Your SlideShare is downloading. ×
C:\Fakepath\1  M   17  Gaia   Erromatarren Historia   Rg
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

C:\Fakepath\1 M 17 Gaia Erromatarren Historia Rg

7,121
views

Published on

Published in: Education, Technology

0 Comments
6 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
7,121
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10
Actions
Shares
0
Downloads
165
Comments
0
Likes
6
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1.  
  • 2. Noiztik nora ? Zenbat mendeko iraupena ? Garai berdineko beste zibilizazio batzuk ? 476. urtean Erroma barbaroak konkistatzen dute 753ean datatzen da Erromaren sorrera Noiztik nora ?
  • 3. Erromatar Inperioaren mapa
  • 4. Erromatar Inperioaren mapa
  • 5. Erromatar Inperioaren bilakaera
  • 6. Legionarioak eta haien armak
  • 7. Erromako armadaren kargu nagusiak Legatua Tribunoa Zenturioia Estandarteduna Tronpeta
  • 8. Erromatar kanpamentu baten krokisa 1. Jeneralaren denda. 2. Porta decumana . 3. Tropa laguntzaileen dendak. 4. Via principalis . 5. Legionarioen dendak. 6. Via praetoria . 7. Zenturoiaren denda. 8. Oholesia (hesola zorrotzak ditu).
  • 9. Armadaren taktikak: dortoka Gerra-makinak: setiatzeko makina
  • 10. Erromatar gerraontzia
  • 11. Romulo eta Remo, bi anai ziren, bikiak, Martitz jainkoaren eta emakume hilkor baten semeak. Baina errege bat beldur zen, bikiak hazten zirenean erregetza tronua kenduko ziotela eta Tiber ibaira bota zituen. Otso eme batek uretatik atera zituen eta bere esneaz elikatu zituen. Gero artzain batek jaso eta hazi zituen. Urte batzuk geroago Romulo eta Remok ibai-ertzean hiria eraiki zuten. Romulok anaia borroka batean hil eta bere burua errege izendatu zuen, eta hiriari ERROMA izena eman zion. Erromaren sorreraren kondaira
  • 12. Erroma K.a. VIII. mendean artzain eta nekazari herria zen, Tiber ibaiaren ezkerraldeko 7 muinoetan kokatua. Inperioaren sorrera
  • 13. Leku lasaia ematen du honek. Zuekin geratuko gara eta babesa emango dizuegu... Ordaintzeko, zuek jaten emango diguzue Menderatu gaituzte K.a. VII. mendean ETRUSKOEK mendean hartu zituzten jende haiek ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Inperioaren sorrera
  • 14. K.a. VI. mendean erromatarrek errege etruskoak bidali egin zituzten eta ERREPUBLIKA eratu zuten. MONARKIA hautsi eta ERREPUBLIKA eratu! Arrotzak kanpora! Gora errepublika! ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Inperioaren sorrera
  • 15. K.a. III. mendean Erromak Italiako penintsulako erdialde osoa bere menpe hartu zuen. Ordua heldu da ERROMAK bere mugak zabaldu eta inguruko herriak menpean har ditzan ! ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Inperioaren sorrera
  • 16. Kartagotarrei irabazi nahi badiegu, itsasontziak egin eta nabigatzen ikasi beharko dugu ... ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Baina Mediterraneoan bazegoen beste hiri boteretsu bat, KARTAGO (gaur egungo Tunisian). Hiri honek lehia eta borroka gogorrak izan zituen lehenengo greziarrekin eta geroago erromatarrekin Mediterraneoko merkataritza kontrolatu nahian . Inperioaren sorrera
  • 17. Itsasoan trebetasuna hartzen badugu, inork ez gaitu irabaziko ... Itsasoa “geurea” izango da. Mare Nostrum ! ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Erromatarren eta Kartagotarren arteko borrokak ( GERRA PUNIKOAK ) K.a. 264. urtean hasi ziren eta denbora luzez iraun zuten Inperioaren sorrera
  • 18. Borroka hedatu egin zen pixkanaka-pixkanaka Mediterraneoko mendebalde guztira Ez diegu arnasa hartzen ere utziko. Alde guztietatik ekingo diogu erasoari ! ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Inperioaren sorrera
  • 19.   Agintari nagusia: ERREGEA Atenastarren demokraziaren antzekoa, hiritarrek aukeratzen zituzten agintariak : Kontsulak, magistratuak, ... Agintari nagusia: “Kontsula” Agintari nagusia: ENPERADOREA ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Inperioaren bilakaera
  • 20. 2.- Denboraren lerroa: Erromaren historiaren aldiak
  • 21. Erromari buruzko eskema (giltzak) ERROMA: HIRITIK INPERIORA ERROMA INPERIOAREN ERAKETA ERROMAKO ZIBILIZAZIOA ERROMAREN ONDAREA
      • Erroma _________________ penintsulan dago.
