Ruimte voor Zorg13 juni 2013, Toermalien, GenkWELKOM
ir. Marc Martens, architect ruimtelijk planner. bureau voor architectuur & planning, bv bvba. VUB, architectonische ingeni...
wonen en zorg : een belangrijk maatschappelijk thema, vandaag enin de nabije toekomst.we moeten er dringend iets aan doen,...
we beginnen met de exclusie bij uitstek : een muur…we vertellen een parabel : ‘voorbij de muur’ (“kort verhaal gesitueerd ...
parabel ‘voorbij de muur’1. de 24 bewoners
1. DE 24 BEWONERSze horen niet goed, ze zijn niet altijd makkelijk in de omgang, ze doen soms raar…het lijken wel gemiddel...
parabel ‘voorbij de muur’2. hun woonst
2. HUN WOONSTze wonen in een somber ommuurd klooster, afgezonderd van de buitenwereld, naast een immenseleegstaande kerk…
2. HUN WOONSThet is een versleten, aftands en vervallen gebouw…
2. HUN WOONSTtochtig, onaangepast, kil... zeker geen thuis…
2. HUN WOONSThet tehuis is ook op de rand van het failliet…
parabel ‘voorbij de muur’3. een nieuwe directeur
3. EEN NIEUWE DIRECTEURhij wil de poort openzetten…maar oei : zullen onze gasten niet weglopen ?
3. EEN NIEUWE DIRECTEURhij wil zelfs de muur slopen !de burgemeester wordt uitgenodigd om de eerste steen… uit te breken
3. EEN NIEUWE DIRECTEURhij nodigt de buren uit op een tuinfeest(het zal een jaarlijkse traditie worden)
3. EEN NIEUWE DIRECTEUReen prettige ontmoetingvan bewoners, begeleiders, familie, buren, omliggende schoolgemeenschappen….
3. EEN NIEUWE DIRECTEURde buurtbewoners bezoeken verbaasd het tehuis en zien dat er iets moet gebeuren…iemand brengt een c...
parabel ‘voorbij de muur’4. wat met dat patrimonium ?
4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?de ‘instelling’ heeft een ‘erkenning’ om te verbouwen.maar is dat financieel wel verstandig ?
4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?en wat met die kerk, 2 keer zo groot als de ‘functionele oppervlakte’ volgens VIPA ?veel om ov...
4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?maar het doorslaggevende argument :wat met de bewoners tijdens de verbouwing ?
4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?er rijpt een plan : de muur slopen zeer zeker, een nieuwbouw optrekken op de hoek van het terr...
4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?de kerk kan verzelfstandigd wordenen in een verre toekomst kunnen er nog huizen bijkomen op he...
parabel ‘voorbij de muur’5. het nieuwe huis
5. HET NIEUWE HUISje kunt die bewoners niet dwingen om in groep te leven.eerder een huis met veel kamers dan leefgroepen…
5. HET NIEUWE HUISeen oost-west gang (hoe durven we?) organiseert het leven van de bewoners in tijd en ruimte.
5. HET NIEUWE HUISop de verdieping zijn de slaapkamers geclusterd volgens grootte.lichtinval en uitzicht geven oriëntatie.
