Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
STEDELIJKE INTEGRATIE VAN
INFRASTRUCTUURPROJECTEN
EEN HISTORISCH OVERZICHT - UIT...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1908
Stübben
Aménagement de l’enceinte actuelle
1965
Intercommunale E3
the ‘Smal...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
RUIMTELIJKE INTEGRATIE : 5
PARADIGMA’S - 5 UITDAGINGEN
1. STROOMGELEIDER
een fac...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1. STROOMGELEIDER
Infrastructuur als mobiliteitsfacilitator
A
B
stroomgeleider z...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Antwerpen strategisch gelegen op de plek waar de Schelde rivier het diepste
door...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1886
Vanop die bijzondere plek
ontwikkelt de stad centrifugale
verbindingen tuss...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
de Duitse ingenieurs onderzoeken de
verbetering van het spoornetwerk, zeer
ineff...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1950
Antwerpen als tussenstop
op de E3, de ruggegraat
van het west-europese
moto...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Behalve een tussenstop op de
E3 werd Antwerpen in het Eu-
ropese netwerk aangedu...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Onder massaal protest van
boeren, milieuorganisaties en
buurtbewoners van de rij...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
kaart | grote ringen
Ook wanneer in 1983 een bijkomende Scheldekruising, de Lief...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
de nieuwe zuidelijke spoorringweg
impliceerde een nieuw Station in Berchem
een n...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De ingenieurs van de E3 grepen de kans van de constructie van de Kleine Ring als...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
2. STADS-STRUCTUUR
Infrastructuur als armatuur voor stadsontwikkeling
A
B
stroom...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De Spaanse omwalling scheidt de stad van het platteland op een harde
manier, maa...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1550 1777 1815 1860
1870 1896 1907
1952 1969 2000
kaart | water
Doorheen de gesc...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1907 1952 1969
1835 1843 1854
1862 1896 1907
kaart | sporen
Sinds de ontwikkelin...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Ontwerp van ingenieur Victor Schaffers voor de havenuitbreiding in drie fases om...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Op het einde van de 19de eeuw is de Brialmont volledig achterhaald. Functioneel ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
POUR L'AVENIR
schets van architect Auburtin,
2de in de 1910 competitie
de wijstr...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
schetsen van Duitse stedenbouwkundige Joseph Stübben voor de start van de wedstr...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Het ontwerp van Felix Loquet voldoet aan de premisses van de wedstrijd van 1910,...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
In het architectuurtijdsschrift La Cité
worden de oude omwallingen bestempeld
al...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Le Corbusier, P. Jeanneret, H. Hoste,
P. Otlet & F. Loquet
Enkele ontwerpers ove...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
ALGEMEEN URBANISATIEPLAN GROOT ANTWERPEN
Lineair of concentrisch? Het is de exis...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
kaart | versnipperd decor
Tegenover de stedenbouwkundige visies staat de ad hoc ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Flight Forum
MVRDV
Nordtangente
Basel
Leidsche Rijn
Maxwan, Utrecht 1994
R13 - S...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
3. ARTEFACT
Infrastructuur als fysiek, architecturaal object
A
B
stroomgeleider ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
montage die de visuele impact
van een brugverbinding
tussen beide Scheldeoevers
...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De Antwerpse ring was in eerste instantie een sterk staaltje ingenieurskunde. Va...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
het herbruiken van de grachten als bedding voor de kleine ring liet
de ingenieur...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
DEEL 1
32
1966. afbraakplannen van de E3 tonen het gigantische grondverzet dat g...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Nordtangente
Basel
plateau de Kirchberg
Peter Latz
Crazannes Quarries
Bernard La...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
4. TESTRUIMTE
Infrastructuur als habitat voor innovatieve typologieën
A
B
stroom...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Langsheen de nieuwe ringboulevard zou de stad een gezicht