      • _____________ ibaiak Erroma zeharkatzen du
      • Erroma leku estrategiko batean dago, ___________________________ -elako.
      • K.a. 500. eta 250. urteen artean, Erromak _____________________ konkistatu zituen.
      • Ondoren, Erromak __________________________________ bereganatu z(it)uen.
      • Inperioaren gehienezko hedapena _____________________ mendeetan gertatu zen.
      • Erromako zibilizaioa ____________________ itsasoaren inguruan garatu zen.
      • Erromatar Inperioa kontinente hauetan hedatu zen: _________, ____________
      • eta _____________
      • Erromatar Inperioak _______________ , ______________ eta
      • _____________ hedatu zituen konkistaturiko herrien artean.
      • Konkistaturiko lurraldeak _______________ izeneko eremuetan antolatu zituzten.
      • Eremu horietako agintaria ________________ zen.
  • 22. Erromatar zibilizazioko politika-sistemak ENPERADOREAK BERE ONDORENGOA IZENDATZEN ZUEN HIRITARREK HAUTATZEN ZITUZTEN KARGU GUZTIAK, KOMIZIOETAN EGINIKO BOZKETEN BIDEZ PATRIZIOEK IZENDATZEN ZUTEN
    • KOMIZIOAK
    • Erromatar hiritarrak osaturiko biltzarrak ziren.
    • Legeak bozkatzen zituzten.
    • Magistratuak hautatzen zituzten.
    • SENATUA
    • Kanpo-politika zuzentzen zuen eta aholkuak ematen zituen legeari eta gobernuari buruz.
    • Familia garrantzitsuenekoek eta kontsul ohiek osatzen zuten.
    BILTZARRAK MAGISTRATURAK HAUTATZEKO SISTEMA
    • ZENTSOREAK. Hiritarren errolda-zerrendak egiten zituzten.
    • PRETOREAK. Justizia-auzitegien buru ziren.
    • EDILAK. Hiriko bizitza zuzentzen zuten.
    • KUESTOREAK. Finantzez arduratzen ziren.
    BESTE MAGISTRATURA BATZUK
    • ENPERADOREA
    • Biziarteko kargua zen.
    • Gobernuaren eta armadaren buru zen.
    • Apaiz gorena zen.
    • Senatuaren buru zen eta legeak egiten zituen.
    • Zergak ezartzen zituen.
    • BI KONTSUL
    • Urtebeteko agintaldia zuten.
    • Gobernuaren buru ziren.
    • Armadaren buru ziren.
    • ERREGEA
    • Biziarteko kargua zen.
    BOTERE GORENEKO INSTITUZIOA P O L I T I K A - S I S T E M A K INPERIOA ERREPUBLIKA MONARKIA ERROMATAR ZIBILIZAZIOAREN ALDIAK
  • 23. Erromako zazpi muinoen banaketa Otseme kapitolinoa
  • 24. Errepublikako politika-sistema
  • 25. Hiritar eta ez hiritar bereizketa hori, hala ere, K.a. III. mendearen hasieran desagertu egin zen eta erromatar aske guztiak Erromatar hiritarrak bilakatu ziren ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Erromako gizartea
  • 26. Enperadorea Patrizioak Plebeioak Esklabuak
    • Erromako jatorrizko biztanleak
    • Armada, politikako karguak
    • Lurjabe handiak
    • Aberatsak
    • Soldatapeko nekazariak edo artisauak
    • Nekazari txikiak
    • Merkatari txikiak
    • Artisautzako langileak
    • Libertoak
    • Jabearen propietatea ziren
    • Ez zuten inolako eskubiderik, erosi eta saldu zitezkeen
    • Lan gogorrak: meatzetan, eraikuntzan
    • Maisu, idazkari, mediku, suhiltzaile, ur garraiolari, ......