5. HET NIEUWE HUISop de begane grond : vier livings, een achttal ateliers. personeelsruimtes discreet afgezonderd…
5. HET NIEUWE HUISateliers aan de straatkant, met zicht op de school aan de overkant.
5. HET NIEUWE HUISlivings in directe relatie met de private tuin.
5. HET NIEUWE HUISterrassen op het zuiden.en alles extreem sober! het geld groeit niet op onze rug.
5. HET NIEUWE HUISmet beplanting en een wadi om af te bakenen (er loopt er wel eentje een keer weg).
5. HET NIEUWE HUISvoorbij de wadi een semi-private tuin waar de bewoners en de buren elkaar kunnen ontmoeten.
parabel ‘voorbij de muur’6. de verhuizing
6. HET NIEUWE HUISeen hectische dag, met de hulp van begeleiders, familie, buren, vrijwilligers…
6. HET NIEUWE HUISemotioneel en verwarrend ook voor de bewoners die hun vertrouwde plek moeten verlaten…
6. HET NIEUWE HUISmaar ze komen snel thuis in hun nieuw verblijf dat ze stap voor stap hebben zien bouwen.
6. HET NIEUWE HUISen waar ze onmiddellijk hun weg in vinden.
6. HET NIEUWE HUISna een paar dagen kan de wakende nachtwacht gaan slapen!
parabel ‘voorbij de muur’7. het leven van alledag
7. HET LEVEN VAN ALLEDAGleren werken met een computer.
7. HET LEVEN VAN ALLEDAGhet huishouden doen.
7. HET LEVEN VAN ALLEDAGmet de fiets op toer, boodschappen doen met de buren…
7. HET LEVEN VAN ALLEDAGde kinderen van de school aan de overkant komen meehelpen eten klaarmaken.
parabel ‘voorbij de muur’8. en de kerk ?
8. EN DE KERK ?we hadden een idee : de “unité d’habitation” van le Corbusier als inspiratiebron…
8. EN DE KERK ?19 woningen in 7 verschillende types : gelijkvloerse appartementen, maisonnettes, 2 huizen, studio’s…
8. EN DE KERK ?ondanks de drastische omvorming wordt het kenmerkend silhouet in de wijk behouden.
8. EN DE KERK ?een projectontwikkelaar koopt de kerk (het geld is welkom).de verbouwing is bijna af.
parabel ‘voorbij de muur’9. diensten inclusieve ondersteuning
9. EN DE KERK ?aan de overkant van de straat wordt een huis verbouwd tot 4 studio’s : dichtbij en toch zelfstandig…
9. EN DE KERK ?maar fragiel. wie zal het aankunnen?
parabel ‘voorbij de muur’10. nog een zotteke (naar Jan Hoet)
10. NOG EEN ZOTTEKEsamen met de bewoners maakt kunstenaar Bren Heimans een kunstwerktussen de private en de collectieve tu...
10. NOG EEN ZOTTEKEkaartlokaal, atelier, uitkijkpost? water dat klank in beweging omzet…een grot van Lourdes volgens Bren,...
10. NOG EEN ZOTTEKEaanleg en onderhoud gebeuren met de nabijgelegen tuinbouwschool.
het liep natuurlijk niet van een leien dakje.de gemeente wilde eerst niet mee, hilarische perikelen bij destedenbouwkundig...
we gaan verder met inclusie bij uitstek : het gehucht…en we vertellen een waar verhaal
EEN WAAR VERHAALeen kerk, een Spar, een bakker, wat cafés…
EEN WAAR VERHAALeen ontmoetingsruimte, een kinderdagverblijf en zelfs een basisschool(tje).
EEN WAAR VERHAALnaast het schooltje, het vroegere huis van de nonnetjes…
EEN WAAR VERHAALnu wonen er mensen op de dool, met begeleiding vanuit een instelling 2 km verderop.ideaal voor een DIO…
EEN WAAR VERHAALmaar oei, het huis ligt net in een andere gemeente…
En dus niet meer in de kern van een gehucht, maar in een ‘lintenlandschap’…EEN WAAR VERHAALen dus niet meer in de kern van...
EEN WAAR VERHAALom een huurtoelage te krijgen in een DIO moeten de bewoners daar een adres hebben.dus is er vergunningspli...
Moeten we nu boos of triest zijn?Dit ware verhaal is exemplarisch en agendeert prangende kwesties :> een verouderde visie ...
10.00u Vermaatschappelijking van de zorg Jo Vandeurzen (Vlaams minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin)10.30u Nieuwe...
