Verkrachting         door seksueel deviante             psychopaten    Welke draadjes zitten er bij deze mannen los?    We...
Waar gaan wij het over hebbenHoogrisico verkrachtersSeksuele deviatie en neurobiologiePsychopathie en neurobiologieEtiolog...
Verkrachting(Brouwers en Smit, 2005, cijfers Nederland 1997-2003)Slachtoffer-enquetes:  (poging tot) verkrachting: +/-15.0...
Seksuele recidive onder     behandelde zedendelinquenten                  Alexander     Hanson &        Quinsey e.a.      ...
De uitzonderingen (1)Seksuele recidive onder gemengde groep behandelde zedendelinquenten                                  ...
De uitzonderingen (2)Seksuele recidive onder gemengde groep behandelde verkrachters tbs        1,0                        ...
De uitzonderingen (3)Verkrachters met een hoge mate van  psychopathie en een seksuele deviatie  hebben een zeer hoog seksu...
RisicofactorenDe twee belangrijkste risicofactoren voor seksuele recidive:1. Seksuele deviatie2. Antisociale oriëntatie(Ha...
Seksuele deviatieNiet een afwijkende seksuele interesse op zich….                                             veel dingen ...
Seksuele deviatie• Seksuele deviatie    Seksueel delict
Seksuele deviatie... maar seksuele interesse in iets wat niet mag!(= wat andere personen schaadt)Seksuele interacties metn...
Seksuele deviatieMaar sommige dingen die verboden zijn, zijn niet zo vreselijk  seksueel deviantGrote verschillen in defin...
Seksuele deviatie• Seksueel delict      Seksuele  deviatie
Seksuele deviatie• Het (eenmalig) plegen van een dergelijk delict  lijkt in eerste instantie meer te maken te  hebben met ...
Seksuele deviatieWanneer is er wel sprake van seksuele deviatie?Continuum van interesse tot exclusieve voorkeurInteresse  ...
Seksuele deviatieWanneer is er wel sprake van seksuele deviatie?Continuum van interesse tot exclusieve voorkeurInteresse  ...
Seksueel sadisme“Voorkeur non-consent en seksueel sadisme zijn  wellicht gradueel verschillende uitingen van  eenzelfde on...
NeurobiologieNeurobiologische verschillen die samenhangen met  seksueel sadisme (in de brede zin):• Seksueel sadisme vasts...
NeurobiologieWat lijkt neurobiologisch relevant m.b.t. seksueel sadisme  (Hucker et al., 1988):• Amygdala:   emotionele re...
Psychopathie en   neurobiologische variabelenAmygdala (emoties)Prefrontale cortex (regulatie)
De amygdala en psychopathieDisfunctionele verwerking van (bedreigende) emotionelestimuli (trigger voor fight-flight reacti...
De amygdala en psychopathieDisfunctionele leerprocessen: leert niet van straf. Dit belemmertempathie ontwikkeling, morele ...
De prefrontale cortex en psychopathie• Executieve functies: beslissingen nemen, plannen, sociaal  gedrag en impulsbeheersi...
Amygdala en prefrontale cortex interactie                  Schutter & Van Honk, (2006)                             Andere ...
EtiologieWaar komen die neurobiologische     verschillen vandaan?
Etiologie         aangeboren afwijking (Hare) ofAanleg   natuurlijke variatie/evolutie (Harris et al., 2007)              ...
Etiologie  Kunnen door trauma veroorzaakteneurobiologische afwijkingen te maken    hebben met het ontstaan vanpsychopathie...
Amygdala                           Daversa, ATSA 2007:    Veel aanwijzingen voor invloed van        jeugdtrauma op, met na...
Amygdala• Stress, ‘kindling’: steeds sterkere reactie,  overreactie, spontaan vuren• Enerzijds hypervigilantie• Anderzijds...
Amygdala• Toename dopamine, downregulatie receptoren  verminderde dopamine-gevoeligheid: anhedonie• Prikkelhonger of  beho...
Prefrontale cortex• Een overactieve amygdala remt de ontwikkeling  van de prefrontale cortex• In een ‘overlevingssituatie’...
Oxytocine / vasopressineJeugdtrauma kan leiden tot levenslang verhoogde  vasopressine levels en verlaagde oxytocine levels...
SamenvattingOxytocine/vasopressine levels verstoord:     grotere seksgerichtheid,     minder seksuele bevredigingAmygdala ...
