Presentatie expertenforum Hans Bruyninckx_ALV 2013

  • 369 views
Uploaded on

Op de Algemene Ledenvergadering van VRP (21 maart 2013, Brussel) gaf Hans Bruyninckx (toekomstig directeur van het Europees Milieuagentschap) een lezing. Als internationaal milieudeskundige en …

Op de Algemene Ledenvergadering van VRP (21 maart 2013, Brussel) gaf Hans Bruyninckx (toekomstig directeur van het Europees Milieuagentschap) een lezing. Als internationaal milieudeskundige en professor aan de KULeuven maakt hij deel uit van het 'expertenforum' dat het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen aan een kritische wetenschappelijke analyse heeft onderworpen. Naast Bruyninckx bestaat het team uit Georges Allaert (UGent), Linda Boudry (Kenniscentrum Vlaamse Steden), Tom Coppens (Artesis Hogeschool Antwerpen/Associatie Universiteit Antwerpen), Hubert Gulinck (KULeuven), Griet Celen (Vlaamse Landmaatschappij), Dirk Lauwers (UGent), Bart Steenwegen (team Vlaams Bouwmeester) en Peter Swinnen (Vlaams Bouwmeester). Het expertenforum heeft in kaart gebracht wat volgens hen de belangrijkste toekomstige uitdagingen zijn. Zij willen de ruimtelijke vraagstukken scherper stellen en de urgente rol benadrukken van ruimtelijke planning in de aanpak ervan. Bruyninckx licht de analyse van het expertenforum toe en kadert het verhaal in een Europese context. Achteraf is er tijd voor vragen en debat.

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
369
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
9
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Uitdagingen en opgaven voor het Beleidsplan Ruimte Expertenforum Beleidsplan RuimteGeorges Allaert, Tom Coppens, Griet Celen, Hans Bruyninckx, Dirk Lauwers, Linda Boudry, Peter Swinnen, Bart Van Steenwegen, Hubert Gulinck 19 03 2013
  • 2. Het BRV Expertenforum
  • 3. Inhoud• Onze lezing van de maatschappelijke uitdagingen uit het groenboek.• Is het huidige planningskader achterhaald?• Breekpunten voor het beleidsplan
  • 4. VAN 6 NAAR 7 MILJOEN
  • 5. Bevolkingsgroei 2009-2030
  • 6. Bebouwde ruimte in Vlaanderen in het BAU 1976 7.2% 1988 12% 2000 18% 2013 25% 2050 40%Bron: VITO 2011
  • 7. IN BEWEGING BLIJVEN
  • 8. vervoerswijzekeuze Vlaanderen versus intrastedelijk (OVG)
  • 9. Boussauw, K, 2011
  • 10. ‘autoverplaatsingen nemen 77% voor hun rekening in totaal afgelegde kilometers’ ’86% van de Vlaamse huishoudens bezit minstens 1 auto’ ‘in 2009 stonden automobilisten bijna 4 miljoen uren in de file’
  • 11. KLIMAAT
  • 12. Bron: Ccaspar 2012
  • 13. Bron, Bomans,2012 op basis van VITO + Ccaspar
  • 14. Bron, P Meire, 2013
  • 15. Bron: administratie gezondheidszorg
  • 16. BIO-DIVERSITEIT &BIO-PRODUCTIEVE RUIMTE
  • 17. Bron: Urban Unlimited, 2012
  • 18. RUIMTE VOOR ECONOMIE
  • 19. - ECONOMISCHE DENSITEIT IN VLAANDEREN  INCLUSIEF BELANGRIJKE INFRASTRUCTUREN     INFRASTRUCTUREN DE ECONOMISCHE KERNGEBIEDEN AUTOSNELWEG SPOORWEG WATERWEG NIVEAU 10 25 50 GEBIEDEN MET BOVENLOKALE ECONOMISCHE BETEKENIS Km GEBIEDEN MET LAGERE ECONOMISCHE DENSITEIT Bron infrastructuren: GIS-basisbestand RSV Bron. Cabus, P, Allaert, G en Van Haverbeke, W., 2001
  • 20. Balans ijzeren voorraad bouwrijpe terreinen0 25 50 Netto ha Overschot in hectaren Tekort in hectaren 251% tot 566% (11) (netto ha) (netto ha) 73% tot 251% (27) Kilometers 0% tot 73% (35) -51% tot 0% (57) 100 ha 100 ha -77% tot -51% (80) -100% tot -77% (98)
