Dyskurs polityczny na polskich stronach WWWAlbert HupaOśrodek Metod Badania KulturyInstytut Stosowanych Nauk SpołecznychUniwersytet WarszawskiWyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaStruktura badania – pytania badawcze2Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaJednostka analizyBadaniu poddana została sieć domen przedstawiona pod postacią grafu, którego węzły stanowi domeny, a łączące je krawędzie reprezentowały linki łączące dane domeny. Badane były również treści domen.3Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaMetoda zbierania danych:Crawler działający w oparciu o metodę kuli śniegową: Analizuje domeny początkowe (strony partii politycznych), Analizuje występowanie słów z kontekstu politycznego (leksemów zawartych w leksykonie politologicznym, Antoszewski, Herbut 2004),- Podąża linkami tych domen, które posiadają najwięcej słów pochodzących z kontekstu politycznego (tzw. Kula śniegowa).Czas badania:2 grudnia 2008 roku do 2 marca 2009 rokuZasięg:Odległość 3 od domen początkowychWarunek: określona liczba słów kluczowych w treści domenyMetody analizy: Analiza sieci społecznych (SNA), Automatyczna analiza treści4Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

Analizuje domeny początkowe (strony partii politycznych),

Analizuje występowanie słów z kontekstu politycznego

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaBadanie Pilotażowe5Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaGraf analizowanej sieci6Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaJądro dyskursu politycznego:Najbardziej centralne domeny analizowanej sieci7Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaFormy domen8Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaKażdej domenie przyporządkowano głos w drodze kategoryzacji ręcznej9Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaInteraktywność głosówWagi R form domen:Rf1 (serwisy, agr.blogowe, sklepy) = 1Rf2 (blogi, strony osobowe z blogiem) = 2Rf3 (portale, wortale) = 3Rf4 (serwisy społecznościowe, fora) = 4Rf5 (wiki) = 5Współczynnik interaktywności pokazuje, na ile internauci mogą zmieniać treści umieszczane przez dane głosy10Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWiązki głosów ułożone wg stopnia interaktywności, wielkość węzła reprezentuje liczebność głosu, a grubość połączenia – liczbę linków11Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaW celu wykrycia grup uczestników dyskursu politycznego przeprowadzona została analiza klastrowa dla wszystkich domen w oparciu o algorytmy wykrywania wspólnot – algorytm Newman Girvan (2002).Wiązki wyodrębniono przy pomocy algorytmu NG (Girvan Newman 2004)12Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaMakro struktura sieci - struktura linków pomiędzy wiązkamiGrubość węzła reprezentuje wielkość wiązki, a grubość połączenia – liczbę linków pomiędzy wiązkami13Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWskaźniki wspólnotowości dla wiązekTranzytywność świadczy o wspólnych układach odniesienia, zwrotność o wzajemnej świadomości,a gęstość o integralności sieci14Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaPeryferia dyskursu politycznegoTypowość językowa wyodrębnionych wiązekNajbardziej reprezentatywne wiązki15Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaRozkład najczęstszych kategorii tematycznych współwystępujących z terminami politycznymi, N = 129.16Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWnioski I Osią dyskursu politycznego są jednostki i media. W Internecie najwięcej jest głosów jednostkowych; to jednostki umieszczają najwięcej linków wychodzących, dzięki czemu łatwo jest przejść od stron jednostek do innych domen należących do dyskursu politycznego, przez co zapewniają integralność dyskursu politycznego w Internecie. Jednostki te są rozsiane po wszystkich wiązkach domen politycznych. Największą widocznością cieszą się media – kontrowersyjna „Gazeta Wyborcza” i większość pozostałych mediów profesjonalnych. O kluczowej pozycji tych głosów świadczy również fakt, że stanowią one wiązki gęsto połączonych domen, wyodrębnionych z całej sieci. 17Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

Osią dyskursu politycznego są jednostki i media. W Internecie najwięcej jest głosów jednostkowych; to jednostki umieszczają najwięcej linków wychodzących, dzięki czemu łatwo jest przejść od stron jednostek do innych domen należących do dyskursu politycznego, przez co zapewniają integralność dyskursu politycznego w Internecie. Jednostki te są rozsiane po wszystkich wiązkach domen politycznych.

Największą widocznością cieszą się media – kontrowersyjna „Gazeta Wyborcza” i większość pozostałych mediów profesjonalnych. O kluczowej pozycji tych głosów świadczy również fakt, że stanowią one wiązki gęsto połączonych domen, wyodrębnionych z całej sieci.

