Trinh và tú
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Trinh và tú

on

  • 392 views

 

Statistics

Views

Total Views
392
Views on SlideShare
392
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Trinh và tú Document Transcript

  • 1. Giải mã" việc học sinh lười phát biểu(GD&TĐ) - Vừa qua, trên một số phương tiện truyền thông có đề cập đến vấn đề họcsinh lười phát biểu. Thực tế qua nhiều năm giảng dạy, chúng tôi nhận thấy đây cũng làhiện trạng chung.Nhận thấy đây là vấn đề cần được quan tâm, chia sẻ, cần được đông đảo bạn đọc góp ýđể tìm ra những giải pháp, những hướng đi chung cho các nhà trường; từng bước khắcphục hiện trạng lười, ỷ lại, đợi chờ này của học sinh, đem lại những sắc thái mới, khảthi nhằm tác động tích cực cho hoạt động dạy học, chúng đổi xin được trao đổi một sốquan điểm, nhìn nhận của người trong cuộc. HS ngại phát biểu khiến lớp học "trầm lắng" (ảnh chỉ có tính minh họa)Nguyên nhân do đâu:Thực hiện một cuộc khảo sát nho nhỏ ở 4 lớp học với hơn 100 học sinh tại ngôi trườngmà tôi đang trực tiếp tham gia giảng dạy về hiện tượng học sinh ngày càng lười phátbiểu, chúng tôi nhận được nhiều ý kiến chia sẽ của những người trong cuộc về một thựctrạng đáng lo ngại này, xin được trao đổi với bạn đọc về những điều “mắt thấy, tainghe” để làm cơ sở cho các đồng nghiệp và những ai quan tâm tham khảo cùng tìm ragiải pháp khắc phục tình trạng đáng buồn này.1. Do một số câu hỏi nhàm chán; sự nhàm chán này thường rơi vào hai khả năng: hoặclà do câu hỏi quá dễ hoặclà do câu hỏi quá khó nên chưa thu hút được tính tò mò, sángtạo của học sinh; vì vậy mỗi khi gặp những tình huống như thế thường học sinh mangtâm lí, phản ứng khác nhau. Với câu hỏi dễ quá, thường các em có tâm lí “coi thường”không thèm trả lời, ngược lại câu hỏi quá khó các em sẽ chờ đợi hay ỷ lại cho học sinhkhá, giỏi.
  • 2. 2. Do áp lực khối lượng kiến thức các môn học quá nhiều: Bên cạnh các môn học trướcđây, hiện nay các em còn phải học thêm các môn học khác như: Quốc phòng, các mônhọc tự chọn, các phân môn lồng ghép, học thêm ở trường, ở nhà thầy cô, ở các lò luyệnthi để đảm bảo kiến thức cho các kỳ thi và yêu cầu của thầy cô ngày càng cao, đặc biệtlà thầy cô chủ nhiệm nên thời gian đầu tư việc học ở nhà có phần hạn chế, từ thực tế đórất nhiều học sinh các em thường chỉ soạn bài đối phó, chỉ sử dụng sách hướng dẫn,sách giải bài tập ghi chép bài soạn mà không chú ý đến việc ghi nhớ theo kiểu học vẹt,không thể khắc sâu kiến thức; cá biệt có những học sinh còn mượn vở soạn của bạn vềchép cho nhanh để đối phó với thầy cô bộ môn… thế nên mới có chuyện đau lòng khimột thầy giáo trong chức trách của mình đã tiến hành kiểm tra bài cũ của một học sinh,mặc dù em này đã soạn bài khá đầy đủ từ bài học đầu tiên đến bài cuối cùng nhưng lạikhông thể nhớ nổi một vấn đề nào liên quan đến bài học. Đây thực sự là điều đáng báođộng cho toàn ngành cần phải sớm vào cuộc để có những giải pháp tích cực, nhữngbiện pháp mạnh tay để góp phần chấn chỉnh nề nếp chất lượng dạy-học.3. Một số thầy cô quá nghiêm khắc, chưa tạo ra được sự hưng phấn cho người học,thậm chí còn tạo ra tâm lí sợ hãi, căng thẳng mệt mỏi cho học sinh, thế nên không chỉbản thân người dạy cảm thấy áp lực, ngược lại các em cũng cảm thấy áp lực từ sự“nghiêm khắc thái quá” và đây cũng là nguyên nhân khiến trò ngày càng lụi tàn, khônghưng phấn với khả năng phát biểu bài. Một kinh nghiệm cho thấy, một giờ dạy thànhcông phải là giờ dạy nhận được nhiều ý kiến phát biểu của học sinh, nhất là trong giaiđoạn