    ? ERROMATARREN HISTORIA GEOGRAFIA ETA HISTORIA DBH 1 - 17. gaia Erromako gizartea
  • 27. Patrizioen eta plebeioen arteko borroken kontzeptu-mapa GATAZKAK Plebeioek patrizioen eskubide berberak izan nahi zituzten K.a. V. mendea PLEBEKO TRIBUNOAREN kargua sortu zuten Plebearen ordezkaria zen, beren interesak Senatuan defendatzeko K.a. IV. mendea Plebeioek MAGISTRATUAK izateko eskubidea lortu zuten Patrizioak. Magistratuak izateko eskubidea zuten Plebeioak. Ez zuten magistratuak izateko eskubiderik
  • 28. Lehen Gerra Punikoa K. a. 264 eta K. a. 241 iraun zuen gerra izan zen, Kartago eta Erroma ren artekoa. Arrazoia, Mediterraneo ko mendebaldea menderatzea zen, Siziliako irla berezizki.. 23 urtez borrokatu ostean,Erroma atera zen garaile, eta oso baldintza gogorrak inposatu zizkion Kartagori bakearen truke . Errepublika garaia – I Gerra Punikoa Puniko izena erromatarrek eman zioten, katagotarrak punici deitzen baitzioten. I Gerra Punikoa
  • 29. II Gerra Punikoa, K. a. 218tik K. a. 202 arte. Anibal kartagotar jeneralak, Hispaniatik abiatuta, Alpeak zeharkatuz, Italia heltzen da, hainbat guda irabazten ditu, baina azkenean Escipion jeneralak menperatzen du. II Gerra Punikoa Sagunto Errepublika garaia – II Gerra Punikoa
  • 30. II. Gerra Punikoaren mapa
  • 31. III Gerra Punikoa Baina II. gerra galdu eta Erromaren zigorrak gainditu ondoren, Kartago berriro errekuperatu zuen bere ekonomia, aberastasuna eta armada. Erromatarrak beldurtu egin ziren eta beste gerra baten Kartago suntsitu zuten. Errepublika garaia – III Gerra Punikoa
  • 32. Hiru Gerra Punikoei buruzko eskema ERROMA MEDITERRANEO ITSASOKO POTENTZIA NAGUSI BIHURTU ZEN Erroma. K.a.500. eta K.a. 250. urteen artean, Italiako hegoaldea mendean hartu zuen. Kartago. Azken mendeetan, potentzia garrantzitsua bihurtua zen, eta Sizilia mendean hartua zuen. GERRA PUNIKOAK
    • Itsaso Adriatikoaren eta Siziliaren kontrolagatiko gatazka.
    • Erromak garaipena lortu zuen eta Kartagok lurralde horietatik alde egin zuen.
    • Galdu ondoren, Kartagok Hispaniaren konkistari ekin zion.
    I. GERRA PUNIKOA ( K.a. 264 – K.a. 241)
    • Hanibal jeneral kartagotarrak Erroma eraso zuen, Italian Alpeetatik sartu ondoren.
    • Eszipion Afrikarrak Hanibal garaitu zuen Zamako Guduan.
    • Erromak Hispania konkistatzeari ekin zion.
    II. GERRA PUNIKOA (K.a. 218 – K.a. 201)
    • Erromak Kartago eraso zuen, suspertu ez zedin.
    • Kartagoren suntsipena.
    III. GERRA PUNIKOA (K.a. 149 – K.a. 146)
  • 33. Errepublika garaia – Krisia
  • 34. Senatuaren bilkura
  • 35. Errepublikaren krisia – Esklabo-matxinada - Espartako
  • 36. Lehen triunbiratua Errepublikaren krisia - Triunbiratoa
    • Militarrak gero eta botere handiagoa bereganatuz joan ziren, eta matxinadei aurre egiteko, triunbiratuak sortu ziren, hiru gizonen arteko itunak, boterea partekatzeko
  • 37. Errepublikaren krisia - Julio Zesarren erahilketa
  • 38. Errepublikaren krisiaren kontzeptu-mapa Oktaviok garaitu zuen. ENPERADORE izendatu zuten (K.a. 27) PLEBEIOAK POBRETZEA POLITIKA-USTELKERIA POLITIKA-KONPLOTAK
    • Julio Zesarrek, Ponpeiok eta Krasok osatu zuten.
