Inventarisatie Academisch Erfgoed in Vlaanderen
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Inventarisatie Academisch Erfgoed in Vlaanderen

on

  • 986 views

 

Statistics

Views

Total Views
986
Views on SlideShare
469
Embed Views
517

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

2 Embeds 517

http://academischerfgoed.be 487
http://academischerfgoed.wordpress.com 30

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment
  • Informatie over de collectieIdentificatie: titel, datering, omvang, materiaaltype,...Context: verwerving, eigenaar collectie, oorspronkelijke en huidige functie,....Inhoud en structuur: inhoud, selectiecriteria, aanvullingen,...Voorwaarden voor raadpleging en gebruik: materiële toestand, inventarisatie, digitalisering,...Verwant materiaal: publicaties, bestaan en bewaarplaats van aanvullende originelen/kopieën B. Informatie over collectieverantwoordelijkheidContext: collectiebeleid, museale ruimte (gang, onderwijslokalen en bibliotheken), bewaarplaats, toegangen (online ontsloten),...Publiek: openingsuren, voorwaarden voor raadpleging (op afspraak of vrij toegankelijk),...
  • Op basis van de collectiebeschrijvingen werden er 11 categorieën geselecteerd die iets zeggen over de functie, het behoud en beheer, de ontsluiting en het beleid van een collectie. Per universiteit werden de collecties onder elkaar in een tabel opgesomd en werd er gekeken wat er van toepassing was: hoeveel verzamelingen zijn er geregistreerd, hoeveel zijn er gedigitaliseerd, hoeveel collecties zijn vrij toegankelijk,.....
  • Aangezien de collecties reeds in 2008 in kaart zijn gebracht werd de eerste stap (opsporen van de collecties) niet herhaald. Op basis van het doorlichtingsrapport werden de verzamelingen wel opnieuw beschreven met de registratiefiche.
  • In Antwerpen werden de collecties van de hogescholen uit de Associatie mee opgenomen in de inventarisatie.
  • Geen registratiesysteem: de collectie is niet geïnventariseerd.Papier: de collectie is geïnventariseerd op steekkaarten of erverscheen één of meerdere publicaties (eindverhandeling, cursus, artikel, uitgebreide toelichting bij het object....) over de verzameling, maar ze is niet systematisch geïnventariseerd.Kantoorautomatiseringssysteem: de collectie of een gedeelte van de collectie is geïnventariseerd door een tekstverwerker (MS Word, OpenOffice.org Writer), een spreadsheet (MS Excel, OpenOffice.org Calc) of een algemeen databaseprogramma (MS Access, FileMaker Pro).Gespecialiseerd registratieprogramma: er wordt gebruik gemaakt van een gespecialiseerd registratieprogramma waarbij de collectie of een gedeelte van de collectie online ontsloten is (Erfgoedplus.be, MovE,...).
  • Toelichting bij de grafiek:6 van de 16 collectieszijn niet geïnventariseerd. 7 van de 16 collecties zijn geïnventariseerd op papier. De vorm is uiteenlopend: artikels, eindverhandelingen en een handgeschrevenlijst. Meestal worden enkele stukken uit de verzameling opgelijst, maar niet de collectie in zijn geheel.3 van de 16 collecties zijn geïnventariseerd inAccess en Excel. Geen enkele collectie is online ontsloten.Stap 3 (verwerken van gegevens) wordt herhaald voor de 11 voorafbepaalde categorieën (huidige en oorspronkelijke functie, materiële toestand, bewaaromstandigheden, restauratie, registratiesystemen, registratiestandaard, digitalisering, toegankelijkheid van de fysieke objecten, acquisitiebeleid en collectieplan).Er wordt zo een antwoord geformuleerd op onder meer vragen over de toegankelijkheid (hoeveel collecties zijn er binnen de KU Leuven vrij toegankelijk zijn voor het brede publiek en hoeveel verzamelingen kunnen alleen op afspraak bezocht worden?,... ), ontsluiting (hoeveel verzamelingen zijn er ontsloten via een website?,... ).