  • 21. BESLUIT
  • 22. Besluit• Het Business as usual- model is niet houdbaar omwille van – Verlies aan ecosysteemdiensten – Congestie – Leefmilieu en gezondheid – Versnippering en fragmentatie – Klimaatadaptatie-> dwingend karakter van verweving, verknoping,verdichting en vernetting als fundamenteletoetsstenen van ruimtelijk beleid
  • 23. Verdroging VergrijzingOverstromingen en watertekort Verlies van natuurwaardenVergrijzing Hoge gronddrukPotenties voor windenergie Kansen voor energieproductieDruk op ecologische waarden Kansen voor grensoverschrijdende natuur en watersystemen Intensief landbouwgebied Druk op milieu Economische dragers? Kansen voor energieproductie Kansen voor enegerieboeren Kansen voor biodiversiteit Versnippering Verlies aan cultuurwaarden Extreme druk op ruimte Verlies aan cultuurwaarden Versnippering Erosie, vervlakking landschap Verdroging Versnippering Overstromingen Kansen voor voedselproductie Kans voor waterboeren Kansen voor cultuurwaarden Congestie Kansen voor waterlandschappen en landschapsontwikkeling Druk op vastgoedprijzen Kansen voor verweving Kansen voor Transit oriented development Kansen voor stedelijke landbouw Kansen voor verrassende allianties Nood aan ruimte voor bedrijven
  • 24. WAT BLIJFT VAN HET RSV OVEREIND?
  • 25. Het RSV en de nieuwe woonopgave
  • 26. Het RSV en klimaatadaptatie
  • 27. RSV en de open ruimte
  • 28. RSV en economische ruimte
  • 29. 10 BREEKPUNTEN
  • 30. Breekpunten binnen een toekomstgericht Vlaamse ruimte• Term breekpunt vanuit een dubbele betekenis: – Breekpunt in beleid: we gaan het op een aantal vlakken behoorlijk anders moeten doen. Dus breken met het huidige beleid(smodel) – Breekpunten in de zin dat zonder deze elementen een Vlaams ruimtelijk beleid naar onze mening onmogelijk is in het licht van de toekomstige uitdagingen en ontwikkelingen
  • 31. Breekpunt 1De bijkomende verstedelijking zal, gelet op dedemografische ontwikkelingen, haarhoogtepunt kennen voor 2030 en reedsaanzienlijk zijn voor 2020. -> Het beleidsplan moet vandaag een haalbare strategie en instrumenten bevatten om op korte termijn de toekomstige verstedelijking te sturen
  • 32. Breekpunt 2In tegenstelling tot algemeen gesteld is het bestaand aanbodaan bouwpercelen voor wonen en bedrijven veel groter dan detoekomstige behoefte. Maar het aanbod ligt verspreid en infunctie van een duurzaam en spaarzaam ruimtegebruik vaakop de ‘foute’ plaats. -> Het beleidsplan dient via een grond- en pandenbeleid het wonen in centrale locaties en op OV-locaties betaalbaar, veilig en leefbaar te houden. De overheid moet via een locatiebeleid het aanbod voor wonen sturen naar meer duurzame locaties en zodoende ruimte sparen voor andere essentiële functies
  • 33. Breekpunt 3Gescheiden beleids- en planningsprocessen voor essentiëlefuncties (wonen, mobiliteit, werken) blijven leiden tot slechtverspreide en slecht geïntegreerde allocatie van functies enactiviteiten. Dit zal uitmonden in ondraagbare maatschappelijkekosten en een structurele congestie van het wegennet.->Het ruimtelijk beleid dient terug een integrerende rol op tenemen tussen verschillende beleidsdomeinen, met in hetbijzonder de integratie tussen mobiliteits- eninfrastructuurplanning en het ruimtelijke beleid.