Etiologie    Jeugdtrauma zou (al of niet incombinatie met een kwetsbare aanleg) een voedingsbodem kunnen creeren     voor ...
E=.79                       E=.53                         E=.65         Perpetrators         Perpetrators                 ...
PsychopathieOverleven en voortplanten (goedschiks ofkwaadschiks) in een vijandige wereldMaar dat is nog geen verklaring vo...
Psychopathie en sadisme(Kirsch et al., 2006)• 90% van de seksuele sadisten heeft een PCL-R score  >25, (met name hoog op f...
Van psychopathie naar sadisme(Marshall & Fernandez, 2000)• PPG: seksuele opwinding, in de vorm van fysieke  reactie, bij n...
Van psychopathie naar sadisme• Misschien moeten we zeggen: Wat halen ze  niet uit normale seksuele contacten en hoe  probe...
Van psychopathie naar sadisme‘Gewone’ psychopaat:Desinteresse in welzijn partner, goedschiks of  kwaadschiks, als het maar...
De ‘toevallige’ route                              impulsief                              seksueel delictomgeving         ...
Behandeling seksueel sadismeBehandeling seksuele deviaties nog niet veel  succes opgeleverd, eenmaal gevestigde  voorkeur ...
Behandeling psychopathieBehandeling van de psychopathie zelf nog niet  veel succes opgeleverd, theoretisch  onmogelijk, li...
Behandelresponsiviteitseksueel deviantepsychopatenHeftig debat tussen pessimisten en optimistenD’Silva, Duggan & McCarthy ...
De sceptische, pessimistische stroming         Psychopaten verslechteren door behandeling                      (Rice, Harr...
Kritiek              Vaak methodologisch zwak onderzoek(D’Silva, Duggan &McCarthy, 2004; Barbaree, Langton & Peacock, 2006...
Overeenstemming pessimisten en optimistenWat werkt niet…  - Ongestructureerde sociotherapeutische gemeenschap  - Psychodyn...
Wat stellen de pessimisten voor?- Preventieprogramma’s jongeren (MST)- Opsluiten van de volwassenen- Wachten op resultaten...
Wat stellen de optimisten voor? - Beperkte doelen stellen - Maximale afstemming van behandeling op   responsiviteitsproble...
Psychopaten binnen een tbs-kliniek• Cooke et al. (2004) psychopathie is een persoonlijkheidstoornis met  drie dimensies (e...
Responsiviteitsproblemen en de vier        componenten van de PCL-R (1)                        Thornton & Blud (2007) Inte...
Responsiviteitproblemen en de vier        componenten van de PCL-R (2)                        Thornton & Blud (2007)     A...
Responsiviteitproblemen en de vier        componenten van de PCL-R (3)                        Thornton & Blud (2007)levens...
Responsiviteitproblemen en de vier        componenten van de PCL-R (2)                        Thornton & Blud (2007)Antiso...
Impact op behandelaars                       Thornton & Blud (2007)1. Wordt bedrogen en gemanipuleerd (burn out)2. therape...
Richtlijnen                           Thornton & Blud (2007)1. Richt je op potentieel veranderbare factoren die zijn   ver...
Richtlijnen                         Thornton & Blud (2007)5. Gebruik diagnostische instrumenten die niet makkelijk   kunne...
Richtlijnen                         Thornton & Blud (2007)9. Reageer op variatie onder psychopaten (factor 1 of II)1. Maak...
Violence Reduction Program (VRP)           Wong & Hare (2005)
Programma uitgangspuntenDe “What works” principes”-   risico (intensief en langdurig)-   criminogene behoeften (agressief ...
Bescheiden maar realistisch behandeldoel Persoonlijkheid zal niet (sterk) veranderen Verminderen van gebruik van geweld is...
Andere behandelopties1. Goodlives model (Ward)1. Schema-focus therapie (Young)2. Trauma behandeling (Creeden, 2007,   Teic...
Werkmodel voor opstellen TPP met patiënt                     Instrumenteel                         geweld                 ...