Inventarisatie Academisch Erfgoed in Vlaanderen Presentation Transcript

  • 1. Inventarisatie Academisch Erfgoed in Vlaanderen Werkconferentie vrijdag 4 mei 2012 Academisch Erfgoed: van en voor wie?
  • 2. Wat is Academisch Erfgoed?Kerndefinitie: het materiaal dat ontstaan of gevormd is in hetkader van wetenschappelijk onderwijs of onderzoek. • Objecten uit verschillende domeinen: dierkunde, archeologie, geneeskunde,.. •Bibliotheek- en archiefmateriaal behoort tot academisch erfgoed, maar wordt vaak al beheerd door afzonderlijke diensten •Academisch erfgoed wordt opgevat als bestaande uit collectiesAcademische, wetenschappelijke Computers – Vrijeen technologische instrumenten - Archeologie – KU Leuven Museum Morfologie - UGentUAntwerpen Universiteit Brussel
  • 3. Inventarisatie Academisch ErfgoedStap 1: opsporenvan collecties –verzamelengegevens Stap 4:•Lanceren van een Stap 2: beschrijven Stap 3: verwerken voorbereiding oproep doorlichtings-•Bezoek aan de van de collecties van de gegevens collecties en interview rapport met de verantwoordelijken•Aanleggen fotodocumentatie
  • 4. Stap 2: beschrijven van collecties: registratiefiche (ISAD(G) en Cometa)Informatie over de collectie• Identificatie (titel, omvang, materiaaltype,....)• Context (verwerving, oorspronkelijke en huidige functie,...)• Inhoud en structuur (inhoud, aanvullingen,...)• Voorwaarden voor raadpleging en gebruik (inventarisatie, digitalisering,...)• Verwant materiaal (publicaties,...)Informatie over collectieverantwoordelijkheid• Context (museale ruimte, depot,...)• Publiek (openingsuren,...)
  • 5. Inventarisatie Academisch ErfgoedStap 1: opsporenvan collecties –verzamelengegevens Stap 4:•Lanceren van een Stap 2: beschrijven Stap 3: verwerken voorbereiding oproep doorlichtings-•Bezoek aan de van de collecties van de gegevens collecties en interview rapport met de verantwoordelijken•Aanleggen fotodocumentatie
  • 6. Stap 3: verwerken van gegevens Functie Behoud en Beheer • 1. Oorspronkelijke functie • 3. Materiële toestand • 2. Huidige functie • 4. Bewaaromstandigheden • 5. Restauratie Ontsluiting Collectiebeleid • 6. Registratiesystemen • 10. Acquisitiebeleid • 7. Registratiestandaard • 11. Collectieplan • 8. Digitalisering • 9. Toegankelijkheid
  • 7. Inventarisatie Academisch ErfgoedStap 1: opsporenvan collecties –verzamelengegevens Stap 4:•Lanceren van een Stap 2: beschrijven Stap 3: verwerken voorbereiding oproep doorlichtings-•Bezoek aan de van de collecties van de gegevens collecties en interview rapport met de verantwoordelijken•Aanleggen fotodocumentatie
  • 8. Stap 4: voorbereiden doorlichtingsrapport• Gemeenschappelijke kenmerken en problemen tussen collecties onderling• Gemeenschappelijke noden• De sterkte en zwakte punten van academisch erfgoed in Vlaanderen• Uitstippelen van een beleid voor een meer efficiënt en zinvol beheer van academisch erfgoedTiming: zomer 2012
  • 9. KU LeuvenContext• 2006: Commissie Academisch Erfgoed• 2008: doorlichting van de wetenschappelijke en didactische collecties (Marieke Jaenen)• 2009-2010: ontsluitingsproject rond de historische collectie onderzoeksapparatuur van de psychologie (collectie Michotte) (Marleen Brock) Tachistoscoop - collectie Michotte © Bruno Vandermeulen