krijgen, grootstedelij...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De E3 infrastructuur stond voor een veelbelovende, moderne toekomst. Door versch...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
1968
De realisatie van de Kleine Ring, met op de achtergrond de constructie van ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
de Wezenberg site ontworpen door Stynen als een introverte oase
1962
de impact v...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Kantoren vandaag op de strip langs de Singel, naast het afrittencomplex met de R...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Stad aan de Stroom 1988
Rem Koolhaas
Dolfijnachtige gebouwen vormen een afwissel...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Ringcultuur 1988
Neutelings ontwikkelt een volledig nieuwe grammatica en vocabul...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
Showroom Hessing cockpit - Utrecht
ONL architects
The Wall shopping center- Utre...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
5. ZACHTE INFRASTRUCTUUR
Infrastructuur als bedding voor groene en open ruimte- ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
kasteeldomein Den Brandt, aangekocht door de stad in
1910 om het te vrijwaren va...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
architect Henri Prost verkent de synergie tussen huisvesting en infrastrutuuront...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De herontwikkeling van de voormalige omwalling was
een cruciaal onderdeel van de...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
de vesten nabij Wezenberg werden geclaimd
door de bewoners om te zwemmen
de stad...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De ruimte langs de in onbruik geraakte vesten schenkt ruimte
en opportuniteit vo...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
En toen kwam de E3...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
De realisatie van de E3 introduceert een homogene groenstructuur
in de vorm van ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
former swimming in the
moats of Wezenberg
preserved military moat in
the former ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
ecoduct A50 Avenue Mendes, Montpellier
Michel Desvigne
Falaire coast
Reichen&Rob...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
2010
S-RSA
Durven Dromen van een Groene Rivier
2014
OOSTERWEEL
BAM - Masterplan ...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
RUIMTELIJKE INTEGRATIE : 5
PARADIGMA’S - 5 UITDAGINGEN
1. STROOMGELEIDER
een fac...
Maarten Van Acker
#INFRASTRUCTUURINDESTAD
RUIMTELIJKE INTEGRATIE : 5
PARADIGMA’S
A
B
stroomgeleider zachte
infrastructuur
...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

VRP-congres2014_Stedelijke integratie van infrastructuurprojecten. Maarten Van Acker

924 views
661 views

Published on

Mobiliteitsinfrastructuur en stadsontwikkeling zijn in de dagelijkse praktijk nog al te vaak twee verschillende werelden. Een meer geïntegreerde aanpak en attitude zijn nodig. Met het congres ‘Infrastructuur in de stad’ (12 mei 2014) willen de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning (VRP) en het Urban Studies Institute (USI) van de Universiteit Antwerpen aantonen dat het anders kan. Het congres ontleedt de complexiteit van infrastructuurprojecten vanuit verschillende disciplines om zo meer aandacht te vragen voor zowel het project als het proces.

Published in: Engineering
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
924
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
23
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

VRP-congres2014_Stedelijke integratie van infrastructuurprojecten. Maarten Van Acker

  1. 1. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD STEDELIJKE INTEGRATIE VAN INFRASTRUCTUURPROJECTEN EEN HISTORISCH OVERZICHT - UITDAGINGEN VOOR DE TOEKOMST 12 MAART 2014 MAARTEN VAN ACKER, CENTRUM VOOR STADSONTWIKKELING MAARTEN.VANACKER@UANTWERPEN.BE
  2. 2. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD
  3. 3. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD
  4. 4. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1908 Stübben Aménagement de l’enceinte actuelle 1965 Intercommunale E3 the ‘Small’ Ring & Singel 1910 Prost Golden Ring, 1st prize competition 1940 Hoste Saneringsplan 1990 Globaal Structuurplan Ringforrest as a buffer 1942 Delius & Schürmann Ausgestaltung Festungsgurtels 1986 Neutelings Ringculture 1957 Algemeen Plan van Aanleg Ringlane designed as parkway 2004 S-RSA Green Singel Project Het landschap van de ring: 100 jaar plannen en dromen. De perfecte setting voor het uittesten van zowel sterke staaltjes ingenieurskunde en bakermat van de stedenbouwkundige discipline. Een staalkaart van verschillende manieren om met infrastructuur in stedelijke context om te gaan, een geschiedenis van de verloren kunst van het geïntegreerde ontwerp.