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWnioski II Wyniki badania pokazują, że jednostki odnoszą się, przede wszystkim, do mediów – podstawowego źródła informacji o działaniach centrum systemu politycznego. Media (zgodnie z teoriami komunikacji politycznej) pośredniczą w przekazywaniu informacji od rządzących do rządzonych. Centralne organizacje polityczne posiadają natomiast o wiele mniejszą reprezentację w Internecie niż media lub jednostki. Internet dominuje w przestrzeni wejść systemu politycznego, a nie stanowi nowego pomostu pomiędzy rządzącymi i rządzonymi, będącego jednym z postulatów elektronicznej demokracji i społeczeństwa informacyjnego. Pomimo widoczności wybranych domen centralnych organizacji politycznych (zwłaszcza domen: Sejmu RP, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej), próby bezpośredniej komunikacji pomiędzy rządzącymi i rządzonymi wychodzą częściej od rządzonych (np. domena Petycje.pl). Ponieważ zatem to jednostki, z jednej strony, zapewniają integralność dyskursu, a z drugiej, nawiązują próby tworzenia nowych kanałów komunikacyjnych, można uznać, że realizują one ideę społeczeństwa obywatelskiego w Internecie, podczas gdy polityczne centrum rzadziej wychodzi z inicjatywą odnoszenia się do rządzonych (co dotyczy zwłaszcza partii politycznych).18Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

Wyniki badania pokazują, że jednostki odnoszą się, przede wszystkim, do mediów – podstawowego źródła informacji o działaniach centrum systemu politycznego. Media (zgodnie z teoriami komunikacji politycznej) pośredniczą w przekazywaniu informacji od rządzących do rządzonych. Centralne organizacje polityczne posiadają natomiast o wiele mniejszą reprezentację w Internecie niż media lub jednostki.

Internet dominuje w przestrzeni wejść systemu politycznego, a nie stanowi nowego pomostu pomiędzy rządzącymi i rządzonymi, będącego jednym z postulatów elektronicznej demokracji i społeczeństwa informacyjnego. Pomimo widoczności wybranych domen centralnych organizacji politycznych (zwłaszcza domen: Sejmu RP, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej), próby bezpośredniej komunikacji pomiędzy rządzącymi i rządzonymi wychodzą częściej od rządzonych (np. domena Petycje.pl). Ponieważ zatem to jednostki, z jednej strony, zapewniają integralność dyskursu, a z drugiej, nawiązują próby tworzenia nowych kanałów komunikacyjnych, można uznać, że realizują one ideę społeczeństwa obywatelskiego w Internecie, podczas gdy polityczne centrum rzadziej wychodzi z inicjatywą odnoszenia się do rządzonych (co dotyczy zwłaszcza partii politycznych).

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWnioski III Czym jest polityka dla jednostek? To, przede wszystkim, informacja z wiadomości (obok sportu, sic!), którą internauci komentują na swoich stronach. W Internecie, w przeciwieństwie do telewizji, polityka jest krótkim newsem, lecz stanowi przedmiot debat, dyskusji, wywiadów i reportaży, a najczęściej – wpisów na blogach. W Internecie zatem można mówić o przestrzeni publicznej, której uczestnicy komentują to, co dzieje się w ramach centralnych organizacji politycznych. Jest to o tyle ważne, że podstawowymi aktorami tej komentowanej polityki są formalne organizacje, które w Internecie są znikomo reprezentowane. Opisywanie i komentowanie wydarzeń politycznych jest samo w sobie częścią szeroko rozumianej polityki. Podczas mówienia o wydarzeniach politycznych bardzo często pojawiają się wyrażenia w stylu: polityczny blog, forum polityczne, polityczna publicystyka, itp., będące meta komunikatami świadczącymi o tym, że ich autorzy chcą być postrzegani jako uczestnicy dyskursu politycznego. Jakie są to komentarze? Ich treści wskazują na to, że ich autorzy, z jednej strony, stoją na straży określonych wartości, ale z drugiej, posiadają dystans do wydarzeń na scenie politycznej.19Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

Czym jest polityka dla jednostek? To, przede wszystkim, informacja z wiadomości (obok sportu, sic!), którą internauci komentują na swoich stronach. W Internecie, w przeciwieństwie do telewizji, polityka jest krótkim newsem, lecz stanowi przedmiot debat, dyskusji, wywiadów i reportaży, a najczęściej – wpisów na blogach. W Internecie zatem można mówić o przestrzeni publicznej, której uczestnicy komentują to, co dzieje się w ramach centralnych organizacji politycznych. Jest to o tyle ważne, że podstawowymi aktorami tej komentowanej polityki są formalne organizacje, które w Internecie są znikomo reprezentowane.

Opisywanie i komentowanie wydarzeń politycznych jest samo w sobie częścią szeroko rozumianej polityki. Podczas mówienia o wydarzeniach politycznych bardzo często pojawiają się wyrażenia w stylu: polityczny blog, forum polityczne, polityczna publicystyka, itp., będące meta komunikatami świadczącymi o tym, że ich autorzy chcą być postrzegani jako uczestnicy dyskursu politycznego. Jakie są to komentarze? Ich treści wskazują na to, że ich autorzy, z jednej strony, stoją na straży określonych wartości, ale z drugiej, posiadają dystans do wydarzeń na scenie politycznej.