Conclusies       Onderzoek: kinderschoenen       Behandeling: beetje resultaat?Toekomst: Nog lange onzekere weg te gaan
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

2008 smid

190
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
190
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2008 smid

  1. 1. Verkrachting door seksueel deviante psychopaten Welke draadjes zitten er bij deze mannen los? Welke implicaties heeft dat voor de behandeling? Daan van Beek en Wineke Smid wsmid@hoevenstichting.nlCongres Neurobiologie, Nieuw Kompas voor de Forensische Psychiatrie III, Expertisecentrum Pompeii , Nijmegen, 17-01-2008
  2. 2. Waar gaan wij het over hebbenHoogrisico verkrachtersSeksuele deviatie en neurobiologiePsychopathie en neurobiologieEtiologie: de invloed van traumaBehandeling: responsiviteitsproblemen
  3. 3. Verkrachting(Brouwers en Smit, 2005, cijfers Nederland 1997-2003)Slachtoffer-enquetes: (poging tot) verkrachting: +/-15.000 per jaarVan de aangiftes of aanklachten: Daders meestal bekenden (+/- 75%) Meeste daders (+/- 85%) first (sex)offenders Meeste daders recidiveren niet (seksueel)
  4. 4. Seksuele recidive onder behandelde zedendelinquenten Alexander Hanson & Quinsey e.a. Bussiere (1996) (1995) (1999)Exhibitionisten .57 - -Pedoseksuelen - .10 .20 Pedoseksueel .34 - .35jongensPedoseksueel .17 - .18meisjesVerkrachters .24 .22 .23Incestdaders .13 - .09
  5. 5. De uitzonderingen (1)Seksuele recidive onder gemengde groep behandelde zedendelinquenten Rice & Harris (1997) PPG
  6. 6. De uitzonderingen (2)Seksuele recidive onder gemengde groep behandelde verkrachters tbs 1,0 (Hildebrand et al., 2004) 0,8 0,6 CPS 0,4 Deviante p sy chop aten Svr-20 item 1 0,2 Deviante niet-p sy chop aten Niet-deviante p sy chop aten Niet-deviante niet-p sy chop aten 0,0 0 5 10 15 20 Aantal jare n
  7. 7. De uitzonderingen (3)Verkrachters met een hoge mate van psychopathie en een seksuele deviatie hebben een zeer hoog seksueel recidiverisicoNiet veel, wel erg gevaarlijkZie ook Firestone, Bradford, Greenberg & Serran, 2000; Serin, Mailloux & Malcolm, 2001; Olver & Wong, 2006
  8. 8. RisicofactorenDe twee belangrijkste risicofactoren voor seksuele recidive:1. Seksuele deviatie2. Antisociale oriëntatie(Hanson en Mourton, 2004)Of:Twee voorwaarden om tot een zedendelict te komen:1. Seksuele interesse in iets wat niet mag2. Geneigdheid/bereidheid om grenzen te overschrijden
  9. 9. Seksuele deviatieNiet een afwijkende seksuele interesse op zich…. veel dingen die afwijkend zijn, zijn niet verboden
  10. 10. Seksuele deviatie• Seksuele deviatie Seksueel delict
  11. 11. Seksuele deviatie... maar seksuele interesse in iets wat niet mag!(= wat andere personen schaadt)Seksuele interacties metniet-instemmende personen ofpersonen die niet in staat wordengeacht instemming te kunnengeven (kinderen, zwakbegaafden,personen buiten bewustzijn,overleden personen)
  12. 12. Seksuele deviatieMaar sommige dingen die verboden zijn, zijn niet zo vreselijk seksueel deviantGrote verschillen in definitie: Malamuth et al. (1980): 51% van12, 14, 16, 18, 21… studenten zouden het doen als…
  13. 13. Seksuele deviatie• Seksueel delict Seksuele deviatie
  14. 14. Seksuele deviatie• Het (eenmalig) plegen van een dergelijk delict lijkt in eerste instantie meer te maken te hebben met bereidheid regels te overschrijden en belangen van anderen te schaden, dan met uitgesproken seksuele deviatie.