  5. 5. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD RUIMTELIJKE INTEGRATIE : 5 PARADIGMA’S - 5 UITDAGINGEN 1. STROOMGELEIDER een facilitator van mobiliteit 2. INFRA-STRUCTUUR een armatuur van stadsontwikkeling 3. ARTEFACT een architecturaal object 4. TESTRUIMTE een habitat voor innovatieve typologieën 5. ZACHTE INFRASTRUCTUUR een bedding voor groene en open ruimte-systemen A B
  6. 6. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1. STROOMGELEIDER Infrastructuur als mobiliteitsfacilitator A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimte A B stroomgeleider
  7. 7. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Antwerpen strategisch gelegen op de plek waar de Schelde rivier het diepste doordringt in het Europese vasteland. tekening door ir. Kümmer in 1845 traceert de contouren van de Schelde en Antwerpen in de jaren 1000 and 1585
  8. 8. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1886 Vanop die bijzondere plek ontwikkelt de stad centrifugale verbindingen tussen de Noordzee en haar hinterland, later tussen de Schelde, de Maas en de Rijn, tussen de haven en het Ruhrgebied. De geschiedenis van Antwerpse infrastructuur en verstedelijking als dubbele: managen van bestemmingsverkeer, integreren van doorgaand verkeer.
  9. 9. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD de Duitse ingenieurs onderzoeken de verbetering van het spoornetwerk, zeer inefficiënt door zijn drie kopstations als eindpunten in het lokale netwerk. bestaande situatie in 1940 Plan A: een nieuwe noordelijke ringweg Plan B: een nieuwe zuidelijke ringweg Plan C: verbinden van Centraal met vernieuwd Damstation, inclusief sloppenvrij maken van Antwerpen Noord de Duitse ingenieurs verbinden de Stad Antwerpen met het Reichsbahnen netwerk, waarbij ze een dubbel ringsysteem hanteren.
  10. 10. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1950 Antwerpen als tussenstop op de E3, de ruggegraat van het west-europese motorwegnetwerk, een internationale verbinding tussen Stockholm en Duitsland. Enthousiast schreven Belgen in op de gelijknamige staatslening die de overheid uitschreef en hielp de burger zo de realisatie te financieren
  11. 11. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Behalve een tussenstop op de E3 werd Antwerpen in het Eu- ropese netwerk aangeduid als knooppunt van maar liefts 5 Europese en Nationale moderne autowegen, tussen Amsterdam, Parijs, Aken
  12. 12. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD
  13. 13. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Onder massaal protest van boeren, milieuorganisaties en buurtbewoners van de rijkere buitenwijken wordt het idee van de Grote Ring opnieuw begraven. 1988 De Streekplanstudie wil de uitzwermende verstedelijking en verkeerscongestie aanpakken en stelt voor om doorgaand verkeer te kanaliseren in de vorm van de nieuwe Metropolitane Weg. 1968
  14. 14. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD kaart | grote ringen Ook wanneer in 1983 een bijkomende Scheldekruising, de Liefkenshoektunnel op de agenda staat, wordt opnieuw het traject van de R2 of de Grote Ring bestudeerd en even succesvol door politieke vertegenwoordigers van LO en boeren bekampt. Het concept van de Grote Ring zal herhaaldelijk blijven opduiken, weliswaar in verschillende vormen. _1960 _1997 _1965 _2005 _1979 _2010
  15. 15. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD de nieuwe zuidelijke spoorringweg impliceerde een nieuw Station in Berchem een nieuwe ringspoorweg verweven tussen de Ring en Singel de Ringspoorweg verbonden met Linkeroever en de sporen naar Gent via de nieuwe Kennedytunnel
  16. 16. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De ingenieurs van de E3 grepen de kans van de constructie van de Kleine Ring als een opportuniteit om meteen ook de overstromingsproblematiek van de stad en de randgemeenten op te lossen. het grote waterzuiveringscomplex in het noorden van de Singel als het kroonstuk van een nieuw rioleringssysteem pompstations moesten het regen en afvloeiwater van de lager gelegen bedding van de Ring naar Lobroekdok leiden 1970 Naast de ringweg, de spoorweg, de Singel herbergde het ringlandschap ook een laterale riool en waterzuiveringssysteem. Het Ringlandschap wordt zo de kabelgoot van de stad.
