Werelddag 2013. peter cabus. met een vernieuwend vlaams ruimtelijk beleid door de grens

1,123 views

Published on

In 1913 vond in Gent de Wereldtentoonstelling plaats. Honderd jaar later (12 november 2013) organiseert de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP) de Werelddag van de Stedenbouw in Gent (in de prachtige Bijloke). Wat waren de ruimtelijke issues in 1913 en zijn ze nog relevant nu? Met als thema 'Waar ligt de grens?' bogen experts uit binnen- en buitenland zich over prangende vraagstukken: verdichting, duurzaamheid, betaalbaar en energiezuinig wonen, mobiliteit, ruimtelijk-economische vernieuwing...

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,123
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
739
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Werelddag 2013. peter cabus. met een vernieuwend vlaams ruimtelijk beleid door de grens

  1. 1. Met een vernieuwend Vlaams ruimtelijk beleid door de grens? Peter Cabus Ruimte Vlaanderen Gent, 12 november 2013 1
  2. 2. Inhoud 1. Van ruimtelijke ordening naar ontwikkeling 2. Van structuurplanning naar beleidsplanning 3. Van ruimte naar omgeving 2
  3. 3. Van ruimtelijke ordening naar ruimtelijke ontwikkeling Ruimte als decor van maatschappelijk debat • Ruimte = medium waarin (vele) dikwijls conflicterende maatschappelijke ontwikkelingen en vragen samenkomen • Ruimtelijke doelstellingen – Maatschappelijk geformuleerd – Slechts 1 absolute (maar wel cruciale) ruimtelijk doelstelling: Ruimte moet zowel nu als in de toekomst (beter) functioneren – alle maatschappelijke activiteiten een plaats – goede ruimtelijke keuzes voor een maximale maatschappelijk toegevoegde waarde • Ruimtelijk ontwikkelingsbeleid: • Regierol + inbreng ruimtelijke expertise, geen notaris • Zoekt naar maximale maatschappelijke toegevoegde waarde • Governancemodel aangepast aan context 3
  4. 4. Ruimtelijke ontwikkeling en weerstand van de “geologie” “Geologie” van de ruimte Huidige ruimtelijke organisatie: – ‘Geologie’ van historische maatschappelijk & individuele beslissingen =Contentieux van de maatschappelijke consensus – Ook andere keuzes met RO impact: • Bv fiscaliteit, infrastructuur- en mobiliteitsbeleid, subsidiebeleid, huisvestingsbeleid, enz. • Even sterke (grotere?) impact op ruimtelijk gedrag als RO-beleid zelf – Structuur versus functie: • Functies wijzigen snel • Zelfs succesvol ruimtelijk ontwikkelingsbeleid werkt slechts langzaam door in structuren 4
  5. 5. Ruimtelijke ontwikkeling en weerstand van de “geologie” “Geologie” van plansystemen Wet van 1962 1. Nationaal plan: nooit gemaakt 2. Streekplannen (provincies): nooit gemaakt 3. Gewestplannen: 1. 2. T T P – Algemene Bestemmingsplannen (APA): bijna nooit gemaakt (bv Roeselare) – T N N P P N T N P T P P T P N N P N T P P T N P P T N P P P T P N T P T N P P N N P P P P P P T N P P P N P P T T P T P N N P C N P P P C P P P P P N N N T P P N N N N P N PP N N P P P P N P P PP P T T P P P N N P P T N N P T N Gebiedsdekkende bodembestemmende plannen Product van de jaren 70 en begin jaren 80 Gemeentelijke plannen: N N N T 4. P P N T N N R N N CC T T R N P P II P N P II M N P P N C N P NN C N N N N C N P N T Bijzondere Plannen van Aanleg (BPA): N N N N N N R N N P N Samen met gewestplan: gewone praktijk 5
  6. 6. Ruimtelijke ontwikkeling en weerstand van de “geologie” “Geologie” van plansystemen – – Ruimtelijk structuurplan (1997): Vlaanderen open & stedelijk Kwantitatieve opdrachten voor de verschillende sectoren: ruimtebalans/ ruimteboekhouding • Woningen: 60% stedelijk gebied vs 40% buitengebied • Bedrijvenzones: 80%<> 20% • Open ruimte (landbouw, bos, natuur) Selectie en afbakening stedelijke gebieden 6
  7. 7. Van ruimtelijke ordening naar ruimtelijke ontwikkeling via beleidsplanning Beleidsplanning: (op tijd) vooruitkijken • Nieuwe uitdagingen en opportuniteiten (klimaat, demografische transitie, logistieke ontwikkelingen, …) • Vertrekkende van Vlaanderen zoals het is (geologie) • Continu proces: geen bijbel • Ruimte op de agenda zetten als niet-hernieuwbare grondstof Beleidsplanning: samen realiseren • • • • Overheden ook burgers, bedrijven, ontwikkelaars, buurtcomités, …. = governance Subsidiariteit: alles doen op meest aangewezen niveau (verticaal) en met meest geëigende actor (horizontaal) Grenzen minder belangrijk dan effectieve realisatie 7