mà toàn ngành đang thực hiện cuộc vân động “hai không”, “đoạn tuyệt với đọcchép” và chủ tương “lấy học sinh làm trung tâm”.4. Một số học sinh chưa đủ tự tin về năng lựccủa bản thân nên ngại phát biểu, một sốkhác do lười biếng, không chuẩn bị bài trước khi đến lớp; một sốhọc sinh khác lại biếtnhưng sợ sai, mà trả lời sai thì ngại , rầy rà với thầy cô, với bạn bè, nhất là bạn khácgiới. Đây là vấn đề được rất nhiều đồng nghiệp đồng tình khi chúng tôi đem trao đổi.Thậm chí các em còn cho rằng, lên THPT bản thân các em lớn rồi nên phát biều nhiềusẽ ngượng.5. Do các em càng học lên cao nên chỉ tập trung vào các môn khối, từ đó sao nhãng các“môn phụ”. Thực tế qua quá trình giảng dạy chúng tôi nhận thấy, học sinh ngày nay rấtthực dụng, chỉ quan tâm và đầu tư vào các môn học khối, các môn thi tốt nghiệp , thiĐại học, cao đẳng, nên những bộ môn các em không theo khối và đặc biệt các mônkhông liên quan đến thi cử như Giáo dục côn g dân, công nghệ, kỷ thuật… thường cácem không đầu tư, cá biệt có những học sinh không học bài cũ, thầy cô chấm điểm thấpcũng không hề “nao núng”, thậm chí cũng không cần phát biểu để “gỡ” điểm kém, vôhình trung thầy cô đã hết “thuốc” điều trị rồi.6. Một số giờ dạy, một số thầy cô chưa thu hút được học sinh: Những hạn chế về nănglực, phương pháp, nghệ thuật giảng dạy và cả độ nhiệt tình, “thiếu lửa” ở thầy cô giáocũng đã góp phần “tiếp tay”cho sự lười biếng, ỷ lại. trong chờ của các cô tú cậu tú; vàthực tế việc chưa khích lệ được tính tự giác xây dựng bài của học sinh do năng lực củanhà giáo đã tạo ra khoảng cách ngày càng lớn giữa thầy và trò, và khoảng cách này sẽ
  • 3. không thể rút ngắn khi chính thầy cô không biết khắc phục sữa chữa, luôn yêu cầu ở tròquá cao7. Sự im lặng của nhiều học sinh trong lớp học kéo dài đã dần trở thành căn “bệnh” lâylan cả lớp. Thực tế khi đem câu chuyện về hiện tượng học sinh lười phát biểu, emNguyễn Thị H học sinh lớp 12A2 trường THPT Hà Huy Tập-Cẩm Xuyên-Hà Tĩnhthẳng thắn chia sẻ: “Cả lớp đều ít và lười phát biểu thì tại sao mình lại phải phát biểunên nhiều khi biết câu trả lời nên cũng ngại giơ tay; thậm chí, giơ tay xây dựng, phátbiểu nhiều còn bị một số bạn bè cho rằng mình... chơi trội”8. Do ấn tượng không tốt của một số thầy cô trong quan hệ thầy-trò ảnh hưởng đến sựhợp tác phát biểu: Thực tế, trong hàng triệu triệu thầy cô giáo trực tiếp tham gia giảngdạy không phải thầy cô nào cũng chiếm được cảm tình của các em như nhau, một sốthầy cô vì những lý do khác nhau nên ít chiếm được cảm tình của người học và đươngnhiên, hậu quả là học sinh ít hợp tác, lười phát biểu, mặt khác, việc phân chia thời khóabiểu cũng phải chú ý vì các em cho rằng, việc phân sắp xếp thời khóa biểu trong mộtbuổi học nên tránh sự gặp gỡ giao thoa của các môn tự nhiên hoặc các môn xã hội, vìnhư thế sẽ tạo ra sự mệt mỏi nhàm chán căng thẳng cho người học. Ví dụ một buổi học5 tiết thì không nên sắp xếp Toán, Toán, Sinh Học, Thể dục, Hóa Học.v.v.. hoặc Văn,Văn, Giáo dục công dân, Kỷ, Vật Lý…9. Do học sinh chưa hiểu hết tác dụng của việc xây dựng phát biểu bài: Trong thực tế,cuộc đời của mỗi con người không ai không gắn liền với một thời tuổi trẻ cắp sáchđến trường, việc học sinh chăm lo xây dựng phát biểu bài (dù câu trả lời đúng hay sai)cũng đều có tác dụng to lớn trong việc ghi nhớ, khắc sâu kiến thức cho người học, việccác em tham gia xây dựng phát biểu bài sẽ vừa góp phần giúp cho hoạt động dạy-họctích cực hơn, lớp học vì thế ngày càng sôi nổi hơn, và đương nhiên là thầy cô như đượctiếp