  17. 17. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 2. STADS-STRUCTUUR Infrastructuur als armatuur voor stadsontwikkeling A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimtestads-structuur
  18. 18. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De Spaanse omwalling scheidt de stad van het platteland op een harde manier, maar definieert daarbuiten ook meteen het "Vijfde district", een zone 'non aedificandum' 1582 Het traject van de Spaanse omwalling kapselt proactief een innerlijke leegte in, en reserveert zodoende verschillende hectares voor haven uitbreiding 1598
  19. 19. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1550 1777 1815 1860 1870 1896 1907 1952 1969 2000 kaart | water Doorheen de geschiedenis van Antwerpen is het water in continue staat van transformatie. Het historische netwerk van kreken en kanalen verdwijnt om plaats te maken voor grootschalige dokken in het noorden en zuiden van de stad. Vooral de noordelijke haven ontwikkelt zich tot bovenmaatse industrie die een veelvoud van het territorium van de stad zal vertegenwoordigen. Nieuwe waterlopen zoals het Kempens kanaal en het Albertkanaal verbinden de stad met het hinterland via de binnenvaart. Natuurlijke stromen zoals de Schyn worden ingekapseld. Tijdens de aanleg van de Ring en SIngel verdwijnt het grootste deel van de grachtengordel rond de stad. _1550 _1860 _1907 _1777 _1870 _1952 _1815 _1896 _1969 _2000
  20. 20. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1907 1952 1969 1835 1843 1854 1862 1896 1907 kaart | sporen Sinds de ontwikkeling van het Belgische spoornetwerk in 1834, is Antwerpen betrokken in een continue interactie tussen de sporen, de vestingswerken en de haveninfrastrcutuur. De continue verdichting van het spoornetwerk zoekt trajecten tussen de infrastructuur van de Brialmontomwalling daarna van Ring en Singel en isoleert daarbij wijken zoals Zurenborg en Den Dam af van de rest van de stad. _1835 _1862 _1907 _1843 _1896 _1952 _1854 _1905 _1969
  21. 21. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Ontwerp van ingenieur Victor Schaffers voor de havenuitbreiding in drie fases om eindelijk door het korset van de stadsomwalling te breken. Het nieuwe stadsdeel gekaderd door spoor en waterinfrastructuur. 1848
  22. 22. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Op het einde van de 19de eeuw is de Brialmont volledig achterhaald. Functioneel omwille van de grotere rijkwijdte van de nieuwe artillerie, vastgoedgewijs door zijn oppervlakte die zowel door de haven als stad begeerd werd voor verdere uitbreiding, en tenslotte ook intercommunaal, in het vizier als nieuw rioleringssysteem.
  23. 23. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD POUR L'AVENIR schets van architect Auburtin, 2de in de 1910 competitie de wijstrijd voor de herontwikkeling van de Brialmontomwalling was voor België een van de eerste testcases voor de nieuwe discipline van stedenbouw.
  24. 24. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD schetsen van Duitse stedenbouwkundige Joseph Stübben voor de start van de wedstrijd van 1910, waarin hij de omwalling recycleert als nieuwe ringboulevard. De nieuwe infrastructuur bakent nieuwe bouwblokken af, zowel intra als extra muros.
  25. 25. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Het ontwerp van Felix Loquet voldoet aan de premisses van de wedstrijd van 1910, maar deze Antwerpse ondernemer stelt voor om het traject door te trekken tot Linkeroever om zo het polderlandschap te ontginnen als stedelijk uitbreidingsgebied. Loquet stelt in zijn pamflet voor om de ringboulevard aan te vullen met twee extra, grotere ringwegen, en anticipeert bovendien het bypassen van de Scheldearm. 1910
  26. 26. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD In het architectuurtijdsschrift La Cité worden de oude omwallingen bestempeld als een doornenkroon voor de groeiende stad. 1933 Stadsingenieur J. Bijls rapporteert in het tijdsschrift La Technique des Travaux van 1932 over de implementatie van de moderne motorwegtechnologie in de Verenigde Staten.