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWnioski IV Komentowanie polityki jest częścią dyskursu politycznego, lecz nie stanowi polityki realizowanej przez centralne organizacje polityczne. Funkcje jądra systemu politycznego są realizowane poza Internetem, a domeny reprezentujące te organizacje (znajdujące się, przede wszystkim, w wiązkach: edukacja, samorządy i projekty) nie są połączone z resztą dyskursu politycznego. Aktorzy z centrum systemu politycznego znajdują się na peryferiach internetowego dyskursu politycznego. W internetowym dyskursie politycznym można wyróżnić dwojakie centrum. Po pierwsze, ważne jest, do kogo internauci najczęściej się odnoszą. Są to, jak opisałem wcześniej, media – podstawowe źródło faktów, które są komentowane w pozostałych przestrzeniach Internetu (warto tu przypomnieć, że dla kontrowersyjnych treści alternatywnym źródłem odniesienia jest Wikipedia). Z drugiej strony, istotne jest również, przy użyciu jakiego języka internauci odnoszą do tych faktów. Najbardziej reprezentatywne wiązki dla dyskursu politycznego pod względem semantycznym to liberalizm, lewica i centralna blogosfera. Są one źródłem języka, który jest używany w badanym przeze mnie dyskursie i, jak można domniemywać, stanowią źródła znaczeń nadawanych faktom pochodzącym z mediów masowych obecnych w Internecie.20Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

Komentowanie polityki jest częścią dyskursu politycznego, lecz nie stanowi polityki realizowanej przez centralne organizacje polityczne. Funkcje jądra systemu politycznego są realizowane poza Internetem, a domeny reprezentujące te organizacje (znajdujące się, przede wszystkim, w wiązkach: edukacja, samorządy i projekty) nie są połączone z resztą dyskursu politycznego. Aktorzy z centrum systemu politycznego znajdują się na peryferiach internetowego dyskursu politycznego.

W internetowym dyskursie politycznym można wyróżnić dwojakie centrum. Po pierwsze, ważne jest, do kogo internauci najczęściej się odnoszą. Są to, jak opisałem wcześniej, media – podstawowe źródło faktów, które są komentowane w pozostałych przestrzeniach Internetu (warto tu przypomnieć, że dla kontrowersyjnych treści alternatywnym źródłem odniesienia jest Wikipedia). Z drugiej strony, istotne jest również, przy użyciu jakiego języka internauci odnoszą do tych faktów. Najbardziej reprezentatywne wiązki dla dyskursu politycznego pod względem semantycznym to liberalizm, lewica i centralna blogosfera. Są one źródłem języka, który jest używany w badanym przeze mnie dyskursie i, jak można domniemywać, stanowią źródła znaczeń nadawanych faktom pochodzącym z mediów masowych obecnych w Internecie.

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWnioski VDwie z trzech centralnych pod względem semantycznym wiązek można śmiało nazwać wiązkami ideologicznymi. Nie opisałem w tym miejscu dzielących je różnic, gdyż wiązki te są szczegółowo scharakteryzowane w części poświęconej wiązkom politycznym. Ponadto, zbadany przeze mnie dyskurs polityczny okazał się podczas analiz językowych stosunkowo homogeniczny, dlatego też w tym miejscu wskazałem jedynie najważniejsze wartości pojawiające się explicite przy polityce: rodzina, niepodległość, życie, tradycja i postęp. Terminy te wskazują na to, że jeżeli w ogóle można próbować scharakteryzować na wysokim poziomie abstrakcji dominującą w internecie ideologię polityczną, obracałaby się ona wokół wartości potocznie uznawanych w Polsce za prawicowe. Jeżeli to rzeczywiście jest prawica, to wierzy ona w postęp, chociaż jest to postęp technologiczny, podczas gdy w wymiarze obyczajowym dominuje konserwatyzm. Nazwa liberalizm, którą nadałem największej z wyróżnionych przeze mnie wiązek, odnosi się raczej do wolnego rynku i wymiaru gospodarczego, niż do liberalizmu obyczajowego (jedne z bardziej dystynktywnych słów dla liberalizmu to: kościół i gospodarka).21Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaWnioski VIO dominacji prawicy w polskim Internecie świadczy również jej zakorzenienie w strukturze linków. Podczas gdy lewica odnosi się wyłącznie do domen mediów profesjonalnych, wiązka liberalizm jest połączona z finansami i Salonem24, a za pośrednictwem tego ostatniego również z domenami chrześcijańskimi i Bloxem. Świadczy to nie tylko o tym, że internauci tworzący domeny znajdujące się w innych wiązkach odnoszą się do tych domen, ale i że, ideologia prawicowa jest w naszym Internecie zróżnicowana.22Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl

DyskursPolitykaDobór danychSiećGłosyWiązkiStrukturaKontaktAlbert Hupaalbert.hupa@uw.edu.plalek@wyszukali.pl23Albert Hupa, ISNS UW, Wyszukali.pl