C:\Fakepath\2 1 Erdi Aroaren Hasiera Zs Rg

7,739 views

Published on

Published in: Education, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
7,739
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
154
Actions
Shares
0
Downloads
117
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

C:\Fakepath\2 1 Erdi Aroaren Hasiera Zs Rg

  1. 1. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA GAIA Erdi aroaren hasiera GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  2. 2. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Gaiaren mapa GERMANIARREN INBASIOAK ERDI AROAREN HASIERA BISIGODOEN ERREINUA GERMANIAR ERRESUMAK Bisigodoak BISIGODOEN ARTEA Germaniar GERMANIARREN erreinuak LEKUA ETA GARAIA EGUNEROKO BIZITZA ERLIJIOA GERMANIAR ARTEA LEKUA ETA GARAIA Islama MESKITA JUSTINIANOREN GARAIA EGUNEROKO BIZITZA KONSTANTINOPLA KULTURA Bizantziar LEKUA ETA GARAIA EKONOMIA inperioa ARKITEKTURA INPERIOAREN ANTOLAKETA Inperio karolinjioa ELIZETAKO APAINKETA EGUNEROKO BIZITZA MOSAIKOA ARTEA GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  3. 3. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Denbora lerroa: Aintzinatetik Erdi Arorako pausoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  4. 4. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA ERDI AROA Ekialdeko erromatar inperioaren amaiera  Germaniar herriak erromatar inperioaren iparraldean bizi ziren, Rhin eta Danubio ibaietatik haratago.  III. mendetik aurrera erromatar inperioan sartzen hasi ziren. Batzuetan lurralde batean era baketsuan jartzen ziren bizitzen (migrazioak). Beste batzuetan lur erromatarrak lortzeko erromatarrak garaitu behar izaten zituzten borroka militarren bitartez.  476. urtean germaniarrek Mendebaldeko azken enperadorea garaitu zuten eta Mendebaldeko erromatar inperioa desagertu zen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  5. 5. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA VII. mendeko Mediterraneoaren mapa ilustratua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  6. 6. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar erreinuak  Mendebaldeko lurra zenbait erreinutan banatu zen eta horietako bakoitzean germaniako tribu bat jarri zen bizitzen: frankoak, bisigodoak, ostrogodoak, angloak, sajoiak…  Erreinu bakoitza errege batek zuzentzen zuen, nobleen eta gerlarien kontseiluaren laguntzarekin.  Hiriak desagertu ziren eta ekonomiaren oinarria nekazaritza eta abeltzaintza izaten hasi zen batez ere. Merkataritza desagertu zen.  Kulturak beherakada izan zuen. Germaniar artearen arrasto oso gutxi daude gaur egun: eliza bisigodoak eta bitxigintza. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  7. 7. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar inbasioen mapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  8. 8. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniarren eraso bat GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  9. 9. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Testua: germaniarrak (I) Germaniarren etorrera Kopuru txiki bat baino ezin izan ginen bizirik atera: ez gure merituengatik, Jainkoaren errukiagatik baizik. Kontaezinezko nazio basatiek Galia osoa hartu dute menpean. Alpe eta Pirinioen arteko lurralde osoa, Ozeanoak zein Rhin ibaiak mugatzen dutena, suntsitua izan da. […] Amiens, Arras, Estrasburgo hirietako biztanleak Germaniara lekualdatu dituzte. Oraindik zigorrik jasan ez duten hiriek kanpoaldean ezpata eta barnealdean gosea pairatzen dituzte. SAN JERÓNIMO (347-419), Gutunak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  10. 10. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar erreinuak 600. urtearen inguruan GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  11. 11. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniarren eguneroko bizitza Germaniar herri bat GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  12. 12. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniarren eguneroko bizitza VII. mendeko germaniar kaskoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  13. 13. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniarren eguneroko bizitza VII. mendeko zaldun frankoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  14. 14. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniarren eguneroko bizitza Germaniar jatorrizko pertsona izenak Germaniar jatorrizko pertsona izenak Theud + bald Teobaldo [herri + ausart] Bern + hard Bernardo [hartz + indartsu] Rog + behrt Roberto [loria + ospetsu] Gari + trud Gertrudis [lantza + leial] GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  15. 15. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Testua: germaniarrak (II) Germaniarren ohiturak Germaniarrak ez dira hirietan bizi. Leku isolatu eta bazterretan ezartzen dira, iturri, zelai edota larre baten inguruan, gogoak ematen dienaren arabera. Herriak ez dituzte eraikitzen gure moduan, hots, eraikinak elkarren ondoan metatuz; bakoitzak badu etxea inguratzen duen hutsarte bana, bai sute baten arriskuen defentsa gisa, bai eraikuntza artea ezagutzen ez dutelako. Ez dute erabiltzen ez harririk, ez teilarik, soilik landu gabeko egurra baliatzen dute. Hala ere, leku ikusgarrienak pinturaren eta kolorezko marrazkien itxura egiten duen lur oso aratz batez margotzen dituzte. Simaurra ugariz estaltzen dituzten lurpeko pasabideak hondeatzen dituzte, neguan aterpe gisa eta laboreak gordetzeko erabiltzen dituztenak, leku horiek hotzetik babesten dituztelako. PUBLIO CORNELIO TÁCITO, Germania. Egokitua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  16. 16. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar mitologia  Odin. Jainko-jainkosa guztien erregea.  Thor. Trumoiaren jainkoa, Odinen premua.  Tyr. Gerra eta justiziaren jainkoa, Odinen semea.  Valkiriak. Odinen zerbitzari ziren neska gerlariak. Gudak zuzentzen zituzten, heriotza banatzen zuten gerlarien artean eta hildakoei Valhala-ra (hildakoen egoitza) laguntzen zieten.  Loki. Gaizkia ordezkatzen duen erraldoi ederra.  Hel edo Hela. Hildakoen jainkosa eta hotz eta iluntasuneko erreinuaren jabea. Lokiren alaba da. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  17. 17. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar artea Teodorikoaren mausoleoa, Ravenan GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  18. 18. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar artea Urregintza GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  19. 19. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar artea VIII. mendeko eskuizkribuak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  20. 20. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen erreinua VI. mendeko erreinu bisigodoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  21. 21. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen erreinua Wamba erregearen miniatura GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  22. 22. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Rekaredoren konbertsioa: Muñoz Bisigodoen erreinua Degrainen birsorkuntza (XIX. mendea) GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  23. 23. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Arkitektura San Juan de Baños San Pedro de la Nave San Pedro de la Nave San Pedro de la Nave Arkitektura Quintanilla Quintanilla Santa Comba de Bisigodoen arteari de las Viñas de las Viñas Bande buruzko web-gunea Urregintza Guarrazarko altxorra Bitxi bisigodoak Zaldi-balaztaren Gerriko baten krisketa ohatzea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  24. 24. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea San Juan de Baños eliza, Palentzia GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  25. 25. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea San Pedro de la Nave elizako barnealdea, Zamora GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  26. 26. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea San Pedro de la Nave elizako kanpoaldea, Zamora GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  27. 27. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea San Pedro de la Nave elizako kapitela, Zamora GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  28. 28. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Quintanilla de las Viñaseko Santa Maria, Burgos GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  29. 29. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Quintanilla de las Viñaseko Santa Bisigodoen artea Mariako barnealdea, Burgos GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  30. 30. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Santa Comba de Bandeko eliza, Ourense GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  31. 31. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Guarrazarko altxorra Recesvinto erregearen Gurutzea koroa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  32. 32. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Bitxi bisigodoak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  33. 33. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Zaldi-balaztaren ohatzea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  34. 34. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bisigodoen artea Gerriko baten krisketa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  35. 35. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA ERDI AROA Bizantzioko inperioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  36. 36. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantzioko inperioa  Ekialdeko erromako inperioak germaniako erasoei aurre egin zien eta mila urtetan bertan garatzen jarraitu zuen, bizantzioko inperioa izenarenpean.  Garai gorenean, bizantzioko inperioa Ekialde hurbilera, Europako ekialdera eta hegoaldera eta Afrikako iparraldera zabaltzen zen.  Inperioko hiriburua Konstantinopla hiria zen.  Bizantzioko inperioa enperadoreak (basileus) gobernatzen zuen. Enperadorerik famatuena Justiniano (VI. mendea) izan zen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  37. 37. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Lekua eta garaia Bizantziar inperioaren mapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  38. 38. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantzioko zibilizazioa  Hiriak oso garrantzitsuak ziren eta merkataritzak garapen handia bizi izan zuen.  Grekera hizkuntza ofiziala zen eta erlijioa kristau ortodoxoa izan zen.  Artea luxuzkoa zen. Elizak, Santa Sofiako baseliza (kostantinoplan) adibidez, eta mosaikoak dira aipagarrienak. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  39. 39. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Lekua eta garaia Bizantziar inperioaren denbora-lerroa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  40. 40. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Justiniano eta bere segizioa. Ravenako Lekua eta garaia San Vitaleko mosaikoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  41. 41. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Teodoraren jarraigoa. Ravenako Lekua eta garaia San Vitaleko mosaikoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  42. 42. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Konstantinopolis Konstantinopoliseko kokapen mapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  43. 43. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Konstantinopolis Konstantinopoliseko hiriaren birsorkuntza Harresien lerroa Foroa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  44. 44. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Konstantinopolis Hiriaren altxaera Enperadorearen jauregia Santa Sofia eliza Hipodromoa Foroa Itsasargia Harresia GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  45. 45. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Hipodromoa Konstantinopolis Enperadoreak Egiptotik ekarritako eta enperatrizak obeliskoa palkotik ikusten zituzten lasterketak Gurdia Brontzezko zutabea, Delfosetik ekarria Konstantinopoliseko hipodromoa Gutxi gorabehera 500 metro luze eta 118 metro zabal zen. 30.000 ikusle inguru har zitzakeen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  46. 46. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Konstantinopolis Testua: Konstantinopolis Konstantinopolis mendebaldeko bidaiari batek ikusia Merkatariak Konstantinopolisera herrialde guztietatik iristen dira, lehorrean zein itsasoan zehar. Ez dago antzeko hiririk, Bagdad, Islamaren hiritzarra, izan ezik. Grekoak oso aberatsak dira urrean eta harribitxietan. Urrez brodatutako arropak janzten dituzte, zaldiz ibiltzen dira eta printze dirudite. Izan ere, herrialdeak ugari ditu mota guztietako ehunak, baita ogia, ardoa eta okela ere. Konstantinopolisekoa bezalako aberastasuna ezin da munduko beste inon aurkitu. B. DE TUDELA, Ibilbidea. XII. mendearen amaiera. Egokitua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  47. 47. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Ekonomia Bizantziar ibilbide komertzialak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  48. 48. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Ekonomia Bizantziar urrezko txanponak: solidoa eta tremisa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  49. 49. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Arkitektura osagaiak: gurutze Bizantziar arkitektura grekozko oinplanoa eta kupula GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  50. 50. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Santa Sofia basilikaren kanpoaldea, Bizantziar arkitektura Konstantinopolisen GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  51. 51. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Santa Sofia basilikaren barnealdea, Bizantziar arkitektura Konstantinopolisen GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  52. 52. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantziar arkitektura Osios Lukás monasterioko eliza GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  53. 53. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantziar arkitektura Osios Lukás monasterioko elizako mosaikoak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  54. 54. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantziar arkitektura Veneziako San Markos GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  55. 55. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantziar arkitektura Veneziako San Markoseko barnealdea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  56. 56. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantziar arkitektura Veneziako San Markoseko mosaikoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  57. 57. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Ganga: Pantocrator-aren irudia Elizen barne dekorazioa Daphni-ren monastegian GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  58. 58. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Absidea: Birjina Umearekin Elizen barne dekorazioa Osios Lukás monastegian GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  59. 59. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Elizen barne dekorazioa Ikonostasia: Jaroslav, Rusia GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  60. 60. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Abrahamen abegikortasuna eta Isaac-en Mosaikoa eskaintza Ravenako San Vitalen GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  61. 61. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Mosaikoa San Apolinar in Classe GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  62. 62. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA ERDI AROA Islama GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  63. 63. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama  Islama erlijio berria izan zen, Mahomak Arabiako penintsulan sortu zuen VII. mendean.  Musulmandarrek Jainko bakarrarengan sinisten dute, Ala, eta Mahoma haien profeta nagusia dela uste dute.  Haien liburu sakratua Korana da eta Meka hiri sakratua.  