    • Zesarren eta Ponpeioren arteko desadostasunengatik gerra zibila piztu zen.
    • Zesarrek garaitu zuen. Betiko diktadore izendatu zuten.
    LEHEN TRIUNBIRATUA
    • Zesarren hiru jarraitzailek osatu zuten: Marko Antoniok, Lepidok eta Oktaviok.
    • Marko Antonioren eta Oktavioren arteko desadostasunengatik gerra zibila piztu zen.
    BIGARREN TRIUNBIRATUA GERRA ZIBILAK ESKLABO-MATXINADAK TRIUNBIRATUEN OSAKETA Julio Zesarren hilketa (K.a. 44)
  • 39.
    • Enperadorea: inperio baten buru edo agintari nagusia
    • Inperio : enperadoreak agintzen duen lurralde handia edo hedadura handiko lurraldea
    • Lehenago “ inperator”: Legionarioek, (soldaduak) jeneral ausartenei emandako goitizena zen.
    • “ Pax romana” jarri zuen, hau da, derrigortuta, zapalketen bidez lortutako bakea .
    Errepublika amaitu da – Inperioa eratzen da Octavio Augusto I. enperadorea
    • Inperioak lurralde gehiago konkistatu zituen. Armadaren boterea oso handia zen
    • Estatu golpeak eta gerra zibilak jeneralen artean ugariak izan ziren
  • 40. Augusto, “imperatorra” Augusto, apaiz gorena Augusto, magistratua Enperadoreak botere guztia du
  • 41.
    • 375ean hunoak (Atila) germaniarren lurraldean sartu ziren eta ihesean inperioaren mugak zeharkatu zituzten.
    • Aurrerantzean ezin izan zuten herri barbaroen bultzada geldiarazi.
    Germaniar inbasioen mapa
  • 42. Mendebaldeko eta Ekialdeko inperioa
    • 395. urtean inperioa bitan banatu zuten errazago babesteko asmoz.
    • Mendebaldeko Inperioa, hiriburua Erroma.
    • Ekialdeko Inperioa, hiriburua Konstantinopla. (Gaur egungo Istanbul).
  • 43.
    • 476. urtean Ordoriko errege barbaroak Erroma konkistatu zuen eta Mendebaldeko Erromako Inperioa hausten da
    Mendebaldeko inperioaren amaiera
    • Ekialdeko Inperioak, Konstantinopla hiriburua zuenak 1453ra arte iraungo du; Bizantzioko inperioa .
    Bizantzio
  • 44. Barbaroak inperioan Barbaroak inperioan infiltratzen dira Ez al da harrigarria germaniar ile hori horiek bizitza publikoan guri agintzen ikustea? Gerra-aliatu bihurtu ditugu, magistraturetan parte hartzen uzten diegu, ustel horiei Erromako lurraren zatiak eman dizkiegu. Horregatik guztiagatik adoretuta, iseka egiten digute. SINESIO ZIRENEKOA, Erregetzari buruzko diskurtsoa , IV. mendearen amaiera
  • 45. Mediterraneoaren zatikatzearen mapa (VI. mendea)
    • 476. urtean barbaroek Erroma konkistatu zutenean, Mendebaldeko Erromako Inperioa hautsi egin zen. Ez dago botererik, lurralde desberdinak euren erara antolatzen dira. Erresuma berriak sortzen dira. Erdi Aroa hasten da.
  • 46. Erromako magistraturak
  • 47. Erromatar Inperioaren aldiak
    • K.a. 27. Oktavio enperadore augusto izendatu zuten.
    • K.o. 64 . Erroman sutea gertatu zen, Neronen agintaldian.
    • 79. Vesubio sumendiaren erupzioa.
    • 116. Mesopotamiaren konkista.
    • 122. Hadrianoren harresiaren eraikuntza-lanak hasi ziren.
    • 212. Hiritar izateko eskubidea eman zioten inperioko gizon aske guztiei.