  27. 27. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Le Corbusier, P. Jeanneret, H. Hoste, P. Otlet & F. Loquet Enkele ontwerpers overstijgen de schaal van de wedstrijd voor de site op Linkeroever door nieuwe transportconcepten voor te stellen op schaal van de volledige stedelijke regio en ambiëren daarmee de stadsgroei in een andere richting te sturen. 1929 E. Henvaus & M.-C. Heymans J. Eggericx & R. Verwilghen Ontwerp van het team van Le Corbusier waarbij de motorweg als een bajonet door LO priemt, waar het zijn gekende nieuwe woningtypes kadert.
  28. 28. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD ALGEMEEN URBANISATIEPLAN GROOT ANTWERPEN Lineair of concentrisch? Het is de existentiële vraag van stadsontwikkeling voor Antwerpen die architect Hanekroot met zijn schema's opwerpt. Moet de stad verder oostwaarts groeien of eerder langsheen de Schelderivier? 1934
  29. 29. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD kaart | versnipperd decor Tegenover de stedenbouwkundige visies staat de ad hoc praktijk waarmee de versnipperde rand van het Ringlandschap tot stand komt. De kaart beeldt alle Bijzondere Plannen van Aanleg aan die al dan niet gerealiseerd wrden. De facto groeit het decor op deze gefragmenteerde wijze door deze zogenaamde zakdoek-plannen. grijstinten: de ontwikkeling van het Ringdecor, perceel per perceel van 1874 (licht grijs) tot 2008 (zwart). zwarte omlijning: de verschillende BPA's
  30. 30. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Flight Forum MVRDV Nordtangente Basel Leidsche Rijn Maxwan, Utrecht 1994 R13 - Stedelijk Plateau Turnhout ; Technum, Office KGDVS
  31. 31. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 3. ARTEFACT Infrastructuur als fysiek, architecturaal object A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimteartefact
  32. 32. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD montage die de visuele impact van een brugverbinding tussen beide Scheldeoevers onderzoekt. 1960 onderzoek naar de hellingsgraad van het brugscenario
  33. 33. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De Antwerpse ring was in eerste instantie een sterk staaltje ingenieurskunde. Van heinde en ver kwam met de realisatie en de opening van de Kennedy tunnel bewonderen. 1969
  34. 34. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD het herbruiken van de grachten als bedding voor de kleine ring liet de ingenieurs toe om de constructiekosten te minderen, het aantal onteigeningen te beperken en zijn lager gelegen positie zou bovendien stedenbouwkundige voordelen en minder gelijkvloerse kruisingen met het noordelijk deel overstijgt de waterverbindingen door in viaduct aangelegd te worden. voor de realisatie van de ring zouden tal van andere artefacten sneuvelen, waaronder de laatste fragmenten van de omwalling en het Zuidstation in 196
  35. 35. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD DEEL 1 32 1966. afbraakplannen van de E3 tonen het gigantische grondverzet dat gepaard ging met de infrastructuurwerken. de topografie werd zodanig aangepast dat sommige punten ‘enkele verdiepingen’ hoger of lager kwamen te liggen
  36. 36. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Nordtangente Basel plateau de Kirchberg Peter Latz Crazannes Quarries Bernard Lassus RouteOntwerp A12 H+N+S A8erna NLarchitects Nantes Odile + Decq
  37. 37. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 4. TESTRUIMTE Infrastructuur als habitat voor innovatieve typologieën A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimtetestruimte
  38. 38. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Langsheen de nieuwe ringboulevard zou de stad een gezicht krijgen, grootstedelijke functies zoals de districtsstadhuizen, bibliotheken en gerechtshoven zouden verrijzen op strategische zichtlocaties, zoals de kruispunten met de invalswegen. 1910 H. Prost, 1st prijs
  39. 39. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De E3 infrastructuur stond voor een veelbelovende, moderne toekomst. Door verschillende ontwerpers werd de ruimte rondom deze nieuwe generatie infrastructuur beschouwd als een laboratorium voor nieuwe gebouwtypologieën. 1964 R. Braem
  40. 40. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 1968 De realisatie van de Kleine Ring, met op de achtergrond de constructie van Stynen's BP-toren. Gelijktijdig met de aanleg van de ring, ontsproten verschillende bouwprojecten. In dit geval is verstedelijking geen vertraagde reactie op de katalyserende werking van zijn gastheer, maar in het Ringproject wordt de infrastructuur quasi simultaan uitgerust met stedelijk programma. Infrastructuur en flankerende functies maken deel uit van een integrale operatie.