  • 10. KU Leuven Stap 1: opsporen van collecties (2008) – 32 collecties Stap 2: beschrijven van de collecties Groep Humane Groep Biomedische Faculteit Faculteit Bio- Faculteit Wetenschappen Wetenschappen Wetenschappen Ingenieurswetenschappen Ingenieurswetenschappen•Archeologie •Anatomie •Bodemprofielen •Bio- •Afgietsels architectuur•Voormalig Bijbelmuseum •Embryologie •Wetenschappelijke ingenieurswetenschappen (ASRO)• Kunstwetenschappen •Farmacie meetinstrumenten •Boerderijmaquettes •Chemische•Psychologie (Michotte) •Oftalmologie •Entomologie •Plant- en microbiologie ingenieurwetenschappen•Pedagogie •Pathologie •Gesteenten •Computermuseum •HistarUZ •Herbarium en Xylarium •Elektrotechniek •Mineralogie •Motorencollectie •Natuurkunde (Thermotechnisch Instituut) •Paleontologie •Werktuigkunde •Prehistorie •Sterrenkunde •Wiskunde •Museum voor Dierkunde
  • 11. UGentContext• 1992: Tussen Kunst en Kennis: voorstelling van 8 universitaire collecties• 2007: projecten wetenschap en maatschappij• 2009: werkgroep rond Academisch Erfgoed (later: Commissie Academisch Erfgoed)• In opdracht van de werkgroep werd o.l. v. Prof. dr. Danny Segers er in een eerste rondvraag gepeild naar het beheer, de inhoud, de functie en de toegankelijkheid van academische collecties Kralenschort – © Etnografische verzamelingen - UGent
  • 12. Stap 1: opsporen van collecties - 8 universitaire musea Stap 2: beschrijven van de collecties Archeologische Etnografische Imaginair Museum Museum Morfologie verzamelingen verzamelingen DierickMuseum voor de gesch Museum voor Museum voor de gesch Plantentuin Wetenschappen Dierkunde geneeskunde – stichting Jan Palfyn vzw
  • 13. Stap 1: opsporen van collecties – 13 collecties Stap 2: beschrijven van de collecties Faculteit Bio- • Mineralen en gesteenten Ingenieurswetenschappen • Diergeneeskundig Verleden Faculteit Diergeneeskunde • Pathologie Faculteit Farmaceutische • Farmacie Wetenschappen Faculteit Geneeskunde en • Biomedische Bibliotheek Gezondheidswetenschappen • DialectbandenFaculteit Letteren en Wijsbegeerte • Woordenboek Vlaamse Dialecten Faculteit IR en architectuur • Draad- en plaastermodellen Faculteit Psychologie en • Didactisch materiaal (experimenteercentrum JJ Verbist) Pedagogische wetenschappen • Cartografie • Micro-organismen Faculteit Wetenschappen • Mineralen en gesteenten • Wiskunde
  • 14. Universiteit AntwerpenContext• Verschillende initiatieven om wetenschappelijke collecties te verzamelen en tentoon te stellen• januari 2012: Stuurgroep Academisch Erfgoed Eerste elektronenmicroscoop Philips EM 100, 1948 - © UAntwerpen - EMAT
  • 15. Stap 1: opsporen van collecties – 16 collecties Stap 2: beschrijven van de collecties Centrale diensten – nieuwe • Media-apparatuur mediadienst Faculteit Farmaceutische, • Academische, wetenschappelijke en technologische instrumentenBiomedische en Diergeneeskundige • Diergeneeskunde Wetenschappen Faculteit Geneeskunde en • Anatomie Gezondheidswetenschappen • Pathologische anatomieFaculteit Letteren en Wijsbegeerte • Onderwijsplaten geschiedenis •Dierkunde •Elektronenmicroscopen •Herbarium •Kirstalmodellen Faculteit Wetenschappen •Mineralen •Muizen- en rattenvallen •Natuurkunde •Onderwijsplaten biologie Ruusbroecgenootschap • Leesapparaten voor microfilm en - fichesMuseum voor de Geschiedenis van • Medisch en paramedische apparatuur de Gezondheidszorg (vzw)