thêm sức mạnh để dạy hưng phấn hơn, có “lửa” hơn, mặt khác tạo điều kiện chocác em tính chủ động, sáng tạo; tư duy có điều kiện phát triển, từng bước tham giarèn luyện kỷ năng sống, kỷ năng ứng xử, kỷ năng giao tiếp cho người học, góp phầnđào tạo ra thế hệ người lao động có chất lượng, chủ động hơn trong cuộc sống sau này.10. Do ảnh hưởng của các tác động cuộc sống: Một số học sinh bị ảnh hưởng bởi cácloại phim ảnh xã hội, mạng internet, trò chơi điện tử, số ít khác do hoàn cảnh gia đình,cha mẹ thường cải cọ mất đoàn kết, cuộc sống gia đình các em không hạnh phúc, mộtsố khác ít được cha mẹ quan tâm do phải lo toan cho cuộc sống cơm áo gạo tiền, sốkhác do tác động của tình cảm yêu đương nam nữ nên sao nhãng việc học, và vì vậy tấtyếu các em sẽ lười học và hậu quả là lười phát biểu.Hậu quả của việc lười xây dựng phát biểu bài:Lười xây dựng phát biểu bài trong lứa tuổi học sinh, nhất là học sinh THPT đã và đangđể lại những hậu quả bất lợi cho cả thầy và trò, cho chất lượng dạy-học, trong đó ngườichịu thiệt thòi nhiều nhất chính là các em; đã khá nhiều lần chúng tôi được các đồngnghiệp trao đổi, bàn tán về việc chán nản trước hiện tượng lớp học này, lớp học kia lườiphát biểu, xây dựng bài. Nhiều lần thầy cô giáo ra câu hỏi, dù chỉ là những câu hỏi
  • 4. trong sách giáo khoa nhưng hỏi đi hỏi lại 2, 3, 4 lượt nhưng các em vẫn ngồi im thinthít như tượng gỗ, và chính thầy cô là người phải trả lời câu hỏi do mình đặt ra, nhữngtình huống như vậy thường gây tâm lí ức chế cho thầy cô rất nhiều, thậm chí chán nản,không tha thiết với công việc của mình, thế là phải “ngậm hòn bồ làm ngọt”. Đáng nóihơn nữa là trong một số giờ thao giảng nhân các ngày lễ lớn, thao giảng hay thi chọngiáo viên giỏi cấp trường, dù đã được thầy cô“phím” trước nhưng nhiều khi các em bấthợp tác, giờ dạy vì vậy không được đồng nghiệp đánh giá cao. Hiện trạng này nếu kéodài ai dám đảm bảo chất lượng dạy học đạt yêu cầu như mong muốn nếu như khôngmuốn nói là sẽ thụt lùi???Bên cạnh đó, việc lười xây dựng phát biểu bài của các em còn nảy sinh tâm lí thụ động,chờ đợi co cụm, ỷ lại nên học sinh khó nắm bắt và làm chủ kiến thức của bài học, lâungày sẽ tạo thành thói quen thiếu tự tin, hạn chế tính tư duy sáng tạo của người học, vìvậy trí nhớ giảm sút học lực giảm, không phát huy được ưu điểm cũng như không khắcphụ được nhược điểm của mình; đồng thời việc rèn luyện kỷ năng, khả năng giao tiếp,kỷ năng ứng xử của các em với cộng đồng sẽ gặp nhiều hạn chế. Điều đó sẽ làm chogiáo dục sẽ đào tạo ra một lớp người lạc hậu, kém năng động, kém sáng tạo, khônggiám khẳng định mình, co mình như con rùa rụt cổ, không dám mạnh dạn đứng lên phêphán , chống lại cái sai, cái ác, bảo vệ cái đúng cái thiện, thậm chí đồng tình, đồng lõavới các thói hư tậ xấu là điều khó tránh khỏi. Căn cứ vào từng tiết học, từng bài học cụ thể, giáo viên có thể vận dụng các phương pháp dạy học khác nhau, để thu hút sự tò mò, hiếu kỳ, kích thích sự hứng thú của người học (ảnh MH/Internet)Hướng giải quyết:Đây là bài toán không quá khó, nhưng theo chúng tôi cũng không thật sự dễ dàng nếumuốn giải quyết tận gốc rễ vấn đề này, muốn khắc phục được chúng ta càn phải nghiêmtúc giải quyết từ cả hai phía người học và người dạy.