  15. 15. Seksuele deviatieWanneer is er wel sprake van seksuele deviatie?Continuum van interesse tot exclusieve voorkeurInteresse excl.voorkeurgrote groep deelIncidenteel herhaaldbijvoorbeeld:Incestpleger ’kernpedofiel’date-rapist parafiele verkrachter ≈seksueel sadist
  16. 16. Seksuele deviatieWanneer is er wel sprake van seksuele deviatie?Continuum van interesse tot exclusieve voorkeurInteresse X excl.voorkeurgrote groep deelIncidenteel herhaaldbijvoorbeeld:Incestpleger ’kernpedofiel’date-rapist parafiele verkrachter ≈seksueel sadist
  17. 17. Seksueel sadisme“Voorkeur non-consent en seksueel sadisme zijn wellicht gradueel verschillende uitingen van eenzelfde onderliggende conditie die seksuele opwinding koppelt aan psychologisch leed van de ‘partner’ of een sterk gevoel van controle over het leven van de ‘partner’” (Doren, 2002)Voor parafiele verkrachter is de verkrachting zelf het leed / de macht, de seksuele sadist heeft a.h.w. ‘extra’ leed nodig
  18. 18. NeurobiologieNeurobiologische verschillen die samenhangen met seksueel sadisme (in de brede zin):• Seksueel sadisme vaststellen (PPG)• Vergelijken met niet-sadistische controlesBestaand onderzoek:• Doet dat meestal niet (alle verkrachters bij elkaar)• Meet dus veel verschillen mee die samenhangen met antisociale factoren
  19. 19. NeurobiologieWat lijkt neurobiologisch relevant m.b.t. seksueel sadisme (Hucker et al., 1988):• Amygdala: emotionele responsen: – eigen emoties – herkenning emoties bij anderen (empathie) sadisme: – asymmetrie en verwijde ventrikels
  20. 20. Psychopathie en neurobiologische variabelenAmygdala (emoties)Prefrontale cortex (regulatie)
  21. 21. De amygdala en psychopathieDisfunctionele verwerking van (bedreigende) emotionelestimuli (trigger voor fight-flight reactie)Door ongevoeligheid voor angst en verdriet signalenwordt bij psychopaten agressie niet afgeremd. Violenceinhibition Mechanism werkt niet.
  22. 22. De amygdala en psychopathieDisfunctionele leerprocessen: leert niet van straf. Dit belemmertempathie ontwikkeling, morele ontwikkeling en vergroot kans oparrogante, manipulatieve omgangsstijl, en vergroot vatbaarheidvoor antisociaal gedrag en proactief, instrumenteel geweld= Factor 1 psychopaatSterke gerichtheid op directe behoeftebevredigingRisicovol gedrag bij vooruitzicht vanbeloning (gokken).(Blair, e.a. 2006; Raine & Yang, 2006; Schutter & VanHonk, 2006; Herba, Hodgins, e.a. (2007; Kirsch & Becker, 2007).
  23. 23. De prefrontale cortex en psychopathie• Executieve functies: beslissingen nemen, plannen, sociaal gedrag en impulsbeheersing• Defecten: hypergevoeligheid voor impulsief gedrag, sociaal onaangepast gedrag, alcoholmisbruik, emotionele ontremming en voor beloning• Reactief geweld. Factor 2 psychopaten• Raine & Yang, 2006; Rogers, 2006: Schutter & Van Honk, 2006
  24. 24. Amygdala en prefrontale cortex interactie Schutter & Van Honk, (2006) Andere neurologische factoren Prefrontale Amygdala cortex defect defect instrumenteel geweldReactief geweld Factor 1 Factor 2
  25. 25. EtiologieWaar komen die neurobiologische verschillen vandaan?
  26. 26. Etiologie aangeboren afwijking (Hare) ofAanleg natuurlijke variatie/evolutie (Harris et al., 2007) Interactie Psychopathie trauma (Teicher, 2007)Omgeving social learning (McCord, 2001)
  27. 27. Etiologie Kunnen door trauma veroorzaakteneurobiologische afwijkingen te maken hebben met het ontstaan vanpsychopathie en/of seksueel sadisme?