Musulmandarrek oinarrizko hiru betebehar dituzte:  Fedea profesatu.  Egunean bost aldiz otoitz egin.  Mekara peregrinazioa egin.  Ramadam hilabetean baraua egin.  Limosna.  Meskita fededunek otoitz egiteko lekua da. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  64. 64. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Lekua eta garaia Islamaren garapenaren mapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  65. 65. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Lekua eta garaia Islamaren mapa ilustratua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  66. 66. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Lekua eta garaia Erdi Aroko islamaren denbora lerroa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  67. 67. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Erdi Aroko Islamiar zibilizazioa  Islama Erdi Aroan zabaldu zen konkista militarra zela eta. Hori dela eta, islamiar inperioa sortu zen, kalifa agintari nagusi zuen inperioa.  Islamiar zibilizazioa herritarra izan zen batez ere. Hiri garrantzitsuenak Damasco, Bagdad, Kordoba eta Kairo izan ziren.  Nekezaritzak garapen handia bizi izan zuen (ureztatzea, kultibo berriak), artisautza islamiarra kalitate handikoa zen eta merkataritza oso bizia izan zen.  Islamiar zibilizazioa oso aurreratua zegoen, bai arte munduan bai zientzia munduan. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  68. 68. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Lekua eta garaia Islama gaur egun GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  69. 69. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Erlijioa Mahoma GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  70. 70. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Erlijioa Koranari buruzko irakurgaia Korana Hona hemen liburua! Ez du inolako zalantzarik ezkutatzen; Jainkoaren beldur direnen haientzat jokabidea da; Misterioan sinisten duten haientzat; otoitzen bidez ikasten dutenentzat; bere ondasunetatik limosna ematen dutenentzat; iragarritakoa sinisten dutenentzat eta zu baino lehen iragarri denarentzat; betiko bizitzan gogor sinisten duten haientzat. Koraneko testua. Egokitua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  71. 71. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Erlijioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  72. 72. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eraikuntzak Meskita baten berreraiketa ideala Otoitz-gela Ikuzketetarako patioa eta iturria Quiblako harresia Mihrab Minbar Otoitz-gelako barnealdea. Mezkita. Alminarra GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  73. 73. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eraikuntzak Haitzaren kupularen meskita, Jerusalen GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  74. 74. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eraikuntzak Damascoko Meskita Handiaren patioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  75. 75. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eraikuntzak Damascoko Meskita Handiaren barrualdea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  76. 76. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eraikuntzak Marrakech-eko al-Kutubiya meskitaren alminarra GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  77. 77. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eraikuntzak Fededuna mihrab-aren aurrean otoitz egiten GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  78. 78. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Jantzia Durbantea Beloa Tunika Alkandora Frakak Babutxak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  79. 79. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Etxebizitza Gela pribatuak Barnealdeko patioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  80. 80. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Arabiar bainuak Gela beroa Gela epela Komuna k Gela hotza GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  81. 81. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Erdi Aroko hiri islamdarraren berreraiketa Basetxea Alkazarra Aljama Azoka Bainuak Alondegia Harresia GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  82. 82. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Borda edo landa-etxea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  83. 83. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Lur eta itsaso bideko garraiobideak GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  84. 84. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Eguneroko bizitza Xakea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  85. 85. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Astronomoak behatokian (I) GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  86. 86. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Astronomoak behatokian (II) GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  87. 87. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Testua: Lurra Lurra borobila da Behatzaileak Lurraren kurbadurari buruzko zalantzak badituzte oraindik ere, baiezta dezan beste argumentu bat azalduko diogu: itzala. Objektu borobilak itzal borobila izan behar du. Lurrak ilargiaren gainean egiten duen itzalari begiratzen badiogu, aldeak borobilak dituela ikusiko dugu, eklipse osoa dagoenean ikus dezakegu batez ere; orduan, lurraren zirkunferentzia ia osoa ikus dezakegu bere itzala eta esfera itxura islatzen. Ezin da zalantzarik izan Lurraren itxurari dagokionez: borobila da. AL BIRUNI, Masudiren kanona. XI. mendea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  88. 88. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Astrolabioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  89. 89. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Apendizitis ebakuntza GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  90. 90. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Azterketa medikua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  91. 91. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama - Kultura Medikuntza klasea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  92. 92. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA ERDI AROA Karlomagnoren inperioa Koroa Kapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  93. 93. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Inperio karolinjioa  VIII. mendean, frankoen erreinua Ekialdeko garrantzitsuena izatera heldu zen.  Erregea Karlomagno zen, Europa erdialdean, Italian eta iberiar penintsulako iparraldean lurralde asko konkistatu zituen. Hain zen boteretsua non enperadore izendatu zuten.  Karlomagnoren inperioa (edo inperio karolingioa) konderri eta marka ezberdinetan banatuta zegoen. Lurralde horiek gobernatzen zituzten kondeek eta markesek enperadoreari leial izango zitzaizkiola zin egiten zuten eta haien aginduak jarraitu behar izaten zituzten.  Bizimodua nahiko atzeratua zen: hiriak txikiak ziren eta ekonomiak nekazaritzan eta abeltzaintzan zuen oinarria.  IX. mendean, inperio karolingioa hiru zatitan banatu eta desagertu zen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  94. 94. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagno Lekua eta garaia Karlomagnoren inperioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  95. 95. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagno - Lekua eta garaia Verdungo hitzarmena GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  96. 96. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagno - Lekua eta garaia Irakurgaia: Orreaga Orreagako igarobidea, 778 Karlomagno sajoien aurka borrokan aritu ohi zen bitartean, mugako toki estrategikoetan soldadu-taldeak kokatu zituen eta Hispaniara joan zen batu ahal izan zituen indar guztiekin. Aurkitu zituen gaztelu guztiak menperatu zituen, ejertzitoa onik eta osasuntsu zuela iritsi zen, baina Pirinioko gainean, itzuleran, baskoiekin egin zuen topo. Mendialdean segada eginda, amildegitik behera bultzatu zituzten tropak eta horiek atzealdean zeudenez, aurrean zeudenen pausoa zaintzen zuten. Baskoiek haien armen arintasuna lagun izan zuten, bai eta etorkizuna erabakitzen zen lekuaren konfigurazioa. EINHARD (770-884 inguru), Krarlomagnoren bizitza GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  97. 97. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagno - Inperioaren antolaketa ENPERADOREA Antolaketa politikoa izendatu leialtasuna egiten du leialtasuna MISSI DOMINICI leialtasuna leialtasuna NOBLEAK APEZPIKUAK leialtasuna leialtasuna BASAILUAK JOPUAK GIZON ASKEAK GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  98. 98. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagno - Inperioaren antolaketa Karlomagno (I) Koroa Kapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  99. 99. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagno - Inperioaren antolaketa Karlomagno (II) Ereinotzezko koroa Kapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  100. 100. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA VIII-X mendeetako herrixka Karlomagno - Inperioaren antolaketa karolingioaren berreraiketa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  101. 101. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagnoren gaiaia - Artea Akisgraneko multzo palatinoa Harrera-gela Jauregiko maiordomo nagusien gelak Auzitegia Enperadorearen Patio handia termak Kapera palatinoa Ate monumentala Enperadorearen eta konde palatinoen gelak Defentsarako dorrea Patio arkupeduna GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  102. 102. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagnoren gaiaia - Artea Kapera Palatinoa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  103. 103. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Karlomagnoren gaiaia - Artea Tronua Kapera Palatinoaren berreraiketa Kapera Deanbulatorioa Oinplano oktogonala GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  104. 104. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA LABURPENAK • Germaniar erreinuak • Bisigodoen erreinua • Bizantziar inperioa • Islama eta inperioa • Karlomagnoren inperioa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  105. 105. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar erreinuen mapa mutua GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  106. 106. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar erreinuaren eta bizantziar inperioaren kontzeptuen mapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  107. 107. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantzioko inperioaren denbora lerroa a) Kopia ezazu denboraren marra eta idatzi aipatu datetan bizantzioko inperioarekin lotuta dauden gertaerak. b) Jarri gertakariak dagozkien mendean. • Bisigodoen erreinuak maila gorena lortu zuen. • Bizantzioko inperioaren garai onena. • Konstantinoplaren gainbehera. • Bisigodoek bizantziarrak Hispaniatik kanporatu zituzten. • Musulmandarrek mediterraneoko hegoaldea eta ekialdea okupatu zituzten. • Turkiarrek Asia Txikia hartu zuten. • Bizantzioko monjeek eslabiar herriak ebanjelizatu zituzten. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  108. 108. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islamaren kontzeptu mapa GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  109. 109. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Eraikin baten aldeak otoitz egiteko gela Eraikina identifikatu, jarri iezaiozu izena behar duen lekuan eta azaldu alde bakoitzaren funtzioa: • patioa • otoitz egiteko gela • minaretea patioa minaretea GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  110. 110. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Ekialdeko erromatar inperioaren amaiera  Germaniar herriak erromatar inperioaren iparraldean bizi ziren, Rhin eta Danubio ibaietatik haratago.  III. mendetik aurrera erromatar inperioan sartzen hasi ziren. Batzuetan lurralde batean era baketsuan jartzen ziren bizitzen (migrazioak). Beste batzuetan lur erromatarrak lortzeko erromatarrak garaitu behar izaten zituzten borroka militarren bitartez.  476. urtean germaniarrek Mendebaldeko azken enperadorea garaitu zuten eta Mendebaldeko erromatar inperioa desagertu zen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  111. 111. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Germaniar erreinuak  Mendebaldeko lurra zenbait erreinutan banatu zen eta horietako bakoitzean germaniako tribu bat jarri zen bizitzen: frankoak, bisigodoak, ostrogodoak, angloak, sajoiak…  Erreinu bakoitza errege batek zuzentzen zuen, nobleen eta gerlarien kontseiluaren laguntzarekin.  Hiriak desagertu ziren eta ekonomiaren oinarria nekazaritza eta abeltzaintza izaten hasi zen batez ere. Merkataritza desagertu zen.  Kulturak beherakada izan zuen. Germaniar artearen arrasto oso gutxi daude gaur egun: eliza bisigodoak eta bitxigintza. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  112. 112. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantzioko inperioa  Ekialdeko erromako inperioak germaniako erasoei aurre egin zien eta mila urtetan bertan garatzen jarraitu zuen, bizantzioko inperioa izenarenpean.  Garai gorenean, bizantzioko inperioa Ekialde hurbilera, Europako ekialdera eta hegoaldera eta Afrikako iparraldera zabaltzen zen.  Inperioko hiriburua Konstantinopla hiria zen.  Bizantzioko inperioa enperadoreak (basileus) gobernatzen zuen. Enperadorerik famatuena Justiniano (VI. mendea) izan zen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  113. 113. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Bizantzioko zibilizazioa  Hiriak oso garrantzitsuak ziren eta merkataritzak garapen handia bizi izan zuen.  Grekera hizkuntza ofiziala zen eta erlijioa kristau ortodoxoa izan zen.  Artea luxuzkoa zen. Elizak, Santa Sofiako baseliza (kostantinoplan) adibidez, eta mosaikoak dira aipagarrienak. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  114. 114. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Islama  Islama erlijio berria izan zen, Mahomak Arabiako penintsulan sortu zuen VII. mendean.  Musulmandarrek Jainko bakarrarengan sinisten dute, Ala, eta Mahoma haien profeta nagusia dela uste dute.  Haien liburu sakratua Korana da eta Meka hiri sakratua.  Musulmandarrek oinarrizko hiru betebehar dituzte:  Fedea profesatu.  Egunean bost aldiz otoitz egin.  Mekara peregrinazioa egin.  Ramadam hilabetean baraua egin.  Limosna.  Meskita fededunek otoitz egiteko lekua da. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  115. 115. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Erdi Aroko Islamiar zibilizazioa  Islama Erdi Aroan zabaldu zen konkista militarra zela eta. Hori dela eta, islamiar inperioa sortu zen, kalifa agintari nagusi zuen inperioa.  Islamiar zibilizazioa herritarra izan zen batez ere. Hiri garrantzitsuenak Damasco, Bagdad, Kordoba eta Kairo izan ziren.  Nekezaritzak garapen handia bizi izan zuen (ureztatzea, kultibo berriak), artisautza islamiarra kalitate handikoa zen eta merkataritza oso bizia izan zen.  Islamiar zibilizazioa oso aurreratua zegoen, bai arte munduan bai zientzia munduan. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI
  116. 116. GEOGRAFIA ETA HISTORIA ERDI AROAREN HASIERA 2. DBH 1. GAIA Inperio karolinjioa  VIII. mendean, frankoen erreinua Ekialdeko garrantzitsuena izatera heldu zen.  Erregea Karlomagno zen, Europa erdialdean, Italian eta iberiar penintsulako iparraldean lurralde asko konkistatu zituen. Hain zen boteretsua non enperadore izendatu zuten.  Karlomagnoren inperioa (edo inperio karolingioa) konderri eta marka ezberdinetan banatuta zegoen. Lurralde horiek gobernatzen zituzten kondeek eta markesek enperadoreari leial izango zitzaizkiola zin egiten zuten eta haien aginduak jarraitu behar izaten zituzten.  Bizimodua nahiko atzeratua zen: hiriak txikiak ziren eta ekonomiak nekazaritzan eta abeltzaintzan zuen oinarria.  IX. mendean, inperio karolingioa hiru zatitan banatu eta desagertu zen. GEOGRAFIA ETA HISTORIA IES FRAY JUAN ZUMARRAGA – DURANGO BHI

×