Ruimte voor Zorg13 juni 2013, Toermalien, GenkPauze
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Marc Martens 'Zorgwonen tussen inclusie en exclusie'

758 views
560 views

Published on

Studiedag 'Ruimte voor zorg'. 13 juni 2013. Zorgcentrum Toermalien, Genk. Presentatie Marc Martens 'Zorgwonen tussen inclusie en exclusie'

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
758
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
283
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Marc Martens 'Zorgwonen tussen inclusie en exclusie'

  1. 1. Ruimte voor Zorg13 juni 2013, Toermalien, GenkWELKOM
  2. 2. ir. Marc Martens, architect ruimtelijk planner. bureau voor architectuur & planning, bv bvba. VUB, architectonische ingenieurswetenschappenGenk, 13 juni 2013VRP – Ruimte voor Zorgzorg/wonentussen inclusie en exclusie
  3. 3. wonen en zorg : een belangrijk maatschappelijk thema, vandaag enin de nabije toekomst.we moeten er dringend iets aan doen, zegt men.we maken een nieuw beleidsplan en schrijven wellicht een nieuwdecreet, we stellen gewestelijke en provinciale verordeningen vast,we richten een nieuw instituut op (agentschap, bureau…) dat denodige regels zal schrijven en ze nauwgezet zal aanstippen…maar is dat wel de goede weg?brengen we zo niet voort wat we willen voorkomen?van exclusie naar inclusie naar exclusie….
  4. 4. we beginnen met de exclusie bij uitstek : een muur…we vertellen een parabel : ‘voorbij de muur’ (“kort verhaal gesitueerd in het dagelijkse leven dat dient omeen moreel of filosofisch idee te illustreren”. wikipedia)
  5. 5. parabel ‘voorbij de muur’1. de 24 bewoners
  6. 6. 1. DE 24 BEWONERSze horen niet goed, ze zijn niet altijd makkelijk in de omgang, ze doen soms raar…het lijken wel gemiddelde Vlamingen
  7. 7. parabel ‘voorbij de muur’2. hun woonst
  8. 8. 2. HUN WOONSTze wonen in een somber ommuurd klooster, afgezonderd van de buitenwereld, naast een immenseleegstaande kerk…
  9. 9. 2. HUN WOONSThet is een versleten, aftands en vervallen gebouw…
  10. 10. 2. HUN WOONSTtochtig, onaangepast, kil... zeker geen thuis…
  11. 11. 2. HUN WOONSThet tehuis is ook op de rand van het failliet…
  12. 12. parabel ‘voorbij de muur’3. een nieuwe directeur
  13. 13. 3. EEN NIEUWE DIRECTEURhij wil de poort openzetten…maar oei : zullen onze gasten niet weglopen ?
  14. 14. 3. EEN NIEUWE DIRECTEURhij wil zelfs de muur slopen !de burgemeester wordt uitgenodigd om de eerste steen… uit te breken
  15. 15. 3. EEN NIEUWE DIRECTEURhij nodigt de buren uit op een tuinfeest(het zal een jaarlijkse traditie worden)
  16. 16. 3. EEN NIEUWE DIRECTEUReen prettige ontmoetingvan bewoners, begeleiders, familie, buren, omliggende schoolgemeenschappen….
  17. 17. 3. EEN NIEUWE DIRECTEURde buurtbewoners bezoeken verbaasd het tehuis en zien dat er iets moet gebeuren…iemand brengt een cheque...
  18. 18. parabel ‘voorbij de muur’4. wat met dat patrimonium ?
  19. 19. 4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?de ‘instelling’ heeft een ‘erkenning’ om te verbouwen.maar is dat financieel wel verstandig ?
  20. 20. 4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?en wat met die kerk, 2 keer zo groot als de ‘functionele oppervlakte’ volgens VIPA ?veel om over te piekeren, veel telwerk…
  21. 21. 4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?maar het doorslaggevende argument :wat met de bewoners tijdens de verbouwing ?
  22. 22. 4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?er rijpt een plan : de muur slopen zeer zeker, een nieuwbouw optrekken op de hoek van het terrein, endan pas – na de verhuizing – de aftandse kloostervleugel slopen…
  23. 23. 4. WAT MET DAT PATRIMONIUM ?de kerk kan verzelfstandigd wordenen in een verre toekomst kunnen er nog huizen bijkomen op het terrein…
  24. 24. parabel ‘voorbij de muur’5. het nieuwe huis
  25. 25. 5. HET NIEUWE HUISje kunt die bewoners niet dwingen om in groep te leven.eerder een huis met veel kamers dan leefgroepen…
  26. 26. 5. HET NIEUWE HUISeen oost-west gang (hoe durven we?) organiseert het leven van de bewoners in tijd en ruimte.