  • 34. Breekpunt 4Klimaatextremen onder vorm van ondermeer overstromingen,droogte en hitte zullen ook Vlaanderen steeds zwaardertreffen en daarom zullen grondige adaptievebuffermaatregelen moeten ontwikkeld worden in deeerstkomende decennia, niet in het minst om gewapend te zijntegen de verzwaring van deze problematiek in de verderetoekomst. ->Er zullen nieuwe inrichtingen en investeringen nodig zijn dwars doorheen de publieke en de private ruimte (bijvoorbeeld groenblauwe stadsontwerpen tegen hitte- eilanden, systematisch ingerichte erosiebuffers, grondige “ontpitting” van overstromingsarealen enz.).
  • 35. Breekpunt 5In de pikorde van de ruimtelijke waarden in Vlaanderen komende open ruimte en de zogenaamd “zachte functies” nog steedsop de tweede plaats en als reserve voor “harde functies”. Openruimte blijft krimpen. Dit is niet langer houdbaar, omwille vandiverse verantwoordelijkheden inzake ondermeerbiodiversiteit, behoud van graden van zelfvoorziening enreductie van onze hoge ruimtelijke voetafdruk. ->Het fysisch systeem en de open ruimte moeten veel meer als vertrekbasis beschouwd worden voor de organisatie van ruimtelijke functies in Vlaanderen. De ecosysteemdiensten (in ruimste betekenis) zijn bovendien te vertalen als een opgave die niet alleen de open ruimte betreft maar ook de stad, de privéruimte, de bedrijventerreinen en de infrastructuren
  • 36. Breekpunt 6De extreme fragmentatie van het Vlaamse territorium legt zwarebeperkingen op toekomstige ruimtelijke systemen, producties enecosysteemdiensten zoals riviersystemen, klimaatmigratie vanplant- en diersoorten, ketens in landbouw en voeding, enz.. Metde huidige moeizame afbakeningen van landbouwareaal, bos,natuur en stedelijke zones enz. gaan we er niet komen. ->Het beleidsplan dient een vernieuwd palet van principes, en instrumenten te ontwikkelen in functie van ontsnippering: herinrichting en gebiedsreconstructie, selectieve afbraak, nieuwe erfdienstbaarheden, versnelde inzet op natuurverbinding en ecologische netwerken, multifunctionele landbouwarealen en -parken en functieverweving in het algemeen.
  • 37. Breekpunt 7De ijzeren voorraad is een achterhaald principe.Het leidt tot verdere verspilling en versnipperingvan ruimte, en tot onderbenutting van kansen totherbruik en verweving. ->Het beleidsplan dient af te stappen van de ijzeren voorraad, ruimte te bieden voor een veranderende economie, zonder dat bijkomende greenfields worden aangesneden en maximaal in te zetten op brownfieldreconversie
  • 38. Breekpunt 8Vlaanderen heeft logistieke troeven en beleids- en economischeambities op dit vlak. Reeds decennia zorgt een modal shift innegatieve richting ervoor dat de logistiek in toenemende mategericht is op wegtransport en te weinig op binnenvaart en spoor.Dit heeft een bijzondere negatief impact op de leefbaarheid. ->Absolute voorwaarden voor een performant logistiek netwerk zijn een veel efficiënter gebruik van de huidige capaciteit en diversiteit van de infrastructuur. Investeringen moeten gericht worden op een positieve kentering in de modal split en ondermeer het terugdringen van het vrachtwagenvervoer
  • 39. Breekpunt 9Vitale systemen (demografie, economie, waterbevoorrading,klimaatimpacten enz.) zullen steeds meer de grenzen vanVlaanderen overschrijden. Het huidige ruimtelijk beleid isoverwegend “intern” en is daar niet op voorbereid. ->Het Vlaamse ruimtelijke beleid dient samen met de buren ruimtelijke ontwikkelingen grensoverschrijdend aan te pakken.
  • 40. Breekpunt 10Hoewel het nodig is om op lange termijn te denken kan deplanhorizont 2050 ons een vals comfortgevoel geven. ->Een sterke visie op gewenste ruimtelijke ordening kan zich niet beperken tot de lange termijn (horizon 2050) , een visie op korte termijn is een voorwaarde voor een beleidsomslag op lange termijn