VRP-congres 2014_Het geïntegreerd infrastructuurproject. Marcel Smets

893 views

Published on

Mobiliteitsinfrastructuur en stadsontwikkeling zijn in de dagelijkse praktijk nog al te vaak twee verschillende werelden. Een meer geïntegreerde aanpak en attitude zijn nodig. Met het congres ‘Infrastructuur in de stad’ (12 mei 2014, Antwerpen) willen de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP) en het Urban Studies Institute (USI) van de Universiteit Antwerpen aantonen dat het anders kan. Het congres ontleedt de complexiteit van infrastructuurprojecten vanuit verschillende disciplines om zo meer aandacht te vragen voor zowel het project als het proces.

Published in: Engineering
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
893
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
18
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

VRP-congres 2014_Het geïntegreerd infrastructuurproject. Marcel Smets

  1. 1. Infrastructuur in de Stad Congres VRP-USI DE SINGEL, ANTWERPEN, 12 MEI 2014 Marcel SMETS Emeritus Gewoon Hoogleraar, Vlaams Bouwmeester 2005-2010
  2. 2. Gustave Caillebotte, L’homme au balcon, Camille Pissarro: Boulevard de l’Opéra Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: sanering, transport, woningbouw, distributieconcept voorzieningen, publieke ruimte, stedelijk decor,…?
  3. 3. Eugene Haussmann, Plan d’ensemble, 1855 Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: transport en hiërarchie van het stedelijk weefsel
  4. 4. Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: sanering, woningbouw, sociale distributie,…
  5. 5. Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: woningbouw, distributie voorzieningen, stedelijk decor,…
  6. 6. Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: transport, ambiance, leesbaarheid van de stad,…
  7. 7. Gustave Caillebotte, Jour de pluie à Paris, Antoine Blanchard, Boulevard des Italiens Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: publieke ruimte als globale bouwsteen van de stad
  8. 8. L.Titz, Centralle Boulevards, Brussels, 1860’s Le Corbusier: Les Quatre Voies De infrastructuur uiteengelegd De oppositie tussen “straat” in de stad en “weg” daarbuiten
  9. 9. De infrastructuur uiteengelegd Wegen-infrastructuur: de bevoegdheid van de “ingenieur”
  10. 10. Andrea Basilico, Genoa, 1997 De infrastructuur uiteengelegd Technocratische wegenkunde in de stad geïmporteerd door Ministeries voor Openbare Werken
  11. 11. M.Smets (photo), Houston, Texas, 2004 De terugkeer naar de ontwerpdiscipline Het onvermijdbare ontwerp: ingevolge het NIMBY-effect
  12. 12. NANTES: nouveau franchissement: uittreksel Presse Océan versus schema Rapport M.Smets: Coeur de l’Agglomération nantaise, 2012. De terugkeer naar de ontwerpdiscipline Het onvermijdbare ontwerp: ingevolge de intrinsieke complexiteit
  13. 13. Vlaamse Overheid: beslissingsboom voor wegenaanleg De terugkeer naar de ontwerpdiscipline Het onvermijdbare ontwerp: ingevolge de onwerkbare besluitvorming
  14. 14. De terugkeer naar de ontwerpdiscipline Marcel SMETS Vlaams Bouwmeester www.vlaamsbouwmeester.be Handelsbeurs Gent 25.02.2010 Het onvermijdbare ontwerp: de natuurlijke claim van de Vlaams Bouwmeester Studiedag Infrastructuur in context Inleiding op het congresthema
  15. 15. Studiedag “Infrastructuur in context” – Bestaansreden Het belang van de infrastructuur ligt verscholen in zijn intrinsieke kenmerken. Hij is tegelijk: • publieke investering: om te renderen moet infrastructuur meer bereiken dan mobiliteit te verbeteren • publieke verschijningsvorm: de kwaliteit en het karakter van de infrastructuur markeert een land, is bij definitie een “landmark” – zie ook ViA – en bepaalt de “branding” van ons territorium • publieke ruimte: nergens komen meer gebruikers samen dan in de transport-infrastructuur, plekken van interactie en samenkomst vandaag We kunnen ons dus niet veroorloven om geen kwalitatief ontwerp tot stand te brengen