  • 16. Associatie Universiteit en Hogescholen Antwerpen Stap 1: opsporen van collecties – 9 collecties Stap 2: beschrijven van de collecties Artesis Hogeschool Karel de Grote-Hogeschool Hogere Zeevaartschool• Departement • Departement Industriële • Oude Architectuur Wetenschappen en (meet)instrumenten en Wetenschappen Technologie radars • Gesteenten • Robotica • Topografische kaarten • (meet)instrumenten uit• Departement de (bio)chemie Gezondheidszorg • Auto-elektronica • Gezondheidszorg • Elektromechanica • Departement Gezondheidszorg • Gezondheidszorg
  • 17. Vrije Universiteit BrusselContext• 2007: universiteitsarchief kaart beleid voor academisch erfgoed aan bij deuniversitaire overheid• Sensibilisering ook via onroerend erfgoed (gebouw M van Braem) en viatentoonstellingen•Universitaire overheid accepteert in 2009 om het interuniversitair project testeunen en is bereid er opslagruimte voor te voorzien• Collectiestukken worden in bruikleen gegeven Lucy (robotica) - © Vrije Universiteit Brussel – Labo MECH
  • 18. Vrije Universiteit Brussel Stap 1: opsporen van collecties – 12 collecties Stap 2: beschrijven van de collectiesCentrum voor studie en begeleiding • Audiovisueel materiaal (Etterbeek) • OnderwijsplatenCentrum voor studie en begeleiding • Medische collecties (Jette) Departement onderwijs – cel • Computers onderwijstechnologie Faculteit Economische, Sociale en • Computers Politieke wetenschappenFaculteit Letteren en Wijsbegeerte • Historische kaarten • Elektrotechniek en energietechniekFaculteit Ingenieurswetenschappen • RoboticaFaculteit Lichamelijke opvoeding en • Museum Anatomie kinesitherapie • Cellulaire en moleculaire immunologie Faculteit Wetenschappen en bio- • Sterrenkunde ingenieurswetenschappen • NMR-magneet
  • 19. Inventarisatie Academisch Erfgoed Stap 2: Stap 3: Stap 4: Stap 1: voorbereiding beschrijven verwerkenopsporen van doorlichtings- van de van de collecties collecties gegevens rapport
  • 20. Stap 3: verwerken van de gegevens (typevoorbeeld) Hoeveel collecties aan de UAntwerpen zijn geïnventariseerd en welk systeem hanteren ze hiervoor?Beheerder Collectie Omvang Geen Papier Kantoor- Reg. autom. prog.Faculteit Natuurkunde ca. 50 1WetenschappenFaculteit Dierkunde 12.330 1WetenschappenFaculteit LW Onderwijsplaten 31 1 geschiedenis....... ..... ...... ...... ..... .... .....TOTAAL 6 7 3 0
  • 21. Aantal geïnventariseerde collecties 7 6 3 0Geen Papier Automat Prog
  • 22. Conclusies• Eerste overzicht van het aantal collecties per universiteit – De definitie en de vorm van de collecties is verschillend – De aantallen wijzen vooral op de omvang van academisch erfgoed in Vlaanderen• Positief effect: groeiend erfgoedbewustzijn bij beheerders• Zicht op registratie, toegankelijkheid, beheer, (virtuele) ontsluiting, bewaaromstandigheden,....
  • 23. Meer informatie: www.academischerfgoed.beVragen of opmerking: nathalie.poot@ua.ac.be