  28. 28. Amygdala Daversa, ATSA 2007: Veel aanwijzingen voor invloed van jeugdtrauma op, met name, de amygdala Benes, 1994; Gunnar, 2003; Manly, Kim, Rogosch,&Cicchetti, 2001; Meaney, Aitken, & van Berkel, 1988; Meaney, Mitchell, Aitken, Bhatnagar, et al., 1991; Nelson, 2003; Nelson & Carver, 1998; Toth &Cicchetti, 1988; Weiss & Wagner, 1998
  29. 29. Amygdala• Stress, ‘kindling’: steeds sterkere reactie, overreactie, spontaan vuren• Enerzijds hypervigilantie• Anderzijds ‘numbness’• afname emotionele responsen• Niet kunnen lezen van responsen van de ander• Gebrek aan empathie
  30. 30. Amygdala• Toename dopamine, downregulatie receptoren verminderde dopamine-gevoeligheid: anhedonie• Prikkelhonger of behoefte aan hele sterke prikkels
  31. 31. Prefrontale cortex• Een overactieve amygdala remt de ontwikkeling van de prefrontale cortex• In een ‘overlevingssituatie’ komt de ontwikkeling van de prefrontale cortex niet goed van de grond• Executieve controle schiet tekort• Persoon is slecht in staat consequenties van gedrag te overzien• Internaliseren sociale regels (geweten), slecht ontwikkeld
  32. 32. Oxytocine / vasopressineJeugdtrauma kan leiden tot levenslang verhoogde vasopressine levels en verlaagde oxytocine levels (Teicher, 2007)Met als mogelijk gevolg:• toename van seksuele interesse• afname seksuele bevrediging• minder bevredigende, vaste, monogame relaties• weinig stress-reductie uit niet-seksuele sociale contacten
  33. 33. SamenvattingOxytocine/vasopressine levels verstoord: grotere seksgerichtheid, minder seksuele bevredigingAmygdala overprikkeld: minder emotionele respons, minder empathie, behoefte aan sterke prikkels?Prefrontale cortex dunner: minder inhibitie, minder zicht op consequenties, minder sociale regels
  34. 34. Etiologie Jeugdtrauma zou (al of niet incombinatie met een kwetsbare aanleg) een voedingsbodem kunnen creeren voor het ontstaan van zowel psychopathie als seksueel dwingend (coercive) gedrag
  35. 35. E=.79 E=.53 E=.65 Perpetrators Perpetrators Temporal Temporal Frequency Frequency Severity Seerity Daversa, 2007 .63 Grandiosity E=.78 .61 .85 Arrogant/Deceitful .49 Conning .76 .32 E=.87 Interpersonal Style Superficial Charm Physical Abuse Abuse .68 D=.95 RiskE=.53 Penetration E=.73 Taking .36 .85 .33 Temporal TemporalE=.66 .75 Frequency Frequency .61 Sexual .77 Abuse .65E=.64 Force Force Lack of .36 E=.93 Guilt .65 .25 .31 Deficient AffectiveE=.76 Perpetrators Perpetrators Experience .32 .74 D=.89 Perspective E=.67 Taking Maternal .66 .28E=.75 Neglect .17 Hostility Emotional Emotional Abuse .13 .96 Hostile PaternalE=.28 Control Hostility .15 .15 Juvenile E=.74 Caregiver .67 Drug Abuse Instability .98 Impulsive/ .71 Juvenile .14 Irresponsible E=.70 .98 Delinquency Behavior Caregiver Maternal .78 Changes Separations D=.84 Juvenile E=.63 Assault E=.20 E=.20
  36. 36. PsychopathieOverleven en voortplanten (goedschiks ofkwaadschiks) in een vijandige wereldMaar dat is nog geen verklaring voor sadisme...
  37. 37. Psychopathie en sadisme(Kirsch et al., 2006)• 90% van de seksuele sadisten heeft een PCL-R score >25, (met name hoog op factor 1)!!!• Niet alle psychopaten zijn zedendelinquenten• Niet alle psychopate zedendelinquenten zijn seksuele sadisten (+/-20%?)• Maar wel bijna alle seksuele sadisten zijn psychopaten!► Psychopathie als voorwaarde/voedingsbodem voor de ontwikkeling van seksueel sadisme
  38. 38. Van psychopathie naar sadisme(Marshall & Fernandez, 2000)• PPG: seksuele opwinding, in de vorm van fysieke reactie, bij non-consent-prikkel is relatief gewoon• Rape Index = verhouding tussen opwinding bij non-consent en opwinding bij consent, een teken van seksuele deviatie• Voorkeur non-consent niet zozeer door grotere opwinding bij non-consent, maar meer door minder opwinding bij consent (Rice et al., 1994)• Vooral goed vast te stellen bij seksueel sadisten en met extreme prikkels (bruutheid en vernedering)
  39. 39. Van psychopathie naar sadisme• Misschien moeten we zeggen: Wat halen ze niet uit normale seksuele contacten en hoe proberen ze dat met delicten te compenseren?• De extremiteit, het geweld en de controle zorgen wellicht voor meer en sterkere prikkels en zodoende voor meer bevrediging dan seks alleen.• De valentie of de connotatie van de emotie is dan minder belangrijk dan de kracht
  40. 40. Van psychopathie naar sadisme‘Gewone’ psychopaat:Desinteresse in welzijn partner, goedschiks of kwaadschiks, als het maar dat is wat ik wil en op het moment dat ik het wil. Empathieloos, maar niet per se sadistischSadistische psychopaat:Kan niet zonder de extra prikkel. Hoe sterker de prikkel hoe prettiger, positief of negatief doet er niet veel toe, negatief is makkelijker te bewerkstelligen.