  16. 16. Congres “Infrastructuur in de Stad” – Veranderde situatie Sinds 2010, werpen een aantal veranderde omstandigheden een nieuw daglicht op het thema: • eigen positie: niet langer Bouwmeester maar academicus: meer kritische reflectie dan stimulerende rol • meer aanvaarding belang infrastructuur: afgaand op literatuur en ontwerpaccenten in diverse architectuur-en landschapsopleidingen, wint de overtuiging omtrent de zin van infrastructureel ontwerp onbetwistbaar veld. De vraag is dus wat die mentaliteitswijziging in de praktijk veranderd heeft. • ander klemtonen Vlaams Bouwmeester: omdat stimulus op vlak van infrastructuur sinds 2010 is afgenomen, is het interessant van na te gaan wat van de initiële inspanning is overgebleven. Is de boodschap door andere besturen/ instanties overgenomen?
  17. 17. Congres “Infrastructuur in de Stad” – Doel van deze bijdrage Poging tot indeling van de ontwerpmatige ingrepen m.b.t. infrastructuur die vandaag (in Vlaanderen) de kop opsteken: • de optimalisatie van het design: infrastructuur als object • de infrastructurele afstemming op het omringend landschap: stedelijk of natuurlijk • het infrastructureel ontwerp als bron van nieuwe opportuniteiten: potentiële ontwikkelingen of hertaling van de opgave • de hertaling van infrastructuur als conceptuele grondslag van een omvattend stedenbouwkundig plan
  18. 18. Ney & Partners – Voetgangersbrug Knokke-Heist De constructieve logica laten spreken Optimaal design voor het object
  19. 19. Feichtinger architectes – Voetgangersbrug Oude Dokken Gent (2008) De kracht van eenvoud laten spreken Optimaal design voor het object
  20. 20. Brug over de Koninklijke Baan, Wenduine – West 8 Optimaal design voor het object De symbolische betekenis tot uitdrukking brengen
  21. 21. Ney & Partners, Oosterweelverbinding, Antwerpen Optimaal design voor het object Design & Built aantrekkelijk maker
  22. 22. Bruggen te Meerhout en Antwerpen (Ney & Partners) – Passerelles te Mechelen (Feichtinger architectes) De toegenomen aandacht voor de vormgeving in Vlaanderen Optimaal design voor het object
  23. 23. De infrastructurele inpassing in het landschap Landschappelijke inpassing AX (Technum)
  24. 24. Referentieontwerp N19 Geel-Kasterlee De infrastructurele inpassing in het landschap
  25. 25. De infrastructurele inpassing in het landschap Gunningsprijsvraag missing link NZ Kempen (Robbrecht &Daem)
  26. 26. Oude Landen Roozemaai spoorlijn12 spoorlijn Ekeren Fort van Merksem autosnelweg E19 A12 Gemeente Brasschaat Peerdsbos Vordenstein gemeente Schoten District Merksem District Antwerpen district Bron luchtfoto: Google Luchtbal STUDIEGEBIED NOORDERPARK PROJECTGEBIED LAAGLANDPARK Open Oproep 1612 Groenendaallaan De infrastructurele inpassing in het landschap
  27. 27. Bas Smets, landschapsarchitecten De infrastructurele inpassing in het landschap Laaglandpark Groenendaallaan Antwerpen
  28. 28. Bas Smets, landschapsarchitecten De infrastructurele inpassing in het landschap Laaglandpark Groenendaallaan Antwerpen
  29. 29. De aanpassing van het infrastructureel landschap Dorpskernvernieuwing Nieuwkapelle – Vectris
  30. 30. Masterplan Wachtebeke-centrum – BUUR De aanpassing van het infrastructureel landschap
  31. 31. De aanpassing van het infrastructureel landschap Transformatie klaverblad Lummen (Omgeving)
  32. 32. De aanpassing van het infrastructureel landschap Transformatie N80 tangent in Sint-Truiden (Omgeving & Mint)
  33. 33. Technum: Verhoging Bruggen Albertkanaal, 2009. De aanpassing van het infrastructureel landschap
  34. 34. Technum: Verhoging Bruggen Albertkanaal, 2009. De aanpassing van het infrastructureel landschap
  35. 35. Ney & Partners, Oosterweelverbinding, Antwerpen Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Singel wordt gearticuleerd ringlandschap te Antwerpen Project Groene Singel – AG Stan
  36. 36. Stedenbouwkundige studie Scheldebrug –BUUR (2006) Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Brug wordt stedelijke herontwikkeling
  37. 37. Stedenbouwkundige studie Scheldebrug –BUUR (2006) Referentieontwerp tweede Scheldebrug Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Brug wordt stedelijke herontwikkeling
  38. 38. Turnhouts Plateau – TV Office (Kersten Geerts David Van Severen) / Technum Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Doortocht wordt dijklichaam in Turnhout
