuwarden) en A. de Jonge te Leeuwarden. De beide woningen maakten deel uit van een groep van 30 of 31 woningen die afgebroken zijn door aannemer(sbedrijf) E.J. Erich te Dokkum voor f 130,00 per stuk. Zijn nota, waarop o.a. de namen 'Sabina' en 'Martha', dateert van 13-06-1944. Het sloopmateriaal van deze zomerwoningen is in eerste instantie opgeslagen bij Hotel Excelsior te Nes, want het moest ter beschikking komen van de Duitse weermacht. Van daaruit is het materiaal vervoerd naar de aanlegsteiger om vervolgens per schip getransporteerd te worden. Na 1945, wanneer de gemeente probeert de gemaakte kosten te verhalen, wordt beschreven dat aangenomen wordt dat het materiaal per schip naar Duitsland is vervoerd, maar dat ze daarover verder geen gegevens hebben of weet van hebben.’ (Info: streekarchivaris T. Jongsma)
  • 18. ‘Annechien’ (kaart: C6) Dit zomerhuis was eigendom van een Groninger. Hij verhuurde meerdere zomerhuizen voor de oorlog. In het huisje ’Annechien' heeft in 1939 de familie Prins gelogeerd. (Info: B. Prins) Vraag: wie was deze Groninger en hoeveel huizen had hij in bezit? Foto: B. Prins
  • 19. 'Huisje nr. 75' aan het Zuidlaardermeer Ook dit huisje zou van Ameland zijn gehaald, samen met nr. 92 (‘Marco' op Ameland geheten). Dit huisje is aan de andere kant van het recreatiegebied 'Klein Scheveningen' geplaatst. Helaas zijn er geen foto's en/of documenten gevonden die tot een resultaat leiden.
  • 20. 'Huisje nr. 75' aan het Zuidlaardermeer Vraag: wie herkent nog dit huisje van een foto op Ameland? Foto uit 1956 en 2013. Foto’s G. van Susante.
  • 21. Zuidlaardermeer 1954: het Paviljoen, molen van Bats en aan rechterzijde huisjes 92 en 94. Huisje 75 staat ver aan de linkerzijde. (Info: Beeldbank HS en mevr. A. van der Schuur) Het is onbekend hoe en door wie 'huisje 94' is neergezet. Wel is ook dit huisje rond 1944 / 1945 aan het Zuidlaardermeer geplaatst. Er zijn aanwijzingen dat deze ter plekke is gebouwd.