  8. 8. Beleidsplanning: Hoe? Beleidsplan Ruimte Vlaanderen • Participatief proces • Groenboek, witboek, beleidsplan, beleidskaders, programma’s en acties – Kick off najaar 2010 – Groenboek BRV: goedgekeurd als discussie document door VR in mei 2012 » Start Consultatieproces (burgers, belanghebbenden, sectoren) – Witboek : deze legislatuur » Politiek commitment om nieuwe ruimtelijke doelstellingen toe te passen in programma’s met ruimtelijke impact – Beleidsplan en eerste beleidskaders/programma’s en acties: volgende regering – BRV zal RSV geleidelijk vervangen! » Geen bijkomende “geologische” laag Aanpassing decreet noodzakelijk – 8
  9. 9. Doelstelling toegespitst op ruimtelijke condities voor evenwichtige maatschappelijke ontwikkeling en slimme transformatie van de ruimte 9
  10. 10. Met het Witboek door de grens? Governance van ruimtelijke ontwikkeling • Aangepast plansysteem: – – – – • Meer vrijheidsgraden Meer strategisch, dynamisch en cyclisch karakter Tegelijkertijd robuust en flexibel Beleidskaders zullen geleidelijk RSV vervangen Netwerkmodel op maat: samenwerken met verschillende rollen Vlaams ruimtelijk beleid (van aanvoerder tot inspirator) • Bevestiging van inhoudelijke kapstokken van groenboek – Metropool, op maat van mensen en veerkrachtige ruimte – Ontwikkelen van de interagerende netwerken (stedelijk, groenblauw, logistiek) – Ruimtelijk rendement als actief onderdeel van een ontwikkelingsstrategie – Aangepast instrumentarium voor effectieve realisatie 10
  11. 11. Hoger ruimtelijk rendement: is dat mogelijk? Flanders: – High population density: • 472 inh/km² • Belgium: 364; Brussels: 7156; Wallonia: 212 • In relation to ‘artificial space’: +- 18 inh/ha – Land take 2011: 6 ha / day – Positive evolution: from 12ha in 1990 tot 6 ha today – Forecast (BAU) land take / day BAU • 2030: 3 ha • 2050: 1.5 ha – Forecast 2050=0ha Forecast BAU • 2030: 2.4 ha • 2050: 0 ha 14 13 12 11 10 9 8 7 6 5 4 3 Forecast 2050=0 11 2 1 0 1980 11 1990 2000 2010 2020 2030 2040 2050 2060 2070
  12. 12. Hoger ruimtelijk rendement: is dat mogelijk? Population growth (+ transition) – 2011-2050: – 2011-2030: • Flanders: +830 000 • Flanders: +600 000 • Brussels: +220 000 • Brussels: +200 000 – In BAU: stable densities: +- 17.6 inh/ha – In scenario 2050= 0 ha slight increase densities to 18.3 inh/ha Density BAU in 2050 22.0 21.0 20.0 Density 2050= 0ha 19.0 18.0 17.0 16.0 15.0 1980 12 1990 2000 2010 2020 2030 2040 2050 2060 2070
  13. 13. Van ruimte naar omgeving Drie grote initiatieven • Decreet complexe projecten • V.I.P. - behandeling • Decreet omgevingsvergunning 13
  14. 14. Van ruimte naar omgeving Decreet complexe projecten Principes • Projectgedreven: Publiek & privaat • Vereenvoudiging en integratie – – • Huidige procedure = opeenvolgende stappen (MER op plan en projectniveau, planproces, vergunningsprocess(en) = veelvuldige beslismomenten : 11 stappen en 5 openbare onderzoeken Nieuwe procedure: 5 stappen en 3 beslismomenten (“drietrapsraket”) • Start beslissing • Voorkeursbesluit • Project besluit = plan + vergunning(en) • Integratie MER Participatie + probleemoplossend 14
  15. 15. Van ruimte naar omgeving V.I.P. - behandeling • V.I.P. (Vlaamse InvesteringsProjecten) • Geïnstalleerd einde 2012 • Werkt reeds binnen de nieuwe principes: probleemoplossend – – In 80 gevallen resulteerde de bemiddeling in win-win Toegevoegde waarde door sectorale logica’s te overstijgen 15
  16. 16. Van ruimte naar omgeving Decreet omgevingsvergunning Principes • Huidige situatie: twee procedures + twee vergunningen Nieuwe procedure: 1 vergunning = stedenbouwkundige + milieuvergunning • Subsidiariteit: – – Lokaal bestuur is principieel beslisser in eerste aanleg Uitzondering voor projecten met grote impact (ruimtelijk en/of milieu) • Permanente vergunning: vandaag max 20 jaar (milieu) • Loop in de procedure is mogelijk • Digitale procedure en vergunning tegen maart 2014 16
  17. 17. Door de grenzen van de ruimte naar omgeving? Stap naar omgevingsvergunning is meer dan procedure! • Begrip ruimte wordt verruimd naar begrip omgeving – Voor burgers, bedrijven en belanghebbenden: • ‘Van nature’ sterke samenhang tussen ruimte en milieu(beleid) • Het gaat immers over dezelfde omgeving waarin ‘omgevingsvraagstukken’ zich voordoen • Is 5D benadering (x, y, z, z-bis en tijd) • Beleid is nu versnipperd en beperkt afgestemd (en is vandaag oorzaak van nogal wat procedures RvS) – Afstemming en integratie van omgevingsbeleidsprocessen is beleidsmatige opportuniteit – Door synergie wordt dienstverlening en effectiviteit van overheidsbeleid beter Oproep voor interesse, bewustwording en betrokkenheid vanuit ruimte voor het omgevingsverhaal ! 17

×