  41. 41. De ‘toevallige’ route impulsief seksueel delictomgeving Psychopathie Seksueel delicten Sadisme idbzaanleg sadistische fantasieën De ‘fantasie’ route
  42. 42. Behandeling seksueel sadismeBehandeling seksuele deviaties nog niet veel succes opgeleverd, eenmaal gevestigde voorkeur (nog) niet te veranderen…• Aversietraining beperkt succesvol• Psychochirurgie te grof en te grof• Medicatie voor onderdrukken seksualteit in algemeen, in laatste instantieDus inzetten op controle, vergroten inhibitie
  43. 43. Behandeling psychopathieBehandeling van de psychopathie zelf nog niet veel succes opgeleverd, theoretisch onmogelijk, lifetime diagnoseBehandeling van mensen met/ondanks een hoge mate van psychopathie?Psychopathie veroorzaakt grote responsiviteits- problemen, hoe pakken we dat aan?
  44. 44. Behandelresponsiviteitseksueel deviantepsychopatenHeftig debat tussen pessimisten en optimistenD’Silva, Duggan & McCarthy 2004; Wong & Hare, 2005;Seto & Quinsey, 2006; Harris & Rice, 2006; Barbaree, Langton & Peacock, 2006;Caldwell e.a. 2006; Thornton & Blud, 2007
  45. 45. De sceptische, pessimistische stroming Psychopaten verslechteren door behandeling (Rice, Harris & Cornier, 1992) of profiteren niet van vroegere en huidige behandelingsaanbod Harris & Rice, 2006; Seto & Quinsey, 2006; Barbaree, Langton & Peacock, 2006
  46. 46. Kritiek Vaak methodologisch zwak onderzoek(D’Silva, Duggan &McCarthy, 2004; Barbaree, Langton & Peacock, 2006; Thornton & Blud, 2007) Onderzochte behandelprogramma’s zijn ongeschikt (Wong & Hare, 2005; Thornton & Blud, 2007)Wel degelijk enig positief effect bij sommige programma’s(D’Silva, Duggan & McCarthy, 2004; Caldwell, Skeem, Salekin & Van Rybroek, 2006; Thornton & Blud, 2007)
  47. 47. Overeenstemming pessimisten en optimistenWat werkt niet… - Ongestructureerde sociotherapeutische gemeenschap - Psychodynamische (interpersoonlijke) psychotherapie (affectieve en interpersoonlijke component van de persoonlijkheid maakt dat onmogelijk) - De factor I problemen zijn nog niet behandelbaarWat werkt wel… - Gestructureerde voorspelbare omgeving heeft positieve invloed op (momentaan) gedrag - Behandeling van jongeren effectiever dan van volwassenen
  48. 48. Wat stellen de pessimisten voor?- Preventieprogramma’s jongeren (MST)- Opsluiten van de volwassenen- Wachten op resultaten neurobiologisch onderzoek i.h.b. onderzoek naar emotieverwerkingsprocessen- Controle/management (contingentieprogramma’s)- Medicatie?- Schizofrenie-analogie (Seto & Quinsey,2006)
  49. 49. Wat stellen de optimisten voor? - Beperkte doelen stellen - Maximale afstemming van behandeling op responsiviteitsproblemen - Richtlijnen (do en do’not) Wong & Hare, 2005; Thornton & Blud, 2007)
  50. 50. Psychopaten binnen een tbs-kliniek• Cooke et al. (2004) psychopathie is een persoonlijkheidstoornis met drie dimensies (excl. crimineel gedrag) 1. een dominante en onbetrouwbare interpersoonlijke levensstijl (11%) 2. emotionele kilte (37 %) 3. impulsief gedrag (52 %)
  51. 51. Responsiviteitsproblemen en de vier componenten van de PCL-R (1) Thornton & Blud (2007) Interpersoonlijke component (arrogant en misleidend)1 Geeft geen juiste, persoonlijk relevante verslag van levensgeschiedenis en wijze van functioneren (liegen voor de “fun of it”)2 Praat als pseudo-interventie (TVP)3 Verstoort groepsprocessen (dominantie)4 Ervaart behandeling als een gelegenheid om te bedriegen, domineren en te manipuleren5 Ziet geen reden om te veranderen (grandiositeit)