  27. 27. 5. HET NIEUWE HUISop de verdieping zijn de slaapkamers geclusterd volgens grootte.lichtinval en uitzicht geven oriëntatie.
  28. 28. 5. HET NIEUWE HUISop de begane grond : vier livings, een achttal ateliers. personeelsruimtes discreet afgezonderd…
  29. 29. 5. HET NIEUWE HUISateliers aan de straatkant, met zicht op de school aan de overkant.
  30. 30. 5. HET NIEUWE HUISlivings in directe relatie met de private tuin.
  31. 31. 5. HET NIEUWE HUISterrassen op het zuiden.en alles extreem sober! het geld groeit niet op onze rug.
  32. 32. 5. HET NIEUWE HUISmet beplanting en een wadi om af te bakenen (er loopt er wel eentje een keer weg).
  33. 33. 5. HET NIEUWE HUISvoorbij de wadi een semi-private tuin waar de bewoners en de buren elkaar kunnen ontmoeten.
  34. 34. parabel ‘voorbij de muur’6. de verhuizing
  35. 35. 6. HET NIEUWE HUISeen hectische dag, met de hulp van begeleiders, familie, buren, vrijwilligers…
  36. 36. 6. HET NIEUWE HUISemotioneel en verwarrend ook voor de bewoners die hun vertrouwde plek moeten verlaten…
  37. 37. 6. HET NIEUWE HUISmaar ze komen snel thuis in hun nieuw verblijf dat ze stap voor stap hebben zien bouwen.
  38. 38. 6. HET NIEUWE HUISen waar ze onmiddellijk hun weg in vinden.
  39. 39. 6. HET NIEUWE HUISna een paar dagen kan de wakende nachtwacht gaan slapen!
  40. 40. parabel ‘voorbij de muur’7. het leven van alledag
  41. 41. 7. HET LEVEN VAN ALLEDAGleren werken met een computer.
  42. 42. 7. HET LEVEN VAN ALLEDAGhet huishouden doen.
  43. 43. 7. HET LEVEN VAN ALLEDAGmet de fiets op toer, boodschappen doen met de buren…
  44. 44. 7. HET LEVEN VAN ALLEDAGde kinderen van de school aan de overkant komen meehelpen eten klaarmaken.
  45. 45. parabel ‘voorbij de muur’8. en de kerk ?
  46. 46. 8. EN DE KERK ?we hadden een idee : de “unité d’habitation” van le Corbusier als inspiratiebron…
  47. 47. 8. EN DE KERK ?19 woningen in 7 verschillende types : gelijkvloerse appartementen, maisonnettes, 2 huizen, studio’s…
  48. 48. 8. EN DE KERK ?ondanks de drastische omvorming wordt het kenmerkend silhouet in de wijk behouden.
  49. 49. 8. EN DE KERK ?een projectontwikkelaar koopt de kerk (het geld is welkom).de verbouwing is bijna af.
  50. 50. parabel ‘voorbij de muur’9. diensten inclusieve ondersteuning
  51. 51. 9. EN DE KERK ?aan de overkant van de straat wordt een huis verbouwd tot 4 studio’s : dichtbij en toch zelfstandig…
  52. 52. 9. EN DE KERK ?maar fragiel. wie zal het aankunnen?
  53. 53. parabel ‘voorbij de muur’10. nog een zotteke (naar Jan Hoet)
  54. 54. 10. NOG EEN ZOTTEKEsamen met de bewoners maakt kunstenaar Bren Heimans een kunstwerktussen de private en de collectieve tuin.
  55. 55. 10. NOG EEN ZOTTEKEkaartlokaal, atelier, uitkijkpost? water dat klank in beweging omzet…een grot van Lourdes volgens Bren, het huis van de Flintstones volgens de buurtbewoners.
  56. 56. 10. NOG EEN ZOTTEKEaanleg en onderhoud gebeuren met de nabijgelegen tuinbouwschool.