  39. 39. Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Doortocht wordt dijklichaam in Turnhout Turnhouts Plateau – TV Office (Kersten Geert David Van Severen) / Technum
  40. 40. Martelarenlaan en Park Bellevue, Leuven – H+N+S Landschapsarchitecten +Artgineering Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Doortocht wordt wijkpark Bellevue te Leuven
  41. 41. Martelarenlaan en Park Bellevue, Leuven – H+N+S Landschapsarchitecten + Artgineering Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Doortocht wordt wijkpark Bellevue te Leuven
  42. 42. Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Pendelparking wordt recreatief circuit Open Oproep Pendelparking Oostkamp: winnend project Artgineering- H+N+S -Landschapsarchitecten
  43. 43. Open Oproep Pendelparking Oostkamp: winnend project Artgineering- H+N+S -Landschapsarchitecten Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Pendelparking wordt recreatief circuit
  44. 44. Het infrastructureel ontwerp als opportuniteit Stedenbouwkundige inpassing Spartacusproject, Lanaken – uapS De tramhalte wordt bron van kernvorming
  45. 45. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Ondertunneling Leuvense ring herstelt binding stad en station Leuven Stationsproject (Projectteam Stadsontwerp + Manuel de Solà-Morales, 1997-2001) (Foto. M.F Plissart)
  46. 46. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Ondertunneling Leuvense ring herstelt binding stad en voorstad Leuven Stationsproject (Projectteam Stadsontwerp + Manuel de Solà-Morales, 1997-2001) (Foto. M.F Plissart)
  47. 47. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Busstation organiseert stationsplein en markeert asymmetrie site Leuven Stationsproject (Projectteam Stadsontwerp + Manuel de Solà-Morales, 1997-2001) (Foto.H. Timmerman, R.Feliu)
  48. 48. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Compacte stadsuitbreiding tussen Maas en regionale verbinding Masterplan “Stad aan de Maas”, Maaseik (TV 360- Bas Smets landschapsarchitecten)
  49. 49. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Publieke ruimte busstation aanzet re-configuratie stadstangent Heraanleg busstation aan stedelijke tangent Maaseik (Bas Smets, landschapsarchitecten)
  50. 50. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Wegenaanpassing geeft onderscheid in hiërarchie en vergroening Winnende inzending Open Oproep Kempische Poort Hasselt ( CS Venhoeven -Arcadis)
  51. 51. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Nieuw wegentracé verandert de ruimtelijke opgave Inzending Open Oproep Kempische Poort Hasselt (uapS –Parijs)
  52. 52. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Invalsweg wordt verdichtingspotentieel voor industriepark Inzending Open Oproep Kempische Poort Hasselt (uapS –Parijs)
  53. 53. Infrastructuur als onderdeel van stedelijk project Invalsweg wordt verbinding tussen stadsdelen Inzending Open Oproep Kempische Poort Hasselt (uapS –Parijs)
  54. 54. Congres “Infrastructuur in de Stad” – Conclusie In het besef dat infrastructuur de grondslag vormt van de verstedelijking en dus in realiteit haar ruimtelijke structuur bepaalt, dient het infrastructureel ontwerp zich fundamenteel toe te leggen op die structurerende rol. Dit impliceert meer dan het “aanvaardbaar” maken van de infrastructuur • door de “juiste” vormgeving van het “kunstwerk” • door de integratie in of afstemming op het omringend landschap Het vereist dat het infrastructuurconcept wordt ingepast in een meer omvattend ruimtelijk/ stedenbouwkundig project •integrale in plaats van sectorale aanpak •gebruikersafstemming tijdens de ontwerpfase in plaats van correctie in functie van belangeninterest nadien •trans-disciplinair projectteam onder leiding van ontwerper
  55. 55. Gustave Caillebotte, L’homme au balcon, Camille Pissarro: Boulevard de l’Opéra Het geïntegreerd infrastructuurproject Haussmann’s boulevards: sanering, transport, woningbouw, distributieconcept voorzieningen, publieke ruimte, stedelijk decor,…
  56. 56. VRP-USI CONGRES: Infrastructuur en de Stad DE SINGEL, ANTWERPEN, 12 Mei 2014 Marcel SMETS Het geïntegreerd infrastructuurontwerp: basis van het ruimtelijk project Smets-uapS- TVE: Projet des Transformations , Ile de Nantes, 2012.

×