  52. 52. Responsiviteitproblemen en de vier componenten van de PCL-R (2) Thornton & Blud (2007) Affectieve component1 Slachtofferempathie nutteloos2 Boosheidtraining - nutteloos1 Veranderingsmotivatie gering2 Neemt geen verantwoordelijkheid3 Hecht niet aan behandelaar(s)
  53. 53. Responsiviteitproblemen en de vier componenten van de PCL-R (3) Thornton & Blud (2007)levensstijl component1. Gevoelig voor verveling2. Maakt huiswerk niet, verzuimt sessie’s3. Past interventies niet toe
  54. 54. Responsiviteitproblemen en de vier componenten van de PCL-R (2) Thornton & Blud (2007)Antisociale component1. Gebrek aan verbinden aan behandeling en regels2. Moeite met vasthouden van verandering3. Oppositionele houding
  55. 55. Impact op behandelaars Thornton & Blud (2007)1. Wordt bedrogen en gemanipuleerd (burn out)2. therapeutische relatie extreem moeilijk3. Splitsing (isolatie)
  56. 56. Richtlijnen Thornton & Blud (2007)1. Richt je op potentieel veranderbare factoren die zijn verbonden aan het criminele gedrag van de psychopaat2. Richt onmiddellijk aandacht in de behandeling op behandelingsinterfererende gedrag (bv. manipulatie)3. Vermijd het gebruik van behandelingsmethoden die uitgesproken gevoelig zij voor behandeling interfererende factoren (emotie expressie of in positie van macht)4. Gebruik staftraining, supervisie en procedures die er voor kunnen zorgen dat grenzen in stand blijven en gelegenheid tot manipulatie verminderen
  57. 57. Richtlijnen Thornton & Blud (2007)5. Gebruik diagnostische instrumenten die niet makkelijk kunnen worden misbruikt (collaterale info)6. Doe appel op motivatie die bij psychopaten telt (bv. status of uitdaging)7. Zorg ervoor dat prosociaal gedrag gedurende de behandeling gunstiger uitkomsten heeft dan antisociaal gedrag8. Zorg ervoor dat fluctuaties in de kwaliteit van het gedrag van de psychopaat niet leidt tot minder behandelaanbod
  58. 58. Richtlijnen Thornton & Blud (2007)9. Reageer op variatie onder psychopaten (factor 1 of II)1. Maak gebruik van geleidelijke behandelcontext overgangen en langdurige supervisie11. Maak gebruik van cognitief gedragtherapeutische behandelmethodes op langdurige basis12. Geef prioriteit aan behandeling van jeugdige psychopaten
  59. 59. Violence Reduction Program (VRP) Wong & Hare (2005)
  60. 60. Programma uitgangspuntenDe “What works” principes”- risico (intensief en langdurig)- criminogene behoeften (agressief gedrag)- responsiviteit (CBT, motivatie, behandelrelatie)- Integriteit (protocollen, training, supervisie, management)
  61. 61. Bescheiden maar realistisch behandeldoel Persoonlijkheid zal niet (sterk) veranderen Verminderen van gebruik van geweld is haalbaar - verminderen van antisociale opvattingen die het gebruik van geweld rechtvaardigen - vergroten van sociale vaardigheden die effectief zijn in het verminderen van gebruik van gewelddadig gedrag als probleemoplossende of doelgerichte strategie
  62. 62. Andere behandelopties1. Goodlives model (Ward)1. Schema-focus therapie (Young)2. Trauma behandeling (Creeden, 2007, Teicher,2007)3. EMDR5. Transcraniale magnetische stimulatie (TMS)6. Neurofeedback (hartslagmeting)7. Medicatie (SSRI’s – verhogen serotonine niveau)
  63. 63. Werkmodel voor opstellen TPP met patiënt Instrumenteel geweld (+S+) Huidige situatie Toekomstplan Wonen Wonen Werken Subdoel Subdoel Subdoel Et cetera 1 2 3 Werken Relaties Relaties Vrijetijd Vrijetijd Reactief geweld (-S-) 63
  64. 64. Conclusies Onderzoek: kinderschoenen Behandeling: beetje resultaat?Toekomst: Nog lange onzekere weg te gaan
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×