  57. 57. het liep natuurlijk niet van een leien dakje.de gemeente wilde eerst niet mee, hilarische perikelen bij destedenbouwkundige aanvragen, argwaan bij diverse administraties,geldzorgen, het weerbarstige bouwen…noch regels, noch decreten maakten het verschil.wel de inzet en de wil tot samenwerken van geëngageerde mensen.en een genuanceerde kijk op inclusie :‘Laat ons inclusie niet uithollen tot een slogan, maar gaan voor eenpraxis die gekleurd is door menswaardigheid, diversiteit en kwaliteitvan leven.’ Jos Marien (Mediander)van exclusie naar inclusie naar exclusie….
  58. 58. we gaan verder met inclusie bij uitstek : het gehucht…en we vertellen een waar verhaal
  59. 59. EEN WAAR VERHAALeen kerk, een Spar, een bakker, wat cafés…
  60. 60. EEN WAAR VERHAALeen ontmoetingsruimte, een kinderdagverblijf en zelfs een basisschool(tje).
  61. 61. EEN WAAR VERHAALnaast het schooltje, het vroegere huis van de nonnetjes…
  62. 62. EEN WAAR VERHAALnu wonen er mensen op de dool, met begeleiding vanuit een instelling 2 km verderop.ideaal voor een DIO…
  63. 63. EEN WAAR VERHAALmaar oei, het huis ligt net in een andere gemeente…
  64. 64. En dus niet meer in de kern van een gehucht, maar in een ‘lintenlandschap’…EEN WAAR VERHAALen dus niet meer in de kern van een gehucht, maar in een ‘lintenlandschap’…
  65. 65. EEN WAAR VERHAALom een huurtoelage te krijgen in een DIO moeten de bewoners daar een adres hebben.dus is er vergunningsplicht. volgens de gemeente is dat een ongewenste verdichting van het woonlint…‘Het college deelt u mee dat de ontwikkeling niet wordt gewenst waarbij in hetvoormalige klooster 7 kleine woonentiteiten worden gemaakt, samen met eengemeenschappelijke ruimte voor groepsmomenten en begeleiding, met eenaparte domiciliëring voor elk van de kleine woonentiteiten…’
  66. 66. Moeten we nu boos of triest zijn?Dit ware verhaal is exemplarisch en agendeert prangende kwesties :> een verouderde visie op wonen in het ruimtelijk beleid en in dewetgeving ruimtelijke ordening (VCRO)> de blinde ruimtelijke vlek in de vernieuwingsgolf van degehandicaptenzorg> de nefaste gevolgen van grenzen : gemeentegrenzen, schottentussen sectoren, niet geïntegreerde beleidsdomeinen…> en vooral ook : verdoken exclusievan exclusie naar inclusie naar exclusie….
  67. 67. 10.00u Vermaatschappelijking van de zorg Jo Vandeurzen (Vlaams minister van Welzijn,Volksgezondheid en Gezin)10.30u Nieuwe ruimtelijke concepten voor zorg Stijn De Vleeschouwer (Team VlaamsBouwmeester)11.00u Uitdagingen en aanpak in een grootstad Johan De Muynck (Zorgbedrijf Antwerpen)11.25u Wat doet de provincie? Hoe ondersteunenze de gemeenten en de sector?Silvie Vanhoutteghem (provincie West-Vlaanderen)11.50u De overheid en klassieke zorginstellingenkunnen het niet alleenWilly Verbeek (Inclusie Invest)12.15u Debat Ruimte voor zorg Moderator Tom Lagast (Spacelab)Chantal Van Audenhove (KULeuven), ChristopheCousaert (VIPA), Marc Martens (ba-p)13.00u Middagpauze14.00u Genk: holistische aanpak van zorgWim Dries (Burgemeester stad Genk), GanaëlVanlokeren (stad Genk) en Els Kuypers (OSARarchitecten)15.00u Vernieuwende zorg in Brussel Herwig Teugels (Kenniscentrum Woonzorg Brussel)15.30u Vernieuwende zorg in Nederland Arend Roos (Innovatieve Zorg Zeeland)16.00u ReceptieProgramma
  68. 68. Ruimte voor Zorg13 juni 2013, Toermalien, GenkPauze

×