    • Augusto (lehen enperadorea izan zen).
    • Klaudio (Britania konkistatu zuen).
    • Vespasiano (Koliseoaren eraikuntza-lanak abiarazi zituen).
    • Trajano (haren agintaldian inperioak inoiz izan zuen lurralde-hedapenarik handiena lortu zuen).
    • Karakala (hiritar izateko eskubidea eman zien inperioko gizon aske guztiei).
    • Pax romana . Garapeneko eta gizarte-baretasuneko aldia. Halaber,mugei tinko eutsi zieten.
    INPERIO GOIZTIARRA (K.a. 27 –K.o. 235)
    • 375. Hunoen presioaren ondorioz, germaniar herriek inperioa inbaditu zuten.
    • 395. Inperioaren banaketa: Erromatar Inperioa (Erroma zuen hiriburua) eta Bizantziar Inperioa (Konstantinopla zuen hiriburua).
    • 476. Romulo Augustulo, Erromako azken enperadorea, kargutik kendu zuten.
    • Diokleziano (inperioaren antolaketa erreformatu zuen eta kristauak jazarri zituen).
    • Konstantino (kristautasuna onartu zuen eta hiriburua Konstantinoplara aldatu zuen).
    • Teodosio (erlijio paganoak debekatu zituen; hura hil ostean, inperioa bitan banatu zen).
    • Ekonomia autosufizientea.
    • Estatuaren diru-sarrerek behera egin zuten.
    • Inperioa handiegia zen.
    • Inperioaren arazoak gainditzeko eginiko erreformen aldia .
    BERANT INPERIOA (284 - 476)
    • Germaniarrek Inperioaren muga zeharkatu zuten (Rhin eta Danubio ibaiak).
    • Persiarrek ekialdeko mugan presioa egin zuten.
    • Hiriak arpilatu zituzten.
    • Merkataritzak behera egin zuen.
    • Nekazari-matxinadak.
    • Militarren matxinadak.
    • Inperioaren mugen ahultasuna.
    • Jendeak hirietatik alde egin zuen.
    • Ekonomia-, gizarte-, politika- zailtasunen eta zailtasun militarren aldia .
    III. MENDEKO KRISIA (235 - 284) ALD I AK GERTAERA GARRANTZITSUENAK PERTSONAIA NABARMENENAK ARAZO NAGUSIAK EZAUGARRI OROKORRAK
  • 48. Dinastiak eta enperadoreak Neron Tito Trajano Claudio
  • 49. Erromako enperadoreei buruzko testuak Neron, enperadore txar baten irudia Ez zuen inoiz izan inperioa handitzeko eta hedatzeko gogo- eta itxaropen-izpi txikienik ere. Hasieran, ez zituen lotsagabekeria, neurrigabekeria, lasaikeria, diru-gosea eta ankerkeria oso nabarmen adierazi, baina gero, inortxok ere ez zuen zalantzan jartzen bizio horiek ez zutela zerikusirik adinarekin, baizik eta izaerarekin. Ilundu bezain laster, tabernetara joaten zen eta kalean gora eta behera ibiltzen zen olgetan, baina ez minik egin gabe, bazkariren batetik bueltan zetozenak jotzeko ohitura baitzuen, eta aurre egiten bazioten, zauritu eta kloaketara botatzen zituen. Aberastasunetatik eta dirutik lor zitekeen plazer bakarra horiek xahutzea zela uste zuen. Hori dela-eta, mugarik gabe gastatu eta xahutu zuen. SUETONIO, Hamabi Zesarren bizitza . Moldatua Trajanoren goraipamena Nor Trajano baino hiritar hobea? Bideak ireki zituen, portuak asetu, eta nazioak lotu, merkataritzaren bidez, izugarri garatu baitzuen jarduera hori. Hain zuzen ere, jatorria jatorri, herri guztietan denetatik egiten zutela zirudien. PLINIO, Trajanoren gorespena . Moldatua
  • 50. Inperioko txanpon baten azterketa
  • 51. Asterix Hispanian: erromatar zibilizazioari buruzko komiki bat aztertzea
  • 52. Asterix eta Kleopatra: erromatar zibilizazioari buruzko komiki bat aztertzea
  • 53. Erromaren historiari buruzko kontzeptu-mapa