  • 5. Phía người dạy, việc cần thiết là thầy cô phải tích cực trau dồi chuyên môn nghiệp vụ,đầu tư cho chất lượng các bài giảng trước khi lên lớp, căn cứ vào từng tiết học, từng bàihọc cụ thể, giáo viên có thể vận dụng các phương pháp dạy học khác nhau, để thu hútsự tò mò, hiếu kỳ, kích thích sự hứng thú của người học. Hệ thống câu hỏi cũng phảihết sức chú ý không nên dễ quá hoặc khó quá, cung không nên quá ngắn hoặc quá dài,câu hơi cũng nên theo kiểu gợi mở, gắn liền với đời sống thực tiễn. Mặt khác, trước mỗigiờ dạy, bằng khả năng nghiệp vụ của mình, giáo viên có thể tạo ra một bầu không khígần gũi, thân thiện, cởi mở cho người học để rút ngắn khoảng cách giữa thầy và trò nhưkể một câu chuyện vui có tính giáo dục, một tình huống pháp luật, một mẫu chuyện nhonhỏ về các nhà khoa học trong và noài nước, một vấn đề thời sự, chính trị, kinh tế mớimẻ của đất nước liên quan đến môn học nhằm giảm bớt căng thẳng áp lực cho các em,khuyến khích các em chăm học, chăm phát biểu, để “mối thầy cô thực sự là một tấmgương về tự học và sáng tạo”. Đồng thời, Bộ GD&ĐT, sở, ngành và các nhà trườngTHPT cũng cần xây dựng các tiêu chí đánh giá chất lượng và xếp loại hạnh kiểm họcsinh sau mối tuần, mỗi tháng, mỗi học kỳ và mỗi một năm học; có biện pháp nghiêmkhắc với những học sinh lười biếng, nhác nhớn ỷ lại, tránh hiện trạng học sinh “ngồinhầm lớp”, không chạy với căn bệnh “thành tích”. Ở trường tôi, một số giáo viên chủnhiệm cũng có cách làm khá hay (có thể không còn mới đói với một số trường)là giaocho mỗi tổ học sinh một cuốn sổ theo dõi các thành viên, trong đó mục xung phong xâydựng phát biểu bài mới là một trong nhưng tiêu chí đánh giá ý thức học tập của thànhviên tổ mình; cuối mỗi tuần, mỗi tháng, trong giờ sinh hoạt lớp bao giờ cũng giành mộtít thời gian cho công tác đánh giá xếp loại hạnh kiểm học sinh; ngoài những tiêu chínhư nề nếp, chuyên cần, trực nhật vệ sinh, trang phục, làm bài tập ở nhà, chuẩn bị bàimớiv.v.. thì tham gia xây dựng phát biểu bài trở thành “phần cứng” để chấm điểm, đồngthời thầy cô cung phải có hình thức khen thưởng , chấm điểm kịp thời đối với nhữnghọc sinh có câu trả lời hay; đối với những học sinh trả lời chưa tốt, thầy cô cũng phảikhéo léo trong việc nhắc nhở, tránh tình trạng làm ảnh hưởng đến lòng tự trọng tự áicủa học sinh; nhà trường cũng cần tổ chức các câu lạc bộ, các chuyên đề, các buổi thảoluận, ngoại khóa để tăng cường khả năng tranh luận, khả năng giao tiếp, ứng khẩu củacác em.Phía Nhà trường cũng đồng thời phải mua sắm thêm các thiết bị thí nghiệm thực hành,xây dựng thư viện đọc phục vụ cho nhu cầu học sinh học tập theo kiểu cộng đồng, vàcoi đây cũng là một tiêu chí thi đua của ngành, tránh tình trạng chỉ học lý thuyết chungchung làm cho việc học không gắn với hành, với khả năng ứng dụng vào đời sống thựctiên. Tránh hiện tượng nhàm chán trong các em.Ban đại diện cha mẹ học sinh cũng phải giành thời gian quan tâm thăm lớp dự giờ,động viên thầy trò và nhà trường, quan tâm đến diến biến tâm sinh lý lứa tuổi của họcsinh để từ đó tìm ra các giải pháp động viên kịp thời, tránh tình trạng hiện nay là Hộichỉ mới hoạt động một chiều là nhận kế hoạch từ nhà trường, chỉ hoạt động định kỳ mộtnăm hai lần vào dịp đầu năm và cuối môi năm học, còn mọi diễn biến khác thì hầu nhưphó mặc cho nhà trường và giáo viên chủ nhiệm.Phía người học, cũng cần được cung cấp thông tin về vai trò tác dụng to lớn của việctham gia xây dựng phát biểu bài, cần tự giác thực hiện nghĩa vụ học tập của mình, trước
  • 6. khi muốn thầy cô giảng dạy nhiệt tình, hết mình cho bài giảng, bởi có một thực tế hiệnnay là, yêu cầu của xã hội, của học sinh, phụ huynh ngày càng cao, đò hỏi ngày cànglớn từu phía thầy cô, nhà trường, nhưng người học lại em thường bộ môn, số ít khác chỉquan tâm đến quyền mà quên mất nghĩa vụ của mình.