  41. 41. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD de Wezenberg site ontworpen door Stynen als een introverte oase 1962 de impact van de snelweg op de architectuur kan niet worden onderschat. De torens kijken niet naar de stad, maar naar bewegingen op de snelweg en naar elkaar. Door hun hoogte geven ze de ringweg een derde dimensie, en kondigen vanuit de verte het ringlandschap aan als een modern, coherent en stadsgroot fenomeen aan. 1974 maquette van architect Jul De Roover voor de Silvertoptorens 1973
  42. 42. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Kantoren vandaag op de strip langs de Singel, naast het afrittencomplex met de Ring en de snelweg naar Brussel. Als'veilig'enbereikbaaralternatiefvoordebinnenstad,gecombineerdmetdezichtbaarheid als commerciële troef, profileert de Singel zich in de jaren 1970 als volwaardige locatie voor kantoorontwikkeling.
  43. 43. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Stad aan de Stroom 1988 Rem Koolhaas Dolfijnachtige gebouwen vormen een afwisseling met het "opportunistisch plankton" van de bestaande distributie-dozen en duiken op tussen een landschap van afritcomplexen en nieuwe parkhellingen.
  44. 44. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Ringcultuur 1988 Neutelings ontwikkelt een volledig nieuwe grammatica en vocabularium van architecturale types die de nieuw erkende voordelen van het ringmechanisme exploiteren.
  45. 45. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD Showroom Hessing cockpit - Utrecht ONL architects The Wall shopping center- Utrecht VVKH architecten walvilla’s Hilversum VHP industriepark Brembo Jean Nouvel
  46. 46. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 5. ZACHTE INFRASTRUCTUUR Infrastructuur als bedding voor groene en open ruimte- systemen A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimte zachte infrastructuur
  47. 47. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD kasteeldomein Den Brandt, aangekocht door de stad in 1910 om het te vrijwaren van speculatie en verkaveling Samen met deze parkcomplexen van het Rivierenhof en het Nachtegalenpark vertegenwoordigde de ringboulevard de intrinsieke opportuniteit om een groene landschapsstructuur te ontwikkelen op schaal van de volledige stadsregio. de Provincie zet die strategie voort door de aankoop van het Rivierenhof in 1921
  48. 48. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD architect Henri Prost verkent de synergie tussen huisvesting en infrastrutuurontwerp: het groen van de villa's moet dienen als decor voor de weggebruikers op de nieuwe ringboulevard. de ringboulevard verbindt de arbeiderswijken met een nieuw buurtpark architect De Vos-Van Kleef beeldt de uitbreiding van de stad uit door het tuinwijk-model toe te passen. 1907
  49. 49. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De herontwikkeling van de voormalige omwalling was een cruciaal onderdeel van de Duitse plannen voor Antwerpen. De potenties van deze ringruimte wordt in detail onderzocht door de bezetter. De vestingsgordel wordt herontwikkeld als een publiek park, nieuwe infrastructuren voor motorweg, trein maar ook sneltram worden er ingebed. Ook nieuwe woningtypologieën krijgen een plaats in het groen, vooral aan de binnenzijde.
  50. 50. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD de vesten nabij Wezenberg werden geclaimd door de bewoners om te zwemmen de stad rust de gracht uit tot een publiek openlucht zwembad in 1957 1930 verschillende ha van de ongebruikte omwalling worden tijdens de crisis gebruikt als volkstuine
  51. 51. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De ruimte langs de in onbruik geraakte vesten schenkt ruimte en opportuniteit voor die activiteiten en functies waarvoor in de binnenstad geen ruimte of wil was om die te ontvangen.
  52. 52. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD En toen kwam de E3...
  53. 53. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD De realisatie van de E3 introduceert een homogene groenstructuur in de vorm van een glooiende, monomane grasvlakte.
  54. 54. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD former swimming in the moats of Wezenberg preserved military moat in the former World Exhibition site southern highway interchange E3 trajectory outlining the Rivierenhof park infrastructural greenery and Craeybeckxtunnel preserved military moat at the Brilschans park 20 ha of nature reserve in between the Ring and railroad post sorting center site hobby gardens Berchem station the logistics center of the railway company on the interface between the city and the Port kaart | een collage van groen en leegtes De Ringruimte verzamelt en introduceert groene velden van allerlei allooi, maar deze blijven gefragmenteerd en verspreid achter tussen de trajecten van de wegen, sporen en knooppunten. Daarnaast gaat het om geïsoleerde groene ontwikkelingen, restruimtes, geclaimd door particulier initiatief. Op deze manier verschilt het ingenieurslandschap van de jaren 1960 grondig van de visie van de verstedelijkingsplannen uit de wedstrijd van 1910 en ontbeert het een coherent landschapsconcept. De kans om ipv de grootste vervuiler ook grootste groene long van de stad te worden, wordt verkeken.
  55. 55. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD ecoduct A50 Avenue Mendes, Montpellier Michel Desvigne Falaire coast Reichen&Robert Burgos Boulevard Michel Desvigne + Herzog&deMeuron Calle 30 - Madrid West8
  56. 56. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD 2010 S-RSA Durven Dromen van een Groene Rivier 2014 OOSTERWEEL BAM - Masterplan 2020 2014 BKP Groene Singel Beeldkwaliteitsplan - drie landschappen 2014 Oosterweel NOORD variant knooppunt A12/E19 2014 RINGLAND Stramien - Uit de ban van de Ring 2014 MECCANO Straten Generaal - Ademloos 23 Silvertoplaan Groenendaallaan Plantin Moretuslei Grotesteenweg Sportpaleis +/- 2 km. +/- 2 km. +/- 2 km. LUIK/TURNHOUT BRUSSEL GENT NEDERLAND +/- 2 km. +/- 4 km. Silvertoplaan Groenendaallaan Plantin Moretuslei Grotesteenweg Sportpaleis +/- 2 km. +/- 2 km. +/- 2 km. LUIK/TURNHOUT BRUSSEL GENT NEDERLAND +/- 2 km. +/- 4 km. Tweeeenvoudigezwevendeverkeersknooppuntenzorgenvoordeverkeersuitwisselingindetegenovergestelderichtingen,vanuithetnoorden naarLuik-TurnhoutofBrusselenerzijds,ofvanuitLuik-TurnhoutofBrusselrichtingGentanderzijds.Omdatdeweefbewegingenopmaximale afstandvanelkaargelegenzijn,ishetmogelijkomdetunnelsookoverdezemaximalelengtevolgensdeEuropesenormentebouwen. [ BeeLD: strAMieN ] Ring Ring E19 E19 E34 E34 E313 E34 E17 E17 A12 A12 A12 Blokkersdijk Linkeroever Sint-Anna Amerikadok bos Galgenweel Burchtse Weel Stads Park Spoor Noord Waterzuiverings- station Rivierenhof Nachtegalenpark Wommelgem Wijnegem park Vlietbos Middenvijver slikken en schorren Noordkasteel Merksem Deurne Beveren Liefkenshoektunnel Scheldetunnel Kanaaltunnel Oosterweelknooppunt Groenendaallaan Ten Eekhovelei Sin gel Noordersin gel Lobroek Noorderleien naalredrooN Krijgsbaan Waasland- tunnel J.F. Kennedy- tunnel Zwijndrecht Burcht Wilrijk Albertkanaal Gent Hemiksem Brussel Kontich Boechout R11bis Luchtbal Eilandje Dam Haven A Hasselt Luik Turnhout Eindhoven Breda Rotterdam E34 Schijnpoort lokale weg 1 2 3 4 In het Vlaams Parlement zorgde minister van Mobiliteit Hilde Crevits (CD&V) donderdag voor een verrassing met een presentatie van een berekening voor de scenario's Meccano en Oosterweel- Noord met gedifferentieerde tol door het Vlaams Verkeerscentrum (VVC). Open Vld en Groen hadden daar enkele weken geleden om gevraagd, maar hun resolutie werd toen door de meerderheid weggestemd. Uit de studie komt het BAM-tracé nog steeds als het beste naar voor, gevolgd door Oosterweel-Noord en Meccano. "De Meccano lijkt nu wel af te vallen", reageert Dirk Van Mechelen (Open Vld). "Maar naar Oosterweel-Noord moeten we toch nog eens goed kijken. Die variant is met een kostprijs van 2,1 miljard euro liefst 800 miljoen goedkoper dan BAM en lijkt ook beter voor de leefbaarheid, omdat die verder van de stad verwijderd ligt." Oosterweel-Noord verschilt van het BAM-tracé omdat het niet op de Ring aansluit bij het Sportpaleis, maar via de Oosterweelsteenweg en de Noorderlaan in Ekeren de koppeling maakt met het knooppunt A12/E19. LM Gazet van Antwerpen pag. 12 Tags: Oosterweel-noord, meccano, Oosterweel Nieuwsrubriek: Politiek Reageer meer nieuwsmeer nieuws 09/05/2014 zaterdag 10 mei - Ringlandvlag aan de Konijnenwei om 16:00u 09/05/2014 GENOEG GELACHEN 09/05/2014 Vlamingen ademen vuilste lucht van West-Europa 09/05/2014 Ook in Boom, Gent en Gentbrugge willen ze een dak op de wegen 09/05/2014 Antwerps stadsbestuur kiest voor overkapping ring 09/05/2014 Iedereen wil een overkapping 09/05/2014 Fietsen om fiets te promoten 09/05/2014 De cijfers volgens Ven 09/05/2014 Spreiding vliegtuiglawaai is kwestie van volksgezondheid 08/05/2014 Studie BAM blijkt niet-officiële nota 08/05/2014 Hospitalisatiegraad astmapatiënten in België blijft hoog (Artsenkrant) 08/05/2014 Even lachen... 08/05/2014 Haalbaar of niet, Ringland ziet er wel prachtig uit 08/05/2014 PVDA+: "Ringland in acht jaar terugbetaald" 08/05/2014 Ook dak over sleuf A12 in Boom? 08/05/2014 "Partijen unaniem tegen R11bis" 08/05/2014 Welkom in Vlaanderen, de vuilste regio van West-Europa 08/05/2014 Liberalen begraven BAM-tracé 08/05/2014 Overkappen Ring naar parlement 08/05/2014 "Ringland is zeker betaalbaar" 08/05/2014 Kopstukkendebat - "Kris Peeters: stop met uw arrogante houding" Oosterweel-Noord komt in beeld 100 jaar na het opheffen van de Brialmont, 45 jaar na de aanleg van de Kleine Ring blijft het RInglandschap de plek bij uitstek waarop de dromen, plannen voor de toekomst van de stad geprojecteerd worden. Vandaag vormt het Ringlandschap opnieuw het voorwerp van een veelvoud aan visies.
  57. 57. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD RUIMTELIJKE INTEGRATIE : 5 PARADIGMA’S - 5 UITDAGINGEN 1. STROOMGELEIDER een facilitator van mobiliteit 2. INFRA-STRUCTUUR een armatuur van stadsontwikkeling 3. ARTEFACT een architecturaal object 4. TESTRUIMTE een habitat voor innovatieve typologieën 5. ZACHTE INFRASTRUCTUUR een bedding voor groene en open ruimte-systemen A B
  58. 58. Maarten Van Acker #INFRASTRUCTUURINDESTAD RUIMTELIJKE INTEGRATIE : 5 PARADIGMA’S A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimte A B stroomgeleider zachte infrastructuur stads-structuur artefact testruimte Enkel wanneer we de stedenbouwkundige potentie van infrastructuur ten volle erkennen, wanneer we de vijf paradigma’s die infrastructuur vervult meenemen in het ontwerp en bij de evaluatie ervan, kunnen we tot een geslaagde integratie van infrastructuur in de stad komen.

×